thom-191-ra-1-1.pdf

(1)

..

Deur

(1) •

ST

_•

OG

_•

20 193 •

r

DIE BETEKENI V DIE GROOT TREK

.~

H.B. THO^.e

])e.me

en Her ,

In

die d kte en g dr v n die hedendaaga le het ons nie dik\els die ge e theid en di geneigdh id om

by

di

g

burt niss

v

n ons ver stil

te

staan nie. Dit ls gt r nodig

0

dit ao a t doen 0 dat dit ons 0 in beter

1

er

b

ter Afri

nons derl nd bi d, a04

t

ons a rdeur orde

verstaan en ons v ster

U a 1 y g lyk ee dat die Groot Trek in i volheid n verskei- denheid van die historieso

g

beure in uid- ri

^o

et yield

een van die verna ste gebeurtenisse is. Trouens, in die negentt nde eu _ sarin die

Trek

voorgeko het - het ons

1

nd waarskynlik g an belangriker en histories ge 19tig r ge eurtenis beleef nie.

adert ie Trek het d r nou ree s In eu verloop. Dit

v

~aar reeds honderd

ja

r

g

lede d

t

Pi t Reti f sy bero d ni- es an die !aaps Reg ri erig het: in duid like. el-oor

0

b oording, aar te ens et

kr

gtige elspr kendheid

v

rduid lik

hy hi

rin a rom die Trekkers i st is so treffend en so opre

pKolonie v r el s. Die t dit oor r di politi k geloofsbelydenis v n die Tr kker genoe nord. ee ns is it honderd jaar gelede dat die rat Grond t n etief by inburg opgestel is, n

d

t Retief op ay noo lotti e tog n ing n n het. U sien ona st

n

deser e in die' uf n i Groot T.r

k,

en t reg ord

In hierdie tyd

lHtI_tIIft

k

nt genk.

it on

0

by d hi toriese

^t

ni

v

n die gr ot b rt nis stil t

^t

nj d r it

0

t blyk ho

^t

ons land deur die Trek binvlo d la n on

d

r n

t k

het. et di oors

k

n die verloop v

ⁱ

ni

besighou nie. Dit 1 b it i st

k v n i

on rh

i

on

r Jl

n

k

n buit

di

n in ver

k

i erk oor on skie nis n

1

s

orde

(2)

2•

.. 1 tekenl In hboflyne te skets, d•• s.

tenia op eel d,

op

at

le bed.

bled n

na

t 1

k nls

t

eg1a. nt Me

he

on , dl otllke b

ng

van e en8 te doen,

B••••

ti.lt Ite in

8y be 0

lte e voor len. ID

~ Il' t~1e ^{D 0} ^B ^DO ltOl'Uu. daarop 1 • ~

eglD a

die »:to1.onl eur

^D

de r lcr.&M"" ... -"'.

e

le

Groot

Trek III

dle

e

^ft ^ft

akkerbou.traek.

o • vora hier •

^In

die

loer ,a

11ka

reed

a r

I ft

le e

dle 1 -

le ord

mi el-

t r 'D ge 1 Tlr 1

y 'eelt

t j

la ln hl r 1.

_ ... _..41e

TIG

a

8 Il

YOo ..._,"...a 1 • h , 1 1

le

18 la ol ar _-...^r"1UL_

lt,

r-

T

ron .,

•

1

toe

1

nd

le

i

la

he. a

8 YO r

lt

TU

u e 1. loal ' rl1••

e eken •

1 ^Il 1 1

•

¹

ft bt ,.

ou .,.

• r

o or

1

yoli1 1

r

(3)

3.

,.

lende distrik e in die J ar gedoen orde Di

Crado n

0

eraet-Oos ord da rin

g

noem, ma r.

e v

^.0

g.

nA

1

rge

nu

ber of the farmera hav ho ever no ig~atedn

By

Graa eeate Voortrekk ra opgele er

h

t - le ons: The producti ns of thi district h ve en greatly di-

ini he by the igr tion of ny hundreds of ita inhabihant to the countrie bey nd the bo nd ries of the Colony, on at th m bing

n ber of gr z era ho hav ken th ir stock th the ".

te

ⁱⁿ Som

ige

n die Trek ers het hulle grond vir fn pp 1 en fn

ei van die h nd gesit, terwyl ndere hulle pl envoudig verlaat

lIlet.

