H. Pengujian Instrumen Penelitian
I. Analisis Data
1. Kedisiplinan belajar
A. Deskripsi Teori
1. Kedisiplinan
a. Pengertian Kedisiplinan
¼½¾¿À ¿Á ¿ÃÄà ŽÆÄÀÄ Â ¾ÄÆ¿ ÇÄ ÈÄ ¾¿À¿Á ¿ÃÉ Ê½Ã ¾½ÆËÃÌ ¾¿ÄÆ È¿ ÇÄà À½ÅÄÌÄ ¿ Í ËÇËÎÄà ¾ÄÂÄ Î ÄÆ È¿ À½ÎÁ ¿È,
ÃÄÎ Ëà À ½Å½ÃÄÆÃÄy
¾¿À ¿Á¿à Π½Î Á ËÃy
Ä ¿ ÄÆ È¿y
Ä ÃÌ Â½Å¿Í Â ËÄÀ ¾ÄÆ¿ À ½Ç½¾ÄÆ Í ËÇËÎ ÄÃ Ï Ð ¿À ¿Á ¿Ã Î ½Æ ËÁÄ ÇÄÃÀ ËÄ È ËÅ½Ã È ËÇǽÈÄÄ ÈÄÃÈ ½ÆÍ Ä ¾ÄÁÄ ÈËÆ ÄÃÉÅÄ ¿ÇÈ ½ÆÈ Ë ¿ÀÎ Ä ËÁ Ëà ȿ ¾Ä Ç È½Æ ÈË¿Ày
Ä ÃÌ È½ÂÄÍ ¾¿ ȽÈÄÁ ÇÄÃ(
ÑÒ ½Ã ¿Æ, 2010: 94).
Ñ½Ã ËÆËÈ ÓÒÆ ¾Òà Ô.
ÕÄ ÈÇ¿ÃÀ ¾ÇÇ., (
¾ÄÂÄÎ Ñҽà ¿Æ, 2010: 94)
¾¿À ¿Á¿à ¾Ä ÄÎ Á ½Ã ̽ÆÈ ¿ÄÃy
Ä ÃÌ ËÈËÍ ¿Ä ÂÄÍ ÀËÄ ÈË ÇÒà ¾¿À ¿ Ä ÈÄ Ë À ¿ÇÄÁ ÄÃÌy
Ä ¾Ä Á Ä ¾Ä À½ÎËÄÄÃÌÌÒ ÈÄÒÆ ÌÄà ¿À ÄÀ¿y
ÄÃÌÈËà ¾ËÇ ¾Äà ÈÄÄ ÈÁľÄÄ ÈËÆÄÃÒÆÌÄà ¿À ÄÀ ¿.
пÀ¿Á¿þÄÂÄÎÄÆ ȿ ËÄÀÎ ½Ã ËÆ ËÈÖÍÎÄ ¾×ÒÍÄà ¿(1991: 126) y
ÄÇÃ ¿:
ѽà ÊÄÇËÁ À½È¿ÄÁ ÎÄ ÊÄ Î Á ½Ã ÌÄÆ ËÍ ÄÃÌy
¾¿È ËÃØËÇÇÄà Ëà ÈËÇ Î½Î ÅÄà ÈË Á ½À ½Æ ÈÄ ¾¿ ¾¿Ç ÄÌÄÆ ¾¿Ä ¾ÄÁÄ È Î ½Î ÄÍÄο ¾ Äà νÃy
½ÀËÄ ¿ÇÄà ¾¿Æ ¿ ¾½ÃÌÄÃ È Ëà ÈËÈÄà ¿à ÌÇËÃÌÄÃÃÄy
¾Äà ØË ÌÄ Á ½Ã È ¿Ã Ì È ½Ã È ÄÃÌ ÊÄÆÄ Î ½Ãy
½Â½À Ä ¿ÇÄÃ È Ëà ÈËÈÄà Äà Ìy
ÎËÃÌǿà ¿Ã ̿þ¿ ÈËØËÇÄÃÁ ½À½ÆÈ ľ¿¾¿ ÇȽÆÍľÄÁ¿ÃÌÇËÃÌÄÃÃy
Ä.
пÀ¿Á¿à Π½Æ ËÁÄ ÇÄà ¾ÒÆÒà ÌÄÃy
ÄÃÌ È ¿ÎÅË ¾ÄÆ ¿ ¾ÄÂÄÎ ¾¿Æ¿ À ¿À Ù Ä ¿È Ë À ½Ã ¾¿Æ¿.
