1. Karena kompleksnya informasi yang bisa diperoleh untuk menggambarkan keadaan suatu tegakan dalam areal hutan tertentu. Perlu dilakukan penelitian serupa pada tingkat tumbuhan yang lainnya sehingga didapatkan informasi yang lengkap pada setiap tingkat pertumbuhan.
2. Perlunya penelitian dengan metoda yang berbeda sehingga diharapkan didapatkan data yang lebih akurat.
3.
Mengingat keadaan hutan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda yang demikian maka perlu adanya perlindungan pada kawasan tersebut sehingga perkembangan masyarakat hutan di kawasan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda dapat berjalan dengan baik.DAFTAR PUSTAKA
Anonim. 2002. Ekologi Hutan . Diktat Kuliah. Pengelolaan Hutan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda. Samarinda.
Anonim. 2005. http://pustaka.litbang.deptan.go.id/publikasi/wr321106.pdf. diunduh pada tanggal 5 februari 2012.
Djatmiko R. 1999. Hubungan Keeratan Permudaan Tingkat Semai Dan Sapihan Di Hutan Pendidikan Universitas Mulawarman Bukit Soeharto. Laporan Penelitian Dosen Politani.
Indriyanto. 2006. Ekologi Hutan. Bumi Aksara. Jakarta
Maisyaroh W. 2010. Struktur Komunitas Tumbuhan Penutup Tanah di Taman Hutan Raya R. Soerjo Cangar, Malang.
http://en.wikipedia.org/wiki/Cover_crop
Melati F. 2007. Metode Sampling Biologi. Bumi Aksara. Jakarta
Masrudy. 1995. Studi Kandungan N,P,K,Mg dan pH Tanah Pada Hutan Sekunder Muda di Areal Politeknik Pertanian Negeri Samarinda.
Ngatiman Dan Budiono M. 2010. Jenis-Jenis Gulma Pada Hutan Tanaman Dipterokarpa Di Kalimantan Timur. Balai Besar Penelitian Dipterokarpa Samarinda. Samarinda.
Susanto E H. 2001. Asosiasi Jenis Permudaan Tingkat Semai Dan Sapihan Di Hutan Sekunder Politeknik Pertanian Negeri Samarinda. Samarinda.
Suwarto. 1993. Studi Tentang Populasi Kera Berbulu Merah di Lingkungan Kampus Politeknik Pertanian Negeri Samarinda.
Utami S, Asmaliyah2, dan Azwar F, 2006. Inventarisasi Gulma di bawah tegakan Pulai Darat (Alstonia angustiloba Miq.) dan hubungannya dengan pengendalian Gulma di Kabupaten Musi Rawas, Sumatera Selatan.
Lampiran 1. Bagan Plot Pengamatan
]
Keterangan:
Panjang : 58 meter. Lebar : 26 meter.
: Sub plot pengamatan (luas 2x 2 meter) = 40 Sub plot. : Sub plot yang diabaikan.
28
Gambar 9. Diagram Plexus (Hubungan Kontelasi) Jenis Tanaman Penutup Tanah (Cover crops) di Bagian Lahan Program Studi Manajemen Hutan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda. Keterangan:
Angka 1,2,3,4……30 = Kode Jenis tanaman
Hubungan sangat erat = ---
Hubungan Erat = ---
Hubungan Sedang = ---
Hubungan Lemah = ---
---47
48
Alocasia longiloba Clidemia hirta (L.) D.Don
Hedyatis prostata Solanum torvum Swartz
Lygodium circinatum (Burm.f.) Sw. Pronephrium nitidum Holtt.
Lampiran 4. Gambar Jenis-jenis Tumbuhan Penutup Tanah yang ada di belakang Laboratorium Silvikultur Politeknik Pertanian Negeri Samarinda
49
Nephrolepis falcata
Bauhinia lingua DC
Echinocloa colonum (L.) Link Piper aduncum L.
Scleria puspurascens Benth.
Caryota rumphiana Bl.ex Mart. Sambungan lampiran 4.
50
Mikania sp. Merremia umbellata (L.) Hallier f.
Merremia sp. Sesbania sesban L.(Merr.)
Microlepia speluncae (L.) Moore Centotheca lappacea (L.) Desv. Sambungan lampiran 4.
