Geregistrecr aan die H.P.K. aS 'n Nuu!!blad.
Di e d cm ohrati. ese
pct~ty·politic.~·
h et nog nooit vir die ar m m an ie ts m ee r as b elo, ' tes IYe
0 0iYe e nic . Die b ewys : d ie 300,000
{;!ank c onn es.
TvV EEDEi JAARGAKG.
STELLENBOSCH H OLD!G ONS
HI~LDEEen h cid sopt rcdc in Gees Va n Volksh e wcgil 1 g
Onder Ieiding van die A.?L .-!.ak en me~ vollo st.oun "an die SLudcnteraacl he!. Sfcllcnbosch op 9 Oldobcr sy groot- s.le. Hnldcdag,·ierin~ in baic jarc go- hou. Die groob;o ondorncming heL t.on spyto ,.:111 die onplc5icrigsll• weer uifstckcnd afgeloop on was "ir SLel- lcnbosch 'n mylpaal op die wcg na hcr- l-tclling van die ware ,·olkscenhcid8gc- dagle waan·an ons ,·olk onder Ieiding
\'1\ll die A friknansc Volksbewop;ing in die jongstc L~·d opn\1\1 L bcwus word.
ln die organisasic van die dag hcL aile sludcmekragte hul heelhartig inge- skakel agter die A.X.S.-tak "aL die 1(\iding -op hom gonecm hcL. .\leL die daadworldike. ondcrsleuning \'liD die
0.13.-studcntcorgani~asio h c t d i c A.N.S.-tak gesorg dat die- vcrrigtingo c.lwnrsdcur die sLompol gedra hot nrn die onlclikheicl en nctheicl maar ook oustuitb:nc krag ,·an die Volk~bowe
!!ing, soos vera! Stellenbosch dit in die jongstc jnre leer ken Jtet.
J\s inlcidiug tot <lie dag hot. 'n kwart.myl-langc optog van sl.udente dour die stralc na die feestcrrein, Coetzettbnrg, bcwceg: op die voorpunt 'n pordckonunando on die dcftigc !wets wn:nin ,pres. Kruger" co ,pres.
, 'te~·n" plaasgcncem hel; dan 'n prag-
,~~ reeks ,·oorstcllings ,-an die dingo wat ,·an wa~nde is in die bou van 'n
~J;csondo, nasiouaalbewuste ,·olk; onder lnnsgenocmde is vend iudrnkwokkcud die arbcidsafdcling, gcoq~anisc<.>r deur die 0.13.-studcnte-arbcidsleier, rnet hul baniore ,Wa~ die volk saai . . . . s:1l dio volk maai" en op die slroucrs aile soorlo plan~:;orccdsknp, van grawc, pikkc en 'n ploeg tot. sckols en sense, ens.; en clio kleurrykc groep li!!gaams- opvocdingstudonto wat op die maat
\':Ill die bckonclo f ambocr:tfdcling van die studcntckommando'::; met notjieso vlagbewegincs mnrsjecr. Op Coctzen- burg word hicrdio Jll'<>~e;,sio dour die hysing van die twce-11cpublikeinso vlao af~cslnit, eu dan volg die feC'sredes c.d.m.
Die rE'dC'naar ,·an die og;gend was ds.
. fozua 'l'horon ,-an OU(Itshoom, wat sy lcragtigo Locspruak oor dic- bclckcnis ,·au hclcJe,·creriug; toL 'n hooglt>punt p;cvoer hct met. 'n bcrol.'p op sy gehoor van 2,000 om uit. dit• volkslewc aile ,·erdelendc invlocdo to weer. In die :1anclprog;rnm, wat in die stampvollc stad~;aal h.rna nog mecr ind rukwek- kond was, het. dr. P . . f. Schoemau 'u inlcidendc tocspraak ,·ir die jcug ge- lcwor op ~roncl van die 1-(tdagte:
,,SiuiL die gcledero" ; en daarmL heL prof. dr . . J. de W. J(cyicr \'311 J3loem- fontein- eon van die ,·ooraaostaaudo :J.kadcmicsc kragto vrcn die ,·olksbc- wop:ing- as hoofrcdt>nnar van die dag sy fcesredo p;cbou oor die orft'nisso van die verlcdc as gron<lslag vir clio go- sonde lowe ,·an clit> organie~c ,·olk.
Dr. R.
· w.
Wilcocks hot. as Rcldor van(liC< Uni~·or»ileiL die sprc]cers on orgnni- secrdcrs in 'u baic mooi sloLwoorcl be- dank. Ten slotte hot 'n rct'ks voor- stollings uit die hcldep;eskiedt•nis die
da~ toL 'n ~kittercndo cinde g;cvoer.
Gent Boo't ha B e • 30ek Gebied A
Geul. l,ouis J3oothn, Leier \':ln Go- bicd E, gaa.n tusson 6 en 17 Novem- ber 'n reck~ vergadorings in Gcbicd A boa. Sr reis begin mot 'n ,-crga.dering op Upington en E;iudip: op Oudtshoon1.
Bcsouderhcclc sal In i or b()kcnd gcmao.k word.
'Die
\YOE XSDAG, 20 O KT OBf•jR 1943.
A f rikaa n se Bi n ne
\!Ve rke rs Soek Skuiling O .B. -Arbei dsfa er
Uit versldllcnde oordc v2n die mees uiteenlopcndc persone !{Om go·
durig navrae omtront die Arbeidslacr van die Ossewabrandwag. Oit is 'n be£·:mde;· verblydc,ndc token en wys tewens clnarop dat die Arbeidslaer in 'n langverwagtc ~en aktuclc behoenc voorsicn.
As in aanmerking gcncem word watter lewer.sbel:1'1grike dienste die Arbeidslaer van die volk moct !ewer, vcrskaf sy bemoedigende grooi 'n ge- russtelling vir die toel{oms. Oit skyn asof die veil< weet wat hy wil en vas·
berade is om dit tll verkry.
Met die organlsatoriese oitbouing van die Arbeidslaer het die ossewa- brandwas weercer.s bewys gclhwcr van p!igsgetroue taakvervulling. En die reit dat die vo!k o(lmiddellik :lie Arbcldslacr met gc:lsdrif aanvaar het, bewys ontecnscglik c!at die Afrikanc;· die
o.a .
ns sy eie rcddingswapcn geeien het.Rustelose c.ns2kerMid en vertwyfe·
lin3 :s die teken van ons tl{:l. Waf'?
Hoe? w:~ar'? Wnnnecr'? is die vrae van die verwardo mcnsdom. In Suicl
Afri~;a middc-in flicrdic verwarring ::taan di~ Ossewabra."lchvrt:;- l<alm, cloeibewus en vasbcrade, nie volks·
vreemd nic en seer sckcr oo!t nie ,tyds- vrccmd nie. Elk·e Afrikaner wcet dat clio O.B. gekom hot, h!stories geroepe,
0:11 gerJurende hierdic tyd ons vol!< in koersvaste bew~glng tc sit te•1 einde to vcrhoed dat ons mensc doelloos ro·ndmrtal.
RTERIOf AGTIGE :\TASION'AIAS?IIE Die feit dab ons ,·olk in hicrdic oor- log va.n die kapit::tlislicsc Empire v:1n dio Jood en die J3rit iugcslccp is on maglcloos was om dit. ie vorhoed, het die drin~cnde bchocfto aan s(erkmag- tigc nasionalismc ,.eopeubaar. Die koms van die Ossewahranclwap; was die
!Hide wckrocp ioL clio volk om aan to slnit by die gcdissipliJJeorclo opmars nm die "\frikaner na :,;y na~ionalc be- stemming -'u vryc l3oerercpubliek.
OJ! Dill DIW:.'IrPEJ,
Die groot bak '':1u ons tycl i:s die vcstiging van 'n sosiale orde wat die bcwrediging ,·::m die clomeutcre nood- saakliko mcnslike bC'lJO<'ftes k:"tn waal'- horl!:. Die hCie wereld staan v:mdag op die drumpcl na 'n nuwe bedeling.
Ook ons staan aan die ei•1de van die kapitalistiese uitbuitingscra on met vtammendc hoop, rcil<halsCnd, sien ons uit na die daglimier van 'n .mtii'IC volliS-
versorgingsera .
VOJ.;K \l"J!:TISORGINC:
die oorlog sal volg, vervul aile ,·onmL- woordclike mense mel benoudheid vir die toekoms. Alma! wil wecL wat gaan van my ou my n fhanklikes word as hiCl·dio woreldbrand cons gcblus is?
\V3t gaan die tockoms b:tnr? \Vork- looshcid, clleode <<ei armoede ,·ir die menigtes on wceldo vir die enkeles?
So nio, wat dan?
DlE VALSE PROFEl..:'l'
~Ienso van aile rasso, kleure an gem·c slcl hi01·dic vrae. En soos pad- chstoelo \'Cn·ys die hollc, valse nntwooJ·- clC'. Die een soek dit i~n haat, wrewo- ligc haat. en die totale uildelging n n die vyand. Ander wil pasi£isme en 'u internasionale sLnLobond sion verrys.
Die ,,also profoto en dcmokraUeso demagoc skrec die verwardo massas agterna: .Ai.lantiesc handves, , Social Seeurily", cu nog nndcr slagwoorde en propa.g:Mclasprcuko.
