Vai tro cua tinh Long An trong Quy hoach vung TP HCM
PGS.TS.KTS Nguyen Trpng Hda Vi4n Nghien cm* phdt triin TP.HCM
Di phan tich dwqfc day du vai tro cua tinh Long An trong Quy hoach vung Thanh pho Ho Chi Minh (TP HCM), Ithdng thi khdng nhac den vi§c tinh Long An la mgt trong nhung Tinh-Thanh pho d^c biet nhat tr§n ca nw&c Ithi tham gia va ddng vai tro quan trgng trong 3 vung kinh te - xa hdi kh^c nhau. Ngoai viec dong vai tro quan trgng trong Vung
TP HCM, tinh Long An con tham gia trong Vung Ding bang song CCPU Long va Djnh huvng quy hoach xay di^g Vung bien giai Vi$t Nam - Campuchia. Chinh vigc tham gia vao ca 3 vung kinh te - xa hgi ndy da cho Chung ta nhan thay ro dwgv vai tro, vi tri cua tinh Long An tren ban do phat triin kinh te - xa hgi cua ca nuvc.
32 Tgpcii KiOmiwc
Canh quan do thi Long An (Anh Lam Chieu)
Tinh Long An trong Quy hoach xay dyng vung TP HCM
Theo "Bdo cao tinh hlnh trien khai thyc hiOn Quy hogch xay dyng VCing TP HCM din ndm 2020 va tam nhin din 2050" do BO Xdy dung thyc hifln nam 2013 da d l cdp nhirng nfli dung De an Quy hogch vung TP HCM vdi hieu qua vd nhirng bat cdp c i n b l sung dieu chinh doi vdi quy trinh lap, tham djnh, phe duypt va quan ly quy hoach xay dyng vung vd chuin bi cho viee dilu chfnh hipn dang duac thue hien.
Vung TP HCM bao gom todn bp ranh gidi hdnh chlnh TP HCM va 7 tfnh xung quanh gom- Binh Duang, Blnh Phudc, Tay Ninh, Long An, Ding Nai, Ba Rja - Vung Tdu, Tien Giang vdi dipn tich khoang 30 404 km=, bdn kfnh anh hudng tu 150-200 km.
Nghj quyet so 53-NQ/T.U' ngay 29-8-2005 cua Bp Chfnh trj (khda IX) v l phdt triln kinh te - xa hpi vd bdo ddm quoc phdng, an ninh vflng DOng Nam Bp va Vung kinh te trong dilm phia Nam din nam 2010 vd djnh hudng din nam 2020, da khIng djnh vj tri, vai trd quan trpng
cua Vung kinh te trong diem phia Nam (vung TP HCM).
"...Vung TP HCM la vung kinh te phat triin nhit Viet Nam, dan so dong va dan dau ca nuoc vi kim ngach xuat khau, diu tu nude ngoai, GDP, cung nhu nhieu yiu ti xa hQi khac: chiim gan 60% thu ngan sich, trin 70% kim ngach xuat khau Theo quy hoach tdng thi phit triin kinh ti xa hdi viing Dong Nam Bd (gom 6/8 tinh thudc Vung TP HCM) phin diu toe do tang trudng kinh ti (GDP) binh quan thdi ky 2011- 2020 dat 9.5%-10%/nam. Den nSm 2015, GDP binh quin dau ngudi dat tuang duong 4.600 USD va nam 2020 dgt 6.400 USD. Ty trong cdng nghiep, xay di/ng vi dich vu chiim 97- 98% tmng tong so GDP cua viing nam 2020, trong dd djch vy chiim tren 44%, cao han mtk;
binh quan chung cua ca nude.
Toe dd ddi mdi cdng nghe dat binh quan 20- 25%/nam; ning ty Id lao ddng qua dao tao dat tren 90% vio nam 2020 Hinh thanh cac trung tim dich vu san xuit va xa h0i chit Iuang eao, dat trinh do quoc te va khu vuc Ddng Nam A..."
Doc nhung ddnh gia nay ai cung rat mung vd tu hao ve su phat trien cfla ca Vflng trong thdi gian qua, song chflng ta hay thir phan tich xem trong cac chi tiOu ddng ghi nhdn do thi vai trd cua thyc t l vd nhirng kit qua ey t h i ciia lien kit vflng dem Igi cho cde Tinh-Thdnh pho ra sao? Cy t h i Id doi vdi tinh Long An?