51
Alpinia sp. Globba aurantiaca
Phytocrene sp. Pternandra rostrata
Spatholobus ferugineus Benth. Blechnum orientale L. Sambungan lampiran 4.
52
Litsea umbellata (Lour.) Merr. Smilax modesta DC.
Corymborchis veratrifolia Blume. Freycinetia sp.
Ficus sp. Melastoma malabatricum L.
Jenis tanaman Kode 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Hedyatis prostata 1
Nephrolepis falcata 2 0,17 Caryota rumphiana Bl.ex Mart. 3 0,04 3,19 Freycinetia sp. 4 0,83 1,93 0,30 Alocasia longiloba 5 0,20 5,90 0,80 1,27
Alpinia sp 6 0,00 0,00 1,79 9,64 8,65
Clidemia hirta (L.) D.Don 7 0,57 0,83 4,30 2,54 4,68 4,44 Ficus sp. 8 0,21 0,22 3,45 16,51 4,13 45,21 1,14 Merremia umbellata (L.) Hallier f. 9 0,02 0,41 11,87 1,69 1,01 10,49 2,24 7,69 Merremia sp. 10 0,03 0,00 5,22 0,03 13,05 16,84 0,33 52,07 21,19 Echinocloa colonum (L.) Link 11 0,01 0,13 5,72 3,64 4,52 9,96 5,59 0,02 8,15 0,06 Solanum torvum Swartz 12 2,60 0,01 3,45 16,51 13,35 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 0,01 Piper aduncum L. 13 1,17 0,65 4,58 11,23 9,66 23,72 0,00 84,91 11,23 23,72 1,91 170,53 Scleria puspurascens Benth. 14 0,01 1,90 1,83 8,96 0,28 49,40 1,11 32,00 8,96 13,54 0,45 32,00 18,15 Blechnum orientale L. 15 0,22 0,01 4,22 16,51 13,35 18,15 8,39 226,15 6,70 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 Litsea umbellata (Lour.) Merr. 16 0,22 0,01 4,22 16,51 13,35 45,21 8,39 226,15 6,70 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 0,00 Centotheca lappacea (L.) Desv. 17 0,08 0,31 5,22 11,23 0,39 23,72 7,02 84,91 0,94 11,46 1,91 84,91 37,89 17,19 84,91 84,91 Globba aurantiaca 18 0,22 0,01 0,01 6,70 13,35 45,21 8,39 226,15 16,51 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 Melastoma malabatricum L. 19 0,08 0,65 0,42 11,23 9,66 23,72 0,00 84,91 11,23 23,72 0,01 84,91 37,89 17,19 84,91 84,91 37,89 36,92 Phytocrene sp. 20 0,17 0,13 1,24 9,64 0,01 16,84 6,93 47,66 9,64 16,84 1,00 47,66 24,36 13,18 47,66 47,66 24,36 47,66 3,63 Lygodium circinatum (Burm.f.) Sw. 21 0,47 0,31 5,10 8,96 41,14 13,18 12,50 23,81 8,96 13,54 0,09 32,00 18,15 0,19 48,98 32,00 18,15 32,00 5,00 1,19 Smilax modesta DC. 22 0,22 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 8,39 226,15 16,51 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 49,40 21,88 Microlepia speluncae (L.) Moore 23 0,22 0,01 0,01 16,51 13,35 45,21 8,39 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 29,54 226,15 Pternandra rostrata 24 0,22 0,01 0,01 16,51 13,35 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 29,54 226,15 226,15 Pronephrium nitidum Holtt. 25 0,47 0,31 5,10 8,96 5,80 0,32 12,50 32,00 8,96 13,54 2,43 32,00 18,15 22,31 48,98 32,00 18,15 32,00 18,15 13,54 33,61 32,00 32,00 32,00 Bauhinia lingua DC 26 0,22 0,01 0,01 16,51 13,35 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 29,54 226,15 226,15 226,15 29,54 Corymborchis veratrifolia Blume. 27 2,48 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 21,88 226,15 226,15 226,15 21,88 226,15 Spatholobus ferugineus Benth. 28 0,08 0,65 1,05 11,23 0,39 23,72 10,53 84,91 9,38 23,72 0,31 84,91 37,89 45,21 84,91 84,91 37,89 33,68 33,68 23,72 177,89 82,74 84,91 84,91 4,74 84,91 84,91 Sesbania sesban L.(Merr.) 29 0,22 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 11,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 21,88 226,15 226,15 226,15 21,88 226,15 226,15 166,15 Mikania sp. 30 0,22 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 11,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 21,88 226,15 226,15 226,15 21,88 226,15 226,15 166,15 0,00