'N KLINKl;;j';DE DA.A.D Die 0.13., as verantwoordelik en ornstigo bcweging, on llandolendc op rlie feit v;w clio byna waansinnigc ver- w:,.rdhcid waartoe die mens dcesdnc dour propaganda p:cdrywe word, besot Lerdee clat oen klinkendo daad mecr betoken ns 100 diopsinnigo Locsprake, lJopcinsinge, en gewigLigo besluitc.
Dicp c11dcr die indruk van hierdie be- scf
ne t
die O.B. stilweg sy Arbl!id31aer begin uitbou. En vandag: staan die( \' l'nolg op bls. 2, kol. 'l)
Die Ossewabrandwag h e i n og oltyd vir die ve rdruktes lmlp e n lief- d e gegee. D ie b ewys : die £ 35,000 van die O .!J.- N oodlw lpfond s.
No. 48.
K .G. OP VRYBUUG
Op 'o kort toor deur Wos-Transvn::tl is die Kommnndn.nt-gcncrual ucut gonl. P. Grobler on komdli. P. du Plessis op Amalia ontmoo~ waar 'n bycenkorns gereol was. Vorjaardag- gclukwensc namcM die Generaalskap is aan die K.G. deur SelllLI.or I. Rau- benheimcr oorgcdra.
Rierop hoi; gevolg ,·ergaderings op Bray en Vryburg wat dour geesdrif- Lige opkoms van aile Br:~ndwagte co bclangstcllcndes gckcomcrk was. Die ,·ergadcring op Vrvburg hot, besonder gved afgeloop. Die K.G. on genl.
Groblor is dour 'n perdekommnndo van 50 rniters en 'n l<oor 'n paar myl builo dio dorp ontmooL. Na die- wolkoms- woord dour genl. Groblcr hoi die K.G., die ruilers en koor bedank en ook mel- ding genwak van die mocdigo gobaar van die-Vrybmgsc koor tydt>ns d;o in,- hcgtonisuamo van 13 van Vryhurg so Offisierc en Brandwagte too clio koor mot viae dour die stratc vnn Vrybnrg gory hoL onder die- gcsing van O.B.•
lic:>dorc. Na die middag-eto is 'u ge- sclligc middag dcurgebring met mu- siek, p:esnug on die Ycrkoop van ~or
versing;; en lekkernyc ten bate van die Fonds.
Die nand was die. stad;;aal stampvol ioe genl. 01'vblcr die Yergndt>ring ge- open heL. Ju sy toPspraak hot hy din O.B. so houclin~ i.v.m. die vcrkie!ling op Vr;vhnrg behandel en ook dio s:vfers van gclde wat met 8 Augustus inge·
samel is wat in aile komrnaudo's 'ri styging aangctoon hot.
KunsLigc verjnnrdag-gc'lkcnke is ann die ICC:. namens die Vrvburgse on Christiaan de \\Tet-kommando on Brandwag Beukcs oorhandig.
Die K.G. hot in s,y ton.~f)raak wnL rrcesdrif!.ig ontvang is. lclcm g<'le op die prcs(a!>;es waL dit> 0.13. in eVe ver· lede behaal heu en die gt'cs wat go- onenh:tnr is, en hct a:mgctoon hoe mt't daa.rdio gees wat ons dcu1· clio swaarsto stryd <t jnar lank gPclra hot. min non get"'yfel hoef to word aan clio oorwin- ning wnnuoer d;e fell<" l>Drm l1cgin vorminclcr, wnnrvan tl'keus reeds
to
hC'sl)CU r is.- (l\f ccgedeel.)
Die O.R is hoslis nio tydsvreemd nie. En hy aanvnat· ook stilwog dog beslis die sposiale taak wnt clio tyds- uood op hom gelc hcL.
Net !<O:'ls die O.Jl. die huixgesinno
vnn die volk saam~csnoer l1oL in sy Kommnndo-organisa-;ie, om ie ~elcge
nerlycl mot 'n ma~tip;c .-olksdn:ul ons ropubliok it' verkry, net so is die Osse- wabramlv/Clg reeds geruimc tycl a! besig om die vo1!1 vo!gens -nering in groot arbeidsge.,,ecnskappo saam tc bind, ten eindc die grondslag te ~~~ vnn 'n om- vat te.nde sosiale oYgnnisasie vmt in ons tockomstige r.epublill!< bestaansvcilir;·
heid en sekuriteit aan elite VOII<slid snl waarborg. H ierdie omvatter.!le sosialo organisasic, waaraan 1an1{ reeds ge- wcrk is en wat :10u ein~e!i!< na buitc
!lcgin vertoon, hect die Arbeidslaor van die Ossewilbrandweg. In die . .\rhoids- Jaor is die ~an~c volk verenig tot 'n voh:naaklC\ arbeidcndc, werkc.:Hle orga- nisme. Wio lid is van hicrdie woe- lonclc orgnnisrue- on ollco onkeling van die volk sal lid word hion·an - l':i
hater versekcr ten nansie::t van sy, cu
~y uou on kinclers so toelrom~. as die ann man met die boste assurnnsiepolis in 'u kapilnlistieso sLaat.
S onn ig e ta ba kb la re rus 1n geun ge o u wyn va te . O nvers to o rd word bu l ryper e n
.ilJi)I~\I,
60EK YEILIGJIEID
Die ontwrigting - ekonomies, sosi- :~al o-n au<lorsins - wn.t noodwondig op
ry per tot dat u~ di e v o l m aak: g e ur ige be 1 ee
b valiteit van dw.rd~ - ta bak k ry.
dv a .r J~ die ry pst e
ta b a k bek en d .
fi'WEE
MEUBEL S
KOOP NOV !
ON:! liOC ALLEJ,;Nl.fK GO Ell!: KW ALITI&IT .li.".::UB&:LS Jr. \ OOll.'?.A.AD.
\"J tlrda Meubelhan ddafJn
(~iendoms.)
Beperh.
Groote !(erk{;ODou,
l'o•btL• 21C.
I'<AAPSTAD.
.Foon 2~00.
ONDERSTEUN ON§
ADVERTEERDERS
Schoemanello D rank
o • •VIR KWALITEIT EN TEVREOEN·
H EIO 01
e
GOEOKOOPSTEWYN'J.l::
Fonke1V'f'Yn fJ/-
Leweoowyn S/G
Vermourn :l/0
Hnnekrn«I-Cocltt.&ll ll/0 Ltl<eurn•yo en Ou Port 2/- Jenp>go Roo! en Wit l/3 Soet Mu$k!H!el eo l'ort l/2 Wore. fivck en Pontal< 1/l 8Pd> .. l• 8Jerr!e 1/-
SJerrle l ld.
B.e.AND l::\'I'YNI'.:
&:ho<aur.oello 7/0 Ekl!tr" SP<ol!>al 7/ - Brano .. wyn I<' c. &/0 LIKEUR-SR.i.NOt:\\'1'~:
KC"rste, Any&, Gt:mmer, Lemoen, Peperment eo vao de! lium . . . . 6/G JEX£\'£R 1.11n:uns:
~mven .u Suurlemoeo 7/0
0/0 C/ll 0/-
6/6 0/6
8/6 6/- 0/6 0/- 6/9 (J./'8
861- l!tt- 83/-
31/-
Voeg by 6/- •1r l.h>lu "" bottcls, en 12/0 Tt.r 'untjlt: wtu vf"rU:ot.•t.l ~nl word by terutt·
Lendln,.;. On~ lt:Htr drunlc. In Olltl tubouera so!:,nk Ollh ''OOrnU!e ,.,,n lnbout;'r" bet. eu nll••._•oi)J, QP 'oon\ tlh.rde IJnt die !nhout=ra blnnc 8ettcl~ dne ann un-. u:rug Ot·_,,,,.K word. \\'eenl!l build sktlnr~IC knn mto u.llc.·t:nUI< In OU3 tHe botttl:., kJ..,.!il~" drank \t.;rcn&Jc.. wuu..r &ulkc dran~ 'n rhlulfnum pr)'!t \'Uu £1-6-U bctoop (6/- vtr t..nnourrs ht;.:e~lutl). lfu11l·u &ut•dkupcr kJu- rJ1e-& \'t•rlang- word riuJCt u u cle l.uhuuor& uun ous 8tuur.
\\ nro \ uriH)up ln 12-oottt-J-IclsttiCIJ of 0-get- llnJ;:''aatJ!t.o:. oc $.,"1'\lt(~r. U kt~sll't; \'tUt 12 bot- tdl'l tmn \Vyn, l\rtuH1NV)'U, Jt•nt."1<:r, Llkcur, Vernwuth (HI Uancluau.l bo\'flt. 'l't1rmo: - ]i.,H.fl. f)IU~ trf•luJ.;;:t•ttl nt, ttyl)'no, 1\..U.A. pin&
t'r<'lnkom:nlSSIO, V .0.$. OU U'1'::ill00ltN.
ISestel van
JURGENS SCHOEMAN,
:l'OSBUS 142, GUDTBtOOO~N.
DIE O.B., WOENSDAG, 20 OK1'. 1943.
,Liefdadigheid' ' \1 ernietig On s Volk!
Afrikaanso Workers soek Skuiling (\'crvolg vnn bls. I)Arbeidslaer van di.e 0. B. daar, onvet- ganklik gevestig, om verwarde gedag·
tes op te heldcr, rust erose gemocdcre te kalmeer, vrees vir die toe!<oms te vcrban - as die waarborg van die so·
siarc reg en regverdighcid wat ~ie
gront:slag sal vorm van die toekomstJgc ,!13Siona:e sosiale gesagsrepubliCk van
die Ossewabrandwag.