Die onmidd like uit erking van die Groot Tr k op ekonomiese toestande in die Kaap' KOlonie was dus bep Id ongunstig. Dit

",

dien g er bygee te ord d t die KOlonie binne fn paar j ar eer van di g ~lge^'( van sy erlies herstel het, _t ver 1 n die

merinoboerdery teege kryt moet rd, a ge ien dit besonder winsgewend gebl het en du tot herstel n di pry v n goeie veeplaae gevoer het.

Die ekonomiese bet keni n di Tr kot

/;

t rme van die onmidde ike uit erking op di

gt r nie slegs in_A.,A"

.

ie ge II d nie. _B t ⁰⁰ die ui tw rking bpl t b tr kking

t di _r _k _r ga n b t het

Dit is be end feit d t d r ond ~ di inboorling t at hulle v66r die Groot in hi rdi bi de b

durige onderlinge t ist j lf doenlo erni voorgeko het. Só erg ...s dit d t dl Tr kker b ••

midde-Vryat t tot n die Soutp

n

b rg net hi r

n

d r klo i inboorling teeng 0 h t; d ur di o t nd _t _b Ie-1m

i'.

van le ats _IS di ont gli t 1 h t... ^r di g

bi d byn h ont ol

In die huidige ld di So lo IS vi r

to g nklik b r kon nd r t vre IS

era eh en to Ding n. Di So

~

n vir ff r t

h t hi r et 'n ^h rde

d r g n illgh Id ni •

(4)

~

-beTanse 'n 4i1l1N81....To.r. Kortom, arowwe b rbari_. het in hi.di strek. g.heen, .odat di • kkere

t

1...

n ban aan

dl. sen

de

Tan di. st.rt.r. oor .le.. r •••

ullt. o.. t n4ian.d. bi.d natuurlik ,e.n rui.t. Tir 'n .1.t. - ti.. ontwikkelinc Tan ekonoat.. b.dr.r.ian d. ni•• ierto. " • 4i. inboorliac. in .lk aeT&l ook ni. in .taat ni., want ••It.

di.

eroot.te .D Tern.. t. at h

^t

noa nie e.r. pr••

t

.r

, pria1ti ••• eldin,

D 'D ., ••

rb r lerina. t.

TU

ak_ r- b u Di ••

Dt. uit •• tr.kt ••

t ••

r hi.rdi. to••

t

de ,.h .r. h.t, het

c-::-

4i. rekk.r. b1DD. Tlftl.D J r Tir blank •• '....

D

1010nl. be.

• Di.

b.4r7we

• no~... b.drywe

• hull. hull. in 41.

D

4i.

•hou h

t.

et hulle

t

hull. .,.n. .n in 1•

nuw. ,.bl.4. Toortg •• lt.

.ldra

k ai.te ti••

landbou a.

^{T••••}

It, hier

⁰

s\Aa

• Op 41. 101••a4.

41 0,1 4 n

1 ••1

not roppe

skap., .11 4aaron .r ⁰ok .da 1.

r.

^{t hull.}

ui

t. 4i. 10Di. I briQl h.t.

^Ga OD , ••

l.n

h. •

Il

41. ^1»0

re

n.d.

in

dl

lont. tell.

• n

r

hull. hl.rell. k.nni. DOU • ull ••

ri.. l T or ha 4. ,.ba h.t., kOD ul t.-

t

41.

1r

1.

.-q

ln

ull.

DUW.

tui.t.. TOor

a&ll. Dl

1. 4ue

^D

dat

hi. rAi. .iD. ••• • , r ,.Tord.r .D •

t.i 'YaD T.. .rd.17 'bl • or'- t7d oor 'D

^{• I}

ce

^1.