Jenis tanaman kode 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Hedyatis prostata 1
Nephrolepis falcata 2 SL Caryota rumphiana Bl.ex Mart. 3 SL SD
Freycinetia sp. 4 SL LM SL
Alocasia longiloba 5 SL ER SL SL
Alpinia sp 6 SL SL LM SE SE
Clidemia hirta (L.) D.Don 7 SL SL ER LM SE ER
Ficus sp. 8 SL SL LM SE SE SE SL
Merremia umbellata (L.) Hallier f. 9 SL SL SE LM SL SE LM SE
Merremia sp. 10 SL SL ER SL SE SE SE SE SE
Echinocloa colonum (L.) Link 11 SL SL ER SD ER SE ER SL SE SL
Solanum torvum Swartz 12 LM SL SD SE SE SE SL SE SE SE SL
Piper aduncum L. 13 SL SL ER SE SE SE SL SE SE SE LM SE
Scleria puspurascens Benth. 14 SL LM LM SE SL SE SL SE SE SE SL SE SE
Blechnum orientale L. 15 SL SL ER SE SE SE SE SE SE SE SL SE SE SE
Litsea umbellata (Lour.) Merr. 16 SL SL ER SE SE SE SE SE SE SE SL SE SE SE SL Centotheca lappacea (L.) Desv. 17 SL SL ER SE SL SE SE SE SL SE LM SE SE SE SE SE
Globba aurantiaca 18 SL SL SL SE SE SE SE SE SE SE SL SE SE SE SE SE SE
Melastoma malabatricum L. 19 SL SL SL SE SE SE SL SE SE SE SL SE SE SE SE SE SE SE
Phytocrene sp. 20 SL SL SL SE SL SE SE SE SE SE LM SE SE SE SE SE SE SE SD
Lygodium circinatum (Burm.f.) Sw. 21 SL SL ER SE SE SE SE SE SE SE SL SE SE SL SE SE SE SE ER SL
Smilax modesta DC. 22 SL SL SL SE ER SE SE SE SE SE SL SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Microlepia speluncae (L.) Moore 23 SL SL SL SE SE SE SE SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Pternandra rostrata 24 SL SL SL SE SE SE SL SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Pronephrium nitidum Holtt. 25 SL SL ER SE ER SL SE SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Bauhinia lingua DC 26 SL SL SL SE SE SE SL SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Corymborchis veratrifolia Blume. 27 LM SL SL SE ER SE SL SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Spatholobus ferugineus Benth. 28 SL SL SL SE SL SE SE SE SE SE SL SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE ER SE SE
Sesbania sesban L.(Merr.) 29 SL SL SL SE ER SE SL SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE
Mikania sp. 30 SL SL SL SE ER SE SL SE SE SE SD SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SE SL Kriteria : SE : X2 - hit > 6. 63 ER : 3.84 < X2-hit < 6.63 SD : 2.71 < X2-hit < 3.84 LM : 1.32 < X2-hit < 2.17 SL : 0 < X2-hit < 1.32
Tabel 2. Nilai uji x2-hit dan x2 Tabel Tanaman Cover crop Di Sekitar Lahan Program Studi Manajemen Hutan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda. Tabel 1. Nilai Chi-square Tanaman Cover crops Di Sekitar Lahan Program Studi Manajemen Hutan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda.