O.B. Wi/ Elkeen Bestaansm oontlikheid Gee
Die bostaande stelling, oppervla!d<ig bcskou, lyk teenstrydig en 'n m~ns is geneig om te sc dat liefdnd;ghctd ond~r aile omstandighede prysens- waardig is. As ons egter die posisie in ocnskou neem wat die sogenaamde licfdadigheid teencor ons vo:k il~neem en dit d~cglik ondersoel<, vind ons dat daar kt ons vaderland met al sy natuurlil<c rykdomme •,n ontsettende groot gctal blanke armes is wat onder, ja vcr onder, !lie broodlyn tewe.
Dit wcet, erkcn en betrcur ons al- ma! en danr word hecldag gepr:1:1t dat ons hicrdie volksgenote moct help en ophef, maar die enigste hulp W:lo Jmllo aangcbicd word, is die con of andet·
\'Ol'm van liefdadigheicl, almocsc wnl aan bulle uitaedeel word wa:wop !tulle, soos hulle t~rdeo bescf, nio gorogtip, op is nie maar wat uit goo-dh:nLighcid ann
hull~
gegcc word. Dag in on dng nit, jaar in en jaar uit, torwyl hnllc worst.el om sic! en liggaam a::nunckaa1 to hou en licfdaclighoid hullc net p,o- noeg gee om bulle van 'n hongcrdood le red knaao- hierdie bcscf aan hnllo selfres{Jek, a;n bulle\'erantwoo_rdcl~k
heids('levocl en :1an bul sclfstandJghCJd. Is dit dan 'J1 wonder dat baie met die verloop van tyd vers!cg en later net altyd wil ontvang waar hulle .nie ver- dien hct nie? Nee, dit is geen wonder nie maar die wonder is intccndcet dat daar nog so baie van daard:e minder·
bevoorregtes is wat stry en veg o:n hulle selfrespek te behou en om 'n eertik lewe te voer - 'n bewys va~1
die edelo bfocd wat in hullc are v!oei.
Onder die demokratiese srclsd in ons land span alma! egter soam om hicrd;c sLrcwc to vcrydcl, die Rege-ring, die licfdndicrheidsinrigtings, met wnttcr gocic b~doelings ook al c11 by uitstck die- kapitaliste-dio gelclbagc.
HcL u al daaroor gcdink hoe diL in clio kraam pas van Empirc-handl:\n- gers, van uitbuitors en van uitlnnde:s om 'n al grater wordcnclc dccl van d1c Afrikancrvolk van hnl sclfrospck, vot·- trouo en volksgevocl to boroof dour bulle dieper en clicpcr in die moddor- pocl van armblankedom in te druk i.cr- wyl (bn I' oenskyJllik dC'ur dicsC'Jfdc m'ensc so('lona,undc Jicfdadighcid ann bulle bc"~·s word? \Vaarlik as hicr- die proses teegelaat word om ongc-- sieurd ,·oon. te gaan sal die uiLcindo wces die vcrnictiging ,·an ons volk en sal daar dan met reg gese kan word dat ons \·olk deur liefdadigheid \'Crnic- tig is.
Kan hiordic posisie onder ons lccns- woordirrc dem<Jkratiesc stelscl vcrhelp word?"' Die nntwoord op hi01·dic vrnng is 'n bcsliste en ondubbelsiunige ,,nee''.
~i~ nllecn he& die •·erledc dit oor en oor bewys. mnnr die helc nard en wcsc van die demokraticse stclsel vcrl10c·d dit. Onder hicrdie slelsel word die cnkeling, die porsoon, vorhccrlik ten koste van die volk as gch<:'cl on dit hcL daartoc gclqi dnt. clio strcwo om to bcstaan ontaard bet in 'n strewo om jou mcdcmcns te uiworlo, m.a.w.
olkeen vir homself, en die ocn wnt die besto da:uio slaag, is die hestc- <lnnr- aan toe afgesien van die middcls wat hy an.ngcwend het om. sy doc! Lo ~)C
roik. As hy twyfelngt.tgCI of onccrltkc middels gebruik het, knn hy imrncrs die man of menso wnt ns gevolg daar- van uitgcsak hot en nrmbbnkcs gc·
word bet 'n hici.jie licfclnd;gheid bowys en nidus sy gewcte levrede !>tel.
O.B. SE DOEL
Wat oou is die bonding van die Os- sewabrandwag iecnoor hierclia hrant~cn
cle volksnaag~tuk en wat bcoop, !lie Ossewabrandwa<r in hierdic \·crband?
Wil die Ossew;brandwag meer lidda- digheid tcenoor hicrdie minderbovoor- rcgte Volksgenote bcwys? ~ee, diL allcnnins: Die osscwabrandwag be- oog, neg mecr, die Ossewabrandwag cis dat aan elkeen van hierdio voll(s·
genote die geleenthid gebicd word om so •n bstaan te maak en so •,n var- dienste te vcrkry dat hy en sy gcsin
•n ordcntlike tewe !<an voer sander om enigsi,ns afhanklik tc woes van liCfda- dighcid. Wat hy nodig het verdicn hy self, dit behoort a an hom en hy hocf dit nic tc bedel nie. H y is 'n waar- dige lid van die gcmeenskap en hy wect ctit; meer ,nog, hy is voorber~id
en ook bere!d om sy vcrantwoordeiJk·
heid as sodanig te dra M sy r!ecl to doen in die uitbouing en opheffing van ons voll<.
OiL is wat die Osscwabrandwag he- oog in die GesagsLaat. ,·an die !ockoms.
.\lot ancll'rc woordc die Osscwabrand-
wn~ wil a:tn die worlcl vnn die kwaad v;n en di~ gchccl en al uitroci- die oorsako van armocdc moot verwyder word dcur werk vir :1lmal le verskaf Lt'C'n 'n besl::wnbarc bcsoldigiug in tce- stolling met licfch1digllcid, die cnigstc
1-I':>Os wa~ die demokratiosc stelscl die
nrm man bicd. Om .dit te bercik sal dit nie vir een persoon nodig wees om '·n andcr tc ui tcorle nic soos dit van·
dag gaan nie, maar intecndeel sal die een die ander he!p sodat hulfe albei saam die einddoel bereik. Dit sat die prakticse uitlewing wees van die Ossc- wabra.ndwag so leuse , Een ·Vir almal, alma I vir een".
AAN ELKE LESEH
:l
Les-er, u mede-Atrikaner wat .nie intckenaar is of mag wces op Die
o.
B.nic, hot mcer bChoefte om ct:e btad tc Ices ns u wnt ~:;edurig kt die gees van die Vo!ksbewegins verkeer. Gee hom icts van daardie gees deur u blad aan hom te gee 1
·-=-=-::~~=-
= = == = = =
VEJ:tLOWINGS, HUWELIKE, GE·
BOORTES, ens.- kondig dit aan in DIE O.B.
::-\UWE HOOP VERWEK oat oaie voll<slede - vera! nywer- heidswerkers- reeds. 11om . skuiling seek het in hierdic laer, gctuig gu.nstig van die geesdrif uit aile oorde vir die Arbetdslacr. Die bchocft.igo \·ocl dn.t die lner vir hom 'n knns bicd om sy lot blywcnd tc- Yerbel.er en om in die tockomsst:1nt 'n wnardige burger ,·an die land te wccs. Ute gowone man
\'Ocl dnt hy oindclik in die laor 'n waarbor<• \'ir tookoms,·~iligbeid en se- kuJ·itcit
l 10t.
.Bu die sosialo hcrvormer - van wic dio knpilalisme al hyn:1 'n sinikus aomaak hot.- sieri in ~tic laer cindelik ">n miducl om <.luiscndo uit.ge- wekcnc:; weer op to :wcm in dio v'Ot~slewc. .Bn alm:1l werk gee~driftig en yworig saam.
ELKREN OP . Y PO
Al!e Afri!(a.!lcrs is welkom in d~e Ar·
bcidslaer van die O.B. Die taer het so 'n magtige, verhewe en noodsaaklike taak dat geen Arrikaner, in sy eie en in sy volk se belang e>nsydig of afsydig ter.noor die laer durf staan nie. Die boer, die predikant, die mynwerker, die protesscr, die soldaat, die ondcrwy- ser, die nywcrhcidswerl<er is almal ar- beiders en e111een net sy piCk in die taer. E l11·een moet in die laer op sy pos wecs om sy pick in die nuwe staat te vcrseker.
Besondorhcdo iu vorbnnd met <liC' Arbeidsl:ler is vcrkrygbanr vnn die stnfboof, Posbus 8262. Johannesburg.
Op.;erlg l<ragtens Maatsl<appywet No. 46 van 1026.
\',\;-." lU£UE£CI\.-TR'GST)tAA'l'SK.-\f'PY BEI'I:HK bled nan:
D!c BESTE PRODUSERE:-.'DE PLASE met waar<le,•olle wrbcterlncs. In die omgewlnc l.lELTNILLE - MAL~IESBURY - DIE PA.ARL - SOMERSET-WE$ - STELLE:-IIJOSCH-
DH: S'l'HA:-10 - TULBACH - VILLIERSDOR? - WELLI:O.:GTO:o\ en helc KAAPLAI'D.
