GAMBARAN UMUM ORGANISAS
E. Program Desa Tanggung Bencana
Program Desa Tangguh Bencana BPBD Provinsi Daerah Istimewa
Yogyakarta merupakan pengelolaan yang di fokuskan pada level kampung,
dimana masyarakat memiliki kedekatan sosial yang tinggi. Desa tangguh
bencana adalah hasil kajian risiko bencana yang telah dilakukan oleh BPBD
Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta, Dimana hasil kajian tersebut
menunjukan 438 desa di DIY yang tersebar di lima kabupaten kota 301 desa
masih berada diwilayah/ kawasan rawan bencana. sampai dengan bulan Juni
2017 BPBD Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta telah membentuk 186
Desa dari 5 Kabupaten dan kota menjadi desa yang tangguh bencana, berikut
adalah daftar desa di Daerah Istimewa Yogyakarta yang telah dibentuk
Tabel 3.
Desa Tangguh Bencana Daerah Istimewa Yogyakarta Yang Sudah Terlaksana
No Desa Kecamatan Kabupaten /
Kota
Pelaksana
1 Mangunan Dlingo Bantul BKPP
2 Srimulyo Piyungan Bantul
3 Selopamioro Imogiri Bantul IOM
4 Seloharjo Pundong Bantul Daya Annisa
5 Muntuk Dlingo Bantul UNDP+Daya
Annisa
6 Karang Tengah Imogiri Bantul BKPP
7 Girirejo Imogiri Bantul BKPP
8 Imogiri Imogiri Bantul
9 Trimulyo Jetis Bantul KYPA
10 Terbah Patuk Gunung Kidul ASB+BPBD Prop
11 Nglegi Patuk Gunung Kidul ASB
12 Semoyo Patuk Gunung Kidul ASB+BPBD Prop
13 Candi Rejo Semin Gunung Kidul ASB+BKPP/BPBD DIY
14 Karang Sari Semin Gunung Kidul ASB/BPBD DIY
15 Jurang Jero Ngawen Gunung Kidul ASB,BPBD.DIY
16 Pengkol Nglipar Gunung Kidul ASB,BPBD.DIY
17 Ngalang Gedang Sari Gunung Kidul ASB,BPBD.DIY
18 Natah Nglipar Gunung Kidul ASB
19 Giritirto Purwosari Gunung Kidul ASB BPBD DIY
20 Kedungpoh Nglipar Gunung Kidul ASB
21 Sawahan Ponjong Gunung Kidul ASB
22 Semin Semin Gunung Kidul ASB
23 Watu Gajah Gedag Sari Gunung Kidul ASB+PMI+BKPP
24 Patuk Patuk Gunung Kidul ASB
25 Sambirejo Ngawen Gunung Kidul ASB
26 Katongan Nglipar Gunung Kidul UNDP+ASB+Palu ma
27 Putat Patuk Gunung Kidul ASB
28 Umbul Rejo Ponjong Gunung Kidul ASB
29 Kepek Wonosari Gunung Kidul ASB
30 Sampang Gedang Sari Gunung Kidul UNDP+ASB+Lingk ar
31 Tegalrejo Gedang Sari Gunung Kidul ASB+PMI+BKPP
32 Kampung Ngawen Gunung Kidul ASB
33 Sidoharjo Tepus Gunung Kidul ASB+PMI+DKP Prop+BKPP
Prop+BKPP
35 Girisuko Panggang Gunung Kidul ASB
36 Girikarto Panggang Gunung Kidul ASB+DKP Prop
37 Getas Playen Gunung Kidul ASB
38 Banyusoco Playen Gunung Kidul ASB
39 Kanigoro Sapto Sari Gunung Kidul ASB+DKP Prop+BKPP
40 Glagah Temon Kulonprogo BPBD Prop+ BKP
Prop BPBD.DIY
41 Sidoharjo Samigaluh Kulonprogo UNDP+BPBD DIY Prop+PSBAUGM