Ú ¿Ã ÌÇÄ È Ç½ ¾¿À¿Á¿ÃÄà ¾ÄÆ¿ À½È¿ÄÁ À¿À ÙÄ È½Ã È ËÃÄy
Ä ÇÄà ŽÆÅ½¾Ä-
޾ľÄÃÎ ½Æ ËÁ ÄÇÄÃÀ Ä ÄÍÀ Ä ÈË Ê¿Æ ¿ ǽнÆÅÄ ÇÄ ÈÄà ¾Ä Æ¿À ½ÒÆÄÃÌ À¿À ÙÄ Ëà ÈËÇ Î½Ã½ÀËÄ ¿ÇÄÃy
¾¿Æ ¿Ãy
Ä ¾½ÃÌÄÃ È Ëà ÈËÈÄÃÉ ÅÄ ¿Ç ¿È Ë È Ëà ÈËÈÄà ¾ÄÆ¿¾¿Æ ¿ÃÄy
À½Ã ¾¿Æ ¿Î ÄËÁËÃ¾ÄÆ ¿Â¿Ã ÌÇËÃÌÄÃÃy
Ä.
ÛÜÝÞßÞà Ûáâá Ý ã áäå âá Ý
(1999 : 168),
âÜÝy
á à áæá Ý çÜ èá éáê èÜê æÞà.
ëêç ê ìíê Ý ç Ü èáéáê Þìáy
á âÜÝéÜ Ýîá íêæá Ý îê ßê îá Ý çêæá ì âÜ Ýàá í êÝîê ïêîÞ á àá Þ âáçy
á ßá æáà îá íáâ âÜÝ éÜ â èáÝ éæáÝ æÜìá à ÞåáÝ îá Ý æÜàáá àá Ý àÜ ßå á îá ì ìÜ ßá àÞßá Ý îá Ý àá àá àÜ ßàê è èÜßîáç á ßæá Ý îðßðÝéá Ýîá ÝæÜç á èáßá Ýy
áÝéâÞÝ ä Þíîá ßêîá íáâåá àêÝy
á.
ëê ç ê ìíê Ý âÜ ßÞìá æáÝ ìÜ ßçÜçÞáêá Ý á Ýàá ßá çêæáìñ àêÝéæáå íá æÞ îá Ý ìÜ ßèÞá àáÝ ç ÜçÜ ðßá Ýé îÜ ÝéáÝ çÞá àÞ ìÜ ßáà ÞßáÝ á Ýéy
çÜ îá Ýé îê èÜ ßíá æÞæá Ýòó Üèá èê à ÞíáåéÞÝáâÜ ô Þõ ÞîæáÝîêç êìíêÝîá íá â îê ßêçê ç ôá îê ìÜ ßíÞæá Ý á îáÝáy
ìÜ ßá àÞßá Ý á àá Þ àá à á àÜ ßàêè îá í á â æÜéê á àá Ý èÜíá õá ß âÜ Ýéá õáß îê ç Ü æðíáåò ëÜ Ýéá Ý á îá Ýáy
ìÜßá àÞßáÝ àÜßç Ü èÞà çÜ àê á ì ç ê æá ì àêÝîá æá Ýy
á Ýé âÜ ÝäÜßâê Ýæá Ý æÜ îêç ê ìíê Ýá Ý áæá Ý îêíá æç á Ýáæá Ý îÜ ÝéáÝ èáê æîá ÝèÜ Ýáß.
ÛÜÝÞßÞà ó ðÜ éÜ Ýé ößêõðîá ßâêÝàð(1994 : 23),
âÜ ÝéÜâ Þæá æá Ý ç Üèá éáêèÜßê æÞ à.
ëêç ê ìíê Ý á îá íáå çÞá àÞ æðÝîêç êy
á Ýé àÜ ßäê ìàá îáÝ àÜ ßèÜÝà Þæ âÜ íá íÞê ìßðç Üç îáßê ç ÜßáÝéæáê á Ý ìÜßê íá æÞ áÝéy
âÜÝÞÝõ Þææá Ý Ýêíáê-
Ýê íáê æÜ àáá àá Ýñ æÜ ìá àÞåá Ýñ æÜç Ü àê áá Ýñ æÜ à Ü ßá à Þßá Ý îá Ý æÜ àÜßàê èá Ýò ÷êíáê-
Ýê íáê àÜßç Ü èÞà àÜ íáå âÜÝõá îê èá éêá Ý ìÜ ßê íáæÞ îá íáâ æÜåêîÞìá ÝÝáy.
