• Tidak ada hasil yang ditemukan

Busana Kejawen

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Membagikan "Busana Kejawen"

Copied!
7
0
0

Teks penuh

(1)

Busana Kejawen (Jangkep) ing Surakarta Ngrembag bab busana kejawen ing Surakarta Busana Kejawen (Jangkep) ing Surakarta Ngrembag bab busana kejawen ing Surakarta  punika boten saged oncat saking bud

 punika boten saged oncat saking budaya jawi. Sabab busana kejawen makaten kalebetaya jawi. Sabab busana kejawen makaten kalebet "Pangipun Budaya Jawi". ene budaya jawi

"Pangipun Budaya Jawi". ene budaya jawi ing ngriki! tegesipun budaya jawi ingkanging ngriki! tegesipun budaya jawi ingkang sumberipun saking Keraton Surakarta adiningrat

sumberipun saking Keraton Surakarta adiningrat inggi# punika busana kejawen ingkanginggi# punika busana kejawen ingkang dumugi sapriki ad#akan sami dipun wuningani. $et#anipun manawi wonten

dumugi sapriki ad#akan sami dipun wuningani. $et#anipun manawi wonten tiyang gad#a#tiyang gad#a# damel mantu umpamanipun! dipun tema#a itawi

damel mantu umpamanipun! dipun tema#a itawi mboten dipun tema#a! ngertos utawi mboten dipun tema#a! ngertos utawi mbotenmboten ngertos nyatanipun sa%emper kaliyan busana tatanan ing Keraton Surakatra adiningrat.

ngertos nyatanipun sa%emper kaliyan busana tatanan ing Keraton Surakatra adiningrat. &engga# busana tatanan Keraton Surakarta adiningrat punika sakawit ing jaman Juneneng &engga# busana tatanan Keraton Surakarta adiningrat punika sakawit ing jaman Juneneng alem 'ngkang Sinoe#oen Kanjeng Soesoe#oenan Paku Buwana Kaping '''

alem 'ngkang Sinoe#oen Kanjeng Soesoe#oenan Paku Buwana Kaping ''' rikalarikala #amarengaken Pangeran &angkubumi (Bapa Paman piyambak 'SKS PB ''') utawi rayi #amarengaken Pangeran &angkubumi (Bapa Paman piyambak 'SKS PB ''') utawi rayi alem 'ngkang Sinoe#oen Kanjeng Seosoe#oenan Pakoe Buwono Kaping '' kagem alem 'ngkang Sinoe#oen Kanjeng Seosoe#oenan Pakoe Buwono Kaping '' kagem

#angrenggani Keraton Ngayojakarta (Perjanjian iyanti warsa *+,,) Busana lami ingkang #angrenggani Keraton Ngayojakarta (Perjanjian iyanti warsa *+,,) Busana lami ingkang kalebet tetilaran saking &ajapa#it lan emak Bintara Kanjeng Pangeran &angkubumi (B ') kalebet tetilaran saking &ajapa#it lan emak Bintara Kanjeng Pangeran &angkubumi (B ') kagem ing Ngayojakarta kados ingkang sami

kagem ing Ngayojakarta kados ingkang sami dipun uningani ngantos dumugi! salajengipundipun uningani ngantos dumugi! salajengipun lumampa#ipun pamarinta# wonten ewa#-ewa#an sawetawis ing jaman 'SKS PB '

lumampa#ipun pamarinta# wonten ewa#-ewa#an sawetawis ing jaman 'SKS PB '

kalajengaken ewa#-ewa#an mali# ing jaman 'SKS PB  tuwin PB '. ene ingkang bad#e kalajengaken ewa#-ewa#an mali# ing jaman 'SKS PB  tuwin PB '. ene ingkang bad#e kaand#araken ing ngand#ap punika busana jawi ing

kaand#araken ing ngand#ap punika busana jawi ing jaman 'ngkang Sinoe#oen Paku Boewonojaman 'ngkang Sinoe#oen Paku Boewono Kaping '' sawargi ngantos punika. Busana kejawen