Dll:: 1\J::STE liOPH:S WORD DEUR 0:-."S GERECL.
1\'00:o\IIUlSt: In Kaapstad, Voorstede en oml!ggen<le dorpc teen tile BILLIKSTE PRYSJ:;.
Om verdere bcsonderhecte docn aansoek by:
V arm ~ieb<e~«: OCo I Irilll~1llrrmat~fr$~<dlfPlfP)Y lEce}P)~li~
,;r:<.;UHI'l'Y-C'J::UOU. Bus 1527, Foon 3·07G•l, l~AAI'STAD; of sy 'l'akknntorc, Voortrekkerwe~;, Bus •IS, Foon 9-7222, UELLVJJ~LE; en Mlc!mus!rant 11, Bus 5G, Foon 178, DIE S'J'Rt\JSII.
MAGTRG1~
HOLJP'HENTVJEHTONJrNG H.N KLEUH.
9
~ JDie te~n§§npHnJDlcecer~ce Afrrn&CB!ID1terd«»l1llil ~ ~
DIE PR!EN T 1/AN DOE JAAR-
T oegejuig deu!' Tienduisende Afrikaners.
Dte Eerste 100 % Afriliaan se Rolpreut vnn tty
~oort.$ Verering van BoeNlhelde.
~ •n Blik uit die slag van Ama)uba.
~ 01& Stille SIIOOnlleld van 018 Wildtuln,
0 Rom<.~ntlese t.>r,..al In die nootstall van Oom Paul.
0 15,000 geclisstpllneerde A?rlt.lanarts op parade.
£<.1):,1 KYK WA'l' 0 .ll:lli BEW'JiGlNG R&DS PltBSTI!.:B.it
('n Roafau-'e!TUming.)
IN ORANJE VRYSTAAT
KOPJ ES 0 • .
.
22 Okt. BETHLEHEM 0 0FRAN I< FORT 25
"
FOURIESBURG ..REITZ ..
. .
0 . 27"
HARRISMITH 0 028 Old.
29
"
30
"
DIE O.B., WOENSDAG, 20 OKT. 1943.
Die Geloof van 'n Brand wag getoets
m .
,Wei ou Ossic," so my vricnd toe ons mckaar weer ontmoet, ,julie vocl sekcr nou weer 'n bietjie bater, nou dat . die Duitsers weer begin vastrap of tenminste belowe om dit erens to doen."
,Nouja, dis seker nie to sleg vir ons blanke, christ~like bcskawing se toe- karns as hulle sal standhou teen die
.Bolsjewistiese aanslag nie. :Maar daar
is goon besondere rede waa'rom ons Ossies, soos jy te kenne wil gee, juis spesiaa.l beter sal voel daaroor nie."
,A nee a, hoe praat jy dan nou? Hot julie Ieier dan nie net bietjie meer as 'n jaa.r gelede op Parys verklaar dat die venvesenliking van julie ideaal geheel-en-al afhank.lik is van 'n Duitse oorwinning nie? Dis soos ek met ons vorige gesprek gese het- die politie- ke eenheid wat julie nastreef, kan ai- leen dour 'n buitelandse mag afge- dw.ing word. J ulle hot daarvoor julie hoop op Duitsland gevestig; en as
"Duitsland nie die oorwinning behaal
nie., is daar goon hoop op die verwe- senliking van julle ideaa:l nie. ·Dit is tog rede genoeg vir julie om nou weer 'n bietjie die bors uit to stoot, nou dat Duitsland sy ,glorious retreat" be- eindig het, of dit vereers tenminste so lyk. En dan het :Mussolini ook weer 'n bietjie begin grootpraat. Ja, nee, daar is rede vjr julle om effe beter te voel."
,J y praat nogal ligsinnig oor erns- tige sake; dit lyk ook of jy vergeet het dat dr . .Malan ook al die· gedagte uitgespreek hot dat Engeland klaar die oorlog verloor hot, en van Duitsland verneem het wat sy plan met Suid- .Afrika sou wees, as hy die oorwinning sou behaal - jy weet mos daardie keer toe die Duitse radio aan hom laat weet het ·om nie oorbodige vrao to stel nie, ens. Maar wag, ck wil nie as pot die ketel verwyt nie: ek sal jou behoorlik van hntwoord bedien, maar eers moet ek terugkom op tweo andcr moeilik- hedc van jou teen ()OS volksbeweging.
W at was dit nou weer?"
EENHEID IN VEELHEID ,Wei cen ding wat my vreemd voor-
g~kom het, is dat jy praat van volks•
eenheid in 'n volksbeweging of poli- ticke volksorganisasie, iets wat soos ons nou net gesien hot aileen deur bui- telandse hulp verwcsenlik kan word, en dat jy tog terselfdertyd to kenuo gee dat dit nie nodig is om aile Afri- kaners in daardie organisasie verenig t-e he nie- 'n volksbeweging waar 'n deel van die volk bnite staan, slaan my dronk."
, weet jy dan van enige volksbewe-
gl~g waar die belo volk aan deelgeneem
het'l Ek weet ne\ van die uittog uit Egipteland en dit was, soos dr. Malan sal se, 'n Godswonder. Maar laat ek liewcr duidelik maak wat Qns bedoel met 'n volksbeweging sondcr dat die hele volk daarin opgeneem is. Dit Is 'n volksbewegLng ten eerste omdat daar net eon van sy soort Is vir die hele volk, soos ons ook praat van •n volkskerk en volkskool. verder om·
dat dit die volksideaar beliggaam aan ar sy kante en in al sy vorme. Ten der.de omdat dit oopstaan in gees en daad vir onige volkslid .en sorgdra vrr elko ·volksgenoot. Ton vierde omdat dit al die vertakkinge van die volks- lewe i.n hom opneem, die kultur.ele, die eko.nomiese, die godsdlenstige sowel as die suiwer politieke en militere. Om dit skorp to se, in die volksbeweging is daar net sower pick vir die pr.edikant as vir die politikus, want in die v61ks·
beweging word volkspolitiek beoeten, d.w.s. die politieko kant van elko volk·
saak, soos die godsdiens ook is; die predlkant hot daar dus ook werk en hy hoof daarbinne nie teen volksgsnote to veg nie. As 'n organisasie hierdie ka- raktC'r bet, is .dit 'n volksbeweging en sal die volk dit .as sodanig erken, al bevat dit net tien 'persent van die volkslede. Om die waarheid te se, omvat dit tog in 'n sekere sin al die volltslede, want dit skakel alle volks- organisasies saam in hulle nasi6naal- politieke bestaan, sender om hulle juis iq een organisasic op te los. Di& hot ook sy eie lede, maar werk deur bulle en deur sy eie gees op alle ander orga.- nisasies in en so lyf dit tog allc volks- genote in. Dit is vir ons die volks- beweging." .
DENKBEELDIG
,1\<faa.r vriend, so 'n ding moot 'n gevaarlike seekat word, as hy tot stand kan kom, 'n gedierte wat die hole volkslcwe omarm en dit kan 1ver- druk in enige v•orm wat dit verkies.
Dit is 'n soort pousliKe tirannie wat jy bier vir diC' .Afrikanerdom voorstel, en ons is mense van vrybeid. kinders van die protes. Hoe sal ons onder so 'n stels!ll kan !ewe?"
,Ja, daar is gevaar in die saak, eige-- lik twee soorte gevare : die een is daarin gelee dat die Qrganisasie sy na- sionale karakter sal verloor en die tweede daarin dat dit verder in ander.
organisasies sal inmeng as wat nodig is vir die bereiking van die nasionaal- politieke eenheidsdoel. Maar hierdle ge- vare Is grotendeels d-enkbeetdig, want as sy nasionale karakter verloro gaan,.
sal die volk hom verlaat, en die Afrl·
kanerdom sal sekerlik nle to veel in•
menging verdra .nie; die gevaar is eer·
VERJ AARDAG V l'ERlJNG!
Die verjaardag van
Die Komdt.-Generaal
Or. J. F. J. van Rensburg.
en Die Adiunk-Korndt.-Generaal
Gt!!nl. J. A~ Smith . . WQrd gevier in die
STADSAAL te • P AARL
op
27 OKTOBER om 8 nm.
Program:
(A) OPTOG TOT BY STADSAAL.
(a) 1 nm.: Almal met motors kom bymekaar op die Se)'ltral.a Jukskeibane van Paarl. Groot en klein viae moot aa.n motors vertoon word. (Jultskeibane is ongeveer 2 myl van Paarl Stadsaal op 'die pad
na en van Kaapstad.)
L. W . -Deure sal gesluit wees tot 8 nm. paar sal vir alma I plek wees on besoekers word gevra om te wag totdat die d.Sure oopgesluit word.
(B) 8 onm.: VLAGHYSING. .
(a) Genie. mev. Du Tolt praat oor Fanr,fsdag.
(b) Gelukwonse word aan die K.G. en die A.K.G. oorgebring dOur Gebieds·
Ieier Hf.genl. dr. F. du T. van Zyl.
(c) Toespraak, deur die ADJUNK·KOMDT.·GENERAAL.•
(d) Toespraak deur die KOMMANDANT•GENERAAL.
Die Program ~al opgeluister word met musiek dour die O.B.-Blaasorkes.