öÜ ßêíá æÞ ê à Þ àÜ ßäêìàá âÜ í áí Þê ìßðçÜç èêÝááÝæÜ í Þá ßéá,
ìÜ Ýîê îêæá Ýîá ÝìÜÝéá íá âá Ýò øÜ îê çêìíêÝ âÞÝä Þí àÜ ßÞàá âá æáßÜÝ á á îá Ýy
á æÜç áîá ßá Ý èáàê Ý îáÝ ê âá ÝæÜ ìÜ ßäáy
á á Ýèáåô áy
áÝé îê íáæÞæá Ý ê à Þèáêæ îá Ý èÜ ßâá Ýùá áà èáéê îê ßê ç Ü Ýîê ßê îáÝ íêÝéæÞÝéáÝò ëÜÝéá Ý îêç ê ìíê Ý ìá ßáç ê çô á èÜçÜ îê á ÞÝàÞæ àÞÝîÞæ îá Ý âÜ Ýéê æÞàê ìÜ ßáà Þ ßá Ý à ÜßàÜÝà Þ î á Ý âÜÝõá Þåê íá ßá Ýéá Ý àÜ ßàÜ Ýà ÞòøÜçÜ îêáá Ýê ÝêåáßÞçîê ìÜ íáõá ßêîá ÝçÜ äáßáç á èá ßîêàÜßê âáîá íáâ ßáÝéæáâ Ü âÜ íê åá ßáæÜ ìÜÝàêÝéáÝèÜ ßç áâ áîêç Ü æðíáåòøÜîê ç ê ìíê Ýá ÝáÝéy
úûüýþÿ ú úý ýü û ûý ûû ý úýý þúûÿû û ý ýý ÿ ûÿý úû
ÿ þ ý
b. Kedisiplinan Belajar Siswa di Sekolah
úûÿ û û ý ý ý ÿûÿ ý úû ÿþ ý ü ýþý þÿ ý ÿûþý úý ý ý ÿûÿý
y
ý ûü úý û þ ÿ ý úý ý úû û ýy
þ ü ýþÿý ýþý þû ýý ý ý ýy
úû ÿþ ý úý üý ý û ÿ ý ý ý ý-
ý ýy
ý ýþ úý ýý üýýü þúûÿ û ûýy
ý úýþy
ý úû ýþ þ ý ý ý ÿûÿ ý úý ýü þ ûýý ýý ýy
úû ÿþ ý ÿÿ ý û ú ý úýý ý ü(1997:27) y
ýþ û ÿýýû ûþ.
1)
úûÿ û û ý ÿ ûÿ ýúýýüüýÿ þÿ þ ý ý û û ü ýþý þýþ ûý þý ý úý þý ý ý ÿ ûÿ ý úýý ü üýÿ þ ÿ þ ý û ýy
ÿ ý ÿ ûÿ ý úûþýýþý úûÿ û û üýÿ þ ÿ þ ý ûþý ûý ÿ ý ýþ û üýÿ þ ÿþ ý ý úý ýþ ýy,
û úýþ ý ýüý ÿ ý ûúýþ ýü ü ÿ.
2)
úûÿ û û ý ÿ ûÿ ýúýýüü ýþý ýÿ ýþ ý ýÿ ü ýþý ý þýûý þûý ý úýý ü ýý,
y
ý úû ýþ þ ý úû úý ý ü üý úû ý ý ü ý ý ý ÿ þ ý ýÿ û ü ýþ ýý,
ü ý ý ÿý ý ûý úý û,
ÿ ý úý ý ü þ ý ý ý ý ý ûý ý ý ü ü úý ûý3)
! "!! ! ## $%&' !(! )! %*! +, "!
y
! $ # #% %! !!' +!' ! ) % ' )!' & )! ! % '%& ! - !(!) !y.
! "! ! !# # $%&' !( !)! %*! + # & '&' ! ! !y
% !%'.! / % ' )!'& )! / % ' %& ! ! % ' )' -! ! !# # $%&' !( !)! /y
! $ ' )! )!+ ! !&!' &'&( &! -!(!).
4)
! "!! ! ## '!!' '!'!')'- %*! +0! ')-&' #)&!% ! % &!! ' !%! "! $! '!'!
' )' - !'!& )!' & )! %*! +
y
! $ '& ( &%%! ! !# ' ! )!%&y
!y
! $ !& ' !!' ! # !%! !%! '!' ! ' )' - %* ! + $! & +% ! !)! 1c. Pentingnya Kedisiplinan
2& $%!%! *+ 3& & 3&4& ! $
y
%&' * + 5%! 6&)( ! ! +(2011: 27-28)
-- )!!! !! ' $ !y
% ! "!, y
!'& 71)
2 $!y
! $ #& 8& %!) ! % !! )! ),
"! +! )!%! !!'- )+! ! !#-!(! ) !y.
, -!% !y
"!y
! $ % )! %! # ! $$!)% ' '&! %*! + ! ! &#&#y
! ' )+!# -!' *' #! ! *' )' ! !y.