: Hubungan sangat erat : Hubungan erat
: Hubungan sangat lemah : Hunbungan sedang : Hubungan lemah
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
1 Hedyatis prostata 21 25 20 14 18 15 20 16 11 25 10 20 7 12 23 18 20 11 7 20 14 8 15 8 20 20 7 13 16 24 11 15 11 13 20 12 27 37 587
2 Nephrolepis falcata 1 1 7 10 3 15 8 4 2 5 3 3 5 11 17 3 5 5 7 8 7 6 22 136
3 Caryota rumphiana Bl.ex Mart. 2 2 1 1 2 1 3 1 4 1 2 3 7 2 2 19 7 1 18 61
4 Freycinetia sp. 2 3 3 5 3 1 6 17
5 Alocasia longiloba 1 1 5 1 1 1 2 7 12
6 Alpinia sp 2 2 1 3 5
7 Clidemia hirta (L.) D.Don 1 3 4 9 7 9 2 3 11 9 10 58
8 Ficus sp. 1 1 1
9 Merremia umbellata (L.) Hallier f. 1 1 1 2 2 1 6 8
10 Merremia sp. 1 5 1 3 7
11 Echinocloa colonum (L.) Link 15 10 14 6 7 15 10 15 10 8 3 11 30 12 8 9 9 8 6 20 9 16 22 251
12 Solanum torvum Swartz 1 1 1
13 Piper aduncum L. 1 1 2 2
14 Scleria puspurascens Benth. 2 1 7 3 4 13
15 Blechnum orientale L. 10 1 10
16 Litsea umbellata (Lour.) Merr. 1 1 1
17 Centotheca lappacea (L.) Desv. 1 1 2 2
18 Globba aurantiaca 1 1 1
19 Melastoma malabatricum L. 1 1 2 2
20 Phytocrene sp. 3 1 2 3 6
21 Lygodium circinatum (Burm.f.) Sw. 1 1 2 1 4 5
22 Smilax modesta DC. 1 1 1
23 Microlepia speluncae (L.) Moore 1 1 1
24 Pternandra rostrata (Cogn.) Nayar 1 1 1
25 Pronephrium nitidum Holtt. 13 16 15 15 4 59
26 Bauhinia lingua DC 1 1 1
27 Corymborchis veratrifolia Blume. 21 1 21
28 Spatholobus ferugineus Benth. 6 1 2 7
29 Sesbania sesban L.(Merr.) 2 1 2
30 Mikania sp. 2 1 2
169 1281
Lampiran 2. Penyebaran (Distribusi) Tanaman Cover Crops Di Bagian Lahan Program Studi Manajemen Hutan Politeknik Pertanian Negeri Samarinda.
? N
JUMLAH
Jenis tanaman Kode 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Hedyatis prostata 1
Nephrolepis falcata 2 0,17
Caryota rumphiana Bl.ex Mart. 3 0,04 3,19
Freycinetia sp. 4 0,83 1,93 0,30
Alocasia longiloba 5 0,20 5,90 0,80 1,27
Alpinia sp 6 0,00 0,00 1,79 9,64 8,65
Clidemia hirta (L.) D.Don 7 0,57 0,83 4,30 2,54 4,68 4,44
Ficus sp. 8 0,21 0,22 3,45 16,51 4,13 45,21 1,14
Merremia umbellata (L.) Hallier f. 9 0,02 0,41 11,87 1,69 1,01 10,49 2,24 7,69 Merremia sp. 10 0,03 0,00 5,22 0,03 13,05 16,84 0,33 52,07 21,19 Echinocloa colonum (L.) Link 11 0,01 0,13 5,72 3,64 4,52 9,96 5,59 0,02 8,15 0,06 Solanum torvum Swartz 12 2,60 0,01 3,45 16,51 13,35 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 0,01 Piper aduncum L. 13 1,17 0,65 4,58 11,23 9,66 23,72 0,00 84,91 11,23 23,72 1,91 170,53 Scleria puspurascens Benth. 14 0,01 1,90 1,83 8,96 0,28 49,40 1,11 32,00 8,96 13,54 0,45 32,00 18,15 Blechnum orientale L. 15 0,22 0,01 4,22 16,51 13,35 18,15 8,39 226,15 6,70 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 Litsea umbellata (Lour.) Merr. 16 0,22 0,01 4,22 16,51 13,35 45,21 8,39 226,15 6,70 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 0,00 Centotheca lappacea (L.) Desv. 17 0,08 0,31 5,22 11,23 0,39 23,72 7,02 84,91 0,94 11,46 1,91 84,91 37,89 17,19 84,91 84,91 Globba aurantiaca 18 0,22 0,01 0,01 6,70 13,35 45,21 8,39 226,15 16,51 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 