Kaping '' sawargi ngantos punika. Busana kejawen ing Surakarta sakpunika! kados wontening Surakarta sakpunika! kados wonten ing Keraton Surakarta tumrap kakung wonten kali# inggi# punika/ Busana Jawi Jangkep ing Keraton Surakarta tumrap kakung wonten kali# inggi# punika/ Busana Jawi Jangkep (0geman warni $emeng) Busana Jawi Jangkep Padintenan (Saugeran boten $emeng) Busana (0geman warni $emeng) Busana Jawi Jangkep Padintenan (Saugeran boten $emeng) Busana Jawi saking Nginggil mangand#ap antawisipun /

Jawi saking Nginggil mangand#ap antawisipun / 1d#eng (Blangkon! d#estar) Kulambi1d#eng (Blangkon! d#estar) Kulambi (2asukan krowok wingking) Setagen (paningset) Sabuk (paningset) 3pek

(2asukan krowok wingking) Setagen (paningset) Sabuk (paningset) 3pek - 4imang - 5erep- 4imang - 5erep Sinjang (nyamping) Keris

Sinjang (nyamping) Keris ( #uwung! 6a( #uwung! 6angkingan) $enela utawi ngkingan) $enela utawi selop (namung kagemselop (namung kagem sanjawining Keraton)

sanjawining Keraton) 7'58S87'

7'58S87' B1S0N0 P2'0 J06B1S0N0 P2'0 J0600

 Busana adat Jawa biasa disebut dengan busana kejawen mempunyai perlambang tertentu bagi  Busana adat Jawa biasa disebut dengan busana kejawen mempunyai perlambang tertentu bagi orang Jawa. Busana Jawa penu# dengan piwulang sinand#i (ajaran tersamar) kaya akan ajaran orang Jawa. Busana Jawa penu# dengan piwulang sinand#i (ajaran tersamar) kaya akan ajaran Jawa. alam busana Jawa ini tersembunyi ajaran untuk melakukan segala sesuatu di dunia ini Jawa. alam busana Jawa ini tersembunyi ajaran untuk melakukan segala sesuatu di dunia ini secara#armoni yang berkaitan dengan akti9itas se#ari-#ari! baik dalam #ubungannya dengan secara#armoni yang berkaitan dengan akti9itas se#ari-#ari! baik dalam #ubungannya dengan sesama manusia!

sesama manusia! diri sendiri diri sendiri maupun 4u#maupun 4u#an :an :ang &a#a Kuasa Pencipta ang &a#a Kuasa Pencipta segalanya. Pakaiansegalanya. Pakaian adat yang dikenakan pada bagian kepala adala#! seperti iket! ud#eng ibagian tubu# ada adat yang dikenakan pada bagian kepala adala#! seperti iket! ud#eng ibagian tubu# ada rasukan (baju)/ jarik sabuk! epek! timang ibagian belakang tubu# yakni keris ikenakan rasukan (baju)/ jarik sabuk! epek! timang ibagian belakang tubu# yakni keris ikenakan dibagian bawa# atau bagian kaki yaitu canela. busana pria jawa Penutup Kepala 1ntuk bagian dibagian bawa# atau bagian kaki yaitu canela. busana pria jawa Penutup Kepala 1ntuk bagian kepala biasanya orang Jawa kuna (tradisional) mengenakan iket yaitu ikat kepala yang