2)
3! ! ! $y
-! %/ &! ! ! %*! + ! % ! # (! %& )! $ %* &. -! $ % $!'! # - !( !)! 1 ,8!)! * '.,
# #-)&%& $! $%& $! ! $y
' ! $! ' )'--!$3)
9:;< = > ?; @ A<;<> B ;@ ; CA:D ;:;E FB @AGHI ;D ;= ;: ;<;G-
;<;GFBCB ;@ ;G ;< FA< =;< <H :J ;
-
<H :J;,
< BI;B G AD B F?E;< F;< FB@ B EI B<K @AD B<==;FBD ;:;EG ;<;< ;G-
;< ;GF;E ;>JA< L;FBB< FBMB F?y
;< =>A:> B CK > A:;> ?:F;<FB@BEIB< N4)
OB@BEIB< JA:?E;G ;< L ;I;< C;=B @B@ P ; ?<> ?G @ ?G@ A@ F;I;J C AI;L ;:F;< E;F; @; ;> J ;@?G F ;I ;J F?< B ; G A:L;
.
Q A@ ; F;:;< EA<> B< =<y
; <H :J ;,
;> ?: ;<K GAE;>?D;< F;< G A> ; ;>;< JA :? E;G ;< E :;@y
; :;> G A@ ?G@A@;<@A@AH :;< =.
OB@BEIB<@ ;<=;> EA<> B <=F ;<FB C?> ?DG ;< HI AD@ A>B;E@ B@ P;
.
OB@ B EI B< J A< L ;FB E:;@; :;>y
C;= B EAJCA<> ?G ;< @BG;EK EA:BI;G ? F;< >;> ; G AD BF?E;< CA:FB@ B EI B<y
;<= ;G ;< JA<= ;<>;: @AH :;< = @ B@ P ; @ ?G@ A@ F;I ;J CAI;L;: F ;< G AI;G G A>BG ; C AG A:L ;.
O BG AJ ?G ;G ;< HI AD R< F:B;< S;< F:; T ?F:B ;:>H(2011: 27-28)
>A<> ;<= C ACA :;E; U?< =@ B FB@ B EI B<Ky
;B> ?V
1)
T A< ;>;G AD B F?E;<C A:@;J ;.
QAFB@ B EIB< ;< JA<=;>?: >;>; G AD BF?E;< J ;< ?@ B ;
,
F;I ;J G AIHJEHG > A:> A<>?;> ;?F ;I ;JJ ;@y
;:;G ;>,
@AD B<==;D ?C?< =;<;<> ;:;B< FB MBF? @;>?FA<= ;<y
;< =I;B<J A< L ;F BC;BGF;<I;< W ;:.
2)
T AJC;< =?<G AE:B C;FB;<.
XB<=G ?< =;<
y
;< = CA:FB @BEIB< C;BGK @ ;<=;> CA:E A<= ;:?D > A:D;F;E G AE:B C;FB;<@A@AH :;< =.
RE;I;=B@AH :;< =@B@P;y
;< =@ AF ;< =>?J C?D G AE:B C;FB;<<y
;,
> A<> ? IB<=G ?< =;< @AGHI ;D ;< =y
> A:> B CK > A:;>?:,
YZ[\[ ] ^ \[ YZ[YZ_ \` a \[ ]\ Y b Z_c Z _\[ ^ \d \` `Z` b\[ ]e [
fZc _g b\^ g\[\[ ]
y
b \g fh3)
iZd\YgjfZc _g b\^ g \[hk g f\c lc Z_gd \fe^\[cmd \ fZj g^ec \[
y
\[ ]b\gf^\[bZ_^ g agcd g [Y g^ \f YZ_bZ[Ye fa Z_Y\-
` Z _Y\^ \d\`n \fYey
\[ ]a g[]f \Y.
o \` e [lYZ_bZ[Ye f ` Zd\de ga \Yec _m a Zay
\[ ]`Z` be Yej f\[n \fYec\[p \[ ]
.
k \d \ja \Ye c _m aZa e [Ye f ` Z`bZ[Ye f fZc _g b\^ g\[ YZ_aZbe Y ^gd\fe f\[ ` Zd\de gd \Y gj \[h
4)
q Z` \fa \\[hrg a gcdg[ ^ \c \Y YZ_p\^ g f\_Z[\ ^m _m [ ]\[ fZa \^\_\[ ^ g_g
.
r ga gcdg[ ^ Z[]\[ ` m Ygs fZa\^ \_ \ [ ^ g_g g[g dZbgj b\gf ^\[ fe \Y.
rZ[ ]\[ ` Zd\fe f\[fZc\Yej \[^ \ [ fZY\\Y\[\Y\a f Za \^ \ _\ [^ g_g,
bZ_` \[s\\Y b\]g fZb\g f\[ ^ \[ fZ`\pe \[ ^ g_g.
k Zb \g f[y
\,
^ga gcd g [ ^ \c \Y ced \ YZ_p\^ gf\_ Z[\\^\[y
\c Z` \fa \\[^ \[Y Zf \[\[^\_ gd e \_.
