LAPORAN PRAKTIKUM SEMI SOLIDA LAPORAN PRAKTIKUM SEMI SOLIDA
Krim Difenhidramin
Krim Difenhidramin HidroklorHidrokloridaida
DOSEN: BUDIPRATIWI W. S.Farm., M.Sc., Apt. DOSEN: BUDIPRATIWI W. S.Farm., M.Sc., Apt.
Disusun ol! Disusun ol! "lompo# $% "lompo# $% % %.. &&IINNTTAANN' ' AA((U U PP %%%%))))%%**%%**%%****)) )
).. ++AAIINNAA RRAA--AABB %%%%))))%%**%%**%%**%%** .
. NURNURIDIDAA((AATI TI F F %%%))%))%*%%*%*%**%*%/%/ 0.
0. FIFITRTRIAIANA NA (U(UNUNUS S A A %%%)%))%)%*%*%*%*%*%*%11 2
2.. EE&&IISSA A NNUUR R AAFFRRIIDDA A DD %%%%))))%%**%%**%%**))** /
/.. ""AADDEE" " $$AA((A A "". . DD.. %%%%))))%%**%%**%%**))))
BAGIAN FARMASETIKA BAGIAN FARMASETIKA
F
FAKUAKULLTAS TAS FARMASIFARMASI UNIERSITAS !EMBER UNIERSITAS !EMBER "#$% "#$% I&TU!UAN PRAKTIKUM I&TU!UAN PRAKTIKUM
Ma!asis3a mampu mm4ormulasi#an s5iaan smisoli5a 5an mn6ta!ui tu7uan 5an Ma!asis3a mampu mm4ormulasi#an s5iaan smisoli5a 5an mn6ta!ui tu7uan 5an sasaran pn66unaan s5iaan trs8ut srta mn6ta!ui 9aluasi an6 5ila#u#an tr!a5ap sasaran pn66unaan s5iaan trs8ut srta mn6ta!ui 9aluasi an6 5ila#u#an tr!a5ap s5
s5iaan iaan smsmisoisoli5li5a a a6aa6ar r mmmmnunu!i !i smsmua ua spspsi4isi4i#as#asi i mutmutu u aiaitu tu amaaman, n, 44#ti#ti4, 4, stasta8il8il ; scara 4isi#a, #imia, mi#ro8iolo6i, 4arma#olo6i 5an to#si#olo6i< 5an 5apat 5itrima ol! ; scara 4isi#a, #imia, mi#ro8iolo6i, 4arma#olo6i 5an to#si#olo6i< 5an 5apat 5itrima ol! #onsumn.
#onsumn.
II& DASAR TEORI II& DASAR TEORI ).%. "ulit
).%. "ulit
"ulit mrupa#an or6an tu8u! tr8sar 5an mmili#i 8ana# 4un6si pntin6, 5i antarana "ulit mrupa#an or6an tu8u! tr8sar 5an mmili#i 8ana# 4un6si pntin6, 5i antarana a5a
s8
s8a6aa6ai i oror6an 6an snsnsorsoris. is. TTraprapi i untuntu# u# mnmn6#o6#or#r#si si 8r8r8a68a6ai ai #l#lainainan an 4un4un6si 6si trtrs8us8ut t 5ap5apatat 5ila#
5ila#u#an scara u#an scara topi#topi#al, al, sistmisistmi#, #, intralintralsi, si, atau atau mn6mn66una#6una#an an ra5iasra5iasi i ultra9ultra9iolt ;Asmara,iolt ;Asmara, )*%)<.
)*%)<.
Trapi topi#al 5i54inisi#an s8a6ai apli#asi o8at 5n6an 4ormulasi trtntu pa5a #ulit Trapi topi#al 5i54inisi#an s8a6ai apli#asi o8at 5n6an 4ormulasi trtntu pa5a #ulit an6 8rtu7uan mn6o8ati pna#it #ulit atau pna#it sistmi# an6 8rmani4stasi pa5a #ulit. an6 8rtu7uan mn6o8ati pna#it #ulit atau pna#it sistmi# an6 8rmani4stasi pa5a #ulit. nam
namun un #8#8r!r!asilasilannanna a 8r8r6an6antuntun6 6 pa5pa5a a pmpma!aa!aman man #it#ita a mnmn6n6nai ai 4un4un6si 6si sa3sa3ar ar #ul#ulit.it. "
"ununtutun6n6an an ututamamanana a a5a5alala! a! titi5a5a# # mmll3a3ati ti 7a7alulur r mmtata8o8olilismsm o8o8at at pprtrtamama a ;; first-pass first-pass metabolism
metabolism< 5i !ati. Trapi topi#al 7u6a 5apat mn6!in5ari risi#o 5an #ti5a#namanan sprti< 5i !ati. Trapi topi#al 7u6a 5apat mn6!in5ari risi#o 5an #ti5a#namanan sprti pa5a t
pa5a trapi rapi an6 5i8ri#an an6 5i8ri#an scara scara intra9na, intra9na, srta srta 8r8a6ai 8r8a6ai !al !al an6 mmpn6aru!i an6 mmpn6aru!i pnrapanpnrapan o8at pa5a trapi proral, misalna pru8a!an p, a#ti9itas n=im, 5an pn6oson6an lam8un6. o8at pa5a trapi proral, misalna pru8a!an p, a#ti9itas n=im, 5an pn6oson6an lam8un6. "untun6an lain, aitu #arna pnrapan sistmi# pa5a trapi topi#al 5apat 5ia8ai#an ma#a "untun6an lain, aitu #arna pnrapan sistmi# pa5a trapi topi#al 5apat 5ia8ai#an ma#a 4# sampin6 maupun intra#si o8at pa5a trapi topi#al 7aran6 tr7a5i ;Asmara, )*%)<.
4# sampin6 maupun intra#si o8at pa5a trapi topi#al 7aran6 tr7a5i ;Asmara, )*%)<.
Ms#ipun 5mi#ian, pn6o8atan topi#al 7u6a mmili#i 8r8a6ai #lma!an misalna: %< Ms#ipun 5mi#ian, pn6o8atan topi#al 7u6a mmili#i 8r8a6ai #lma!an misalna: %< 5apat mnim8ul#an iritasi 5an alr6i ;5rmatitis #onta#<, )< prma8ilitas 88rapa o8at mlalui 5apat mnim8ul#an iritasi 5an alr6i ;5rmatitis #onta#<, )< prma8ilitas 88rapa o8at mlalui #ulit an6 rlati4 rn5a!, s!in66a ti5a# smua o8at 5apat 5i8ri#an scara topi#al, 5an < #ulit an6 rlati4 rn5a!, s!in66a ti5a# smua o8at 5apat 5i8ri#an scara topi#al, 5an < tr7a5ina 5naturasi o8at ol! n=im pa5a #ulit ;Asmara, )*%)<.
tr7a5ina 5naturasi o8at ol! n=im pa5a #ulit ;Asmara, )*%)<. "ul
"ulit it tr5tr5iri iri atas atas laplapisan isan pipi5r5rmis mis 5an 5an 5r5rmismis. . "ul"ulit, it, trutrutamtama a pipi5r5rmismis, , 8r8rprpranan pntin6 5alam pnrapan
pntin6 5alam pnrapan o8at mlalui o8at mlalui #ulit. Epi5rmis t#ulit. Epi5rmis trsusun ol! rsusun ol! #ratinosit, mlanosit, #ratinosit, mlanosit, slsl &a
&an6n6rr!a!ansns, , 5a5an n ssl l MMr#r#ll. . ""raratitinonosisit, t, mmrurupapa#a#an n ssl l aan6 n6 mmmimilili#i #i ##mamampmpuauann 8rproli4rasi
8rproli4rasi 5an 5an mn6an5un6 mn6an5un6 #ratin #ratin an6 an6 5iprlu#an 5iprlu#an s8a6ai s8a6ai pnun7an6 pnun7an6 stru#tur stru#tur intrnalintrnal pi5rmis. Tiap lapisan pa5a pi5rmis mn6#sprsi#an #ratin an6 8r85a. "ratinosit an6 pi5rmis. Tiap lapisan pa5a pi5rmis mn6#sprsi#an #ratin an6 8r85a. "ratinosit an6 matan6 5an mn6alami 5i4rnsiasi !in66a 8ntu#na sma#in pipi! 5an inti slna mn6!ilan6. matan6 5an mn6alami 5i4rnsiasi !in66a 8ntu#na sma#in pipi! 5an inti slna mn6!ilan6. asil a#!ir 5ari pross 5i4rnsiasi ini a5ala! tr8ntu#na stratum #ornum ;Asmara, )*%)<. asil a#!ir 5ari pross 5i4rnsiasi ini a5ala! tr8ntu#na stratum #ornum ;Asmara, )*%)<.
Pm8ntu#an stratum #ornum mrupa#an 4un6si an6 san6at pntin6 5ari pi5rmis. Pm8ntu#an stratum #ornum mrupa#an 4un6si an6 san6at pntin6 5ari pi5rmis. Stratum #ornum, atau srin6 5is8ut s8a6ai lapisan tan5u# 8r4un6si mnc6a! tr7a5ina Stratum #ornum, atau srin6 5is8ut s8a6ai lapisan tan5u# 8r4un6si mnc6a! tr7a5ina #!
#!ilailan6an6an n airair, , 5an 5an mnmnc6c6a! a! pnpnrrapaapan n =at =at > > a6a6n n in4in4#si #si anan6 6 8r8r8a!8a!aa aa 8a68a6i i tu8tu8u!.u!. Stru#turna 5apat 5isama#an 5n6an susunan 8atu 8ata 5an campuran smn, 5n6an #ornosit Stru#turna 5apat 5isama#an 5n6an susunan 8atu 8ata 5an campuran smn, 5n6an #ornosit s8a6ai 8atu 8ata 5an lamla lipi5 8ilar s8a6ai campuran smnna. "ornosit trsusun 5i s8a6ai 8atu 8ata 5an lamla lipi5 8ilar s8a6ai campuran smnna. "ornosit trsusun 5i 8a6ian atas pi5rmis 5an mn6an5un6 protin ;Asmara, )*%
8a6ian atas pi5rmis 5an mn6an5un6 protin ;Asmara, )*%)<.)<.
Drmis mrupa#an lapisan an6 8r4un6si mno#on6 pi5rmis. "t8alanna )? mm. Drmis mrupa#an lapisan an6 8r4un6si mno#on6 pi5rmis. "t8alanna )? mm. Pa5a lapisan trs8ut tr5apat pm8ulu! 5ara!, sara4 5an stru#tur lain, aitu 4oli#l ram8ut, Pa5a lapisan trs8ut tr5apat pm8ulu! 5ara!, sara4 5an stru#tur lain, aitu 4oli#l ram8ut, #ln7ar #rin6at, 5an #ln7ar s8um an6 7u6a 8rpran pntin6 5alam pross pnrapan o8at #ln7ar #rin6at, 5an #ln7ar s8um an6 7u6a 8rpran pntin6 5alam pross pnrapan o8at mlalui #ulit ;Asmara, )*%)<.
mlalui #ulit ;Asmara, )*%)<.
).)