Thyc ra, ngay tir khi nghien ciru d l dn Quy hogch xdy dyng vung TP HCM va Vung kinh te trpng diem phia Nam, tfnh Long An duac xdc djnh nam trong cac vflng nay vl Id mot trong nhirng tfnh co ranh gidi hdnh chinh tren bfl ddi nhat, gidp vdi TP HCM eung cac tfnh Tdy Ninh, Binh Duang, Dong Nai, Trong Viing nay, v l mat ly thuyet, TP HCM ddng vai tro ia trung tdm hat nhan. Id dflng lye phat trien khflng nhirng doi vdi cac Tinh-Thanh pho trong vung ma con CO sue lan tda rat Idn doi vdi eae vung ke cdn.
Theo phan tich-ddnh gia mot each khoa hoe thi vai tro cua tinh Long An trong Vung TP HCM Id rlt quan trpng vi vdi dien tich tu nhien la 4493,8 km^ (Idn han gap ddi so vdi TP HCM), dan so gdn 1,5 tneu ngudi cpng vdi mpt so dieu kipn kha thuan lyi khdc v l phdt triln eong
Dinh hudng phdt trien ciia Long An trong vung TP.HCM
nghiOp, ndng nghipp...thi nlu cOng tac dilu phli vung thyc sy v$n hdnh nhu mcng muln, nlu d e Tfnh -Thdnh pho trong vung deu thIy duyc hipu qua vd trdeh nhipm eua minh trong vflng iidn k i t ndy vd tham gia liOn kit mflt each
•ty nguyOn", thi tfnh Long An ngdy hOm nay cOn t i l n xa, tien mgnh han nua tren con dudng phdt triln cua mflt vung kinh t l - xa hfli Idn nhlt cd nude.
Tgi ViOt Nam hiOn ngy, do nhirng mong muln chCi quan muln dIt chdy giai dogn d l phdt triln bIng mpi gid, lidn k i t vflng chO y l u nhim d i n d c mye tiOu kinh t l ma v l bdn chit Id liOn k i t giira d c ngdnh kinh t l mang tinh hyp tde b l sung l l n nhau giua cde d\a phuong d nhi>ng ndt tuang dong v l vj tri dja ly. dilu kiOn ty nhiln, phdn b l ddn cu nhIm myc dich tang eudng sire hut d i u tu nhIm thuc dly sy phdt triln cua d c dia phuang trong vflng Tren thyc t l , chflng ta ndi nhu vgy, mong muln nhu vgy
nhung igi Idm khac Ty chflng ta de xuat ldp ra mpt viing de ciing hyp tac, bo sung vd hO try nhau d l eCing phat triln nhdm ndng eao kha ndng egnh tranh vdi khu vyc va the gidi, nhung chiing tOi d d m gidc sau khi vung hlnh thdnh thi m l i Tinh-Thdnh p h i chflng ta lai "rao ddu"
ky hon bien gidi hdnh chfnh cua minh, thdm chf d n "nhin ngd", "kho chju" vdi sy phdt tnen cua tinh ban. Cd khd nhilu vy vipc cd t h i neu len Idm vf dy nhu: Khi d thanh pho trong vung loay hoay tim dIt ti-ong cho mpt vdi nhd diu tu nude ngodi tuy quy dIt da cgn kipt, xong "kien quyet" giu chdn nhd diu tu md khong gidi thieu cho tinh bgn dang cd quy dat trai tham do chd dyi dau tu. Tham chf con de xuat chdm tnen khai mpt tuyen dudng chfnh ti-ong vflng de minh minh "hudng lai"....
Qua nghien cuu, chflng tfli duac bilt tfnh Long An vdi mpt dpi ngu cdn bO rat tam huyet vd day dgn kmh nghipm, thdi gian qua da rat
nO lye thue day lien k i t vung nhung hieu qua khOng cao vi edc Tinh-Thdnh pho xung quanh thay vi phat huy "vai trd phy thuOc l l n nhau', hay goi la " d f i g sinh" gida cac nhdm ngdnh nghe, doanh nghipp trong vung, thi Igi thieu di sy hyp tde can thilL KhOng bilt c6 phdi vi vai trd cua vung qua md nhgt ma trong QD so 4666/QD-UBND tinh Long An ngdy 30 - 12 - 2013 v l vipc phO duyOt do dn quy hogch xay dyng vflng tfnh Long An den ndm 2020, tam nhin d i n nam 2030 khOng h i thay nhic tdi d n eir phap ly ve d l an Quy hogch xdy dyng vflng TP.HCM....