KQLLEKTE SAL. BY DIE DEURE OPGENEEM WORD TEN BEHOEWE VAN DIE NOODHULPFONDS EN .AA.N DIE K.G. EN DIE .A.K.G. AS
·VERJ4ARDAG-GESKENK OORHANDIG WORD \' ..
· -
dor dat hulle .nle 84111001 dissiplln• sal , wll ver,Dit mag wees ; tog voel dra nle." ek ongorus
I
oor 'n organisasie wat oral sy neus kan kom insteek vera! as dit so baie praat
I
van dissipline, orde en gesag. Soos tevore gese, wil dit tog maar soms lyk of dit die beste
rs
om die volk vryelik sonder organisasie sy hoofman of pre- sident te laat kies en dat die dan die nodige amptenare en helpers aanstel.Want 'n pa.rty-organisasie skep mis- kien te veel verbrokkeling en onder- lingo stryd en 1n volksbeweging-orga- nisasie sal moontlik weer to 'n ge- dwonge en kunsmatige eenheid be- werk."
,Hierop kan ek maar net kortliks se da.t so iets ten eerste onmoontlik is
en
ten tweede onwenslik. Dit is onmoontlik omdat ·die verkiesing van 'n hoofman vanself 'n organisasie sal laat ontstaan, en dis onwenslik omdat so •n vrye verkiesi.ng enige moontlike uitslag kan hi!, maar in elk geval nie kan verseker -dat daar die .noue band tussen Jeter en volgelinge sal l;lestaan nie wat nodig sal wees om .die algehele ver.nuwing in ons volkslewe tot stand te brLng waar ons almal na uitsien."' DUITSLAND
,Nouja, laat dit maar rus. Maar wat van die mislukking van die Duitso verlossing waarop julie gehoop het ?"
,Jy bedoel waar ons almal saam op gehoop hot, al het die O.B. dit duide-· liker geso
a s
die ander.. Die a.ntwoor.d hierop is ten .eerste dat Duitsland .nog nle verslaan is nie en dat hy in elk gc- val Europa hou en blykbaar sal hou teen die vyand. Ten tweede dat die O.B. by monde .van sy Kommandam·generaal nie soseer die oog gehad hot op 'n Duitse oorwinning ,nie, as op ,•.n oorwinning oor die kapitalisfiese Em- pire en die anti·Christelik•e konm1unis•
me' -dit was dr. Van R.ensburg se woorde op Parys. Ten derde dat daar- die oorwinning veral van Duitslan!l le wagte was en is, omdat Duitslanil
ar·
lean,
so
ver ons kan sie.n, die nodige krag daarvoor hot en ook in gees ge· · kant is teen sowel kapitalisme as kern·munisme. Maar dat dit ook van 'n ander Jt.ant l<an kom, b.v. deur •,n so- siale rewolusie waarvan ons die karak- t•er nou nog nio kan vooruitsien nie.
Ten vierdie, dat daardie om·winning in elk geval noodsaaklik is; as ons ideaal moot seevier, en eindelik dat ons vas glo dat dit sekerlik sal kom. As Duits- land verloor - wat ons nie verwag nje - is ons in elk geval nie van plan om op die ashoop te gaan sit nie. Dan sal die nodige bulp van elders moet kom - en met die oog daarop sal ons intussen maar op ons manier voortbon aan die eenheid van die .Afrikaner- dom."
SPIN- WED STRYD
Daar is 'n jaarlikse spin-wedstryd ingestol vir Gebied A, mot die vol- gende pryse:
1.. £1 prys vir ongeveer 1 pond beste een-dra.ad , tweed" -dikte, gespinde wol van natuurlike kleur of wit wol, ge- skik vir brei of hekel (gewas en _ge- rek).
2. £1 prys vir ongevecr 1 pond beste een-draad , twecd"-dikte, gespinde wol van gcmengde natuurlike kleure wol, geskik vir brei of bekel (gewas en gerek).
3. £2 prys vir ongeveer 1 pond beste een-draad , tweed" -dikte, gespinde wol, vas gekleur denr Suid-.Afrikaanse kleurmiddel (gewas en gerek).
Die kleunniddel en proses vau kleur- ring moot bjt die inskrywing wees. Die plantkundige sowel as die alledaagse naam van die plante en handelsnanm van ander middele moot, indien m<>ont- lik, genoem word.
Inskrywings moet die hoofkwarLier van Gebied A bereik voor 8 1Iei, waar dit dour 'n deskuodige beoordeel en later in die Vriendskapsentrum uitge- stal sal word. '
FUNKSIE BY VEILI NG
By geleentheid van 'n openbare vei- ling te Sipreshof, Burgerville, hot mev.
J. P. Jooste met groot welslae 'u braaivleisfunksio georganiseer en ver- versings aan dil' aanwesiges verkoop.
Die mooi bedrag van £17 is ingesamel waarvan £16 lOs. in die kas ,·an die Noodhulpfonds gestort is.
DRIE
SASBANK
Jl errig Jl olhsdiens !
Lenings vir gesalarieerde persone verkrygbaar.
Terme 1tite1·s billik.
RAADPLEEG SAS'JANK PAARL:- Posbus 266.
WORCESTER: - Posbus 57.
KAAPSTAD.:- Posbus 2387.
' N KUNSSIU K
OMOP
TROIS TE WEES
Dit verdie.n •n ereplek in elke O.B.-huls !
GEBEELDHOUDE GIPS·
RELII:!F VAN ONS
KO l\1MANDANT-GENERAAIJ
•
Grootte 8?:dm. x 12!dm.
Prys £1-5·0 of £1-7-6 posvry.
Kontant met bestelling.
Beste! dadelik van :
,.,
PU BLICITE
Har.delsreklamediens ( Edms.) Bpk.
Spoorbondkasgebou, Posbus 4892, JOHANNESB.U"RG.
===================~
M A RKAGENTSKAfl Vroee More -Mark
KAAPSTAO
2ETAliNG GESKIED
•
ONMIDDEL•LIK, WEEKLIKS, MAANDELIKS
• OF 8008 VERLANG.
Tetetoou 2-onz.
VIER
11 oo fartik elblad Advertensies
·Aankond.l.rlngs vnn O.B.-funkoles word bt
blerdJe kolom opgenoom teen 10/- per dnlm.
0.8.-MUSIEKBUNDEL.
'n Volk Ronder sang . . . is 'n volk sonder ~iel I t Elke Brandwag behoort die O.B.-MU-.
SIEKBUNDEL te besit, die Hedere te ,Jeer en te sing.
Die jongste bevel van die Grootraad is dat iedere lid die ,Ossewabrandwag- lied" moet leer en sing by ·aile O.B.-
geleenthede I !
Hierdie Bunde! beva.t :r.l pra.gtige kom- posisies met passende woorde vir aile byeenkomste, vrolik aowel as plegtig.
Prys 2/6 Posvry.
8/6 inslu•itende 'n pragtige portret van ons Kommanda.nt-Genera.al. "-
"'estei' nou by:-
Publicite
Handelsreklamediens
(Edms .) BpJs.
Poshus 4·892, JOHANNESBURG.
KOOP U EIE
0.8.-Skryfblok . . . . 0. 8.-Musiekbundel K.G.·Portret K.G.·Knoples
I
Vlerkreur·VIaggies
'1./8 elk.
'1./8 "
1/· "
1/· "
1/• "
KENNIS IS MAG ! !
Lees:
(1) Die O.B. Vanwaar en
WB.arheen .. . . .. . . 1/· elk.
(2) Gesonde Huisgesinne bou
'n Lewenskragtige Volk 9d. elk.
(3) Drie toesprake van die K.G. oor
a. Parlementsverkiesfng b. Die Soldate
c. Die Kommun1sme 9d. elk.
( 4) Lewensbeskrywing en eerste drie toesprake van
die K.G . . . : 8d. elk.
OOK DIE VOLGENDE 8ELANG·
RIKE BROSJURES: L. Demokraaie of Volkstaa•
(deur dr. P. J. Meyer) 9d. elk.
2. Arbeidsordening binne die Volksbeweging en Volk- staat . . . . . . . . . . . . 9d. ,
~. Toekomstige ordening van die Volskbeweging in S.A. 9d. , 4. Die Vooraand van ons
Vrywording . . . . . . . . 9d. , Sly op hoogte met die Doe1 en Strewe
van die ossewabrandwag.
Beste! dadelik 11 voorraad by : -
Publicite
Handelsreklamediens
(Edms.) BpJs.
Posbus 4892, JOHANNESBURG.
DIE O.B., WOENSDAG, 20 OK'!'. 1943
Ons Polisiemag
'n Konstabel van die Suid-Afrikaan- se Polisie is verlede week in Johannes- burg tot twee maande dwangarb~d
gevonnis op aanklag clat hy gew91er het om 'n wettige bevel van 'n offisier uit te voer en ook dat hy uit die poli- siemag sou gedros het. In die h~f h~t
die konstabel verklaar dat hy mt die diens wou gaan omdat hy nie op sy salaris kan bestaan nie en dat dit hom nie toegestaan is om sy ontslag te koop nie. , Ek wou net my posisie verbeter
!.n belang van die mense wat vir my dierbaar is en wat van my afhanklik is.
Ek kOn nie uitkom met my salaris ni~.
As ek in die polisiemag moat bly teen die huidige salaris sal ek verplig wees om te steel of omkoopgl!ld te ontvang indiE!n ek vir my vrou en kindjie moes sorg,'\ het hy gese.