42 Jangkaran Temon Kulonprogo
DKP Prop/ BPBD.DIY/BNPB
2014
43 Banjarsari Kalibawang Kulonprogo
44 Kalirejo Kokap Kulonprogo BKPP
45 Jatimulyo Girimulyo Kulonprogo
46 Sidomulyo Pengasih Kulonprogo
47 Hargotirto Kokap Kulonprogo UNDP+Damar+BK PP
48 Hargowilis Kokap Kulonprogo
49 Ngargosari Samigaluh Kulonprogo
50 Banjarsari Samigaluh Kulonprogo UNDP+PSBAUGM +BKPP
51 Purwoharjo Samigaluh Kulonprogo PMI+PSBAUGM+B KPP
52 Kebonharjo Samigaluh Kulonprogo PSBAUGM+BKPP
53 Giripurwo Girimulyo Kulonprogo BKPP
54 Hargorejo Kokap Kulonprogo
55 Hargomulyo Kokap Kulonprogo BKPP
56 Banjararum Kalibawang Kulonprogo BKPP
57 Sindumartani Ngemplak Sleman ASB/BPBD DIY
58 Candi Binangun Pakem Sleman ASB BPBD DIY
59 Giri Kerto Turi Sleman ASB+SAPDA
60 Sindumartani Ngemplak Sleman ASB/BPBD DIY
61 Hargo Binangun Pakem Sleman ASB+MDMC
62 Glagah Harjo Cangkringan Sleman ASB+Combine+SA PDA
63 Sumber Harjo Prambanan Sleman ASB
64 Wukir Harjo Prambanan Sleman ASB+BKPP
65 Sambi Rejo Prambanan Sleman ASB+PMI
66 Madu Rejo Prambanan Sleman ASB+BKPP
67 Boko Harjo Prambanan Sleman ASB
68 Merdiko Rejo Tempel Sleman ASB+SAPDA
70 Umbulmartani Ngemplak Sleman ASB
71 Harjo Binangun Pakem Sleman ASB
72 Pandeyan Umbulharjo Kota Yogyakarta BPBD DIY
73 Purbayan Kotagede Kota Yogyakarta
74 Kricak Tegalrejo Kota Yogyakarta BPBD DIY
75 Banaran Galur Kulonprogo KKP+DKP Prop
76 Jatimulyo Girimulyo Kulonprogo
77 Banjararum Kalibawang Kulonprogo BKPP
78 Banjarharjo Kalibawang Kulonprogo PMI-IFRC-Danish RC
79 Banjaroyo Kalibawang Kulonprogo BKPP
80 Gerbosari Kalibawang Kulonprogo BKPP
81 Hargomulyo Kokap Kulonprogo BKPP
82 Kalirejo Kokap Kulonprogo BKPP
83 Hargotirto Kokap Kulonprogo UNDP+Damar+BK PP
84 Tanjungharjo Nanggulan Kulonprogo UNDP
85 Bugel Panjatan Kulonprogo KKP+DKP Prop
86 Gotakan Panjatan Kulonprogo BKPP
87 Kebonharjo Samigaluh Kulonprogo PSBAUGM+BKPP
88 Banjarsari Samigaluh Kulonprogo UNDP+PSBAUGM +BKPP
89 Purwoharjo Samigaluh Kulonprogo PMI+PSBAUGM+B KPP
90 Sidoharjo Samigaluh Kulonprogo UNDP+BPBD DIY Prop+PSBAUGM
91 Tuksono Sentolo Kulonprogo IOM+BKPP
92 Jangkaran Temon Kulonprogo
DKP Prop/ BPBD.DIY/BNPB
2014
93 Glagah Temon Kulonprogo BPBD Prop+ BKP
Prop BPBD.DIY
94 Mulyodadi Bambang Lipuro Bantul UNDP+YP2SU+BP BD Bantul+GJB
95 Sumbermulyo Bambang Lipuro Bantul GJB+BKPP
96 Jagalan Banguntapan Bantul
97 Jambidan Banguntapan Bantul Paluma
98 Muntuk Dlingo Bantul UNDP+Daya
Annisa
99 Jatimulyo Dlingo Bantul UNDP+Daya
Annisa
100 Terong Dlingo Bantul IOM+Combine
101 Selopamioro Imogiri Bantul IOM
102 Sriharjo Imogiri Bantul KYPA+BKPP
104 Bangunjiwo Kasihan Bantul GJB