).) Macam 8nMacam 8ntu# s5itu# s5iaan smi soliaan smi soli55 %
Sal
Salp p a5aa5ala! la! o8ao8at?o8t?o8atan atan anan6 6 5ip5ipruruntuntu##a##an n pmpma#aa#aian ian 5il5iluaruar, , srsrin6 in6 #al#alii 5ipa#
5ipa#ai pa5a ai pa5a #ulit 5an mmpun#ulit 5an mmpunai #onsistnai #onsistnsi an6 pa5atsi an6 pa5at ( Van Duin( Van Duin <. Mnurut FI III <. Mnurut FI III pn6rtian
pn6rtian salp salp a5ala! a5ala! s5iaan s5iaan stn6a! stn6a! pa5at pa5at an6 an6 mu5a! mu5a! 5iols#an 5iols#an 5an 5an 5i6una#an5i6una#an s8a6ai o8at luar. Ba!#an o8atna !arus larut atau t5isprsi !omo6n 5alam 5asar salp s8a6ai o8at luar. Ba!#an o8atna !arus larut atau t5isprsi !omo6n 5alam 5asar salp an6 coco#. S5an6#an mnurut FI I@, salp a5ala! s5iaan smi pa5at 5itu7u#an untu# an6 coco#. S5an6#an mnurut FI I@, salp a5ala! s5iaan smi pa5at 5itu7u#an untu# pma#aian topi#al pa5a #ulit atau slaput ln5ir
pma#aian topi#al pa5a #ulit atau slaput ln5ir. Mnurut $DER 5ata stan5art, salp a5ala!. Mnurut $DER 5ata stan5art, salp a5ala! s5iaan an6 mn6an5un6 #uran6 5ari )* air 5an mina# mina# 5an l8i! 5ari 2* s5iaan an6 mn6an5un6 #uran6 5ari )* air 5an mina# mina# 5an l8i! 5ari 2* nilai !i5ro#ar8on, lilin, atau 8asis an6 ssuai 5an 8iasana 5ipa#ai pa5a prmu#aan #ulit> nilai !i5ro#ar8on, lilin, atau 8asis an6 ssuai 5an 8iasana 5ipa#ai pa5a prmu#aan #ulit> topi#al 5an s
topi#al 5an slaput ln5ir.;Ani4,%CC/laput ln5ir.;Ani4,%CC/<<
Suatu salp, 5imana stn6a! atau l8i! tr5iri 5ari =at =at pa5at , 5inama#an Suatu salp, 5imana stn6a! atau l8i! tr5iri 5ari =at =at pa5at , 5inama#an pasta,
pasta, 7a5i 7a5i #onsistnsina #onsistnsina l8i! l8i! #ras. #ras. S8ali#na S8ali#na 7i#a 7i#a salp salp 8r8ntu# 8r8ntu# cairan cairan #ntal#ntal 5inama#an linimntum. Salp?salp an6 8ana# mn6an5un6 air 5is8ut #rim 5an 5apat 5inama#an linimntum. Salp?salp an6 8ana# mn6an5un6 air 5is8ut #rim 5an 5apat 5i6oso##an pa5a sluru! #ilit. Salp ti5a# 8ol! 8au tn6i#. "cuali 5inata#an lain #a5ar 5i6oso##an pa5a sluru! #ilit. Salp ti5a# 8ol! 8au tn6i#. "cuali 5inata#an lain #a5ar 8a!an
8a!an o8at o8at 5alm 5alm salp salp an6 an6 mn6an5un6 mn6an5un6 o8at o8at #ras #ras atau atau o8at o8at nar#oti# nar#oti# a5ala! a5ala! %*%* ;Ani4,%CC/<.
;Ani4,%CC/<.
Salp mrupa#an 8ntu# s5iaan 5n6an #onsistnsi smisoli5a an6 8rmina# Salp mrupa#an 8ntu# s5iaan 5n6an #onsistnsi smisoli5a an6 8rmina# 5an pa5a umumna ti5a# mn6an5un6 air 5an mn6an5un6 8a!an a#ti4 an6 5ilarut#an 5an pa5a umumna ti5a# mn6an5un6 air 5an mn6an5un6 8a!an a#ti4 an6 5ilarut#an atau
atau 5i55i5ispisprsi#rsi#an an # # 5al5alam am suasuatu tu pmpm8a38a3a. a. PmPm8a38a3a a ataatau u 8as8asis is salsalp p 5i65i6oloolon6#n6#anan mn7a5i 0 #lompo#, aitu :
mn7a5i 0 #lompo#, aitu : 1.
1. DaDasar ssar salealep hip hidrdrokaokarborbonn
Dasar salp ini 5i#nal s8a6ai 5asar salp 8rlma#, misalna 9aslin puti! Dasar salp ini 5i#nal s8a6ai 5asar salp 8rlma#, misalna 9aslin puti! 5an
5an salsalp p putputi!. i!. SalSalp p ini ini 5im5ima#sa#su5#u5#an an untuntu# u# mmmmprprpanpan7an7an6 6 #on#onta# ta# 8a!8a!an an o8ao8att 5n6an #ulit 5an 8rtin5a# s8a6ai pm8alut pnutup. Dasar salp !i5ro#ar8on s8a6ai 5n6an #ulit 5an 8rtin5a# s8a6ai pm8alut pnutup. Dasar salp !i5ro#ar8on s8a6ai mollint 5an su#ar 5icuci.
mollint 5an su#ar 5icuci. 2.
2. DaDasasar sr salalep ep serserapap
Dasar salp ini 5i8a6i mn7a5i ) #lompo#, #lompo# prtama tr5iri atas Dasar salp ini 5i8a6i mn7a5i ) #lompo#, #lompo# prtama tr5iri atas 5asar salp an6 5apat 8rcampur 5n6an air mm8ntu# mulsi air 5alam mina#. 5asar salp an6 5apat 8rcampur 5n6an air mm8ntu# mulsi air 5alam mina#. Misaln
Misalna a : : para4ipara4in n !i5ro!i5ro4ili# 5an 4ili# 5an lanollanolin in an!i5an!i5rat. "lompo# #5ua tr5iri atas rat. "lompo# #5ua tr5iri atas mulsimulsi air 5alam mina# an6 5apt 8rcampur 5n6an s7umla! larutan air tam8a!an, misalna air 5alam mina# an6 5apt 8rcampur 5n6an s7umla! larutan air tam8a!an, misalna lanolin.
lanolin. 3.
3. DasaDasar saler salep yanp yang dag dapat dpat dicuci icuci dengadengan ain air r
Dasar salp ini mulsi mina# 5alam air
Dasar salp ini mulsi mina# 5alam air antara lain, salp !i5ro4ilantara lain, salp !i5ro4ili# 5an i# 5an l8i!l8i! tpat 5is8ut 5n6an #rim. "untun6an 5ari 5asar salp ini a5ala! 5apat 5incr#an tpat 5is8ut 5n6an #rim. "untun6an 5ari 5asar salp ini a5ala! 5apat 5incr#an 5n6an air 5an mu5a! mnrap cairan an6 tr7a5i pa5a #lainan 5rmatolo6i.
5n6an air 5an mu5a! mnrap cairan an6 tr7a5i pa5a #lainan 5rmatolo6i. 4.
Basis ini 7u6a 5is8ut 5asar salp ta# 8rlma#. "untun6an 5asar salp ini a5ala! 5apat 5icuci 5n6an air 5an ti5a# mn6an5un6 8a!an ta# larut 5alam air sprti, para4in, lanolin an!i5rat atau malam.
Dalam pmili!an 8asis salp untu# mm4ormulasi suatu 8a!an a#ti4 mn7a5i s5iaan smisoli5a, !aru mmprtim8an6#an 4a#tor?4a#tor s8a6ai 8ri#ut :
%. Si4at plpasan an6 5iin6in#an 5ari 8a!an o8at an6 a5a 5alam s5iaan salp ). Si4at plm8a8an an6 5iin6in#an
. Tin6#at sta8ilitas 8a!an o8at
0. Fa#tor lain an6 8r!u8un6an 5n6an pncapaian tu7uan pn6o8atan
Ms#ipun pm8uatan salp #li!atanna san6at s5r!ana, namun srin6 5i7umpai #su#aran?#su#aran pa5a pm8uatan salp an6 !omo6n tanpa 8inti#? 8inti# atau 8utir? 8utir.
Pa5a pm8uatan salp, untu# mn6!in5ari #su#aran?#su#aran 5alam pm8uatannna 8iasana mn6i#uti praturan pm8uatan salp aitu,
%. +at?=at an6 larut 5alam campuran lma# an6 trs5ia, 5ilarut#an 5i5alamna 5an 7i#a prlu 5ila#u#an 5n6an pn6!an6atan.
). +at?=at an6 mu5a! larut 5alam air 7i#a ti5a# 5itntu#an lain l8i! 5a!ulu 5ilarut#an 5alam air, asal air an6 5i8utu!#an untu# mlarut#anna 5apat 5israp ol! campuran lma# an6 5itntu#an, 8ana#na air an6 5ipa#ai 5i#uran6#an 5ari 7umla! camputan lma# an6 tla! 5itntu#an.
. +at?=at an6 cu#up su#ar larut 5alam lma# 5alam air, mula?mula 5isr8u# 5an 5iaa#an 5n6an aa#an B?0*. +at pa5at 5icampur 5n6an stn6a! 8o8ot lma#, an6 7i#a prlu 5icair#an trl8i! 5a!ulu, #mu5ian sisa lma# an6 lain 5itam8a!#an s5i#it
5mi s5i#it.
0. Ba!an?8a!an salp an6 5i8uat 5n6an cara 5ill!#an atau 5icair#an, ma#a campuran 8a!an?8a!an trs8ut !arus 5ia5u# sampai 5in6in ;Ani4,%CC/<.
). "rim
Mnurut FI III #rim a5ala! s5iaan stn6a! pa5at, 8rupa mulsi mn6an5un6 air ti5a# #uran6 5ari /* 5an 5ima#su5#an untu# pma#aian luar. A5a ) tip #rim, tip A>M 5an tip M>A. Sta8ilitas #rim rusa# 7i#a tr6an66u sistm campuranna trutama 5is8a8#an pru8a!an su!u 5an pru8a!an #omposisi 5is8a8#an pnam8a!an sala! satu 4as scara 8rl8i!an ataupun campuran ) tip #rim 7i#a =at pn6mulsina ti5a# trcampur#an satu sama lain. Pn6ncran #rim !ana 5apat 5ila#u#an 7i#a 5i#ta!ui pn6ncr an6 coco# an6 !arus 5ila#u#an t#ni# aspti#. "rim an6 su5a! 5incr#an !arus 5i6una#an 5alam 3a#tu % 8ulan ;Ani4,%CC/<.
Mnurut FI I@, #rim a5ala! 8ntu# s5iaan stn6a! pa5at mn6an5un6 % atau l8i! 8a!an o8at trlarut atau tr5isprsi 8a!an 5asar an6 ssuai. Istila! ini scara tra5isional tla!
s8a6ai mulsi air 5alam mina# atau mina# 5alam air. S#aran6 ini 8atasan trs8ut l8i! 5iara!#an untu# pro5u# an6 tr5iri 5ari mulsi mina# 5alam air atau 5isprs mi#ro #ristal asam?asam lma# atau al#o!ol 8rantai pan7an6 5alam air, an6 5apat 5icuci 5n6an air 5an l8i! 5itu7u#an untu# pn66unaan #osmti#a 5an stti#a. "rim 5apat 7u6a 5i6una#an untu# pm8rian mlalui 9a6ina ;Ani4,%CC/<.