5)
te fe`\[hu\Y\ YZ_Y gb aZfmd\j bg \ a \[\
y
bZ_ga g j \d-
j \d cma gY gsy
\[ ] j\_e a ^ gd\fe f\[mdZj ag an\.
k ga g d\g [[y
\bZ_ ga ga \[fag \Y \eje fe` \[b\]gy
\[]
` Zd\[]]\ _ Y \Y \ YZ_Yg b Y Z_a Zbe Y
.
v [w\`\[ a \[fa g/
je fe` \[ a \[]\Y c Z[Yg [ ]f\ _Z[\ ^ \c \Y ` Z`bZ_g^m _m [ ]\[ ^\[ fZfe \Y\[ b\ ]ga gan \ e [Ye f `Z[\\Y g ^ \[`Z`\Yej g [\
y.
u\[c\\[w \`\[xje fe`\[l ^m _m []\[ fZY\\Y\[ ^\c\Y ^ gc Z_d Z` \jh im Y gy\ ag e [Ye f j g^ec6)
z{|}~ | ~ | ||y
| | ~.
~~~| { { |~ { | | { ||y
{ | {~ | {| ~ ~| { | |} .
~ ~ } ~ { | | { |} | { | { y
|~ { | ~ -
| ~ ,
{ { |-
{ | ~ |y
| ~ | { { ~| ~ ~ {{ |~| { } |~ { | | | { {| { || {~~| { { | ~ ~| | | { | ~ ~|y
| | {||,
{|{ ,
{ ~ |{ .
k
or -indikator Kedisiplinan
z{| z{ |~(2010:95),
{ |{|~ ~~~| { |~ ~~ ~ |y
| | ~||y
|~ ~ ~ ~ | | ~~ ~ | { { | ~{ | { ~ y
|(2010:22),
~| ~ -
~| ~ y
| { | | | { ~~~||~ { , y
|~:
1)
~~~| { ~ ~:
)
{ { z{|} | | | { { ~ | { { ~ { ~ { { { ~ | {{ ~ { ~ { )
~ { { { | })
z{|y
{{~| { ~{ ||y
|~ { |2)
~~~|{ | { ~ ~:
)
|~ { |{ | |{ | )
~ { .
})
~ { | y
| ~|{ { { ~ ~~ |y
.
)
~ { |.
{)
~ |y
|{ |y
{ ||| { |} ~ { |} |{ | | ~ { { ~ | | ~ { || |~|y
|{|{ .
¡¢ £¤£¡¥ £¦ § ¦¨ ©£ ¤£ ¦ ¢ª £« £ ¤¬ £ ¥£ ¢£ §£ « ¢ª ¥ «£®¯ª °£ ®± £ ª ¦¢ª¥£ «²¡ ¥ ¢ª ¤ª§© ª ¦£ ¦ ¤ª¤± £ ¢£©£ ° ©£ ¨£¡ £ ¢£ ¢¯£
, y
£ª«¯ ¢ª ¤ª §©ª ¦ ±£ ¥« ¯ ¢£ ¦ ¢ª¤ª §©ª¦ § ¡° ¯£ «£¦³ ´ ¦ µ£ ¦ ¢ ª¥ª£ ¦,
¥ ¢ª¤ª §©ª¦£ ¦ ¤ª ¤±£ ¢£©£ ° © £ ¨£¡ «ª¢£¥ ®£¦£y
¢ª ©ª ®£ « ¢£ ¡ª ¤ª ¥£§ ¢£© £ ¦µ£ «¯¡ ±£ ¥« ¯ « «£§ª ¨¯µ£ ¢£§£ « ¢ª ©ª®£ « ¢£¡ª § ¡ °¯£ «£ ¦¦y
£y
£¦ µ ®£¡¯¤ ¤ ¤ ¯£ª ¢ ¦ µ £ ¦ § ¡£ « ¯¡£ ¦£ ¦ µy
° ¡© £¥¯³¶·
Keterkaitan Kedisiplinan Belajar Siswa di Sekolah dengan
Kesiapan Mental Kerja Siswa
¸ ¥²©£ ® ¹ ¦ ¦ µ£ ® º ¨¯¡ ¯£ ¦ ¡¯§£ ¥£ ¦ « §£ « µ¯¦£ °ª¦£ §£¡£ § ¤ ¡ « £ ¢ª ¢ª¥ ¤ ¡ «£ ° ¥£© ª ¢ª¡ª¦£
y
¢ ¦ µ£ ¦ ¥ « ¡£§ª ©£ ¦y
£¦ µ ¦£ ¦«ª¦y
£ £ ¥£ ¦ ¢ªµ¯¦£ ¥£¦ ¤ °£µ£ª ° ¥£© ¥ £§ ¯£ ¦ ¯¦«¯¥ ¦¨£ ¢ª « ¦£µ£ ¥ ¡ ¨£y
£ ¦ µ ¤ª £§ © £«ª® £§£ °ª© £ « ¡ ¨¯¦ ¢£© £ ¢¯¦ª £¯¤£®£/
ª ¦¢¯¤ «¡ª.