kepala biasanya orang Jawa kuna (tradisional) mengenakan iket yaitu ikat kepala yang dibentuk sedemikian rupa se#ingga menjadi penutup kepala. $ara mengenakan iket #arus dibentuk sedemikian rupa se#ingga menjadi penutup kepala. $ara mengenakan iket #arus kenceng (kuat) supaya ikatan tidak muda# terlepas. &akna iket dimaksudkan manusia kenceng (kuat) supaya ikatan tidak muda# terlepas. &akna iket dimaksudkan manusia seyogyanya mempunyai pemikiran yang kenceng! tidak muda# terombang-ambing #anya seyogyanya mempunyai pemikiran yang kenceng! tidak muda# terombang-ambing #anya karena situasi atau orang lain tanpa pertimbangan yang matang. ampir sama penggunaannya karena situasi atau orang lain tanpa pertimbangan yang matang. ampir sama penggunaannya yaitu ud#eng juga! dikenakan di bagian kepala dengan cara mengenakan seperti mengenakan yaitu ud#eng juga! dikenakan di bagian kepala dengan cara mengenakan seperti mengenakan sebua# topi. Jika suda# dikenakan di atas kepala! iket dan ud#eng sulit dibedakan karena ujud sebua# topi. Jika suda# dikenakan di atas kepala! iket dan ud#eng sulit dibedakan karena ujud dan ;ungsinya sama. 1d#eng dari kata kerja &ud#eng atau mengerti dengan jelas! ;a#am. dan ;ungsinya sama. 1d#eng dari kata kerja &ud#eng atau mengerti dengan jelas! ;a#am. Blangkon Jogja Blangkon Solo &aksudnya agar manusia mempunyai pemikiran

Blangkon Jogja Blangkon Solo &aksudnya agar manusia mempunyai pemikiran yang kuku#!yang kuku#! mengerti dan mema#ami tujuan #idup dan ke#idupan atau sangkan paraning dumadi. Selain mengerti dan mema#ami tujuan #idup dan ke#idupan atau sangkan paraning dumadi. Selain itu ud#eng juga mempunyai arti ba#wa manusia se#arusnya mempunyai ketrampilan dapat itu ud#eng juga mempunyai arti ba#wa manusia se#arusnya mempunyai ketrampilan dapat menjalankan pekerjaannya dengan dasar

menjalankan pekerjaannya dengan dasar pengeta#uan yang mantap atau mud#eng. enganpengeta#uan yang mantap atau mud#eng. engan kata lain #endakla# manusia

kata lain #endakla# manusia mempunyai ketrampilan yang pro;esional. B3SK0Pmempunyai ketrampilan yang pro;esional. B3SK0P 50N1N B3SK0P 0

50N1N B3SK0P 044350 Beskap Sikepan Busana 350 Beskap Sikepan Busana Busana kejawen Busana kejawen seperti beskapseperti beskap selalu dilengkapi dengan / Benik (kancing baju) disebela# kiri dan kanan. 5ambang yang selalu dilengkapi dengan / Benik (kancing baju) disebela# kiri dan kanan. 5ambang yang

(2)

tersirat dalam benik itu adala# agar orang (jawa) dalam melakukan semua tindakannya apapun selalu diniknik! diper#itungkan dengan cermat. 0papun yang akan dilakukan

#endakla# jangan sampai merugikan orang lain! dapat! menjaga antara kepentingan pribadi dan kepentingan umum. Sabuk (ikat pinggang) dikenakan dengan cara dilingkarkan

(diubetkan) ke badan. 0jaran ini tersirat dari sabuk tersebut adala# ba#wa #arus bersedia untuk tekun berkarya guna memenu#i kebutu#an #idupnya. 1ntuk itula# manusia #arus ubed (bekerja dengan sunggu#-sunggu#) dan jangan sampai kerjanya tidak ada #asil atau buk (impas<tidak ada keuntungan). Kata sabuk berarti usa#akanla# agar segala yang dilakukan tidak ngebukne. Jadi #arus ubed atau gigi#. 3pek bagi orang jawa mengandung arti ba#wa untuk dapat bekerja dengan baik! #arus epek (apek! golek! mencari) pengeta#uan yang  berguna. Selama menempu# ilmu upayakan untuk tekun! teliti dan cermat se#ingga dapat

mema#ami dengan jelas. 4imang bermakna ba#wa apabila ilmu yang didapat #arus dipa#ami dengan jelas atau gamblang! tidak akan ada rasa samang (k#awatir) samang asal dari kata timang. 4imang dan 5erep Jarik atau sinjang merupakan kain yang dikenakan untuk menutup tubu# dari pinggang sampai mata kaki. Jarik bermakna aja gampangserik (jangan muda# iri ter#adap orang lain). &enanggapi setiap masala# #arus #ati-#ati! tidak grusa-grusu

