..
- 92 -
B 0 0 .. 8 T.·u I T S.AIOV .&HIBG VAll DUL A,
1. DRJti·ID SBQGPSKAP D DIE OBDBRWY§.
Die verhouding kerk-etaat- akoo1 het vana~ 1795
~•1 geato . . el. Die kerk ae sesgenakap is bepaa1 Die deur verdiena~e Die, aaar deur die willekeur van die ataat wat hQa alle aeggenakap oor kerk en akool aan- gematis het. Alle seggenakap wat die kerk oor die stool besit het, was verleen4e aegsenskap. Sooa akeaa•iea aangedui in die voorate1ling hieronder, was daar weigig atabiliteit in die verhouding ataat-kert- akool, want die ataatsbele14 het weer gewiaael met die willeteur van die soewerneur •
,., ..
4•p•erldytt
1. Bierdie akematieae vooratelling wil b~ be- naderins die werklike toeatan4 aantoon eA aie die rein wetlike aspek van die aaat Die. .A a die tipur b. v.
die de ~at-wetgewing moea aansee, soDder die werklite beheer vaa die stole in die ~dperk 1D aaaaerking te neem, sou die_kroaaing tot baie nab7 die X gedaal het,
11. Die oorgang van een ate1ael tot 'n aDder 1a bpa aonder u1 taoD.Clering gele1del1k. By die oorsans van Ora4ook na Soaerset, bTYoorbeeld, het ons nie te doen a1ega aet Koster- en Tr7&kole Die. Daar was DOg
•n groot aantal privaatako~e. Ook bet die koaterako1e baie atadig ver4W7J1 oa plek te aaat 'Yir die vrralto1e - die een het Die aeteena tot c11e ander oorgesaan ni.e.
111. Ook tan 41t turwe nog Die 'n laagtepunt b7 1839-1843 bereik Die, Die ste1•el was aaar in •7 be- ginatadium en die aroo~ate ana1iaaa1e sou later tom.
-
9~-
lT~ Oadat alle kerklike seggenskap oor die akool van 'n verleeD.de aard was, wat eDige 'Q'cl weer herroep lton word, ltan die kromm.ing nooi" die maltaiaum-qn ~ereilt
Die.
V. Die Jmrwe kaD nooi t die miD.iaua-l.7Jl bereik nie, want die kerk het ateeda 'n mate van 1D.direkte seggenakap lton uitoe~en 4eur 87 lidaaat.ouera, veral in die verre .. binnelaD4e waar die regering weinig beheer kon uitoeten.
2. KRIBGLOOP l' All STRQKIBCB Ill DU OPJOEDKUJIDIU
POLiti~·
Qe4uren4e die periode 1795 - 1803 het dear '•
dubbele kriDgloop ill die sea1d.edeDis van Su1d-A!r1kauae oade1"W7s plaaagevillds 41e VoorirekkeroDderw.rs._h,t _ia hoofaaak aangealuit b;r die oD.derwya onder die
B.o.K.
en ~e wAreldlike staatskool van 183Q bY die De Mia•-
JSO"
1196
yp~perJU.yea
1. Slega hootrigtinga word aangeduia privaat gods- dionaakole ~at 4eurcaall¥ beataan het, word buite reke-
Diq gelaa't.
11. Let op dat die twee atelaela, wat ontstaan het
··,:·.::·
- 94-
deur 41• verdeli.us van die ..-olk in 1836, twee ui~eratea
is wat pdadien.etige o:ader.ya betret.
111. Let op dat; die Herachelakole aana1ui t b7 de Miat ae wlreldlill:e ataa'takool ..-an 180-' en c;\a~ die
Voort~ekkeroD4erY17• weer aansluit b7 die ou .R.O.K.- akool.
3. DIE GEBRUIX V!l KO~ND§
I!
OIS S~OLB,Die gebruik Tan Hollands in ons skole
h••
T•lgeu Vd ell plek seweldis ..-erakil. Tos .kan o11.a die gebruik 4aarvan skeaatiea_b7 beaaderiD& ..-oorste1
8008 iD
~ . r
,, s 1~
•'iii'~'•
44- ,.,2R•sltiH•·
1. Die kurwe kan nooi t tie .X raak nie oadat daar al tyd pr1 vaa-.akole was waar Hollands onderwya is en ook oadat onderwyaera aooa William Robertson en Innes ook HollaDda ·gesee het in die Batabliahe4 Schools.
11. Bierdie grafi.ek kon "epecl die poU tielte toe- at&D4 ..-oorseatel het. Die apann2nc wat; in 1806 begin he-, het 1eleiclelik 41• breekpunt bereik in 1836.
Di t 4ui weer op die wiaaelwerld:ug 'Yan tal17ke taktore wat; onafakeidbaar saamgestel is om die politieke,
pdacU.en.etige en opvoed.kun.dige atroaiq;e te bepaa1,