»£© ª ¦ª,
¤ ¤ ¯£ª ¢ ¦ µ£ ¦ ¼¯¦µ¤ª § ¦¢ª ¢ª¥£ ¦ ¦ ¦µ£® ¥ ¨ ¯¡¯£ ¦y
£¦ µ ¦µ¯«££ ¥£ ¦ § ¦ª£§ £ ¦y
§ ¤ ¡«£ ¢ª¢ª ¥ ¯¦«¯¥ £ ¤ ¯¥ª ©£§£ ¦µ£ ¦ ¥ ¡¨£¤ ¡«£ ¦ µ °£ ¦ µ¥£ ¦¤ª ¥£§§ ¡ ²¼ ¤ª²¦£©(
½ ½¾ ²³¿ÀÁ£ ®¯¦2010).
© ® ¥£¡ ¦£ ª « ¯¬ ¤ °£µ£ª 㩲¦ « ¦£µ£ ¥ ¡¨ £ ©¯© ¯¤£ ¦ ¢£¡ª ¸¹º ®£¡ ¯¤ ¦¯®ª« ¯¦«¯«£ ¦¥¯£©ª ¼ª¥£ ¤ªy
£¦ µ¢ª § ¡¤y
£ ¡£ « ¥£ ¦²© ®¢¯¦ª£¥ ¡¨£.
Á ¯¦« ¯«£ ¦ ¥ °¯« ¯®£¦ ¢¯¦ª£ ¯¤£ ®£ ¢£ ¦ ª ¦¢¯¤ «¡ª « ¡ ¤ °¯« «ª¢£ ¥ ¤£¨£ ¢£©£ °ª ¢£ ¦ µ ¥ « ¡£§ª ©£ ¦ « «£§ª ¨¯ µ£ ¤£ ¦ µ£« ¦¯¦«¯« £ ¢£¦y
£ ¤ª ¥£§ ¦«£©y
£¦ µ °£ª¥ ¢£¡ª §£¡£ § ¥ ¡ ¨£ ¦y
£.
¸ ®¯° ¯¦µ£¦ ¢ ¦ µ£ ¦ £ ¢£ ¦y
£ «¯¦« ¯«£ ¦ « ¡ ¤ °¯« £ ¥£ ¤ ¨£ ¥ ¢ª ¦ª § £¡£ ¤ª ¤±£ ¸ ¹º ¤ °£µ£ª à £©²¦ « ¦£µ£ ¥ ¡¨£ ¤ ¯¢£® ®£ ¡¯ ¤ ¦£¦£¥£¦ ¤ª¥£§ ¦«£©y
£ ¦ µ °£ª ¥ §£¢£ ¢ª¡ª¦y
£,
« ¡ ¯«£ £¢£©£§ °ª ¦££ ¦ «²¤¥ ¡¨£.
´ ª¢£© £§ ¦ µ °£ ¦ µ£¦ÄÅ ÆÇ ÈÄÉÊ ËÅÄÉÇ ÄÌÍÅ Î ÄÏÍ ÉÍÅÐ ÑËÎ Ò Ó
z
Èy
Ô ÈÅÆÌ ÉÓËÏ ÇË Õy (2011)
ÅÄÉÈËÓÅ Ì ÄÌ ÄÉËÖ Ë×ËÈÅÆÉ, y
ËÓÅÍ Ø1)
ÙËÈÅ ÆÉ ÎÄÏÅËÚ,
ËÑËÚËÕ ×ËÈÅÆÉ ÈÄÇ ÓË ÖËÏ ÛËÚÆÏ ÖÄÈÄÉÊ Ë ÍÏÅ Í È ÎÄÏ ÜÕ ËÑËÖÓ ÖÄÈ ÄÉÊ Ë ËÏÏy
Ë ÅÄÉÎËÇÍ È ËÑËÏy
Ë ÈÄÊÍÊ Í ÉËÏ ÅËÏÜÜÍÏÜ Ê ËÝ ËÌ ÞÓÏ ÓÇ Ó ËÅÓË×,
ÑËÏÈÉÄ ËÅ Ó×.
2)
ÙËÈÅ ÆÉ ×Ó ÇÓ ÈÞ ËÑËÚ ËÕ × Ë ÈÅÆÉ ÑËËy
ÅËÕËÏ Å ÍÌÍ Õ Ç ÄÇÄÆÉËÏÜ Ö ÄÈÄÉÊË ÑËÚ ËÎ Î ÄÏÊËÚ ËÏ ÈËÏ Ö ÄÈ Ä ÉÊËËÏÏËy.