(emosional). 6iru Jarik atau kain dikenakan selalu dengan cara mewiru (meripel) pinggiran yang 9ertikal atau sisi saja sedemikian rupa. 6iru atau wiron (rimple) diperole# dengan cara melipat-lipat (mewiru). 'ni mengandung pengertian ba#wa jarik tidak bisa lepas dari wiru! dimaksudkanwiwiren aja nganti kleru! kerjakan segala #al jangan sampai keliru agar bisa menumbu#kan suasana yang menyenangkan dan #armonis. Bebed adala# kain (jarik) yang dikenakan ole# laki-laki seperti #al nya pada perempuan! bebed artinya manusia #arus ubed! rajin bekerja! ber#ati-#ati ter#adap segala #al yang dilakukan dan tumindak nggubed ing rina wengi (bekerja sepanjang #ari) $anela $anela mempunyai arti $ant#elna jroning nala

(pegangla# kuat dalam #atimu) canela sama artinya $ripu! Selop! atau sandal. $anela selalu dikenakan di kaki! artinya dalam menyemba# kepada 4u#an :ang &a#a Kuasa! #endakla# dari la#ir sampai batin sujud atau manemba# di kaki-N:0. alam #ati #anyala# sumele# (pasra#) kepada kekuasaan 4u#an :ang &a#a 3sa. $uriga lan warangka $uriga atau keris  berujud wila#an! bila#an dan terdapat di dalam warangka atau wada#nya. $uriga dikenakan di  bagian belakang badan. Keris ini mempunyai pralambang ba#wa keris sekaligus warangka

sebagaimana manusia sebagai ciptaan dan penciptanya :atu 0lla# :ang &a#a Kuasa!

manunggaling kawula usti. Karena diletakkan di bagian belakang tubu#! keris mempunyai arti ba#wa dalam menyemba# 4u#an :ang &a#a Kuasa #endakla# manusia bisa untuk ngungkurake god#aning setan yaitu menjau#kan godaan setan yang se nantiasa mengganggu manusia ketika manusia akan bertindak kebaikan. emikianla# ;iloso;i yang terkandung dalam busana pria jawa . Semoga bisa menjadikan kita pelajaran #idup. dan menamba# wawasan kita tentang budaya jawa yang adilu#ung ini. sumber /

#ttp/<<semarasanta.wordpress.com<! #ttp/<<kisa#bangsa.wordpress.com<!

#ttp/<<pakwoadijawa.blogspot.com<! #ttp/<<busanaadatjawa.blogspot.com< Seni Busana Jawa  bersumber pada seni busana yang ada dikaraton ! dibedakan menjadi dua jenis! yaitu  (*) seni  busana untuk putra dan (=) seni busana untuk putri. ari dua jenis seni busana ini

 pemba#asaannya sebagai berikut. a. Seni Busana Putra Busana putra bagi karaton Surakarta dapat dikatakan sebagai pengagemen kejawen Surakarta atau juga disebut busana Jawi Jangkep. Berdasarkan keperluaannya! busana Jawi Jangkep dibedakan menjadi dua yaitu / Pakaian #arian (padintenan) warna bukan #itam Pakaian bukan #arian (sanes padintenan) yaitu pakaian untuk upacara dan warnanya selalu #itam. &engenai busana ini 'ngkang

Sinu#un Paku Buwana ' menyatakan sebagai berikut/ Nyandang nganggo iku dadya sarana #amengku mangusa jaba jero. &armane pantese panganggonira. 4rep pangentraping

 panganggon! cund#ukna kalawan ka#aning badanira apadene pangatira. Berbusana itu menjadi sarana menjaga manusia luar dan dalam. Sesuai pengetrapan busana! cocokkan