"rim mrupa#an o8at an6 5i6una#an s8a6ai o8at luar an6 5iols#an # 8a6ian #ulit 8a5an. O8at luar a5ala! o8at an6 pma#aianna ti5a# mlalui mulut, #ron6#on6an, 5an # ara! lam8un6. Mnurut 54inisi trs8ut an6 trmasu# o8at luar a5ala! o8at lu#a, o8at #ulit, o8at !i5un6, o8at mata, o8at tts tlin6a, o8at 3asir, in7#si, 5an lainna ;Ani4,%CC/<.
"ualitas 5asar #rim, aitu:
%. Sta8il, slama masi! 5ipa#ai mn6o8ati. Ma#a #rim !arus 88as 5ari in#opati8ilitas, sta8il pa5a su!u #amar, 5an #lm8a8an an6 a5a 5alam #amar.
). &una#, aitu smua =at 5alam #a5aan !alus 5an sluru! pro5u# mn7a5i luna# 5an !omo6n.
. Mu5a! 5ipa#ai, umumna #rim tip mulsi a5ala! an6 palin6 mu5a! 5ipa#ai 5an 5i!ilan6#an 5ari #ulit.
0. Tr5istri8usi mrata, o8at !arus tr5isprsi mrata mlalui 5asar #rim pa5at atau cair pa5a pn66unaan ;Ani4, %CC/<.
Pn66olon6an "rim
"rim tr5iri 5ari mulsi mina# 5alam air atau 5isprsi mi#ro#ristal asam?asam lma# atau al#o!ol 8rantai pan7an6 5alam air an6 5apat 5icuci 5n6an air 5an l8i! 5itu7u#an untu# pma#aian #osmti#a 5an stti#a. A5a 5ua tip #rim, aitu:
%. Tip a>m, aitu air tr5isprsi 5alam mina# $onto! : col5 cram
$ol5 cram a5ala! s5iaan #osmti#a an6 5i6una#an untu# ma#su5 mm8ri#an rasa 5in6in 5an naman pa5a #ulit, s8a6ai #rim pm8rsi!, 8r3arna puti! 5an 88as 5ari 8utiran. $ol5 cram mn6an5un6 minral oil 5alam 7umla! 8sar.
). Tip m>a, aitu mina# tr5isprsi 5alam air $onto!: 9anis!in6 cram
@anis!in6 cram a5ala! s5iaan #osmti#a an6 5i6una#an untu# ma#su5 mm8rsi!#an, mlm8a8#an 5an s8a6ai alas 85a#. @anis!in6 cram s8a6ai plm8a8 ;moisturi=in6< mnin66al#an lapisan 8rmina#>4ilm pa5a #ulit ;Ani4,%CC/<.
Pmili!an 8a!an tam8a!an untu# #rim !arus ssuai 5n6an sarat?sarat aitu !arus inrt, sta8il scara 4isi# 5an #imia, ti5a# mmpn6aru!i 8io9aila8ilitas 5ari o8at, ti5a# mn7a5i m5ia prtum8u!an 5ari mi#roor6anism pati6nis srta mmili#i !ar6a an6 #onomis. Pmili!an =at pn6mulsi !arus 5issuai#an 5n6an 7nis 5an si4at #rim an6 5i#!n5a#i s8a6ai =at pn6mulsi 5apat 5i6una#an mul6i5, lma# 8ulu 5om8a, stasium, ctil alco!ol,
tritanolaminil strarat 5an 6olon6an sor8itol, polsor8at, polt!iln alco!ol, sa8un ;Ani4,%CC/< .
Pn66unaan #rim aitu :
S8a6ai s5iaan pm8a3a untu# mlin5un6i #ulit.
"mun6#inan 5i6una#an s8a6ai 8arir 4isi#a atau #imia pa5a s5aiaan #rim. Prtolon6an prtama pa5a 8a!an plm8a8 #!ususna air 5alam mina#. Pm8rsi!.
Mmpunai 4# molin.
S8a6ai pm8a3a untu# 8a!an?8a!an o8at sprti anastsi local, anti in4lamasi ;NASID
atau #orti#ostroi5 <, !ormon anti 8ioti#, anti 4un6i, atau anti iritasi. "l8i!an 5an ##uran6an s5iaan #rim
"l8i!an s5iaan #rim, aitu:
%. Mu5a! mn8ar rata ). Pra#tis
. Mu5a! 5i8rsi!#an atau 5icuci
0. $ara #r7a 8rlan6sun6 pa5a 7arin6an stmpat 2. Ti5a# ln6#t trutama tip m>a
/. Mm8ri#an rasa 5in6in ;col5 cram< 8rupa tip a>m . Di6una#an s8a6ai #osmti#
1. Ba!an untu# pma#aian topi#al 7umla! an6 5ia8sorpsi ti5a# cu#up 8racun.
"#uran6an s5iaan #rim, aitu:
%. Susa! 5alam pm8uatanna #arna pm8uatan #rim !arus 5alam #a5aan panas. ). 'ampan6 pca! 5is8a8#an 5alam pm8uatan 4ormula ti5a# pas.
. Mu5a! #rin6 5an mu5a! rusa# #!ususna tip a>m #arna tr6an66u sistm campuran trutama 5is8a8#an ol! pru8a!an su!u 5an pru8a!an #omposisi 5is8a8#an pnam8a!an sala! satu 4as scara 8rl8i!an ;Ani4,%CC/<
. 'l
'l mrupa#an sstm smi pa5at an6 tr5i5i 5ari suspns an6 5i8uat 5ari parti#l anor6ani# an6 #cil atau mol#ul or6anic an6 8sar, trpntrasi ol! suasana
cairan ;Dp#s RI, %CC2<.
'l mrupa#an 4ormula smisoli5 ti5a# 8rmina# an6 5i6uana#an untu# pma#aian #ulit 8a6ian luar 5an umumna tm8us ca!aa. S5iaan 6l 5i8uat 5n6an
mn66una#an 6llin6 a6nt, an6 mrupa#an polimr an6 5i8ntu# 5ari matri# ti6a 5imnsi #arna a5ana 5ra7at cross-linking an6 tin66i atau 8r!u8un6an 5n6an a5ana !i5rasi 5an 5isprsi atau #larutan 5alam plarut. 'llin6 a6nt umumna 5i6una#an 5n6an #onsntrasi *.2?%*. 'llin6 a6nt mm8atasi pr6ra#an plarut 5n6an mmran6#ap plarut s!in66a mn6!asil#an pnin6#atan 9is#ositas. 'l mn6an5un6 l8i! 8ana# air 5aripa5a s5iaan salp atau #rim. B8rapa s5iaan 6l mn6an5un6 alco!ol 5alam 4ormulana. A5ana #om8inasi ) plarut ;air 5an al#o!ol< s!in66a mnin6#at#an #larutan o8at. Alco!ol 7u6a 8r4un6si s8a6ai n!ancr an6 mm8antu mnin6#at#an pntrasi o8at #5alam #ulit. 'l an6 mn6na5un6 alco!ol 5alam
prsntasi an6 8sar 5apat mon6rin6 scara spontan #ti#a s5iaan 6l 5iapli#asi#an # #ulit srta mm8ri#an snsasi 5in6in ;'i8al5i t al, )**<.
'l 5apat 8r3arna 7rni! 7i#a sluru! parti#l pnusunna trlarut 5alam plarut an6 5is8ut 7u6a 5n6an 6l 4as tun66al s5an6#an 6l an6 #ru! 5an a5ana pr85aan 5isprsi parti#l pnusun 5alam matri# 5is8ut 5n6an 6l 5ua 4as, ttapi umumna 6l 5n6an 3arna 7rni! ;6l 4as tun66al< l8i! 8ana# 5i6una#an ;'i8al5i t al, )**<.
'llin6 a6nt tr5iri 5ari car8omr ;5n6an nama 5a6an6 caropols<, 5ri9at slulos, poloamrs ;5n6an nama 5a6an6 pluronics< 5an 6um alami sprti acacia atau so5ium al6inat, ant!an, atau tra6acant! ;'i8al5i t al, )**<.
'l 7u6a 5apat 5i#lompo##an mn7a5i 6l lipo4ili# 5an 6l !i5ro4ili#. 'l lipo4ili# ;olo6l< mrupa#an 6l 5n6an 8asis an6 tr5iri 5ari para44in cair, politiln atau mina# lma# an6 5itam8a!#an 5n6an silica #oloi5 atau sa8un?sa8un aluminium atau sn6. S5an6#an 6l !i5ri4ili#, 8asisna tr8uat 5ari air, 6lisrol atau propiln 6li#ol an6 5itam8a!#an 5n6an 6llin6 a6nt sprti amilum, turunan slulosa, car8omr 5an turunan ma6nsium?aluminium sili#at ;'aur t al, )**1<.
0. Pa'(a
Pasta mrupa#an s5iaan smipa5at ;massa lm8#< an6 mn6an5un6 satu atau l8i! 8a!an o8at an6 5itu7u#an untu# pma#aian topical. Biasana 5i8uat 5n6an mncampur 8a!an o8at an6 8r8ntu# sr8u# 5alam 7umla! 8sar 5n6an 9aslin atau para44in cair atau 5n6an 8a!an 5asar ti5a# 8rlma# an6 5i8uat 5n6an 6lisrol,
mucila6 atau sa8un. Di6una#an s8a6ai antisptic atau plin5un6 #ulit. ;Soosilo,%CC2< S5iaan pasta sama 5n6an s5iaan salp 5ima#su5#an untu# pma#aian luar pa5a #ulit. Ttapi 7u6a mmili#i pr85aan 5n6an s5iaan salp, aitu pa5a s5iaan salp
#an5un6an scara umum prsntas 8a!an pa5at l8i! s5i#it, s5an6#an pa5a pasta prsntas #an5un6an 8a!an pa5at l8i! 8ana#. Slain itu pasta l8i! #ntal 5an l8i! #a#u 5i8an5in6 s5iaan salp. "arna prsntas 8a!an pa5at l8i! tin66i, ma#a scara umum 5aa a8sor8si pasta l8i! 8sar.
B8rapa pasta an6 5i6una#an saat ini a5ala! Pasta 'i6i Triamsinilon Astoni5. Prparat anti in4lamasi 5ipa#ai scara topical pa5a mu#osa 5i slaput mulut 5an Pasta +in# O#si5a.
Pasta +inc O#si5a 5i8uat 5n6an cara mn66rus 5an mncampur#an )2 masin6 masin6 =in#, amilum 5an 9aslin puti!. Pasta ini mampu mn6a8sor8si air 7au! l8i! 8ai# 5aripa5a Salp +in# O#si5a 5an 5i6una#an s8a6ai astrin6n 5an plin5un6. ;Ansl,
%C1C<
.
istamin a5ala! sna3a normal an6 a5a 5i 5alam 7arin6an tu8u!, aitu pa5a 7arin6an sl mast 5an pr5aran 8aso4il, an6 88rpran tr!a5ap 88rapa 4isiolo6is pntin6. istamin 5i#lura#an 5ari tmpat pn6i#atan ion pa5a pn6i#atan #ompl# !parin?protin 5alam sl mast, s8a6ai !asil ra#si anti6n?anti8o5i, 8ila a5a ran6san6an sna3a allr6n. Sna3a ini 5apat 8rupa spora, 58u ruma!, sinar ultra9iolt, cuaca, racun, tripsin, 5an n=im, =at ma#anan, o8at, 5an 88rapa turunan amin. istamin 5apat 5imta8olisis mlalui ra#si o#si5asi, N? mtilasi, 5an asilasi.
istamin mnim8ul#an 4# an6 8r9ariasi pa5a 88rapa or6an, antara lain aitu :
%. @aso5ilatasi #apilr s!in66a prma8l tr!a5ap prma8l tr!a5ap cincin 5an plasma protin s!in66a mn8a8#an sm8a8, rasa 6atal, 5rmatitis, urti#aria.