Die magistraat moes die koue wet toepns en die pleidooi van die konsta- bel kon dus nie "in aanmerking geneem word nie. l\1aar die volk sal dit in annmerking neem. Die polisiemag be- staan vandag hoofsa.a.klik uit ..Afrika- nerseuns van die platteland, en dit strek ons volk sowel as daardie manne
· tot groot eer dat hulle, ondanks die stiefmoederlike behandeling wat hulle van owerheidswee ontvang, en hul worsteling om 'n privaat lowe nan die gang te hou, vandag nog beskou word as een van die puik dienste il). die land.
Die pail van ons polis_iemag is so hoog dat dit met die van sommigo ander ,beskaafde" Iande nie vergelyk, dog net gekontrasteer kan word. Omkope- ry is iets wat soveel as onbekend in die diens is, en as die samestelling van die landsbevolking in aanmorking ge.- neem word met sy miljoene swartes wat die opsporing van misdaad 'n uiters moeilike saak maak, sal enige regering met trots neersien op so 'n mag met sulke prestasie's. En tog, die kapitalistiese bewind hot in die verlede nog geen die minste "Qlyk van da.nkbaarheid jeens hierdio voorh·eflike groep manne geopenbaar nie. Na vyf- tien of twintig jaar diens sal 'n kon- stabel miskien 'n medalje vi~· getroue diens aan die bors gesteek word. As die koerante daarvoor Ius het, sal bulle miskien 'n portret van die geleentheid publiseer met die hoogwnardige amps- bekleer wat die medalje oorhandig, as die hooffiguur op die toneel. En .dan word die konstabel maar weer oorg&- laat om in die newel van onbekendheid te verdwyn waar hy in stilte-wan- neer hy dit kry - kan peins oor die toekoms van sy afhanklikes vir wie hy weinig meer as sy medalje by sy dood sal kan nalaat.
W aar die polisie deur hul selflose toewyding aan hul diens die kapitalis, wie se sorge aileen oor die behoud van sy lewe en besittings gaan, 'n .kom- mervrye bestaan verseker, sou 'n mens verwag dat hul bewind rerwille van hul oie rus - want menslikheid ver- wag ons nie van hulle nie - die kon- stabel daardie mate van bestaansvei- ligheid sou gee wa.t hom minder bloot sou stel aan versoekinge soos wat deur die jong konstabel in die hof genoem is. Maar net ~oos hulle in hul vettig- beid blind is ·vir die dreigende opkoms van die arbeiders se verset, net so blind en onmenslik staan hulle ook teenoor hierdie bewakers van hul vei- ligheid.
Gelukkig dat die Ossewabrandwag, en deur hom die Afrikanorvolk nie no- dig het om in hierdie terme ann die polisiediens te dink nie. Vir ons is dit bloed van ons bloed wat daar swoeg en daarom gaan ons harte ult tot hulle, want 1in die woorde van ons Komma.n·
dant·generaal gaan ons stryd Juls pm die man en vrou wat vandag swaar sukkel om te Jeet,, i.n die toekomsstaat 'n beter bestaan te verseker. En in daardle staat sal die uitmeting van vergoeding nie gegrond wees op status of klas nie, maar op ver.dienste en ka·
rakter.
Intussen, tot tyd en wyl ons die oar- winning behaal het, kan ons die poli- siemag niks meer hied as ons hoe ag- ting en waa.rdering vir hul verdienste
DIE O.B., WOENSDAG, 20 OKT. 1943.
Min ot Meer Belangrik
Moeder Engeland se Sorg
Vol gens berig best: an die plan om maandeliks 6,000 kiste whisky in re V<Jer. Aanleidine; hiertoe was die ver- toe van whiskystokers in ~ngela.nd tot hul regering om skeepsruimte vir die doe! oop te stel, aangesien hulle be.- vrees is dat hulle hul mark in Suid- ..Afrika heeltemal sal verloor deurdat Suid-Afrilmners gewoon begin raak om brandewyn in plaas van whisky te drink.
Kort gelede het die Suid-Afrikaa.nse aptekers by die Regering aansoek ge- doen om mcer skeepsruimte vir genees- middels waarvan daa.r 'n onrusba-rend~
tekort in die land is - afgcsien van a!
die ander belangrike lewensmiddele.
,Moeder" Engeland sorg goed vir sy kinders in Suid-Afrika . . . as dit die handhawing van 'n Britse produk op die Suid-Afrikaanse mark betref. Vir die kapitalisme is 'n afsetgebied mos van groter waarde as 'n volk se g~
sondheid.
* * *
Sonder Perk of Paal
Daa.r heers 'n groot ska.a.rste aan hotter in die land. Die oorsaak da.ar- van, so se die partypolitieke bewind, is die droogtes. Daar heers ook 'n groot tekort aan sout op die oomblik.
Die oorsaak daarvan, so se dieselfde politici, is die baie reens.
In 'n demokrasie is daar vir die volk glo geen beperl<ing op die stel van vrae nie ..._ en ook geen beporking op die
antwoorde nio. ·
* * *
Uitgebrande Geesdrif
Die demokratiese hoogtepunt by die stembus verlede week staan ook in die teken van die tyd. Vt>lgens in die pers aangekondig is, was die geesdrif besonder flou. In die Pretoriase kies- afdelings het teen vyf-uur die middag nog ma.a.r net een-sewende van die kie- sers opgedaag om te stem, terwyl _uit Natal berig is dat dit die stilste ver- kiesing in sy geskiedenis was. Die stembus-strategie is dus besig om 'n natuurlike dood te- sterf.
• • •
In Ons Rigting
Die Suid€'rst.em, wat in die jongste tyd meer as eenkeer openhartig was met '$Y kritiek op die Regering se ge- brou, iJegin meer en meer tot die besef kvm dat die ingewikkelde ekonomiese
en
maatskaplike toestande van hierdie eeu alleen met die harde hand van 'n gesagstaat bestuur kan word. In sy hoofar.tikel van 14 Oktober lda hy ook oor die ,ondoeltreffende beheer" van die huidige bewind wat die pryse van kleinhandelslagters vasstel maar die spekulant vrylaat om onbeperkte pryse vir vee te betaal wat hy terughou ten eindE> die Regering te dwin.g om 1>kiet 1.e gee. , Va.n hierdie ondoeltreffende beheer kan ons in ons eie land vandag vela ander voorbeelde noem," la.a.t hy volg. En dan lower hy 'n pleidooi vir na-oorlogse beheer va.n produksie in aile Iande.Hierdie beheer wat Die Suider~tem
bepleit, betoken niks· anders nie as 'n gesagstaat, want binne die demokra·
tiese stelsel met sy grondslag van i.ndi·
viduele belange, Is doeltrettende beheer onmoo.ntlik--.
soos
d~e huidige bewind met sy ,goedbedoelde" pogings •n tref·_ fende bewys lower.
* * * W eJ;klooslteid
Volgons syfers van die Departement van Arbeid was daar in die begin van die maand in Kaapstad aileen meer as 300 bla.nkes sonder werk. Van hulle is 137 soldate wat uit die· leer ontslaan is. Die skaduwee van werkloosheid begin a! val, en die demobilisasie van die leer le nog voor, wanneer tiendui-
en karakter geopenbaar in hul pligs- getroue arbeid nie. En ons bede is slegs dat hulle die eer van ons volk nog verder hoog sal hou vir die kort tydspan wat daar le tussen die knel- lende hede en die oorwinning.
sende soldate nie weer na die werk sal kan terugkeer wat hulle voor hul aan- sluiting geha.d het nie.
"' * "' Na die Platteland
'n Berig in die koromunistiese blad The Guardian meld dat daar nou aan- dag geskenk word aan die organisering van plaasarbeiders in va.kbonde. In die distrik Willowmore is by voorbeeld drie spanno skeerders georganiseer wat onmiddellik daarna hoer lone geeis en gekry het.
______ __.. ...
HULDIGING VAN LEIERS OP DIE PAARL
'
.
Die tradisionele verjaardagvierf.ng van die K.G. en Adjunk·K.G. sal van·
jaar weer in di.& p'"aarl gehou wora.
Die funksie vincf op '1.7 Oktober plaas in die Stadsaal om s·uur die a~pd.
Daar sal 'n optog va.n motor.s ~ap
twee myl buite die dorp wees. T~e·
sprake word gehou deur genie. .l. s~·
.... ,
du Toit, die K.G. en die A.K.G. ,Na verwag word, sal die Kommanda,nt·
generaal 'n belangwekkende toespraa_k hou waarin hy sal aantoo.n hoe dte Ossewabrandwag onvermydelik en on·
verbiddelik gaan groei aan krag omdat
· die kragte van ons teenstanders begin atneem.
W aterherg-Suid
"Met die parlementete verkiesing van 7 Julie is op Groot Elandsfontoin ver- versings verkoop deur veldkornette E.
Oosthuizen. Hierdeur is 12/- ingesa- mel ten bate van die O.B. Noodhulp- fonds.
Op 7 Augustus 1943 het ook die W~V
terberg-Suid-Kommando (F2a1 en F2a6) Ossewabrandwagdag gevier.
As gevolg van vervoermoeilikhede en aangesien Brandwagte ver uitmekaar woon, is bcsluit om in plaas van een groot funksio, in elke veldkornetskap 'n funksie te reel.
Die bedrag van £40 is ingcsamel.'-
(Meegedeel.)