Trong mflt de tdi nghien cuu do chung tOi dang thyc hiOn, qua nghien cdu ddnh gia SWOT theo muc tieu doi vdi thue trgng lien kit giu'a cac tfnh d t h i nhgn thIy:
Vi ca chi dieu phoi tnin khai Quy ho^ch xay d^fng viing TPHCM tren ca sd danh gia edc bdi hpc kinh nghiem tren t h i gidi ve cde mO hinh lien k i t vung, d the diic k i t nhu sau:
- Thyc tien lien k i t tai Vung TPHCM bflc 16 nhieu hgn che ve moi quan hp lien k i t Viing;
- Lidn kit vflng tir trude den nay van theo mO hinh canh tranh ty do duyc cde nude phat trien dp dyng, rflng rai nhlt la My vdo nhirng nam 60 eua t h i ky tiTf dc, dung trude d c thdch thdc ve hfli nhgp cung nhy han chl ve ea chl, chfnh sdch tgi nude ta, viOc lya chon mo hinh dilu phli iien ket vting ndy da khdng d n phu hyp vd yeu d u can dp dung mfl hlnh tnln khai dieu phli vung hiOu qud han,
- Trong khi dd, mO hlnh quan tri viing duye trien khai i^em manh v l tinh linh hoat, chu dpng vd ty nguygn lien ket gii>a d c d p chinh quyen dja phuang ngang hang, dya tren d c van bdn ky ket, hyp tde, d c myc tiOu va lai ich chung duye nghien cuu cam k i t uu tien thyc hien giup gidi quylt hiOu qua d e van de duyc d c tinh trong vflng ddtra.
VI vgy, vipc d n nghien cuu lua chpn mO hinh quan tri vflng Id phfl hyp vdi khung the chl phdp ly, mo hinh kinh te va mang tinh linh hoat, ty nguypn trang lien k i t hdng ngang gitra d c tinh trong vung.
34 Tgpc'i Kiiimiwc
"—-Jw
^ x l ^ . ^ M L
3|.*|y^B J K H ^
' T ^ % _ - '-^^^r
,-''' vW«JSMir,.--' 11.1 N^Afc
\ Tv
.•"', \ v '
\ ,' ' • ' .• '• . ' I
./,) .,''
Dinh hudng phdt triin cua Long An trong viing Ddng bang song Cuu Long
Vi vai trd cua lidn kit giiea cic tinh thinh trong Quy hoach xiy dtmg vting TP HCM eting da bye 10 nhieu hgn che khi duye tnln khai thyc thi, bao gIm edc v i n d l :
- Thilu mli lien hO chgt che edc quy hogch ngdnh vd quy hogch lanh t h i gida d p dO dja phuang vd d p dfl vung.
- Thilu edc thOa thudn ca ban giua cde dja phuang trong cdng tac dieu phli vCing.
- Thilu sy phli hyp quy hogch giu'a edc Tinh-Thdnh phi.
- Thilu sy phli hyp trong vipc hinh thdnh cde chinh sach thu hflt va phdn bo dau tu,
- Thilu he thing ea sd du liOu phyc vy cOng tde dilu phoi vung,
- Tu tudng eye bfl dia phuang cua d c dia phuang trong vflng,
- Nguln nhdn lye khdng ddp ung yOu d u ehuyin djch ea d u kinh te theo hudng ndng cao sue mgnh egnh tranh.
- Thilu sy phdn cdng chuyOn mon hda trong phdt triln cde ngdnh kinh t l ;
- Su chdm t r i d i n din viOc khOng thyc hipn cde chuang trinh hyp tde da duyc ky kit giira cde tfnh thdnh;
Thieu sy phoi hyp chat ehO giu'a cde doanh nghipp tryc thuflc cac Bd ngdnh ddng tgi dja phuang vd cde doanh nghiep trye thuflc edc tinh thanh trang vung.
Nguyen nhin cua nhOng khd khin neu tren:
- Phan Idn cac tinh thdnh ti^ong vflng deu muon thfle day diu tu trong ITnh vyc sdn xult d n g nghiep d l nhanh chOng chuyen doi ca d u kinh t l cfla dja phuang nhung chua tfnh den thj trudng tiOu thy vd khd ndng tieu thy eua sdn pham.