). Mran6san6 s#rsiasam lam8un6 s!in66a mn8a8#an tu#a# lam8un6. . Mnin6#at#an s#rsi #ln7ar
0. Mnin6#at#an s#rsi otot polos 8ron#us 5an usus 2. Mmprcpat #r7a 7antun6
/. Mn6!am8at #ontra#si utrus
istamin a5ala! m5iator #imia an6 5i#lura#an pa5a 4nomna alr6i, pn5rita an6 snsiti9 tr!a5ap !istamin atau mu5a! tr#na alr6i 5i#arna#an 7umla! n=im?n=im an6 5apat mrusa# !istamin 5i tu8u!, sprti !istaminass 5an aminoo#si5as, l8i! rn5a! 5ari normal. istamin ti5a# 5i6una#an untu# pn6o8atan, 6aram 4os4atna 5i6una#an untu# mn6ta!ui 8r#uran6na s#rsi asam lam8un6, untu# 5ia6nosis #arsinoma lam8un6 5an untu# control positi4 pa5a u7i alr6i #ulit.
M#anism #r7a :
istamin 5apat mnim8ul#an 4# 8ila 8rintra#si 5n6an rsptor, !istaminr6i# aitu rsptor %, ), 5n . Intra#si !istamin 5n6an rsptor % mn8a8#an #ontra#si pa5a otot polos usus 5an 8ron#i, mnin6#at#an prma8ilitas 9as#ulr 5an mnin6#at#an s#rsi mus#us, an6 5i!u8un6#an 5n6an pnin6#atan c'MP 5alam sl. Intra#si 5n6an rsptor % 7u6a 5apat mn8a8#an 9aso5ilatasi artri s!in66a prma8l tr!a5ap cairan 5an plasma protin, an6 mn8a8#an sm8a8, 5rmatitis 5an urti#aria. E4# ini 5i 8lo# ol! anta6onis %.
Intra#si !istamin 5n6an rsptor ) 5apat mnin6#at#an s#rsi asam lam8un6 5an #cpatan #r7a 7antun6. Pro5u#si asam lam8un6 5is8a8#an pnurunan c'MP 5alam sl 5an pnin6#atan cAMP. Pnin6#atan s#rsi asam lam8un6 5apat mn8a8#an 4# tu#a# lam8un6.
E4# ini 5i 8lo# ol! anta6onis ).
Rsptor a5ala! rsptor !istamin an6 8aru 5itmu#an pa5a ta!un %C1 ol! Arran6 5an #a3an?#a3an, trlta# pa5a u7un6 sara4 arin6an otta# 5an 7arin6an pri4r, an6
mn6ontrol sintsis 5an plpasan !istamin, m5iator alr6i lain, pra5an6an. E4# ini 5i 8lo# ol! anta6onis
Di4n!i5ramin $l ;8na5rl<,mrupa#an anti!istamin #uat an6 mmpunai 4# s5ati4 5an anti#olinr6i#,Sna3a ini 5i6una#an untu# pn6o8atan 8r8a6aia ra#si alr6i sprti pruriti#, urti#aria, #=m, 5rmatitis atopi#, r!initis, untu# antipasmo5i# ;anti#olinr6i#<, antimti# 5an o8at 8atu#. Di4n!i5ramin 5ii#at ol! plasma protin 1* ?C1,#a5ar plasma trtin66i 5icapai ) 0 7am stla! pm8rian oral,5n6an 3a#tu paro plasma C 7am.
Di4n!i5ramin mrupa#an turunan tr aminoal#il an6 prtama #ali 5i6una#an s8a6ai anta6onis?%. Stu5i !u8un6an #uantitati4 turunan 5i4n!i5ramin ol! "uttr 5an ansc!
mnun7u##an 8a!3a si4at lipo4ili# 5an stri# mmpn6aru!i a#ti9itas anti!istamin 5an pn6aru! si4at str# l8i! 5ominan 5i8an5in6 si4at lipo4ili#.
Anti!istamin a5ala! o8at an6 5apat mn6uran6i atau mn6!ilan6#an #r7a !istamin 5alam tu8u! mlalui m#anism pn6!am8atan 8rsain6 pa5a sisi rsptor %, ), 5an .
Br5asar#an !am8atan pa5a rsptor #!as, anti!istamin 5i8a6i mn7a5i #lompo# aitu anta6onis?%, anta6onis?), 5an anta6onis?. Anta6onis?% 5i6una#an untu# pn6o8atan 67ala?
67ala a#i8at ra#si alr6i. Anta6onis?) 5i6una#an untu# mn6uran6i s#rsi asam lam8un6
pa5a pn6o8atan pn5rita tu#a# lam8un6. Anta6onis? sampai s#aran6 8lum 5i6una#an
untu# pn6o8atan, masi! 5alam pnlitianl8i! lan7ut5an #mun6#inan 8r6una 5alam pn6aturan sistm #ar5io9as#ular, pn6o8atan alr6i 5an #lainan mntal.
Anta6onis % srin6 pula 5is8ut anti!istamin #lasi# atau anti!istamin %,a5ala! sna3a an6 5alam #a5ar rn5a! 5aGat mn6!am8at scara 8rsain6 #r7a !istamin pa5a 7arin6an an6 mn6an5un6 rsptor %. Pn66unaan mn6uran6i 67ala alr6i #arna musim atau cuaca,misalna ra5an6 slaput ln5r !i5un6, 8rsin, 6atal pa5a mata, !i5un6 5an tn66oro#an, 5an 67ala alr6i pa5a #ulit, sprti pruriti#, urti#aria, #=m, 5an 5rmatitis. Slain itu anta6onis % 7u6a 5i6una#an s8a6ai antimti#, antima8u#, antipar#inson, anti8atu#, s5ati9, antipisi#oti4 5an anastsi stmpat. Anta6onis % #uran6 4#ti4 untu# pn6o8atan asma 8ronc!ial 5an so# ana4ilati#. "lompo# ini mnim8ul#an 4# potnsial 5n6an alco!ol 5an o8at pn#an sstm sara4 pusat lain.
u8un6an stru#tur 5an a#ti4itas anta6onis %
a< 'u6us aril an6 8rsi4at lipo4il #mun6#inan mm8ntu# i#atan !i5ro4o8 5n6an i#atan rsptor %.
8< Scara umum untu# mncapai a#ti9itas optimal, atom pa5a N pa5a u7un6 amin trsir.
c< "uartnrisasi 5ari nitro6n rantai sampin6 ti5a# slalu mn6!asil#an sna3a an6 #uran6 4#ti4.
5< Rantai al#il antara atom H 5an N mmpunai a#ti4itas anti!istamin optimal 8ila 7umla! atom $ ) 5an 7ara# antara pusat cincin aromatic 5an N ali4ati# 2 ?/ A
4< E4# anti!istamin a#an ma#simal 7i#a #5ua cincin aromatic pa5a stru#tur 5i4n!i5ramin ti5a# trlta# pa5a 8i5an6 an6 sama
a. Turunan tr amino al#il
Rumus : Ar;Ar?$)< $?O?$)?$)?N;$<)
u8un6an stru#tur 5an a#ti4itas
%. Pmasu#an 6u6us $l, Br 5an O$ pa5a posisi pa5a cincin aromatic a#an mnin6#at#an a#ti9itas 5an mnurun#an 4# sampin6.
). Pmasu#an 6u6us $ pa5a posisi p?cincin aromatic 7u6a 5apat mnin6#at#an a#ti9itas ttapi pmasu#an pa5a posisi o? a#an mn6!ilan6#an 4# anta6onis % 5an a#an mnin6#at#an
a#ti4itas anti#olinr6i#
. Sna3a turunan tr aminoal#il mmpunai a#ti9itas anti#olinr6i# an6 cu#up 8rma#na #arna mmpunai stru#tur mirip 5n6an tr aminoal#o!ol, suatu sna3a pm8lo# #olinr6i#.
u8un6an stru#tur anta6onis % turunan str aminoal#o!ol
%. Di4n!i5ramin $l, mrupa#an anti!istamin #uat an6 mmpunai 4# s5ati9 5an anti#olonr6i#
). Dimn!i5rinat, a5ala! 6aram an6 tr8ntu# 5ari 5i4n!i5ramin 5an 1?#loroto4ilin.
. "ar8ino#samin malat, mn6an5un6 satu atom $ asimtri# an6 mn6i#at ) cincin aromati#. 0. "lmastin 4umarat, mrupa#an anta6onis % #uat 5n6an masa #r7a pan7an6.
2. Pipirin!i5rinat
8. Turunan tiln5iamin
Rumus umum J Ar;ArK<N?$)?$)?N;$<)
Mrupa#an anta6onis % 5n6an #4#ti4an an6 cu#up tin66i, ms#ipun pn#an sstm sara4 5an iritasi lam8un6 cu#up 8sar.
u8un6an stru#tur anta6onis % turunan tiln 5iamin
%. Triplnamain $l, mmpunai4# anti!istamin s8an5in6 5n6an 5u4n!i5ramin 5n6an 4# sampin6 l8i! rn5a!.
). Anta=olin $l, mmpunai a#ti9itas anti!istamin l8i! rn5a! 5i8an5in6 turuan tiln5iamin lain.
. M8!i5rolin na4a5isilat, stru#turna mn6an5un6 rantai sampin6 amiopropil 5alam sstm !trosi#li# #ar8olin 5an 8rsi4at #a#u.
c. Turunan al#il amin
Rumus umum J Ar ;ArK<$?$)?$)?N;$<)
Mrupa#an anti!istamin 5n6an in5#s trapti# cu#up 8ai# 5n6an 4# sampin6 5an to#sisitasna san6at rn5a!.
u8un6an stru#tur anta6onis % 5n6an turunan al#il amin
%. Fniramin malat, mrupa#an turunan al#il amin an6 mmunai 4# anti!istamin % trn5a!.
). $TM, mrupa#an anti!istamin % an6 popular 5an 8ana# 5i6una#an 5alam s5iaan #om8inasi.
. Dimtin5n malat, a#ti4 5alam 8ntu# isomr l9o. 5. Turunan pipra=in
Turunan ini mmunai 4# anti!istamin s5an6 5n6an a3al #r7a lam8at 5an masa #r7ana rlati9 pan7an6
u8un6an stru#tur anta6onis % turunan pipra=in
%. omo#lorsi#li=in, mmpunai spctrum #r7a luas, mrupa#an anta6onis an6 #uat tr!a5ap !istamin srta 5apat mm8lo# #r7a 8ra5#inin 5an SRS?a
). i5ro#si=in, 5apat mn#an a#ti9itas trtntu su8#orti#al sstm sara4 pusat.