''t..../
BYEENKOMSTE!
GEBIED .4
OlE KOMMANDANT·GENERAAL (Dr . .J. F. J. van Rensburg) Sal byeenkomste op die volgende
plekke en datums toespreek:
PAARL . . . . . . 27 Okt., 8 nm.
SUTHERLAND '1.9 Okt.
FRASERBURG 30 Okt., 10 vm ...
LOXTON . . . . 30 Okt., 3
nm.
MARKAGENTE
Ons is U agentc en is trots dat ons dit mag wecs. Met ons puik organisasic en verse·
kcrdc afsctgebicd kan ona u tcvrcdcnhcid waarborg want dit ia sckcr - u tcvrcdcnhcid is die cnigstc basis van ons suksesl .
Eiers, Pluimvee, Grocnte, Vrurte, Voer en Vee.
Volkskopermark
BPK.
...I
MOREMARK, NEWTOWN, Foou 34-1442, Wolhuteratr. 62,
JOHANNESBURG. .
WOENSDAG, 20 OKT. 1943.
Belangrik
de soldate nie weer na. di€1 werk sal ' terugkeer wat hulle voor hul aan- ting gehad het nie.
*
* ;;;:
Na die Platteland
1 Berig in die kommunistiese blad ' Guardian meld dat daar nou aan- , geskenk word aan die organisering
plaasarbeiders in vakbonde. In distrik Willowmore is by voorbeeld ' spanne skeerders georganiseer wat 1iddellik daarna hoer lone geeis en
ry het.
ULDIGING VAN LEIERS OP DIE PAARL
lie tradisionele verjaardagvierJ,ng die K.G. en Adjunk·K.G. sal van·
· weer in die Paarl gehou wora.
funksie vind op 27 Oktober piaas die Stadsaal om s-uur die aand.
tr sal 'n optog van motors van e myl buite die dorp wees. Toe·
1ke word gehou deur genie. J.
s.
Toit, die K.G. en die A.K.G. Na Nag word, sal die Kommandant·
eraal 'n belangwekkende toespraak waarjn hy sal aantoo,n hoe die ewabrandwag onvermydelik en on·
>iddelik gaan groei aan krag omdat kragte van ons teenstanders begin
~em.
W aterberg-Suid
[ct die parlementere verkiesing van nli€1 is op Groot Elandsfontein ver- .ings verkoop deur veldkornette E.
thuizen. Hierdeur is 12/- ingesa- ten bate van die O.B. Noodhulp- ls.
p 7 Augustus 1943 het ook die Wa- erg-Suid-K-ommando (F2a1 e·n 3) Ossewabrandwagdag gevier.
; gevolg van vervoermoeilikhede en
;esien Brandwagte ver uitmekaar n, is beslu,it om in plaas van een
t funksie, in elke veldkornetskap nnksie te reel.
:e bedrag van £40 is ingesamel.- egedeel.)
YEENKOMSTE!
GEBIED A
E KOMMANDAN~GENERAAL
(Dr. J. F. J. van Rensburg) I byeenkomste op die volgende )lekke en datums toespreek : 1ARL . . . . . . 27 Okt., 8 nm.
THERLAND 29 Okt.
IASERBURG 30 Okt., tO vm ...
tXTON . . . . 30 Okt., 3 nm.
~ARKAGENTE--
Ons is
U
agente en is trots dat ons dit mag wees. Met ons puik organisasie en verse- kerde afsetgebied kan ons u tevredenheid waarborg want dit is seker - u tevredenheid is die enigste basis van ons sukseslEiers, Pluimvee, Groente, Vrugte, Voer en Vee.
'Volkskopermark
BPK.
'(
OREMARK, NEWTOWN, /
)Oil 34-1442, Wolhuteratr. 62, JOHANNESBURG.
DIE O.B., WOENSDAG, ¥.2_ OKT
~!!~_
STALIN SE DIPLOM:ATIEKE SPEL
(Dcm oncl-regter Chris Botha.) Die ]\Ioskouse blad Oorlog en Wer-
kersklasse het onlangs 'n artikel geskryf waarin dit heet: ,Hoc ]anger die oorlog ·dum·, hoe belangrikcr worl\
politieke faktore. Hierdie faktorc sluit gekompliseerde en teenstryclige proses- so in wat baie minder as militerc fak- tore onder beheer van die oOI:Jogvoe- rende regerings is." Xa aanlciding van 'n gesegde van Hany llopkins (Roosevelt se staatmaker) gaan die blad verder en se: ,Die oorlog is reeds ]anger as die eerste wereldoorlog aan die gang. Kan dit betwyfel word dat elke acldisionele dag en maand die maatskaplike atmosfeer al hoe meer met waarskuwing span vir die oOI·log- voerende Iande ?" Die blad is Stalin se onoffisiele mondstuk en eli~ verba- send om te lees dat Stalin s~· bondge·
note waarsku teen moontlike so~ialo
teenstrydige ontwikkelings. Dit is juis hierdie soort ontwikkeling van so- siale prosesse waaraan die Bolsjcwisme sy ontstaan en Stalin s~· hcwind te danke het.
'Waarom waarsku l1y non sy Boncl- genote clat by !anger duur hiordic oar- log dieselfde soort ontwikkeling kan teweeg bring? Vir die gowone ver- stand lyk dit gek dat Stalin bang is vir 'n spook wat juis in sy kraam sal pas.
:\laar Stalin is 'n nugtcre politikus.
Sy Bondgenote weet net so goed as hy (en hy weet dit) dat hy hulle nie waar- sku teen 'n moontlike dcmokratiese herlewing as gevolg van die lange oor- logsduur nie. Want as clit die spook is, dan is llUlle gediend met 'n Jangore oar- log en hy ook, want hy het 'n demo- kratiese konstitusie. op papier en die Christelike Kerk is in aile ecr herstel in Rusland met die seening .-an die Aartsbiskop van York.
VREDESGERUGTE
Dat nasionaal-sosialismo die spook is waarteen gc\\aarsku word, is nie aan te neem nie. Die Geallicordes is onder mekaar verdeelcl oor die vraag hoe die beer se vel gesny moet word - nie oor hoe die beer gevang moot word nie. En dit is van groot belang om vooraf te weet wie die mes wat die vel moet sny in hande sal he.
Bolsjewistiese diplomasio is onborc- kenbaar en onortodoks. Binnekort vind daar onderhandelings plaas tus- sen die ministers van buitelandse sake van die drie bondgenote. Godurig duik daar stories op in die nuusblaaie van pogings va.n die kant van Duits- land vir 'n aparte vrede met Rusland.
Hierdie stories kan hulle oorsprong he in Be.rlyn. }faar hulle kan ook uit Moskou starr.. Dis seker dat daar in Engeland en ook in Amerika 'n vroes bestaan dat so iets kan gebeur en as dit gebeur, sal dit 'n geweldige skok vir altwee die Iande wees. Daar be- staan die vrees dat die geskiedenis hom self kan herhaal. In ] 939 het Engeland met Stalin onderhandcl. Die onderhandeling het misluk on die ge- volg was 'n ooreenkoms tusscn Du,its- land en Rusland.
Onder die indruk van hierdio vreeB re.ken Stalin miskien dat hy sy doe]
kan bereik. En die doe! is : oprigting van 'n tweede front in .. We~-Europa.
Nie 'n tweede front uit clio Jug, ook nie 'n dCJ·de. front in Italie of 'n viercio in die Balkan nie. Nee, 'n twoede front, voorafgegaan deur 'n gro.otskaal- se landing in \Ves-Europa en nio more of later nie. ::\Iaar nou, omniddollik.
Beloof julle dit nie, dan sal die goskie- denis hom herhaal.
'n :i\Iens kan jou voorstel watter m- vloed so 'n dreigement op EdPn sal he. Hy het 'n geskil met Hitler en Mussolini nie aileen op ideologicso maar ook op persoonliko grondc . .;\laar 'n grootskaalse inval in \Ves-I~urop~t
en die stigting van 'n tweedo front daar sal bloedige offers cis van albe.i kante·. Dit sal buitendien nog 'n offer in materiaal cis wat saam met die verliese aan menselewens, albei kante so sterk kan verswak dat geon van beide later tot groot kraginspanning meer in staat sal wees nie. En dan natuurlik sal die sterkste arm met die skerpste mes in staat wees om die bee·r se vel te sny soos hy dit wil h6 - dan
rol die ,maatskaplike proses" na sy kant.
:'\IE V ~JRS I ,AA~
Ondertussen sit die beer nog 'n hele
entjio van die kooi af waar hulle hom
wil vang Berlyn. En volgens uit- latings van 'n Amc rikaanse minister hot die beer 11ou driemaal soveel ge- oefende solclate as toe hy die· oorl9g begin hot. Hierdic ontwikkoling kan mislden die slc.ntel woes van die ge- heim dat Dnitslancl vanjaar net ver·
dedigond in Ruslaml opgotrco het en in ltalic Jangsaam tPrngtrck, waar, skynlik na 'n slerk vordccligharo posi- sio. Dat die beer so naols nog nio heeltcmal stomp i~ nic, blyk uit die marrier waarop hy in l~usland terug- trck. Dit blyk eglor nog meer drama- ties uit sy blitssncllo optrode in Italie en die Balkan onmiddellik na die be- kendmaking van ltalie so oorgawe en die Yerraad van l3adoglio en Victor Emanuel.