105 Tirtohargo Kretek Bantul
GIZ IS+DKP Prop+PMI BPBD.DIY/BNPB
2013
106 Parangtritis Kretek Bantul
GIZ IS+DKP Prop+MDMC+PSB
AUGM,BNPB 2014
107 Tirtomulyo Kretek Bantul PMI
108 Guwosari Pajangan Bantul
109 Gilangharjo Pandak Bantul GJB
110 Wijirejo Pandak Bantul GJB
111 Srimartani Piyungan Bantul GJB
112 Pleret Pleret Bantul Paluma
113 Bawuran Pleret Bantul
Daya Annisa+Paluma+B
KPP
114 Wonolelo Pleret Bantul UNDP+YP2SU+BP
BD Bantul+BKPP
115 Seloharjo Pundong Bantul Daya Annisa
116 Srihardono Pundong Bantul YP2SU+BKPP
117 Gadingsari Sanden Bantul
GIZ IS+BNPB+YP2SU+ BPBD Prop+DKP Prop+BPBD Bantul/BNPB 2012
118 Gadingharjo Sanden Bantul
GIZ IS.BPBD/BNPB.20
13
119 Srigading Sanden Bantul GIZ IS+DKP Prop, BNPB 2014
120 Bangunharjo Sewon Bantul GJB
121 Poncosari Srandakan Bantul
GIZ IS+BNPB+PMI+YP 2SU+BPBD Prop+DKP Prop+BPBD Bantul+MDMC+K YPA BNPB.2012
122 Hargo Mulyo Gedang Sari Gunung Kidul ASB+PMI+BKPP
123 Mertelu Gedang Sari Gunung Kidul ASB
124 Tegalrejo Gedang Sari Gunung Kidul ASB+PMI+BKPP
125 Watu Gajah Gedang Sari Gunung Kidul ASB+PMI+BKPP
ar
127 Serut Gedang Sari Gunung Kidul ASB+BKPP
128 Kampung Ngawen Gunung Kidul ASB
129 Tancep Ngawen Gunung Kidul ASB+PMI+BKPP
130 Kedung Keris Nglipar Gunung Kidul UNDP+ASB+Palu ma+BKPP
131 Katongan Nglipar Gunung Kidul UNDP+ASB+Palu ma
132 Pilang Rejo Nglipar Gunung Kidul ASB
133 Giriharjo Panggang Gunung Kidul ASB+BKPP
134 Giriwungu Panggang Gunung Kidul ASB+DKP Prop+BKPP
135 Semoyo Patuk Gunung Kidul ASB+BPBD Prop
136 Pengkok Patuk Gunung Kidul UNDP+ASB+Lingk ar
137 Nglegi Patuk Gunung Kidul ASB
138 Salam Patuk Gunung Kidul ASB
139 Ngoro-Oro Patuk Gunung Kidul ASB
140 Nglanggeran Patuk Gunung Kidul IOM+ASB
141 Terbah Patuk Gunung Kidul ASB+BPBD Prop
142 Giripurwo Purwosari Gunung Kidul IOM+ASB+DKP Prop
143 Krambil Sawit Sapto Sari Gunung Kidul ASB+DKP Prop+BKPP
144 Dadapayu Semanu Gunung Kidul ASB+BKPP
145 Pundung Sari Semin Gunung Kidul ASB+BKPP
146 Karang Sari Semin Gunung Kidul ASB/BPBD DIY
147 Candi Rejo Semin Gunung Kidul ASB+BKPP/BPBD DIY
148 Kemadang Tanjungsari Gunung Kidul ASB+DKP Prop
149 Banjarejo Tanjungsari Gunung Kidul ASB+DKP Prop+BKPP
150 Sidoharjo Tepus Gunung Kidul ASB+PMI+DKP Prop+BKPP
151 Mulo Wonosari Gunung Kidul ASB
152 Sumbersari Moyudan Sleman ASB+BKPP
153 Sendang Mulyo Minggir Sleman ASB+Hijau
154 Margomulyo Sayegan Sleman ASB+BKPP
155 Sumber Harjo Prambanan Sleman ASB
156 Wukir Harjo Prambanan Sleman ASB+BKPP
157 Sambi Rejo Prambanan Sleman ASB+PMI
158 Boko Harjo Prambanan Sleman ASB
159 Taman Martani Kalasan Sleman ASB