- Cde tinh thanh trong vung chua cd sy hyp tde eu t h i vdi nhau trong viec diu tu ndng d p hoge xay dyng mdi d e d n g trinh hg tgng ky thugt (nhlt Id trong ITnh vyc giao thing vd bdo vp mdi trudng)
- ViOc tiep cdn, trao doi thflng tin giua doanh nghipp vd d c sd ngdnh ciJa cde tfnh thdnh trong vflng ehua tit.
- Chua d sy thong nhlt cao giO-a chfnh quyIn dja phuang vd chu diu tu trong viOc thyc hien mflt so dy dn, gdy ra chgm t r i trong cflng tac boi thudng giai phdng mgt bang, vd do dd, Idm chgm tien dp chung cflg dy dn.
- ViOc trien khai thyc hipn Quylt djnh s6 159/2007/QD-TTg ngdy 10 thdng 10 nam 2007 ciia Thu tudng Chinh phu ve quy c h l phoi hyp gida cde Bp ngdnh vd dja phuang doi vdi cac vung kinh t l trpng diem chua dat hieu qua cao.
Bai hpc ve phdt trien quy hogch Vung duyOn hai Miln Tmng cho ta nhilu ting kit kinh nghiOm quy bau
Vflng duyen hdi Miln Trung bao gom 7 tinh thdnh hinh thanh tren ca sd ty nguypn. Xuat phdt tu- nhu d u ban d i u Id phdt trien kinh t l hieu qua vd mgnh me han nCra dya tren tilm nang v l "lai t h i tTnh", cde tinh d n chfl dpng han trong viec tao ra "lyi the dpng" d l t l i uu hda nguon Iyc h&u hgn trong thyc hipn chfnh sach uu tiOn thu hut vd kOu gpi diu tu
Nhu d u phdt tnln kinh t l dja phuang cua cde tinh ti-png vung da hinh tiidnh nen lien kit phdt triln vflng, tu dd, dan din nhu d u hyp tde tren cde finh vyc chung trong vung, cy t h i nhu sau-
- Phdn b l Iyc iuang san xult vd dilu chinh quy hogch giao thing;
- Dong bp giao thOng liOn tfnh;
- Khong gian kinh t l vung du Ijch;
- Dao tgo nguon nhdn iyc;
- Huy dflng d i u tu von vd xay dyng ea c h l chfnh sdch dau tu phdt triln chung cfla vflng;
- Xuc tien dau tu thuang mai - du lieh todn viing, Cai thifln moi trudng kinh doanh, ndng eao ndng Iyc canh tranh vflng;
- Xay dung hp thong thong tin vd trao doi thOng tin kinh t l - xa hfli d i u tu trOn dja ban;
- Hyp tde bao vp mdi tmdng, bien doi khi hdu.
D l i vdi d c nguyen nhdn va tinh d p thilt, khdch quan cua vipc lien kit vung, ta d t h i thay vipc hinh thanh lien kit vung (bao gIm bfl
\ f • /'
Dfnh hudng phdt tnen cua Long An Id trung tdm cua ca 3 Viing
mdy vd ca che dilu phli vflng) trOn nhilu ITnh vyc, trong dd, quan trpng han hit v i n la quy hogch xdy dyng vflng (v6n duyc xem Id "khung xuang" eua lien kit vung vd cac quy hoach ngdnh khdc - duye xem Id "mdu thjt" eua vung) Id mpt xu t h i t i t y l u , khdch quan cfla hlu hit cde viing kinh t l , vflng dgi dO thj vd dO thj tren t h i gidi trong bli cdnh todn d u hod vd hfli nhdp hipn nay. D l i vdi vflng duyOn hdi Miln Trung ndi rieng vd d c vflng dO thj khdc eua Vipt Nam, vipc hinh thdnh mflt bfl mdy dieu phoi Vflng Id h i t sue d n thilt
Tir bdi hpc kinh nghiOm hyp tde phdt tnen Vflng duyOn hai Miln Trung chiing ta quay trd Igi vdi djnh hudng phdt tnln cfla tinh Long An trong cde mli quan hd Vung.
Djnh hudng phdt triln cua tinh Long An vtri vj t h i vd nhirng nguon Iyc mdi
Tinh Long An cin phit huy vai trd trgng tam cua ci 3 vung kinh ti-xa h0i quan trong di chu d0ng t^o "Mdt viing phit tnin mdi" trin ca sd l y nguyOn v d t y gidc"
Trong tinh hinh nhu hien nay, khi eae liOn kit vflng dang cd phan "dp dat" tu tren xuong, tinh Long An vdi vj tri quan trpng cua minh d n chfl dpng nghien cdu mfl hlnh lien kit-hyp tac eua Vung duyen hdi Miln Trung.