Ð Ö ËÌ ÓÚË ÈÆÏ ÑÓ ÇÓ ×Ó Ç ÓÈÏËy
ÖÉÓÎ Ë ÎËÈË ÖÄÈÄÉÊË ËÏÜy
Ì ÄÉÇ ËÏÜÈÍÅËÏ ËÈ ËÏ ÑËÖ ËÅ ÎÄÏ ÜÕËÇ ÓÚ ÈËÏ ÖÉÆÑÍ ÈÇÓy
ËÏÜÖ ÉÓÎ ËÖÍÚ Ë.
3)
ÙËÈÅ ÆÉ ÑÓ ÇÓ ÖÚ ÓÏ Þ ËÑ ËÚ ËÕ × ËÈÅÆÉ È ÄÇ ËÑË ÉËÏ Þ ÈÄÅËËÅËÏ Þ ÑËÏ È ÄÇ ÄÅ Ó ËÏ ÑËÚ ËÎ ÎÄÚ ËÈÇ ËÏ ËÈËÏ Å ÍÜËÇß à ÄÇ ÄÆ ÉËÏÜy
ËÏÜ Î ÄÎ ÓÚÓÈÓ ÑÓÇ ÓÖÚÓÏ Å ÓÏ ÜÜÓ Å Ó ÑËÈ ËÈËÏ Î ÄÉËÇË ÅÄÉÖËÈÇË ËÅËÍ ÅÄÉÅÄÈËÏ Ñ ËÚËÎ ÎÄÚËÈÇËÏ ËÈËÏÅÍÜËÇÏy
Ë,
Ç ÄÕÓÏ ÜÜËÖÉÆÑÍ ÈÅÓ× ÓÅËÇÏy
ËÖÍÏ ËÈËÏ ÅÓÏ ÜÜÓ ÖÍÚ Ë.
áÄÉÑËÇ ËÉÈËÏ Í ÉËÓ ËÏ Å ÄÉÇ ÄÌÍÅ ÑÓ ËÅËÇ,
Ñ ËÖËÅ ÑÓ ÇÓ ÎÖÍÚÈËÏ Ì ËÕÝ Ë Å ËÎ ËÅ ËÏ àâã ÇÄÌ Ë ÜËÓ ÛËÚ ÆÏ ÅÄÏ ËÜË ÈÄÉÊË Å ÓÏ ÜÈËÅ ÎÄÏ ÄÏÜËÕÞ ÑÓÅÍÏÅ ÍÅ ÎÄÎ ÓÚ Ó ÈÓ Å ÓÏ ÜÈËÅ ÈÄÅÄÉË ÎÖÓÚ ËÏy
ËÏÜ Ç ÄÇÍËÓ,
Î ÄÏÅ ËÚy
ËÏÜ ÌËÓ ÈÞ ×Ó Ç ÓÈy
ËÏÜÖ ÉÓ ÎË,
ÑËÏÑÓÇ ÓÖÚÓÏäËÏÜÅ ÓÏÜÜÓ.
2. Motivasi Berprestasi
a. Pengertian Motivasi Berprestasi
â ÄÏÍ ÉÍÅ åËÏË à
y
ËÆÑÓ Õ àÍ ÈÎ ËÑÓÏ ËÅ Ë(2005: 70),
Î ÆÅ Óæ ËÇÓ Ì ÄÉÖÉÄÇÅËÇÓ ËÑËÚ Ë Õ Î ÆÅ Óæ ËÇ Ó ÍÏÅÍ È Ì ÄÉÈÆÎÖÄÅ Ó Ç Ó Ì ËÓ È ÑÄÏÜËÏ ÑÓ ÉÓÏy
Ë ËÅ ËÍ ÑÄÏÜËÏ ÆÉËÏÜ ÚËÓÏ ÑËÚ ËÎ ÎÄÏÛ ËÖ ËÓ ÖÉÄÇÅËÇÓy
ËÏÜ ÅÄÉÅÓÏÜÜÓ.
Selanjutnya diungkapkan pula oleh Hare dan Lamb yang dikutip Djaali
(2008:103), bahwa motivasi berprestasi merupakan motivasi yang
berhubungan dengan pencapaian beberapa standar kepandaian atau
standar keahlian . Kemudian menurut Djaali (2008:107) bahwa:
Motivasi berprestasi dapat diartikan sebagai dorongan untuk
mengerjakan suatu tugas dengan sebaiknya berdasarkan
standar keunggulan. Motivasi berprestasi bukan sekedar
dorongan untuk berbuat, tetapi mengacu kepada suatu ukuran
keberhasilan berdasarkan penilaian terhadap tugas yang
dikerjakan seseorang.