. O#satomi5, mrupa#an antialr6i 8aru an6 4#ti4 tr!a5ap 8r8a6ai ra#si alr!i,
m#anismna mn#an pn6luaran m5iator #imia 5ari sl mast, s!in66a 5apat mn6!am8at 4#na.
. Turunan 4notia=in
Slain mmpunai 4# anti!istamin, 6olon6an ini 7u6a mmpunai a#ti9itas tranLuili=r, srta 5apat mn6a5a#an potnsiasi 5n6an o8at anal6sic 5an s5ati9.
u8u6an stru#tur anta6onis % turunan 4nontia=in
%. Promta=in, mrupa#an anti!istamin % 5n6an a#ti9itas cu#upan 5n6an masa #r7a pan7an6. ). Mt5ila=in
. M#uita=in. Anta6onis % an6 #uat 5n6an masa #r7a pan7an6 5an 5i6una#an untu# mmpr8ai#i 67ala alr6i
0. O#somma=in, m#anismna sama sprti m#uita=in
)< Anta6onis )
A5ala! sna3a an6 scara 8rsain6 mn6!am8at intra#si !istamin 5n6an rsptor !) s!in66a 5apat mn!am8at asam lam8un6.
M#anism #r7a J
Mmunai stru#tur srupa 5n6an !istamin aitu mn6an5un6 cincin imi5a=ol, ttapi an6 mm85a#an a5ala! pan7an6 6u6us rantai sampin6na.
S#rsi asam lam8un6 5ipn6aru!i ol! !istamin, 6astrin, 5an astil#olin, anta6onis )
mn6!am8at scara lan6sun6 #r7a !stamin pa5a s#rsi asam lam8un6 5an mn6!am8at #r7a potnsial !istamin pa5a s#rsi asam an6 5iran6san6 ol! 6astrin atau astil#olin, s!in66a
!istamin mmpunai 4i#asi intrinsic 5an 4i#asi potnsial, s5an6 6astrin 5an atil#olin !ana mmpunai 4i#asi potnsial
u8un6an stru#tur 5an a#ti9itas a. Mo5i4i#asi pa5a cincin
$incin imi5a=ol 5apat mm8ntu# ) tautomr aitu J N? 5an N?. 8ntu# N? l8i!
5ominan 5an 5iprlu#an untu# a#ti9itas anta6onis ) 5an mmpunai a#ti4itas 2 #ali l8i! #uat 5aripa5a N?
8. Mo5i4i#asi pa5a rntai sampin6
Untu# a#ti9itas optimal cincin !arus trpisa! 5ari 6u6us N ol! 0 atom $ atau #i9alnna. Pmn5#an rantai 5apat mnurun#an a#ti9itas anta6onis ), s5an6#an pnam8a!an pan7an6 pa5a mtiln 5apt mnin6#at#an anta6onis ). Pn6antian % 6u6us mtiln pa5a rantai sampin6
5n6an isostri#tiotr ma#a 5apat mnin6#at#an a#ti9itas anta6onis. c. Mo5i4i#asi pa5a 6u6us N
Pn66antian 6u6us amino rantai sampin6 5n6an 6u6us 6uani5in an6 8rsi4at 8asa #uat ma#a a#an mn6!asil#an 4# anta6onis ) lma! 5an masi! 8rsi4at parsial a6onis. Pn66antian 6u6us 6uani5in an6 8rmuatan positi4 5n6an 6u6us tiorura an6 ti5a# 8rmuatan atau ti5a# trionisasi pa5a p tu8u! 5an 8rsi4at polar srta mai! mm8ntu# i#atan !5ro6n ma#a a#an mn6!ilan6#an 4# a6onis 5an mm8ri#an 4# anta6onis !) %** l8i! #uat 5i8an5in6 N?. Bri#ut a5ala! ma#ro rut o8at 8rpntrasi # 5alam #ulit 8srta pn6o8atanna ;Barr,%C1<
Transpi5rmal
Transa apn5a6al
Rute Penetrasi
Ba ian "ulit Pengobatan
Obat larut, berdifusi dan lepas dari basis 1. Repelan 2. Anmikroba/anf ungi 3. Kosmek 4. Pelindung Kulit Permukaan tratum Korneum A enda es !iable "pidermisirkulasi#ermis
Parsi/difusi stratum korneum
Kelen ar "krin %nit Pilo&eba&eus
'er$adi parsi/difusi di !iable epidermis
Parsi / difusi di dermis Per inda(an ke sirkulasi
1. "molien 2. Keratosis1. #epilatori 2. Anprespiran 3. ")folien 4. Anbiok/ Anfungi
Di4n!i5ramin an6 mrupa#an o8at anti!istamin 5itu7u#an untu# 8#r7a 5i 5rmis. Di4n!i5ramin an6 5i8uat 8rsi4at mina# 5alam air, s!in66a #an5un6an airna 8ana#. Untu# itu m#anismna a5ala! intraslulr ;mnm8us sl<. "ti#a #rim 5iols#an pa5a #ulit, ma#a a#an mn8a8#an cornost s3llin6 s!in66a o8atna a#an mu5a! mnm8s cornost 5an sampai # 5rmis s!in66a mnim8ul#an 4#.
).0. Prsaratan Mutu S5iaan Farmasi
S5iaan !arus mmnu!i prsaratan mutu an6 stara 5n6an #tntuan USP 5an mmpr!ati#an pn5a4taran #ritria o8at?o8at 7a5i Dpartmn "s!atan RI.
%. Aman
Aman mrupa#an sala! satu prsaratan mutu suatu s5iaan an6 ti5a# to#si# 5an ti5a# tr#ontaminasi atau 5apat 5iarti#an s5iaan an6 #ita 8uat !arus aman s5iaan 4isiolo6is maupun psi#olo6is 5an 5apat mminimalisir suatu 4# sampin6 !in66a ti5a# l8i! to#si# 8ai# 5ari 8a!an a#ti4 maupun 8a!an tam8a!an an6 8lum 5i4ormulasi. Ba!an s5iaan
4armasi mrupa#an suatu sna3a #imia am6 mmpunai #ara#tristi# 4isi#a, #imia an6 mmpunai #ara#tristi# 4isi#a, #imia an6 8r!u8un6an 5n6an 4# 4arma#olo6is.Pru8a!an s5i#it sa7a pa5a #ara#tristi# trs8ut, 5apat mn8a8#an pru8a!an 4arma#o#inti# suatu sna3a. Suatu s5iaan 5apat 5i#ata#an aman 8ila #a5ar 8a!an a#ti4 5alam 8atas an6 5ittap#an.
). E4#ti4
E4#ti4 5apat 5iarti#an s8a6ai 5alam 7umla! #cil mmpunai 4# an6 optimal. -umla! atau 5osis pma#aian s#ali pa#ai, s!ari 5an slama pn6o8atan ;% #urun 3a#tu< !arus mampu untu# mncapai rsptor 5an mmili#i 4# an6 5i#!n5a#i 1. Anin*amasi 2. Anestesi 3. Anpruris 4. An(istamin +. P%!A PP' 1. Pat&( 2. -itrogliserin
S5iaan 4#ti4 a5ala! s5iaan 8ila 5i6una#an mnurut aturan an6 5isaran#an 5n6an aturan pa#ai mn6!asil#an 4# 4arma#olo6i an6 optimal untu# tiap tiap 8ntu# s5iaan 5n6an 4# sampin6 an6 minimal ;U! "##$ p.34<
. Sta8ilitas Fisi#a
Si4at si4at 4isi#a sprti or6anolptis, #sra6aman, #larutan 5an 9is#ositas ti5a# 8ru8a! ;U! "##$ p.1%&3<
B- % 6>m&. 0. Sta8ilitas "imia
Scara #imia inrt s!in66a ti5a# mnim8ul#an pru8a!an 3arna, p, 5an 8ntu# s5iaan ;U! ""## ' 1%&3<
2. Sta8ilitas Mi#ro8iolo6i
Ti5a# 5itmu#an prtum8u!an mi#roor6anism slama 3a#tu 5ar. -i#a mn6an5un6 prsr9ati4 !arus ttap 4#ti4 slama 3a#tu 5ar
Mi#roor6anism an6 ti5a# 8ol! 5itmu#an pa5a s5iaan : almonella spp$ . )oli$ ntrobacter spp.$ !. aeruginosa$ )lostridium spp.$ )andida albicans ; *achman$ p 4+,<.
Ti5a# 5itmu#an prtum8u!an mi#roor6anism slama 3a#tu 5ar. Mi#roor6anism an6 ti5a# 8ol! 5itmu#an pa5a s5iaan : almonella spp.J .coli nterobacter spp. !.aureginosa )lostridium spp. )andida albicans
/. Sta8ilitas To#si#olo6i
Pa5a pnimpanan maupun pma#aian ti5a# 8ol! a5a #nai#an to#sisitas ;U! ""##$ p.1%&3<
. Sta8ilitas Farma#olo6i
Slama pnimpanan 5an pma#aian 4# traputi#na !arus ttap sama ;U! "##$ p. 1%&3<.