160 Bimo Martani Ngemplak Sleman ASB
162 Bangun Kerto Turi Sleman ASB
163 Donokerto Turi Sleman ASB+SAPDA
164 Giri Kerto Turi Sleman ASB+SAPDA
165 Wono Kerto Turi Sleman ASB+YLI+SAPDA
166 Purwo Binangun Pakem Sleman ASB+PMI
167 Hargo Binangun Pakem Sleman ASB+MDMC
168 Wukir Sari Cangkringan Sleman ASB+IOM+SAPDA
169 Argo Mulyo Cangkringan Sleman
170 Glagah Harjo Cangkringan Sleman ASB+Combine+SA PDA
171 Kepuh Harjo Cangkringan Sleman
ASB+Idea+Combi ne+IOM+YP2SU+S
APDA
172 Umbul Harjo Cangkringan Sleman
ASB+Dinsos Prop+IOM+SAPD
A
173 Wirogunan Mergangsan Kota Yogyakarta
174 Sorosutan Umbulharjo Kota Yogyakarta BPBD DIY
175 Pandeyan Umbulharjo Kota Yogyakarta BPBD DIY
176 Muja-Muju Umbulharjo Kota Yogyakarta BPBD Kota YK
177 Prenggan Kotagede Kota Yogyakarta PMI-IFRC-Danish
RC
178 Terban Gondokusuman Kota Yogyakarta
179 Suryatmajan Danurejan Kota Yogyakarta
180 Tegal Panggung Danurejan Kota Yogyakarta
181 Prawirodirjan Gondomanan Kota Yogyakarta
182 Gowongan Jetis Kota Yogyakarta
183 Cokrodingratan Jetis Kota Yogyakarta
184 Tegalrejo Tegalrejo Kota Yogyakarta
185 Bener Tegalrejo Kota Yogyakarta PMI-IFRC-Danish RC
186 Kricak Tegalrejo Kota Yogyakarta BPBD DIY
Sumber: Badan Penanggulangan Bencana Daerah Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta
Program Desa Tangguh Bencana sudah ada sejak tahun 2009 dimana saat
itu LSM (Lembaga Swadaya Masyarakat) yang mengelola seluruh kegiatanya
hingga tahun 2011 BPBD Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta didirikan
BPBD resmi sebagai badan pemerintah yang mengelola Program Desa
Tangguh Bencana.
Pengelolaan Program Desa Tangguh Bencana memiliki tiga sumber dana
dari pemerintah yaitu dari Pusat (Badan Nasional Penanggulangan Bencana),
Provinsi, dan Kabupaten. Dana-dana tersebut dikaji didalam APBN dan
APBD pemerintah dengan mekanisme perencanaan, pengawasan, dan
pertanggungjawaban.
Dalam melaksanakan tugas dan fungsinya terutama pada Program Desa
Tangguh Bencana, BPBD Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta juga
bekerjasama dengan instansi lain dan beberapa LSM seperti LSM PALUMA
(Gunung Kidul), LSM YP2MU (Bantul dan Yogyakarta), LSM LINGKAR
(Sleman), dan LSM DAMAR (Kulonprogo) yang memiliki tujuan yang sama
dengan BPBD. Salah satu bentuk kerjasama yang dilakukan BPBD dengan
instansi pemerintah yang lain yaitu menjalin kerjasama dengan Dinas Sosial
dalam mengisi kapasitas Desa Tangguh Bencana, dalam hal ini Dinas Sosial
memiliki kegiatan membuat gudang logistik di desa yang rawan bencana.
F. Struktur Organisasi Badan Penanggulangan Bencana Daerah Provinsi