'n Skrywer se styl behoort die leser van een onderwerp na 'n ander te neem. Lewendig is die taal van die skrywer wat weet hoe om die woord tot 'n ryk kern van die lewe te besiel. Dit sal goed wees as die skrywer homself altyd in die plek van die leser sal plaas wanneer hy saamwerk.
Dit dra net by tot die vertoon van die oorspronklikheid van die skrywer. Dit is 'n groot swakheid van sy styl en miskien een van sy grootste kenmerke.
HOOFSTUK V
As 'n skrywer die tye van die handeling verwarrend gebruik, het dit 'n steurende effek op die leser.von Vlie:ligh was baie gelukkig hiermee. Lees maar die woorde: .. ja, elke hartklop op elke grasbedding kon ek hoor Hy kon meer aandag aan die tye van die werkwoord gegee het. a.)J2ig __ onvolmaakte de_§lwog_rd,word deur von Vlielligh op 'n nie-Afrikaanse y,.;yse gebruik. Von Ylielligh wil daardie vrek wil hê. funksie, Hy gebruik dit egter so dat ons min beswaar daarteen het... dat spelling in baie gevalle kenmerkend van die ouer geslag was.
2) 11 Dan word die kafir se kop kaal geskeer, wat net die ringhare oorbly waaraan die ring vasgemaak is. Die gebruik van die meer gevorderde vorm van die volle deelwoord is ongewoon. Hierdie volmaakte tyd van die infinitiefvorme .t~ plus die volmaakte deelwoord plus h~1" (Afr.
Die asem van 'n soet briesie vlam langs die takke. van die kruiper tik bietjie op die vensters, asof dit so is, terwyl die bruin mense op hul beurt die witmense gespot het, want die. Die manier waarop von Wielligh die voorsetsels gebruik, is nie altyd korrek nie... 'n paar voorbeelde sal dit voldoende bewys. Selfs al gebeur dit, is die straf steeds nie mooi nie. Dit was nie Wolg se skuld nie.
1·Joegv,oorde -is gewoonlik nie stoplappe nie. rNord .. hulle egter nie afgewissel nie, word hulle hinderlik. 1) 11 Org het daardie aand van die opgevrondeheid en verm,tienis hoofpyn gehad ~ is vroeg na bee. vrou, Nellie &.n Sytjie neem Frankie na die voorkamer, terwyl die twee meisies ~ hulle jongkerels teE.:n sy sin in die eet- kamer bly sit. D tem die tong van die ~:ollandse klok tienuur aankindig, is Frankie na sy slaapkamer gebring geword, .§.Deen van die. jongkerels help horn met uittrek - waaroor hy ook nie te lek- ker voel nie •••• Toe eers ontpop hy sy opgebottelde ged-ag- tes ~ gee hul sigbare vleuels om oor die gebeurtenisse van die dag, oor die twee jongmeisies fil} oor homself, te laat vlie.
En daardie soete drome vul 1. daardie nagmerries val hom om die beurt aan. saam totdat almal se kos op was _fil]. dogter is seker baie mooi; sy was 'n tergende gees van die beste, baie bederf deur die ma se ontdekking. As Von Wielligh sy sinne beter vertaal het, kon hy baie van die voegwoorde uitgeskakel het. Die lomp gebruik van die voegwoorde beteken dat von Wielligh se s-cyl as lQ~_, 1£.mE,.
VI) VERIIMM~
SY SifI§BOU
- Di~ SC- en DUS- sinne
Wat von Wielligh se sinsbou betref, het ons slegs• in. sorgde sinne te~gekom, sinne waarop van die beste skrywe.rs. Dit kan egter nie altyd van die res van von Wielligh se werke gesg :\:Ord nie,. Die nie- sanderigheid van die pad; en a), b) en c) gee aanleiding tot .. d) die fei~ dat ons vroeg op die plek was waa, ver- skeie trekke by 'n pan staan.
Die toonhoogte bly onnatuurlik styg ~LY..~rr;~_i_D_g as gevolg van die frase wat daarop volg. Ons wys daarop dat 'n mens nie aandag gee aan die fisies moontlike of onmoontlike nie, maar aan die konstruksie van siening) die sinsverband. Sk het slegs gevalle gevind waar von Wielligh van die verbinding i6swoorc. en_ algemeen gebruik 1:et.. i) 11 Boonop nooi 'n boesman nie sy te!J stander om uit die vrye vuis op die oop vlakte te ontmoet nie, en.
Die sogenaamde sin dien as bevestiging of voorbeeld van die gevoel van vertroue. Die sin moes dus ante~s begin het, met bv. Dit dui duidelik die rede vir die tweede aksie aan as 'n direkte gevolg van die eerste. ’n Noukeurige toepassing van taal op die aanbieding van sy gedagtes het in baie opsigte ontbreek. 7. Elke skrywer moet sorg dat die woordorde in sy sinne korrek is, anders gaan sy styl groot skade berokken.
Die sin moet soos volg lees: ••.• en so is die meester }om later onoordeelkundig by die veldlewe aangepas. ''. iii) '' •.• wild Ek het opgekyk en ek was betyds~. Die sin moet wees: •••• sien hoe die wesp my aanval maaj. Wanneer 'n skrywer se gedagtes uitgedruk word, moet die taal gepas wees. 'n Man se gebruik van woorde sal altyd die beste toets van sy styl wees.. die lewensbelangrike verbinding van woorde, dan is die geheim van styl opgelos, die verband tussen taal en denke is onlosmaaklik verbind.
Von ~Viellig se eie taal was die onkunsmatige, alledaagse taal van die platteland. Met betrekking tot die skryf van bywoorde• plus to~. ons het gevind dat von Wielligh ~~ eerder loa- .. skryf as vas of koppelteken wanneer Snw. nie tevore nie.. om te bewys dat daar nêrens in sy geskrifte bewyse gevind kan word om 'n groot woordeskat aan sy rekening toe te skryf nie. Tweedens word aandag gegee aan die konstruksie van die slotsin met bysinne.
Dit is opvallend dat- die- .. 1-sin soms die hele inhoud van die voorafgaande sin- be:f)aal,. In baie gevalle is gevind dat die sogenao1nde redegewende- sin glad nie rn verklaring vano. die voorafgaande handeling gegee het nie.
TYDSKRIFTE
Moeke, S.Ign.: Boek wat Besiel