1. Dapat Ditrima
Mmpunai stti#a, pnampilan, 8ntu# an6 8ai# srta mnari# s!in66a mncipta#an rasa naman pa5a saat pn66unaan ; USP HII, p. %0/ %0<
III& STUDI PRAFORMULASI BAHAN AKTIF
'abel 1, asil tudi Pustaka a(an Akf
NO. Ba!an A#ti4 E4# Utama E4# Sampin6 "ara#tristi # Fisi# "ara#tristi # "imia Si4at lain %. A=lastin !i5ro#lori5a S8a6ai anti!isamin !% 8lo#r. 5i6una#an scara topi#al untu# trapi r!initis 5an #on7n6ti9itis ;martin5al, p 2/1< Iritasi #ulit, mn8a8# an #ulit #mra!an &arut 5lm air, 5!i5rat al#o!ol 5an 5i#loromta na ;martin5al, p 2/1< 0* 5osis 8ra5a 5isistmi# 7i#a 5i8ri scara intranasal. ;martin5al, p 2/1<
). Astmi=ol S8a6ai non? s5asi anti!istamin, ti5a# mmili#i 4# s5ati4 5an antimus#arini#. 5i6una#an untu# r!initis, Iritasi #ulit, mn8a8# an #ulit #mra!an, 6atal 6atal. Sr8u# puti!, "larutan: ti5a# larut air, larut 5alam al#o!ol, mu5a! larut 5alam mtil
urti#aria. Mta8olit a#ti4 5ari astmi=ol 5i6una#an s8a6ai %? 8lo#r ;marti5l,p 2/< al#o!ol 5an 5i#loromta na ;martin5al, p 2/< . Dip!n!i5ra min S8a6ai anti!istamin 0. Broma=in 5roc!lori5 Nama lain 8romo5ip!n !i5ramin !i5ro#lori5a S8a6ai ant!i!istamin 5an antimus#arini# 5n6an 4# s5ati4. Biasana 5i6una#an untu# mn6atasi 8atu# 5an 5mam ;martin5al, p 2/C< Iritasi #ulit, mn8a8# an #ulit #mra!an "larutan: larut 5alam air;%:%<, 5alam al#o!ol5an #loro4rom;% :)<, %:2** 5alam tr, %:% isopropil al#o!ol, ti5a# larut 5alam prtolum ;martin5al, p 2/C< p#a 1,/ ;$lar#s Analsis o4 Dru6s an5 Poisons< Prparasina ti5a# 8ol! trlalu lama #arna 8auna 5apat mn8a8#an pin6san ;martin5al, p 2/C< 2 Di4n!i5rami n $l S8a6ai ant!i!istamin 5an antimus#arini#. 5i6una#an untu# mn6atsi 67ala alr6i trmasu# urti#aria 5an an6io5ma, r!initis 5an #on7un6ti9itis, 5an 6an66uan Iritasi #ulit, ruam?ruam, 6atal?6atal, ;martin5al, p 2< Pmrian: puti! ti5a# 8r8au, rasa pait, 5isrtai rasa t8al "larutan : Mu5a! larut 5alam air, 5alam tanol ;C2<P, 5an #loro4orm P, p 0? / pa5a 2 larutan air. T%>) ),0? C, 7am A8sor8sin a 5ipn6aru!i ol! 4irst? pass mta8olism a. BM : Dip!n!5ram in mn6!am8at sito#rom P02* ison=im $(P)D/ an6 i#ut 8rtan66un6 7a3a8 atas mta8olism 88rapa o8at 8ta 8loc#rs
#ulit pruritus. 7u6a 5i6una#an s8a6ai antimti# 5alam pn6o8atan mual 5an munta!. ;martin5al, p 2< san6at su#ar larut 5alam tr P, a6a# su#ar larut 5alam aston P. "larutan &arut %:% 5alam air, %:) 5alam t!anol, %:2* aston, %:) #loro4orm ;$lar#s Analsis o4 Dru6s an5 Poisons< )C%,1) ;martin5al, p 2< trmasu# mtoprolol 5an 9nla4ain anti5prsan. ;martin5al, p 2< / Dipnn5ram in Toclas S8a6ai anti!istamin aitu 8lo#r? ) rsptor ;martin5al, p 2/<
Iritasi #ulit, Pmrian: sr8u# !alus puti!, ti5a# 8r8au, rasa pait 5ii#uti rasa t8al. "larutan : su#ar larut 5alam air, mu5a! larut 5alam tanol ;C/<p 5an #loro4orm p, a6a# su#ar larut 5alam tr p p .%?./ ;8rit!is p!ramacopo ia, p %CC<
;< &arut 5alam %:) tanol, %:) #loro4orm, larut 5alam 8n=n ;$lar#s Analsis o4 Dru6s an5 Poisons<
Ba!an a#ti4 an6 trpili! aitu Di)henhidramin Hidroklorida
In5i#asi trapti# an6 5iin6in#an aitu mn6atasi 6atal?6atal pa5a #ulit, 8ian6 #rin6at, 6i6itan sran66a,
a. Alasan pmili!an 8a!an a#ti4 5ip!n!i5ramin !i5o#lori5a
Ba!an a#ti4 an6 5i6una#an a5ala! 5i4n!i5ramin i5ro#lori5a 5n6an alasan s8a6ai 8ri#ut:
1. D!ip!n!i5ramin !i5ro#lori5a mmili#i in5i#asi an6 ssuai s8a6ai ant!i!istamin 8lo#r !%?rsptor ;mn6atasi 6atal?6atal pa5a #ulit, 8ian6 #rin6at, 6i6itan sran66a< 5i 8an5in6#an 5n6an anti!istamin lainna.
Ant!i!istamin laina aitu:
Astmi=ol ti5a# 5apat 5i6una#an #arna mta8olit a#ti4na aitu norastmi=ol s8a6ai 8lo#r %?rsptor.
Broma=in !i5ro#lori5a s8a6ai ant!i!istamin untu# 8atu# 5an 5mam
Dip!n5ramin toclas turunan 5ari 5!ip!n!i5ramin an6 mn6!am8at rsptor ) 8lo#r
). E4# sampin6 an6 5itim8ul#an 5ari 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a palin6 #cil 5i8an5in6 6olon6an 5i4n!i5ramin lainna aitu !ana snsitisasi an6 !ana 5ialami ol! pasin an6 mmili#i tin6#at #snsiti4itasan #ulit an6 tin66i tr!a5ap 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a.
3. Di4n!i5ramin !i5ro#lori5a mmili#i 4# traputi# an6 l8i! potn tr!a5ap anti alr6i 5i8an5in6#an 6olon6an 5i4n!i5ramin an6 lain #arna mmpunai a#ti4itas anti alr6i an6 l8i! 8ana# 5i8an5in6 6olon6an ant!i!istamin laina 8. Tar6t or6an an6 5itu7u
Di4n!i5ramin !i5ro#lori5a 8#r7a s8a6ai anti!istamin ;% 8loc#r< s!in66a =at ini a#an 8#r7a pa5a rsptor % an6 a5a 5i #ulit. Ol! #arna itu, or6an an6 5itu7u untu# s5iaan ini a5ala! 5rmis 5imana sl mast 5an rsptor % a5a 5i 5rmis #ulit.
c. Tu7uan trapi: lo#al
5. Bntu# s5iaan an6 5ipili! : #rim ;tip o>3< . Alasan:
? #larutan 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a palin6 8sar 5alam air s!in66a s5iaan an6 5ipili! a5ala! #rim an6 8rtip o>3, 5imana tr5iri 5ari s8a6ian 8sar air.
? 5ipili! #rim #arna slain tr5iri 5ari air an6 mrupa#an 4as luar, 7u6a tr5iri 5ari 4as mina# an6 8r4un6si s8a6ai o#lusi4 #arna a#an mnutupi #ulit 5an mn6!am8at air untu# mn6uap, mm8uat sl pi5rmis mluna# s!in66a o8at 5apat masu# # 5alam !in66a mnm8us pi5rmis 5an mncapai or6an tar6t aitu rsptor !istamin an6 a5a 5i 5rmis.
? #rim mmili#i 9is#ositas an6 ti5a# trlalu #ntal 5an 8ntu#na pun ti5a# trlalu #ras 5an pa5at sprti salp,s!in66a #rim l8i! mu5a! 5iols#an 5an mmili#i 5aa s8ar an6 l8i! 8ai#. al ini mn8a8#an o8at trs8ar l8i! mrata pa5a prmu#aan #ulit. ? s5iaan #rim l8i! 8ana# 5i6una#an s!in66a a#an l8i! 4amiliar 5n6an masara#at. ? s5iaan #rim mmili#i si4at s8a6ai mollint 5i8an5in6 5n6an 6l 5an salp
4. Dosis 5an pr!itun6anna
Ta#aran >5osis =at a#ti4
Diam8il 5ari pusta#a:
10 an>58oo# o4 P!armacutical Manu4acturin6 Formulation: Smisoli5 Pro5uct ;!al 2/< Salp 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a 5an +inc astat mn6an5un6 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a % 5an =inc astat *,% untu# 4ormulasi #stra 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a ) 5an =inc astat *,%.
20 Martin5al T! $omplt Dru6 R4rnc /t! E5ition ;!al 2?21<
Pa5a s5iaan topi#al 8iasana mn6an5un6 %?)
< Intrnational -ournal o4 D9lopmnt o4 N3 Topical Dip!n!5ramin 5roc!lori5a: In @itro Prliminar Stu5is 8 @anna Sanna, t al. Pn66unaan 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a untu# topi#al s8a6ai antialr6i 5n6an #onsntrasi s8sar ).
S!in66a 5ipa#ai #onsntrasi 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a s8sar %.
Pr!itun6an 5an alasan 8o8ot tiap #masan
Dalam s#ali pa#ai #rim #uran6 l8i! 5i6una#an )**?**m6
Dalam s!ari 5i6una#an #ali s!ari,7a5i 5alam s!ari 5i8utu!#an )**m6?**m6 /**m6?C**m6
)**m6?**m6 0 1**m6?%)**m6
-i#a pma#aianna 5alam ) min66u 5i8utu!#an #rim s8ana# /**m6?%)**m6 %0 !ari 10**m6?%/1**m6
Dipili! pn66unaan #rim 0 s!ari, s!in66a 5i8uat #rim )* 6 5alam tiap #masan.
Benadr*l + ,ream
"omposisi : Di4n!i5ramin !i5ro#lori5a ) 8>8,al#o!ol, para8n, politiln 6li#ol,air,
In5i#asi : 4#ti4 untu# mn6o8ati 6atal #ulit #arna ra#si alr6i, 6i6itan sran66a,tr8a#ar sinar mata!ari rin6an,poison i9 , atau iritasi #ulit rin6an .
"ontrain5i#asi : cacar, campa#, #ulit trlu#a,ara #ulit an6 luas.
Dosis : ols#an pa5a #ulit an6 sa#it #ali s!ari
"masan : * 6ram
;!ttp:>>333.8na5rl.ca>topical?rli4?m5icin>itc!?cram<
-aladr* krim .)fi/er0
"omposisi : Di4n!ir5amin !i5ro#lori5a %,#alamin 1
In5i#asi : Mn6atasi 6atal?6atal 5is8a8#an 6i6itan sran66a,8ian6 #rin6at, alat #osmti# atau iritasi lainna
Dosis : Ols#an ?0 #ali s!ari pa5a 8a6ian #ulit an6 sa#it
"masan : %%2ml ;ISO In5onsia 9ol 02,!al 1%<
An(i i(-h -ream .Difenhidramin H,l1 /ink a'e(a(0 -ream GNoP!arm $o., &t5.Q
"omposisi : Di4n!i5ramin $l ), =in# astat *.%, #ar8omr C0*, ctl alco!ol, 6lisrin, 6lisril monostarat, para4in,mtilpara8n, miristoil>palmitoil oostarami5> arac!ami5 MEA, PE'?%2 6lisril starat, asam starat,propilpara8n, aLua5st.
In5i#asi : Mn6uran6i 6atal 5an rasa s a#it an6 5 is8a8#an 6i6itan sran66a, iritasi #ulit rin6an 5an ruam a#i8at alr6i tanaman 8racun sprti oa#.
"ontrain5i#asi : Ti5a# 8ol! 5i6una#an untu# pn5rita cacar air atau campa#, ti5a# 8ol! 5i6una#an 5is#itar mulut, pa5a 5ara! an6 luas 5ari tu8u! an6 mn6alami poison i9, #ulit tr8a#ar sinar mata!ari,#ulit rusa#, #ulit mlpu! 8rair.
"masan : %** 6ram ;!ttp:>>5ailm5.nlm.ni!.6o9<
,alame- "omposisi : Di4n!i5ramin $& %, calamin 1, #am4r *,%, al#o!ol )
In5i#asi : Mn6o8ati 6an66uan pa5a #ulit #arna tri# mata!ari, 8ian6 #rin6at, 6atal #arna 6i6itan sran66a,pma#aian #osmti#a,alr6i 5an 6an66uan #cil lain pa5a #ulit.
Dosis : Ols#an pa5a prmu#aan #ulit an6 8rsi! 5an #rin6 ?0 #ali s!ari
"masan : 8otol %** ml ;ISO 9ol 02, !al 1%<
,alare2
"omposisi : 5i4n!i5ramin $& %,calamin 1,#am4r *,%
In5i#asi : alr6i #ulit,8ian6 #rin6at ;ISO 9ol 02, !al 1%<
,aladin Lo(ion
"omposisi : Di4n!i5ramin $l ), $alamin 2, +inc O5 %*, 'lisrin %*, 5an c!ampora L.s
In5i#asi : Mn6o8ati rasa 6atal #arna 8ian6 #rin6at, u5ara panas, 6i6itan sran66a.