(3)

dengan keadaan dan pangkat. Berdasarkan penrnyataan diatas ba#wa busana karaton

Surakarta dapat mencerminkan keadaan dan pangkat bagio yang memakainya. Sebagai conto#  bagio 0bdi dalem yang belum berpangkat bupati sepu# tidak diperkenankan memakai

sikepan. 0dapun yang menjadi kelengkapan busana Jawi Jangkep! k#usus bagi busana laki-laki adala# sebagai berikut / estar ('kat belangkon) dan kuluk 2asukan krowok artinya  berlubang dibelakang sebagai tempat keris! yang jenisnya ada , macam / 0tela# / kancing  baju ditenga# dari le#er ke bawa# Beskap / kancing baju di kanan dan kiri 4akwa / seperti  beskap yang bagian bawa# lancip memanjang 5angen#arjan / seperti beskap tetapi di depan

seperti jas-bukak Sikepan / seperti atela# tetapi kancing baju tidak dimasukkan dan didalam memakai rompi berwarna puti#. Sabuk / semacam setagen 3pek! timang! dan lerep / semacam ikat pinggang Nyamping / kain 6angkingan atau keris 5ambaran suku atau selop<canela Perlengkapan Busana Jawi Jangkep bagi kerabat karaton ada aturan yang disesuaikan dengan kedudukan dan kepangkatan. 0dapun aturan yang dimaksud secara garis besar antara lain sebagai berikut / *. #estar! kuluk Bagi abdi dalem jajar sampai dengan bupati d#estarnya #arus menggunakan kuncung dan mond#olannya cekok. 0kan tetapi bagi tiya Nginggil sampai dengan Pangeran Putra d#estarnya tidak memakai kuncung dan mond#olannya  jebe#an. Kuluk untuk keperluan k#usus misalnya untuk 2aja dan Pengantin Karaton. =.

2asukan Krowok Bagi abdi dalem jajar sampai dengan bupati! Santana Panji dan 2iyo

 Ngand#ap busananya atela#! akan tetapi bagi santana dalem 2iyo Nginggil Pangeran 6aya# dan Pangeran. >. Sabuk K#usus sabuk yang tergolong cind#e #anya untuk raja. ?. 3pek 1ntuk   para pangeran putra! pangeran sentana dan 2iyo Nginggil diperkenankan memakai sabuk

yang bermoti; untu walang berbordir! dan abdi dalem selain itu epeknya polos. ,. Nyamping K#usus kain yang bermoti; lereng #anya bole# dipakai ole# pangeran waya# dan pangeran  putra. Bagi abdi dalem moti; lereng tersebut tidak diperkenankan memakainya. Busana Jawi

Jangkep yang merupakan tradisi Jawa ini mencerminkan adanya suatu pandangan ba#wa/ 0jining raga ana busana yang berarti @#arga diri seseorang dapat tercerminkan pada busanaA. al yang demikian diper#atikan dalam lingkungan karaton. al ini berdasarkan pertimbangan  ba#wa masala# busana juga termasuk dalam tatakrama. 1ntuk busana Jawa ini memiliki  prospek yang cera#! sebab bagi masyarakat Jawa k#ususnya Surakarta! dalam kegiatan

upacara adat misalnya upacara perkawinan ada kecenderungan untuk memakai Jawa dan bagi masyarakat ada kebanggaan untuk memakai busana itu. Keadaan yang demikian dapat

dikatakan sebagai usa#a melestarikan kebudayaan Karaton Surakarta adiningrat.

Se#ubungan dengan kelengkapan busana yang tela# disebutkan! di Kar aton Surakartaada  beberapa model busana. &odel busana itu merupakan sebua# kostum yang menunjukkan

identitas pemakainya. 0dapun model busana yang dimaksud adala# sebagai berikut. *. $ot#an =. $#otan Sikepan $ekak >. Sikepan $ekak ?. Prajuritan 4runo Kembang ,. Beskap .