.t •• r .r tn ,.bia' 'Yi IrootT •• ,.wo • , ratl ••• toe. ade

r

oor

i.

1,. • ar

^TO

t.TH- o. • .• Tir

^kl.i^{-MI -}

'Y•• -boa •

₁

r.tta

.'bl.

4i.

a

t.nt, • 4it. •• r. h.t

r

tOI

^cl

a

00 0 'D T••l

.r .tn. • • ••

(5)

,

gun tig is, is dit ter h nd genee~ en het dit meegeKe.p om die nodige yoeding middele voort te bring. Voorlopig het die produk-

si n tuurli~ net Tir die lok le ebruik geskied, 0 t r nog nie vinnige en doeltreffend verkeersmiddele wa om akkerbou- produkte konondes oor 1 ng afstande te yerToer nie. ie ak erbou i in elk gev look .en Tan die middele d.ur di Voortrekkerl ang - end omhulle 1nd te ontgin en tot ontwikkeling te bring.

t ia 'n intere sante teit d t VrYlta tae pion era t gere Terdig trota reeds in lal Terteenwoordigende mo •• tera T n hul wol na ap.tad geatuur het, ten einde enige Tooroord el teen hul produkt. uit die weg te ruim en 'n betroub r rk te

veeleeggende aanduiding Tan vooruitgang in die Trekkerl nd.

Hierdie I ek van di. Groot trek S8 betekenis,

.."....t •

• d t enorme yir .iatematiese en doelbewuste ontginnin

-~"

en dit binne '12 baie k rt , i ha

s

4..4.. tUd t

deur blank nie

te

oorskat nie. Dit kom daarop _n

I

wat op ekonomiese gebied die ~~ ..

uidelik frika T 12 die bl nkel en die bl nk be.kawing gedien het, • gevolg v n die Trek binne fn

Terdubb 1l •.

Bieruit Tolg reeds d t die Groot trek vir Suid-Afr1 ae r j r

o •

geheel e om ••• e Toordele meegebring het. r daarToor la d l'

ook nog Terd e atawing.l, Die Kaapkolonie het gou T die tydelike

terug.lag era tel, en daarby kom daar 1. edig er en

.'1'

l~rQdukt. uit die !retkergebied •• Frodutte Tir uitTo l' wor uit pat.d, Rort-.liaabeth en Durban Terakeep, t nylook invo rgo - dere Tir die binnelandae geweate hoof.aaklik deur hierdie hawena ge- gaan het. Dit betek.n groter bedr,ywighei4 112 die bawen., en ge-

pard aaand. daar e welko inko te Tir cUe 1

uit haweregte en bela.tinga. Die opko Tan ·1I6AeiP-

handel in Suid- rika.n die T.rm.erdering T n di. handel

~iteland _h t weer '12 wel dige uitw.tkinl op Terkeerww.a.

ener.,da Terk.er in uid-Afrika.n nd.rayd. T rk••r t

t die

.

_~

,

ie ^uite- 1nd.

(6)

ons Teel

..

6.

,

_ns on nog verder gaan; fn mens kon beweer

LZ

dat dit di rek toe kryf'

V't

.

dat die ~inerale rykdomme T&n

te veel 0 di terrein T n Terwyderde en indirekte gevolge brin

Uit t ge is) I it reed g noegsa duidelik wee dat die Trek, lhoe I dit aanvanklik Tir die lonie 'n ekonomiese ver- lies etek n het, tog op totlik gebied fn nuwe en groter

s.-

Afrika ge ke het took in die h ndel t die buit land Teel meer kon bete_~n.

Dit, d ⁸ en here, is een sy T n die b t enis Tan die Voortrekkers e werk. ull

,''''''-

ark wa moeilike werk

1\

t 8 re offers n hull geverg het, r i offers het hulle in bel ng T n Suid-Afrika en in bel ng Tan die ngslag gebring.

at hulle op nder gebiede in ons land se geskiedenis beteken h t, il k by die volgende gel nth graag behande 1.

---