Dosis :Ols#an pa5a 5ara! an6 tr#na alr6i atau 6atal 6atal 5ua #ali s!ari.
"masan : &otion /* ml ;ISO 9ol 02, !al 1%<
& S3'3nan Form3la dan Kom)o'i'i Bahan *an4 Diren-anakan R> Di4n!i5ramin $l *,0 6 Nipa6in *,**) 6 Nipasol *,**) 6 Propiln 6li#ol %,C 6 ALua rosa *,0 ml asam starat ), 6 $ra al8a *,/ 6 @aslin al8a %,0/ 6 TEA *,) 6 ALua5s %),2 ml
No. Ba!an Fun6si -umla! ;< S#ala )* 6
% Di4n!i5ramin $l Ba!an a#ti4 ) *,0 6
Nipa6in Pn6a3t *,% *,**) 6
0 Nipasol Pn6a3t *,% *,**) 6
2 Propiln 6li#ol Plarut C,2 %,C 6
/ ALua rosa $ori6n o5oris ) *,0 ml
Asam starat Emulsi4in6 a6nt %,/2 ), 6
1 $ra al8a Mnin6#at#an
#onsistnsi #rim
%,1 *,/ 6
C @aslin al8a Emolint , %,0/ 6
%* TEA Emulsi4in6 a6nt %,2 *,) 6
%% ALua5st plarut /),2 %),2 ml Stan5ar 9anis!in6 cram -umla! 5alam %** 6 ;6< Asam starat %2 $ra al8i ) @aslin al8i 1 TEA %,2 Propiln 6li#ol 1 aLua5st /2,2 PERHITUNGAN 5 Difenhidramin H,l
Ni)a4in Ni)a'ol Pro)ilen 4likol A63a ro'ae ,era al7a a'elin al7a TEA A63ade'
I& !eni' dan Bahan Tam7ahan dalam Form3la a& A'am S(eara( .HPE1 89:0
Pmrian :=at pa5at, #ras mn6#ilat, mnun7u##an susunan !a8lur puti! atau #unin6 pucat, mirip lma# lilin.
Titi# &8ur :/C?*
"larutan : &arut 5alam 8n=na, #ar8on ttra#lori5a, #loro4orm 5an tr, larut 5alam t!anol, !#sana 5an propiln 6li#ol, ta# larut air.
Pn66unaan : Emulsi4in6 a6ntJ solu8ili=in6 a6ntJ asam starat 5n6an #onsntrasi %? )* 5i6una#an untu# salp 5an #rim,
In#ompati8ilitas: Asam starat ti5a# #ompati8l 5n6an #8ana#an lo6am !i5ro#si5a 5an mun6#in #ompati8l 5n6an 8asa, r5u#tor, 5an o#si5ator.
7& ,era Al7a .HPE1 ::90
Pmrian : ti5a# 8rasa, puti! atau a6a# #unin6, 8rupa 8utiran !alus, rasana !ampir sama 5n6an cra 4la9a tapi intnsitasna l8i! rn5a!.
"larutan : &arut 5alam #loro4orm, tr, mina#, mina# 9olatil, 5an #ar8on 5isul4i5a !an6atJ s5i#it larut 5alam tanol ;C2<, pra#tis ti5a# larut 5alam air.
Pn66unaan : untu# mnin6#at#an #onsistnsi #rim 5an salp. In#ompati8ilitas : in#ompati8l 5n6an o#si5ator.
-& a'elin al73m .FI III1 8;;0
Pmrian : massa luna#, ln6#t, 8nin6, puti! J si4at ini ttap stla! =at 5il8ur#an 5an 5i8iar#an !in66a 5in6in tanpa 5ia5u#. Br4luororsnsi lma!, 7u6a 7i#a 5icair#an J ti5a# 8r8au J !ampir ti5a# 8rasa.
"larutan : pra#tis ti5a# larut 5alam air 5an tanol ;C2< p J larut 5alam #loro4orm p, 5alam tr p 5an 5alam tr mina# tana! p, larutan #a5an6?#a5an6 8rpotnsi lma!.
Titi# l8ur : 1?/*o$
Pn66unaan : molint #rim topi#al ;%*?*<, ointmnt topi#al ;sampai %**<. d& TEA .HPE1 :<%0
N
HO OH
HO
trit!anolamin
Pmrian : 8rsi!, a6a# 8r3arna ##unin6an, tr5iri 5ari ),)K,)?nitrilotrit!anol ),)K?imino8ist!anol ;5it!anolamin< 5an s5i#it )?aminortanol ;monot!anolamin<.
"larutan : &arut 5alam aston, #ar8onttra#lori5a, mt!anol, 5an air. &arut 5alam )0 8a6ian 8n=n 5an / 8a6ian tiltr.
Pn66unaan : mulsi4in6 a6nt ; )?0 9> 9<.
p : %*.2 ;*.% N solution< titi# l8ur : )*?)% o$
In#ompati8ilitas : asam minral mm8ntu# "ristal 6aram 5an str. Dn6an asam lma# tin66i a#an mm8ntu# 6aram an6 larut 5alam air. Bra#si 5n6an tm8a6a mm8ntu# #ompl#s 6aram.
e& Pro)ilen Glikol .HPE1 <9"0
Sinonim:%,)?propan5iol, propan? %,)?5iol, mt!l 6lcol, mt!l t!ln 6lcol, %,)? 5i!i5ropropan. Rumus stru#tur : H C C C OH H H H OH H H
Pmrian : ti5a# 8r3arna, #ntal, pra#tis ti5a# 8r8au, rasa manis, rasa s5i#it ta7am mnrupai 6lisrin.
Titi# l8ur : CC $
"larutan : &arut 5alam air, aston, al#o!ol, 6lcrin, 5an #loro4orm, larut 5alam tr 5n6an pr8an5in6an %: /, ti5a# larut 5n6an mina# minral, 5n6an 4i5 oil, ttapi 5apat 8rcampur 5n6an 88rapa mina# ssnsial.
Pn66unaan : Propiln6li#ol 8r4un6si s8a6ai #osol9n 5apat mnin6#at#an #larutan 8a!an o8at. S!in66a mnin6#at#an pntrasina mlalui mm8ran #ulit untu# mncapai tmpat a#sina. Pn66unaan untu# s5iaan topical %2, untu# s5iaan smisoli5a %2?*
In#ompati8ilitas : in#ompati8l 5n6an ra6n o#si5ator sprti #alium prman6anat. f& A63ade'(
Pmrian : cairan 7rni!, ti5a# 8r3arna, ti5a# 8r8au, ti5a# 8rasa.
4& Ni)a4in .FI III1 ;:=1 HPE %%"0 $11O;BM : %2),%2<
Pmrian : sr8u# !a8lur !alus J puti! J !ampir ti5a# 8r8au J ti5a# mmpunai rasa J #mu5ian a6a# mm8a#ar 5ii#uti rasa t8al.
"larutan : larut 5alam 0** 8a6ian airJ ) 8a6ian tanolJ ,2 8a6ian tanol ;C2<J / 8a6ian tanol 2*J %* 8a6ian trJ /* 8a6ian 6lisrinJ )** 8a6ian mina#
#acan6J 5an 2 8a6ian propiln 6li#ol. B- : %,2) 6>cm
"onsntrasi : *,*)?*, Pn66unaan : =at pn6a3t.
In#ompati8ilitas : a#ti9itas antimi#ro8a nipasol a#an 8r#uran6 5n6an a5ana sur4a#tan nonioni#. Propiln 6li#ol a#an mmili#i 4# potnsiasi antimi#ro8a 5ari para8n saaat 5i6una#an sur4a#tan nonionic. In#ompati8ilitas 5n6an 8ntonit, ma6nsium trisili#at, tal#, tra6a#an, natrium al6inat, mina#
snsial, sor8itol, 5an atropin. Bra#si 5n6an 8r8a6ai 6ula 5an 6ula al#o!ol
h& Ni)a'ol . HPE1 <980 $%*%)O ;BM : %1*,)%<
Pmrian : sr8u# !a8lur puti! J ti5a# 8r8au J ti5a# 8rasa.
"larutan : san6at larut 5alam aston 5an tr, larut 5alam %,% 8a6ian tanol C2J 2,/ 8a6ian tanol 2*J )2* 8a6ian 6lisrinJ * 8a6ian mina# minralJ * 8a6ian mina# #acan6J ,C 8a6ian propiln 6li#olJ %%* 8a6ian propiln 6li#ol 2*J 5an )2** 8a6ian air.
B- : %,*1 6>cm pa5a )** $ "onsntrasi : *,*%?*,/
In#ompati8ilitas : a#ti9itas antimi#ro8a nipasol a#an 8r#uran6 5n6an a5ana sur4a#tan nonionic. Ma6nsium alumunium sili#at, ma6nsium trisili#at mn6a8sor8si nipasol s!in66a #an mn6uran6i 4i#asi pn6a3tna. Nipasol a#an ti5a# 8r3arna 5n6an a5ana 8si 5an a#an tr!i5rolisis ol! 8asa lma! 5an
asam #uat. II&METODE Alat: %. Mortir ). Stampr . Tim8an6an analiti# 0. Ba#r 6lass 2. 'las u#ur /. Batan6 pn6a5u# . Su5ip Ba!an: %.Di4n!i5ramin $l ). Asam as#or8at .Nipa6in 0.Nipasol 2. Propiln 6li#ol /. ALua rosa
.@anis!in6 #rim 8as
@anis!in6 #rim 8as Jan6 tr5iri 5ari 1.asam starat C.$ra al8i %*. @aslin al8i %%. TEA %). Propiln 6li#ol %. ALua5s ,ara Ker>a Fas Mina#
$ra al8i )6ram, 9aslin al8i 1 6ram , Asam starat %2
Masa an6 ml8ur ;ll!an< ;%<
Dimasu##an #5alam ca3an, 5il8ur 5iatas 3atr 8at! su!u *o$
Fas Air Nipa6in *,**0 6 dilarutkan dalam ,2 ml propilen glikol Nipasol *,**) 6 dilarutkan dalam ,2 ml propilen glikol
5b0&arutan nipasol 5an propiln 6li#ol
5a0&arutan nipa6in 5an propiln 6li#ol
;a< Dan ;8< 5icampur, 5ia5u# a5 larut 5an !omo6n
$ampuran !omo6n *.)Cml TEA %.2) 6 propiln6li#ol
Ditam8a! air panas su!u 5iatas *O$
Pm8uatan "rim
E9aluasi S5ian "rim %. U7i or6anolptis
$ampuran I ;Fas Mina#<
Di4n!i5ramin $l *.06, Asam
as#or8at *.)6 $ampuran II
$ampuran no % 5an no. ) 5alam mortir !an6at, a5u#
$ampuran III
"rim 7a5i Di6rus 5alam mortir !an6at a5
!alus air a5 larut
$ampuran 5ia5u# a5 !omo6n
$ampuran III ;Fas Air<
Pn6amatan or6anolptis mliputi 3arna, 8au, 5an 8ntu# s5iaan. E9aluasi prtama an6 5ila#u#an a5ala! mn6amati 3arna, 8au 5an 8ntu# s5iaan
2. U7i p s5iaan ;-u3ita, )*%<
Dila#u#an 5n6an mmasu#an #rtas in5icator p mtr # 5alam s5iaan lalu mm8an5in6#an 5n6an p 3arna stan5ar an6 a5a, s!in66a 5i5apat nilai p /?/,2.