Melastoma malabatricum L. 19 0,08 0,65 0,42 11,23 9,66 23,72 0,00 84,91 11,23 23,72 0,01 84,91 37,89 17,19 84,91 84,91 37,89 36,92 Phytocrene sp. 20 0,17 0,13 1,24 9,64 0,01 16,84 6,93 47,66 9,64 16,84 1,00 47,66 24,36 13,18 47,66 47,66 24,36 47,66 3,63 Lygodium circinatum (Burm.f.) Sw. 21 0,47 0,31 5,10 8,96 41,14 13,18 12,50 23,81 8,96 13,54 0,09 32,00 18,15 0,19 48,98 32,00 18,15 32,00 5,00 1,19 Smilax modesta DC. 22 0,22 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 8,39 226,15 16,51 45,21 0,01 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 49,40 21,88 Microlepia speluncae (L.) Moore 23 0,22 0,01 0,01 16,51 13,35 45,21 8,39 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 29,54 226,15 Pternandra rostrata 24 0,22 0,01 0,01 16,51 13,35 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 29,54 226,15 226,15 Pronephrium nitidum Holtt. 25 0,47 0,31 5,10 8,96 5,80 0,32 12,50 32,00 8,96 13,54 2,43 32,00 18,15 22,31 48,98 32,00 18,15 32,00 18,15 13,54 33,61 32,00 32,00 32,00 Bauhinia lingua DC 26 0,22 0,01 0,01 16,51 13,35 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 29,54 226,15 226,15 226,15 29,54 Corymborchis veratrifolia Blume. 27 2,48 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 29,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 21,88 226,15 226,15 226,15 21,88 226,15 Spatholobus ferugineus Benth. 28 0,08 0,65 1,05 11,23 0,39 23,72 10,53 84,91 9,38 23,72 0,31 84,91 37,89 45,21 84,91 84,91 37,89 33,68 33,68 23,72 177,89 82,74 84,91 84,91 4,74 84,91 84,91 Sesbania sesban L.(Merr.) 29 0,22 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 11,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 21,88 226,15 226,15 226,15 21,88 226,15 226,15 166,15 Mikania sp. 30 0,22 0,01 0,01 16,51 4,13 45,21 1,14 226,15 16,51 45,21 3,58 226,15 82,74 11,54 226,15 226,15 82,74 226,15 82,74 45,21 21,88 226,15 226,15 226,15 21,88 226,15 226,15 166,15 0,00 Kriteria : : X2 - hit > 6. 63 : 3.84 < X2-hit < 6.63 : 2.71 < X2-hit < 3.84 : 1.32 < X2-hit < 2.17 : 0 < X2-hit < 1.32
Tabel. Nilai Chi-squer tanaman Cover crop di areal program studi manajemen hutan politeknik pertanian negeri samarinda.
: Hubungan sangat erat : Hubungan erat : Hunbungan sedang : Hubungan lemah : Hubungan sangat lemah
KODE JENIS KODE JENIS
1 Hedyatis prostata 16 Litsea umbellata (Lour.) Merr.
2 Nephrolepis falcata 17 Centotheca lappacea (L.) Desv.
3 Caryota rumphiana Bl.ex Mart. 18 Globba aurantiaca
4 Freycinetia sp. 19 Melastoma malabatricum L.
5 Alocasia longiloba 20 Phytocrene sp.
6 Alpinia sp 21 Lygodium circinatum (Burm.f.) Sw.
7 Clidemia hirta (L.) D.Don 22 Smilax modesta DC.
8 Ficus sp. 23 Microlepia speluncae (L.) Moore
9 Merremia umbellata (L.) Hallier f. 24 Pternandra rostrata (Cogn.) Nayar
10 Merremia sp. 25 Pronephrium nitidum Holtt.
11 Echinocloa colonum (L.) Link 26 Bauhinia lingua DC
12 Solanum torvum Swartz 27 Corymborchis veratrifolia Blume.
13 Piper aduncum L. 28 Spatholobus ferugineus Benth.
14 Scleria puspurascens Benth. 29 Sesbania sesban L.(Merr.)