Beskap Kembang +. 4akwa C. #otd#ot ed#ed#eran Sikepan 0geng D. 5angen#arjan

*E.Busana Pengantin Putra Basa#an. &odel-model busana tersebut dapat dijelaskan sebagai  berikut / *. Putra $ot#an Busana ini dikenakan ole# para putra raja sebelum mereka dewasa  pada setiap upacara Pasowanan. Busana ini tanpa baju<bagian atas. &ereka mengenakan  pakaian batik berpola parang seperti Parangbarong! ikat pinggang lebar! gesper ikat pinggang

dan kalung ulur. =. Busana $ot#an Sikepan $ekak Busana ini dikenakan ole# para pangeran yang memakai Sikepan berwarna puti#! rompi puti# di bagian dalam! kalung! tanpa d#estar. Busana ini dikenakan untuk mengiringi pengantin pria. >. Pangeran Sikepan $ekak Busana ini dikenakan ole# putra raja yang dinobatkan menjadi pangeran. Busana ini juga dikenakan dalam upacara untuk memperingati ulang ta#un penobatan sang raja dan dalem upacara  pernika#an para putra dan putri raja. Busana ini terdiri atas d#estar! beskap! sikepan dengan

rompi! lencana di bagian dalam! kalung ulur! pakaian batik pola parang! ikat pinggang! ikat  pinggang lebar! gesper ikat pinggang dan boro. ?. Pangeran Prajuritan / 4runo Kembang

(4)

Busana ini terdiri atas kuluk! sikepan cekak dengan rompi di bagian dalamnya. Busana  prajuritan ini dilengkapi dengan kalung ulur! ikat pinggang! kain celup! ikat pinggang lebar!

gesper ikat pinggang keris dan anggar! pantalon panjen dan cancutan. ,. Pangeran Bes kap Kembang Busan aini dikenakan ole# para pangeran. Busana Beskap Kembang dilengkapi dengan d#estar biru! ikat pinggang! ikat pinggang lebar! gesper ikat pinggang. Busana ini dikenakan pada upacara Pasowanan pada malam #ari. . Putra #od#ot ed#ed#eran Sikepan 0geng #otd#ot ed#ed#eran dikenakan ole# para pangeran dalem kesempatan 7esti9al rebeg &ulud. &ereka juga mengenakan Kuluk &at#ak! Sikepan 0geng yang disulam dengan benang keemas-emasan! selop! keris! ikat pinggang! ikat pinggang lebar! gesper ikat  pinggang! kalung ulur! pantalon celup dengan #od#ot 0geng ed#ed#eran. Busan aini juga

dikenakan dalam upacara-upacara pernika#an. +. Putra 5angen#arjan &enurut sejara#! busana 5angen#arjan diciptakan ole# &angkunegaran F'' ketika beliau meng#adap Sri Susu#unan Paku Buwana ' di Pesanggra#an 5angen#arjan. Nam a5angen#arjan diberikan ole# Sri Susu#unan Paku Buwana ' pada busana yang diciptakan ole# Sri Paduka &angkunegara. ewasa ini busana 5angen#arjan dikenakan ole# pengantin pria selama upacara Sang-keran. alam tradisi perkawinan Jawa! busana ini dikenakan ole# pengantin pria dan dikenal sebagai  busana 5angen#arjan. b. Seni Busana Putri Busana Putri bagi karaton Surakarta merupakan  busana tradisional Jawa yang mencerminkan putri karaton. 'stila# putri karaton ini

mengisyaratkan adanya makna keibuan! keanggunan! kelembutan! kesopanan! dan seje nisnya! dan bukanla# mengisyaratkan makna yang sebaliknya. Sama #alnya dengan busana putra!  busana putri juga disesuaikan dengan kedudukan atau kepangkatan bagi pemakainya.