Berdasarkan pendapat di atas, dapat disimpulkan bahwa motivasi
berprestasi adalah dorongan untuk berkompetisi baik dengan dirinya
atau dengan orang lain yang mengacu kepada suatu standar kepandaian
atau standar keahlian dimana seseorang cenderung untuk berjuang
mencapai sukses atau memilih suatu kegiatan yang berorientasi untuk
tujuan sukses atau gagal.
b. Ciri-ciri Motivasi Berprestasi Tinggi
Motivasi pada setiap orang akan tercermin pada perilakunya.
Seseorang yang mempunyai motivasi berprestasi tinggi akan
mempunyai ciri-ciri yang berbeda, seperti yang dikemukakan oleh
Sardiman AM (1990: 82-83) motivasi yang ada pada diri setiap orang
itu memiliki ciri-ciri, yaitu:
1) Tekun menghadapi tugas (dapat bekerja terus menerus dalam
waktu yang lama, tidak berhenti sebelum selesai).
2) Ulet menghadapi kesulitan (tidak mudah putus asa).
3) Menunjukkan minat terhadap macam-macam masalah orang
dewasa (misalnya terhadap pembangunan, korupsi dan keadilan).
4) Lebih senang bekerja mandiri.
5) Cepat bosan pada tugas-tugas yang rutin (hal-hal yang bersifat
berulang-ulang begitu saja sehingga kurang kreatif).
6) Dapat mempertahankan pendapatnya (kalau sudah yakin akan
sesuatu).
7) Tidak mudah melepaskan hal yang diyakini itu.
8) Senang mencari dan memecahkan masalah soal-soal.
Kemudian diungkapkan oleh Djaali (2008: 109-110) individu yang
memiliki motivasi berprestasi tinggi tergambar dalam karakteristik
sebagai berikut:
1) Menyukai situasi atau tugas yang menuntut tanggung jawab pribadi
atas hasil-hasilnya dan bukan atas dasar untung-untungan, nasib
atau kebetulan.
2) Memilih tujuan yang realistis tetapi menantang dari tujuan yang
terlalu mudah dicapai atau terlalu besar resikonya.
3) Mencari situasi atau pekerjaan dimana ia memperoleh umpan balik
dengan segera dan nyata untuk menentukan baik atau tidaknya
hasil pekerjaannya.
4) Senang bekerja sendiri dan bersaing untuk mengungguli orang lain.
5) Mampu menangguhkan pemuasan keinginannya demi masa depan
yang lebih baik.
6) Tidak tergugah untuk sekedar mendapatkan uang, status, atau
keuntungan lainnya, ia akan mencarinya apabila hal-hal tersebut
merupakan lambang prestasi suatu ukuran keberhasilan.
Disimpulkan bahwa besarnya motivasi berprestasi yang ada pada
diri seseorang akan tercermin pada tingkah lakunya. Seseorang yang
memiliki motivasi berprestasi tinggi akan mempunyai beberapa ciri
yang membedakan dirinya dengan seseorang yang memiliki motivasi
berprestasi rendah.
c. Fungsi Motivasi
Setiap motivasi bekaitan erat dengan suatu tujuan dan suatu
cita-cita. Makin berharga tujuan itu bagi yang bersangkutan, makin kuat
pula motivasinya. Fungsi dari motivasi (Ngalim Purwanto, 2003:
70-71), antara lain:
1) Motivasi mendorong manusia untuk berbuat/bertindak. Motivasi
berfungsi sebagai penggerak atau sebagai motor yang memberikan
energi (kekuatan) kepada seseorang untuk melakukan suatu tugas.
2) Motivasi menentukan arah perbuatan. Yakni ke arah perwujudan
suatu tujuan atau cita-cita.
3) Motivasi menyeleksi perbuatan kita. Artinya menentukan
perbuatan-perbuatan mana yang harus dilakukan, yang serasi, guna
mencapai tujuan itu dengan menyampingkan perbuatan yang tidak
bermanfaat bagi tujuan itu.
Menurut Sardiman AM (1990: 84) menyatakan bahwa ada tiga
fungsi motivasi yaitu:
1) Mendorong manusia untuk berbuat, jadi sebagai penggerak atau
motor yang melepaskan energi. Motivasi dalam hal ini merupakan
motor penggerak dari setiap kegiatan yang akan dikerjakan.
2) Menentukan arah perbuatan, yakni ke arah tujuan yang hendak
dicapai.
3) Menyeleksi perbuatan, yakni menentukan perbuatan-perbuatan apa
yang harus dikerjakan serasi guna mencapai tujuan, dengan
menyisihkan perbuatan-perbuatan yang tidak bermanfaat bagi
tujuan tersebut.
Disimpulkan bahwa motivasi berperan penting dalam diri
seseorang, karena dengan motivasi maka dapat mendorong seseorang
untuk melakukan suatu kegiatan atau pekerjaan.
ç è