Yir ons in Suid-Afrika is hiordie ont- wikkeling in die oorlog van besonder belang. Ons ]~orste Minister is go- roep na Engelancl vir beraadslaging.
Die Cape Times so, hy word geroep omdat sy grondigc. kcnnis van Euro- pese toestande vir Churchill van grooG waarde sal wees. \Vi<:kham Steed se, hy is net die rogte man om die geskille tussen Engeland en Amorika te be-
~leg. \Vat die verskille is, weet ons nie - waarskynlik ook al weer oor die beer se vel.
Omtrent sy kounis van 1~uropese
aangc!eenthcde is 'n vcrhaal wat nit
\Viokham Steed stam nio onYanpas nie.
By die Vredesonclerhandeling van Ver- sailles het Smuts na Oostcnryk gogaan, belas met die taak om ondersoek in to stel hoe die op\·olgerstate van Oos- tem·:>-k onder mekaar die buit .moes verdcel. :'\a sy tcrugkecr het genl.
Smuts Wickham Steed ontmoet on die sailles het Smuts na Oo,tenryk gcgaan, Xou weet ek pre~ics hoc clio verdeling moot gaan, maar se hietjie vir my, .,\Yaar le non eintlik :\foravie"!
LANDSDIENSKAMP OP K.G. SE PLAAS Offisiere met Pik en Graaf
Ongeveer <JO offisiorc van die Randse goneraalskappe het die lang naweek van 2 tot 4 OktobPr 'n niters aange- name. landsdienskamp op die plaas van ons Kommandant-gcneraal in die dis- trik van Pretoria bygewoon< .Diegene wat nic die ::\laandag moos werk nie, het die goleentheid gohad om hul stroewe stadso litto mot di€1 verfris-
·sonde arbeid aan clio groncl los te
maak. Die rcsultaat was dan ook dat 'n dreinc.ringsloot van ongevoer 150 tree gegrawc is. Ilul bleak velle is ook nie dcnr die son gospaar nie. Ge- lukkig hot die groot scmentdam heer:
like verkocling gobicd.
Die Satcrdag hct al die offisiero tot laat die. aand wnkkcr gebly om ons Kommandant-goneraal van ·n lang reis tcrug te verwclkom. Dr. Yan Rensburg was die hole week op 'n reis dour \Vcs-'l'ransvaal en die Satordag- aand hot hy 'n Noo(lhulpfunksie op Springs toegesprcock lllOt die gevolg dat hy ccrs. laat tuisgckom hot. He.er- likc koffw hot vir horn gc\\'ag en hy het nag lank gcsellig saam met die offisiere om die Kampvuur gcsit en gesels nietoenstaando die feit dat hy 'n vermoeicndc \\'c.'Ck agtcr die rug ge- had het. Sulkc haudclwyso kan na- tuurlik nie andcr~ as om die verbon- donheid en kamc.raadskap tussen die K.G. on sy offisiere nog verder te ver- hoog nie. ,Ons ken ons K.G. omdat hy een van ons en een met ons is,"
bet een offisier dit uitgedruk.
Die Sondagoggenddiens is in teen- woordigheid van clio Kommanclant- genoraal en mov. Van Hensburg gelei deur genl. G. Puren. Later in die oggcnd hot die K.G. on mev. Van Rensburg en 'n paar niendc wat by hulle op besoek was, by die offisiere in die tcnte gaan koffio geniet.
::\Iandagoggend hot die tyd vir Jands- diens aangebrcck vir clicgene wat nie reeds na hul werkkringe moes terug-
VYF
Leier wat Volksbelang Bo Voordee/
Van Eie Party Gestel het
Genl. Hertzog se Houding i ydens Rebellie
In die verslag van die Gekose Komi- tee insake die Rebellie van 1914 is daar enkele feite wat 'n belangwek- kende Jig wcrp op die grootheid van genl. Hertzog. Daarnit blyk cluidelik hoe hierdie volksman nie 'n partyleier was nie, maar 'n ware volksleier wat, hoowel hy nio ten gunste van declname aan die gewapende opstand was nie, nogLans nic die rebc.lle as nie sy mcnse vorlocn het nic, dog inteencleC'l hul opt rede g;oed gepraat hot by die owerheid uadat die opstand mislnk het.
.£n sy getuienis verklaar genl. Hert- zog \·oor die kommissie dat hy ,presiC'.';
net soos genl. Beyers sou gehandol hot" indien hy in sy plek was. 'I'oc die lode van die kommissie hom daar- toe wou beweeg om genl. ::\Iaritz ke optredo to. veroordeel, het genl. Hert- zog in die bressc getree vir hom en
keer nio. Die K.G. het cgtor, bewus van wat hullo .-oonwmens was om die clag to doen, die oggend baie vrocg op- gestaan en saam met hulle yroee-koflie
en ontbyt geniet. Daarna het hy die offisiero op die plaas rondgencem tot- uat dit naderhand in die ooglopend was dat hy doclbewus claarop uit was om die offisicro van die deur hul voor- gestelde werk af weg te hou. Die offisier-in-bevel het egter spoedig s~·
plan agtorgokom en naderhand bevecl dat die werk moos begin. As gedissi- plineerde ·offisier in ons Beweging moes die K.G. hom maar hierby neerle. Die werk is toe aangepak en klaar gomaak.
Die dorpenaars het met die graaf en nik gcwork clat die sweet hulle aftap.
Ook het die offisiere die geleentheid gehad om nader met die ideologieso grondslae van ons Be\1·eging kennis te maak. In die loop van die na\\·eek is hulle toegespreek deur die. K.G., genl.
clr. P. J. :\Toyer. Voorligtingshoof van die O.B., en genl. prof. G. Cronje van Pretoria. Vera! die. nuwe arboidsge- dagte van die O.B. is uiteengesit en bespreek. Genl. Louis Bootha, Oe- hiedsleier van Gebied E, het ook die Saterdagaand die Kamp besook en 'n paar woorde tot die aanwesiges gerig.
Die landsdienskamp is georganiseer cleur genl. dr. P. J. Botma en hy was ook die offisier-in-bevel van die kamp.
Die oflisiere het 'n end van die plaas- huis in tente gekampeer.
Dit was 'n klomp opgeruimde manne, alma! rooi gebrand van die heerliko handoarbcid in die buitelug, wat die l\Iaandagaand die plaas van ons Kom~
mandant-generaal na 'n baie genoeg- Jike nawoek verlaat het.-(Kor.)
verklaar clat hv nio kan sicn •ntarom 'n offisier nio ~ok volgens sy politiekc oortuiging kan handel nio.
Xa aanleiding van 'n opmerking van .;\T('J'riman dat dit hom voorkom of dit die plig van genl. Hert?;og was om 'n verklaring nit to. reik waarin hy hom
,di~assosieer van 'n man wat muitery gepleeg en Britse Suid-Afrikaners :u1.n diP vyand oorgelewer hot," hot gcnl.
Hm·tzog gean twoord : , 1%: moot s6 C'k vcrskil hceltcmal yan daardic sien~
w~·se. Dit \ras 'n sank wat my ecr geraak het en in 'n saak 11 at my oPr raak, is ek die cnigste per~oon wat moet oordeel of ek ids moet rloen of nie.''
Die voorsittcr: .,:\laar het jy nic daaraan gedink om :\Jaritz se optredc.
te rcpuclieer nie ?"
Genl. Hertzog: ,Nee . . . . " en dan laat hy op 'n vercloro vraag volg: ,Ek lmn :\Taritr. se redos baie goed bogryp.
Hy was waarskynlik mcer vC'ntntwoor- dolik vir die Tebello \'all rlie Kaapkolo- nie tyde.:1s die vorige o01·log as onigc :meier ]1Crsoon. Hy het tot die laaste
~aam met hulle geveg, en hulle wa~
hoofsaaldik die mense wat later na DuiLs\l·es gegaan het. 'roe h~· later ge' ra is om die land aan to val waar- in hulle woon, hc.t hy gc.se: Ek kan clit nie doen nio. Sal .iulle my bedan- king aanvaaT ?"
'n Verdere bewys vir sy grootheid l'an inbors is sy standpunt ten opsigto van sy eie party in daarclic tyd. Na- dat die parlement die besluit gcneem het om Duitswes aan te val, sou 'n mens verwag het ·'dat hy as partyleier groot politieke munt sou slaan uit die besluit ten behoowe van sy eie party.
'n :\Ions kan jou \'OOrstel wattor skit- teremlc kans hierdie besluit vir party- propaganda gebied het as in aanmer- king geneem word dat duisendc. Botha- volgelinge ook gokant was teen die in-
(Y enolg op bls. 6, kol. 2)
DE KOCK se GARAGES
Voortrekkerstraat, Herefordstraat, MIDDELBURG, GROBLERSDAL,
Transvaal. Trans\·aal.
Eienaar: D. D. DE KOCK
Agf•nte vir PontJac en o.:u. Yrahrmotors
TOT U DIENS!
V.M.K. AANBEVEEL.
. ,/00,000
in aandele is se- dert Maart laas- lede deur lede van die publiek onder- skryf in Excelsior Meubels Beperk.
Die jongste finan- siele state weer- spieel groat win- ste oor die afgelope boekjaar en 'n cliwidencl van 8% word weer verklaar op inbetaalde kapitaal.
U soek na 'n suksesvolle saak om u