Kelengkapan busana putri karaton Surakarta adala# sebagai berikut / *. 1ngkel atau sanggul =. Kebayak >. Semekan ?. Setagen ,. Januran dan Slepe mirip epek dan timang (busana putra) . Kain panjang (sinjang dan d#od#otan) atau nyamping Kelengkapan busana tersebut

 pemakainya disesuaikan dengan umur! kepangkatan dan keperluannya. Se#ubungan dengan #al tersebut di karaton Surakarta dikenal adanya jenis atau model busana putri sebagai berikut / *. Sabuk 6ala =. Sabuk 6ala Kebayak $ekak >. #od#ot 0geng Ngumbar Kunca ?.

Semekan kancing 6ingking ,. Pincung Kencong . Bed#aya #od#ot Klembre#an +. Kebaya $ekak C. Kebaya panjang D. Busana pengantin Putri Basa#an &odel-model busana tersebut dapat dijelaskan sebagai berikut/ *. Putri Sabukwala Busana ini terdiri atas pakaian pola dringin dengan slepe! ukel wela# sawelit! cunduk jungkat! cunduk mentul! kalung! anting-anting! gelang dan cincin. Busana ini juga dikenakan untuk mengiringi pengantin wanita. =. Putri Sabukwala Kebaya $ekak Busana ini dikenakan ole# para putri raja pada upacara tetesan dan supitan. Para putri raja mengenakn busana ini dengan pakaian Kebaya $ekak gesper penu# #iasan! slepe! ukel wela# sawelit! dilengkapi dengan kokar! cunduk Jungkat! cunduk mentul dengan asesoris. >. Putri #od#ot 0geng Ngumbar Kunca alam kesempatan 7esti9al arebeg &aulud di karaton! para putri raja yang suda# menika# mengenakan busana  Ngumbar Kunco! konde 1kel 0geng yang di#iasi dengan kembang Banguntulak! dilengkapi

dengan borokan! untaian bungan melati! cunduk jungkat! anting-anting berbentuk Brumbungan! kalung! gelang! kain batik celup. iatasnya dikenakan selendang! ikat  pinggang! pending dan slepe. ?. Putri Semekan Kancing 6ingking setiap #ari Senin dan

Kamis ketika para putri raja meng#adap raja! mereka mengenakan busana Semakan Kancing 6ingking dan pakaian batik pola parang! misalnya/ parang Baris dengan busana semekan  pola dringin yang bagian belakangnya dikancing dengan peniti. Konde 1kel 0geng mereka

di#iasi daun pandan. Busana ini dikenakan ole# para putri raja ke suatu tempat yang disebut Sangkeran. 1ntuk upacara pernika#an! mereka mengenakan kalung! gelang! anting-anting! cunduk jungkat! cincin. ,. Putri Pinjung Kencong Busana ini dikenakan ole# para putri raja yang tela# berusia lebi# dari C ta#un! sebelum mereka menginjak dewasa. Para putri raja mengenakan pakaian celup! mekak! dan 1kel 6ela# Sawelit dilengkapi dengan kokar cunduk  jungkat! cunduk mentul dan per#iasan lengkap. . Bed#aya #od#ot Klembre#an

(5)

(0mpil-ampil &iyos Bakda) Busana ini dikenakan ole# para pembantu wanita dari pejabat tinggi istana selama upacara besar karaton. &ereka mengiringi raja dan membawa #arta milik raja. +. Putri Kebaya $ekak alam kesempatan mendampingi raja untuk menyambut tamu-tamu  penting di Karaton! para putri raja yang masi# lajang dan sedang tumbu# dewasa mengenakan

kebaya $ekak yang disulam dengan benang keemas-emasan! dilengkapi dengan konde ukel ageng yang di#iasi dengan daun pandan! mengenakan pakaian batik berpola parang (seperti Parangkusumo)! kalung! anting-anting! cunduk jungkat! gelang. C. Putri Kebaya Panjang alam kesempatan Pasowanan besar! para putri raja yang tela# menika# mengenakan Kebaya Panjang! konde berbentuk ukel ageng banguntulak! di#iasi bunga melati! borokan asesoros dan cunduk jungkat. Kebaya Panjang ini dilengkapi dengan setumpuk bros! kalung! anting-angting dan gelang. Busana ini juga dikenakan dalam upacara pernika#an. c. Busana