2. U7i Daa &#at ;S!o9ana, )*%<
. U7i sta8ilitas s5iaan
U7i sta8ilitas s5iaan 5apat 5ili!at 8r5asar#an a5a atau ti5a#na 4lo#ulasi, cramin6, 5an coalscnt. Pn6u7ian ini 5ila#u#an slama % min66u 5n6an mnimpan s5iaan #rim pa5a 3a5a!na. "mu5ian 5iamati slama % min66u apaa#a! tr7a5i pru8a!an atau
ti5a#. Misalna trpisa!na 4as mina# 5n6an 4as air, mn6n5apna 8a!an?8a!an 5i 8a6ian 8a3a!.
III& Ha'il Per-o7aan
No Mto5 U7i Spsi4i#asi an6 5irncana#an asil prco8aan % U7i Or6anolptis Warna : puti!
Aroma : ma3ar
Bntu# s5iaan : #rimtip o>3
Warna : puti!
Aroma : ma3ar
Bntu# s5iaan : #rimtip o>3 ). U7i @is#ositas 2 %2* Dpas %* Dpas
U-i p *,2 0. U7i tip #rim -i#a s5iaan larut air, ma#a
5is8ut #rim tip o>3
-i#a s5iaan ti5a# larut air, ma#a 5is8ut #rim tip 3>o
S5iaan an6 5i8uat 5apat larut air, ma#a 5is8ut larut air
2. U7i 5aa s8ar Daa s8ar 8ai# mmili#i 5iamtr antara 2? cm
/, 2 cm 5n6an 88an 2* 6
Pr!itun6an Daa s8ar
B8an 2 6 mmili#i 5iamtr 2,)2 cm
B8an %* 6 mmili#i 5iamtr 2,C2 cm
B8an )* 6 mmili#i 5iamtr /, %2 cm
B8an 0* 6 mmili# 5iamtr /,2 cm
B8an 2* 6 mmili#i 5iamtr /,2 cm 'RAFI"
?& Pem7aha'an
Pa5a pra#ti#um #ali ini a#an 5i8uat s5iaan anti!istamin #!ususna untu# mn6atasi 67ala alr6i mliputi urti#aria 5an an6io5ma, r!initis 5an #on7un6ti9itis, 5an 6an66uan #ulit pruritus. Ba!an a#ti4 an6 5i6una#an untu# s5iaan #ami a5ala! 5i4n!i5ramin !i5o#lori5a. Dip!n!i5ramin !i5ro#lori5a mmili#i in5i#asi an6 ssuai s8a6ai ant!i!istamin 8lo#r !%? rsptor ;mn6atasi 6atal?6atal pa5a #ulit, 8ian6 #rin6at, 6i6itan sran66a< 5i 8an5in6#an 5n6an anti!istamin lainna. Ant!i!istamin laina sprti astmi=ol ti5a# 5apat 5i6una#an #arna mta8olit a#ti4na aitu norastmi=ol s8a6ai 8lo#r rsptor %, Broma=in !i5ro#lori5a s8a6ai ant!i!istamin untu# 8atu# 5an 5mam, 5ip!n5ramin toclas turunan 5ari
eban 5g0 #a7a sebar
5!ip!n!i5ramin an6 mn6!am8at rsptor ) 8lo#r. Slain itu 4# sampin6 an6 5itim8ul#an 5ari 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a palin6 #cil 5i8an5in6 6olon6an 5i4n!i5ramin lainna aitu !ana snsitisasi an6 !ana 5ialami ol! pasin an6 mmili#i tin6#at #snsiti4itasan #ulit an6 tin66i tr!a5ap 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a, 5an 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a mmili#i 4# traputi# an6 l8i! potn tr!a5ap anti alr6i 5i8an5in6#an 6olon6an 5i4n!i5ramin an6 lain #arna mmpunai a#ti4itas anti alr6i an6 l8i! 8ana# 5i8an5in6 6olon6an ant!i!istamin laina. Di4n!i5ramin mrupa#an anta6onis rsptor %. Blo#a5 rsptor ol! anta6onis % a#an mn6!am8at tri#atna !istamin pa5a rsptor s!in66a mn6!am8at 5ampa# a#i8at !istamin, misalna #ontra#si otot polos 5an pnin6#atan prma8ilitas pm8ulu! 5ara!.
S5iaan an6 #ami pili! a5ala! #rim tip o>3. Dipili! 8ntu# s5iaan #rim tip o>3 #arna #larutan 5i4n!i5ramin !i5ro#lori5a palin6 8sar 5alam air. Slain #arna itu, #rim o>3 tr5iri 5ari air an6 mrupa#an 4as luar 5an mina# an6 mrupa#an 4as 5alam s!in66a 4aas air trs8ut a#an mn6!i5rasi #ulit an6 a#an mm8uat #ornosit an6 a5a 5i 5alam stratum #ornum a#an selling s!in66a a#an tr8ntu# pori?pori an6 mmu5a!#an o8at untu# mnm8us stratum #ornum 5an mnu7u sl tar6t aitu 5i 5rmis. Dari s6i aspta8ilitas, #rim mmili#i 9is#ositas an6 ti5a# trlalu #ntal 5an 8ntu#na pun ti5a# trlalu #ras 5an pa5at sprti salp, s!in66a #rim l8i! mu5a! 5iols#an 5an mmili#i 5aa s8ar an6 l8i! 8ai#. al ini mn8a8#an o8at trs8ar l8i! mrata pa5a prmu#aan #ulit. Di8an5in6#an 5n6an 6l, s5iaan #rim mmili#i si4at s8a6ai mollint s5an6#an 6l ti5a#.
S5iaan #rim 5i4n!i5ramin mn66una#an 8asis 9anis!in6 cram an6 mn6an5un6 4as air antara lain TEA 5an propiln 6li#ol srta 8a!an pn6a3t aitu, nipa6in 5an nipasol. TEA 8r4un6si s8a6ai mulsi4in6 a6nt, propiln6li#ol s8a6ai plarut nipa6in 5an nipasol #arna
#larutan nipa6in 5an nipasol 5i 5alam propiln6li#ol l8i! 8ai# 5i8an5in6 air, 5imana pr8an5in6an #larutan nipa6in 5alam propiln6li#ol %:2 s5an6#an 5alam air %:0** 5an pr8an5in6an nipasol 5alam propiln6li#ol %:,C s5an6#an 5alam air %:)***.
Pn66unaan 8a!an pn6a3t nipa6in 5an nipasol, scara #om8inasi untu# mnin6#at#an a#ti9itas antimi#ro8a an6 mmpunai spctrum anti8a#tri an6 luas 5alam ran6 p 0?1 5an a#an mnurun 4i#asina saat p l8i! 5ari 1 #arna 7i#a 5i6una#an scara tun66al 5aa antimi#ro8ana l8i! #cil. Pa5a 4ormula ini ti5a# mn66una#an asam 8n=oat 5an natrium 8n=oat 5i#arna#an pna ti5a# coco# 5n6an p #ulit aitu asam 8n=oat mmili#i p ),2?
0,2 5annatrium 8n=oat mmili#i p )?2.
Fas mina# an6 5i6una#an aitu , cra al8i, 9aslin al8i, 5an asam starat.$ra al8i 8r4un6si s8a6ai pnin6#at #onsistnsi #rim, 9aslin al8i 8r4un6si s8a6ai mollint 5an asam
Pa5a pross pm8uatan s#ala la8oratorium an6 prtama, #rim ti5a# 8r!asil untu# 5i8uat. Fas mina# 5an 4as cair ti5a# 5apat 8rcampur 5an san6at 7las pmisa!anna. Pa5a pross pm8uatan ini tr7a5i pru8a!an su!u an6 san6at si6ni4i#an trutama #ti#a 4as cair 5an 4as mina# 5ituan6 pa5a mortir an6 #uran6 panas. Slain itu 7u6a tr5apat pr85aan su!u antara 4as cair 5an 4as mina#na. Fas mina# an6 8aru 5ian6#at 5ari 3atr 8at! l8i! panas 5ari pa5a 4as cair s!in66a #5uana ti5a# 5apat salin6 campur.
Pross pm8uatan an6 #5ua 5i5apat#an !asil #rim sprti an6 5iin6in#an. Pa5a pross ini su!u antara 4as cair, 4as mina#, 5an tmpat pm8uatan 8nar?8nar 5i7a6a. Slan7utna 5ia5u# plan?plan 5an #onstan !in66a tr8ntu# masa #rim an6 8a6us. Dari pm8uatan an6 #5ua ini 5i5apat !asil #rim an6 8r3arna puti! susu, lm8ut, 5an ti5a# mmisa!. Stla! pm8uatan s#ala la8 an6 #5ua ini slsai 5an 8r!asil 5ilan7ut#an # pm8uatan s#ala 8sar
aitu )** 6ram.
Stla! 5i5apat s5iaan 5n6an s#ala 8sar, 5alam pra#ti#um ini 5i8uat s8ana# )** 6ram, #mu5ian 5ila#u#an u7 9aluasi tr!a5ap s5iaan an6 mliputi u7i or6anolptis, u7i 9is#ositas, u7i p, u7i tip #rim, 5an u7i 5aa s8ar. asil 5ari 9aluasi s5iaan #rim D4in!i5ramin an6 tla! 5ila#u#an s8a6ai 8ri#ut :
No Mto5 U7i Spsi4i#asi an6 5irncana#an asil prco8aan % U7i Or6anolptis Warna : puti!
Aroma : ma3ar
Bntu# s5iaan : #rimtip o>3
Warna : puti!
Aroma : ma3ar
Bntu# s5iaan : #rimtip o>3 ). U7i @is#ositas 2 %2* Dpas %* Dpas
U-i p *,2
0. U7i tip #rim -i#a s5iaan larut air, ma#a 5is8ut #rim tip o>3
-i#a s5iaan ti5a# larut air, ma#a 5is8ut #rim tip 3>o
S5iaan an6 5i8uat 5apat larut air, ma#a 5is8ut larut air
2. U7i 5aa s8ar Daa s8ar 8ai# mmili#i 5iamtr antara 2? cm
/, 2 cm 5n6an 88an 2* 6
Dari lima macam 9aluasi an6 tla! 5ila#uan, !ampir smua !asil 9aluasi mmnu!i spsi4i#asi an6 tla! 5irncana#an. Stla! mlalui 8r8a6ai u7i 5an 5inata#an ssuai 5n6an spsi4i#asi an6 tla! 5itntu#a, ma#a #rim 5i#mas s8a6ai #rim anti!istamin an6 5i6una#an untu# mn6uran6i rasa 6atal a#i8at alr6i pa5a #ulit.
I?& Ke'im)3lan
%. Saat pm8uatan #rim 5n6an cara pl8uran, #a5aan su!u an6 sama antara #5ua 4as san6atla! pntin6, !al ini 5apat mn7a5i sala! satu alasan #6a6alan pm8ntu#an mulsi