Md hinh lien kit viing ndy se duac hlnh thdnh tren ea sd tinh Long An vd mpt so tinh xung quanh, xult phat tfl' nhu d u phdt trien kinh t l hiflu qua vd mgnh me han nO'a dua tren tilm nang v l l y i t h i tTnh", khi dd cde tinh se chu dflng han ti-png vipc tgo ra "lai t h i dflng" de toi uu hda nguon lye hdu hgn trong thyc hipn chfnh sdch uu tiOn Uiu hut vd keu gpi diu tu phat tnln. Ndi nhu vgy khdng phai chung ta quay lung lai vdi 3 vCing da duyc xac djnh, ma chung ta cang cd dieu kiOn d l phdt huy them cac lyi the d n ed giup cac tfnh tham gia vflng liOn kit mang tinh
"ty nguyen" ndy phdt triln mgnh han, nhanh han. Thyc vdy, eae quy hoach vflng hiOn nay mdi chi phat huy duyc vai tro la hlnh thdnh duye bO "khung cung" cfla hp thong hg ting chfnh (cde tryc dudng giao thOng) md nguon v6n dau tu td Tmng uang. Con Igi hlu nhu d c tieu chi
de hinh thdnh mgng ludi lien k i t vung tren edc rtnh vye phdt triln dO thj nhu- giao thflng, nhd d, khflng gian dfl thj, bdo vO mfli trudng... deu chua vgn hdnh. Dd Id chug xem xdt d gdc dfl thilu sy phdn rang chuyOn mfln hda trong phdt triln cde ngdnh kinh te mang tinh lien vung dya trOn ca sd phan cong nguon lao dflng va lai the so sdnh giu'a d c ^ a phuang trong vflng d l thflc diy phdt triln thuang mgi-djeh vy.
Phit trien nhung ngudn lijc tiim ning Tinh Long An d rat nhieu nguln Iyc tilm nang ve mpi mat tir nOng nghipp, cdng nghiflp...
nhung dieu chung tdi muon nhin mgnh d ddy Id nguon Iyc d i t dai va nguon nhdn lye.
So vdi cac tfnh trong ca 3 vung thi Long An cd nhilu khd ndng phdt triln nln kinh t l trf thu'C nhlt chi sau TP HCM. Cd nhilu djp duyc lam eong tde dao tgo chuyen ngdnh vd Idm cac d l dn, dy dn vdi Tinh, chflng tOi da duye tiep xflc vdi eae cdn bp, cde nha chuyOn mOn vd lufln nhdn thIy hp rlt vung ve chuyen mOn vd nghiep vu. Trong nen kinh t l tri thue thi ddy Id "nen tang" ben vung quan trpng nhlt. Tinh Long An nen chu trpng dau tu vao viOc ndng cao chit luyng nguon nhan Iyc, nhlt la nguon nhdn Iyc chat luyng eao.
Ve nguon Iyc dIt dai, Tfnh nOn tinh todn can nhac rat ky khi dua vdo khai thdc, TP HCM nam sat bOn da can kipt nguln Iyc ndy (do tgi nhilu thdi diem sir dyng qua "lang phi" ddn tdi bj nhilu dy an treo md quy dIt lai cgn kiet). Vdi difln tich dat ty nhiOn han g I p ddi so vdi TP HCM, nguon Iyc dIt dai ciia tinh Long An dang thyc sy trd thdnh "mOt mO vdng" nlu duyc nghiOn ciru khai thdc hyp ly.
HiOn nay ca nude dang tap trung cho "tdi d u true" kinh t l . Song theo chflng tOi nghien cuu, tinh Long An chi d t h i thyc hipn duac chu truang ndy neu chfl dyng tao "MOt vung phdt tnen" mdi trOn ca sd "ty nguyen vd ty gidc".CI Tdi lifu tham khao:
- Dd dn Quy hogch xdy dtmg vung TP.HCM - BQ Xdy dung - D6 dn Quy hogch xdy difng viing Ddng bang song Cuu Lon^ - BQ Xdy dung
- Dd an Quy hoach xdy difng viing bien giai Vi^l Nam- Campuchia (tir Binh Phudc tai Kiin Giang) - Bq Xdy dung