Pengantin * Busana Pengantin Pria Pengatin pria mengenakan pantalon mera# dengan  pakaian pola alas-alasan! ikat pinggang lebar! gesper ikat pinggang berbentuk biji jagung!

kalung ulur dan mengenakan Kuluk &at#ak. = Pengantin 6anita Pengantin wanita

mengenakan pakaian berwarna mera#! pada bagian luar mengenakan dodot berpola alas-alasan! konde berbentuk mangkok terbalik dengan krukup! di#iasi dengan kembang melati  berbentuk biji ketimun! cunduk metul! asesoris! borokan dan beberapa untaian kembang

melati.

Gamelan Jawa

Piranti gamelan Jawa

Gamelan Jawa iku sala# siji jinis utawa corak gamelan sing urip ing Jawa 4enga# (uga

:ogyakarta) lan sebagGyan Jawa 6etan. &usik gamelan Jawa iki bGda karo musik gamelan saka d#aGra# liya! yen musik gamelan JawaHJawa lumra#G nduwG nada luwi# lembutHlembut lan nganggo laya luwi# alon! beda karo musik gamelan Bali sing layane luwi# cepet! uga gamelan Sund#a sing rasa musikG "nglaras" banget (mendayu-dayu) lan didhominasi swara

suling.

Bab lan Paragraf 

• 1 Notasi • 2 Aturan

(6)

• 3 Jinis

• 4 Uga pirsani

• 5 Pranala nJaba

Notasi 

Gamelan laras sléndro Si Ketuung! Kraton Kasepu"an! #irebon

amelan Jawa iku nduwG nada-nada pGntatonis. amelan Jawa iku nduwGni = laras yaiku/

• $aras Sléndro %ang nduweni urutan nada-nada 1 2 3 5 & • $aras Pélog %ang nduweni urutan nada-nada' 1 2 3 4 5 6 7

 Aturan

amelan Jawa nduwG aturan-aturan sing wis pakem! antaranG katata saka pirang-pirang ramba#an (puteran) lan pat#et utawa jero cet#Iking swara! uga ana aturan sampak  utawa cepet-rend#etG laku sing wis pakem! uga ana batesan-batesan gongan lan mIlodinG wis diatur ning bagIyan-bagIyan sing saben-saben ketata saka ? nada (gatra). Saben-saben piranti

nduwG ;ungsi d#GwG-d#GwG! sing nuntun swara yaiku rebab! sing nuntun irama diarani

kend#ang. 0ranG pemain sing nabu# gamelan iku pengrawit! penayagan utawa nayagautawa wiyoga! sing nembang priya arane wira-swara! sing wanita aranG pesindIn utawa swarawati.

 Jinis

• Gamelan Kod"o% ngore% • Gamelan 'onggang • Gamelan Se%at(n • Gamelan %lasi% • Gamelan Gad"on • Gamelan Siteran • Gamelan 'ang%unegaran • Gamelan Pa%ualaman • Gamelan Sura%arta • Gamelan )oga%arta

(7)

Referensi

Dokumen terkait

Penelitian ini bertujuan : 1) Untuk mengetahui hasil belajar membuat pola busana pesta remaja dengan menggunakan model pembelajaran konvensional di kelas XI SMK Negeri 3

Secara umum tujuan yang ingin dicapai pada materi grade lima adalah Agar para guru atau peserta pelatihan mampu membuat pola busana khususnya dress dengan model

Pada sampul depan ada gambar model pakaian, harga dan nomor style serta ukuran (size). Pada bagian dalam berisi satu atau dua perangkat pola sesuai dengan model pada bagian

Model PBL mendorong siswa menemukan so- lusi terbaik melalui beberapa tahapan pemecahan masalah yang dijelaskan oleh Stepien (dalam Ward &amp; Lee, 2002) berikut. The

Gambar model diatas dapat dijelaskan dengan penjelasan sebagai berikut: anggota pertama dari paguyuban kejawen ini memberikan modal awal yang dalam paguyuban bernama