Homepage: http://ijswr.ut.ac.ir
Comparative evaluation and comparison of quality monitoring network of Iranʼs Rivers with selected countries
3 |
| Jamal Mohammad Vali Samani
2
| Mehdi Mazaheri Nasrin Khodamoradi Vatan1
Seyede Lila Razavi Toosi4
. of Water Engineering and Management, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran Department
1.
[email protected] mail:
- E
Department of Water Engineering and Management, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares Corresponding Author,
2.
[email protected] mail:
- E . University, Tehran, Iran
Management, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
Department of Water Engineering and 3.
[email protected] mail:
- E
sity, Tehran, Iran.
Department of Water Engineering and Management, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares Univer .
4
[email protected] mail:
- E
Article Info ABSTRACT
Article type: Research Article
Article history:
Received: March. 25, 2023 Revised: June. 25, 2023 Accepted: June. 27, 2023 Published online: July. 23, 2023
Keywords:
Monitoring Network, Decision Making Methods, Network Analysis Process Method,
Comparative Comparison, Correlation Coefficient.
Evaluating the monitoring network and determining the main criteria in the stations is an effective step in improving the efficiency of the monitoring and measurement network.
Consecutive assessment, pathology and optimization in long-term monitoring; Leads to proper management of output data, system efficiency and reduces costs. Of course, limiting factors such as: growing needs, limited resources, the consequences of unsustainable development and occasional human interference in the water cycle, etc., cause concern in meeting the water needs of human society. In this study, the evaluation of the quality monitoring network of the country's rivers was evaluated using a multi-criteria decision-making method and by selecting four main criteria. In management and technical criteria in water monitoring stations, data quality control and assurance sub-criteria, in social criteria sub-criteria of water quality parameters, in economic criteria sub-criteria of pollution detection and in environmental criteria sub-criteria of network optimization at a specific time and place have the most weight.
Also, a comparative comparison of Iran's monitoring network with the monitoring network of selected countries was performed using Spearman correlation coefficient method. The Iranian monitoring network is most consistent with the Thai monitoring network with a coefficient of 0.9. One of the most important priorities of the US Monitoring Network is to optimize monitoring at specific times and places. Japan's monitoring network focuses more on regional monitoring than grade 1 rivers.
Cite this article: Khodamoradi Vatan, N., Mazaheri, M., Mohammad Vali Samani, J., & Razavi Toosi, S. L. (2023). Comparative evaluation and comparison of quality monitoring network of Iranʼs Rivers with selected countries, Iranian Journal of Soil and Water Research, 54 (5), 737-751.https://doi.org/10.22059/ijswr.2023.356969.669474
© The Author(s). Publisher: University of Tehran Press.
DOI: https://doi.org/10.22059/ijswr.2023.356969.669474
Homepage: http://ijswr.ut.ac.ir
زرا ی با ی اقم و ی هس بطت ی ق ی اپ هکبش ی
ش ک ی ف ی هناخدور اه
ی ا ی نار اهروشک اب ی
بختنم
رسن ی ن دارمادخ ی
1نطو دهم| ی رهاظم
ی
| 2
لودمحم لامج ی
ناماس
3ی س| ی هد ل ی لا وضر ی سوط
4ی
1 سدنهم . ی دم و ی ر ی ت زرواشک هدکشناد ،بآ ی
، برت هاگشناد ی ت ا ،نارهت ،سردم ی
،نار ار ی همانا : [email protected]
2 ون . ی هدنس سدنهم هورگ ،لوئسم ی
دم و ی ر ی ت زرواشک هدکشناد ،بآ ی
، برت هاگشناد ی ت ا ،نارهت ،سردم ی
،نار ار . ی همانا : [email protected]
3 سدنهم هورگ . ی
دم و ی ر ی ت زرواشک هدکشناد ،بآ ی
، برت هاگشناد ی ت ا ،نارهت ،سردم ی
،نار ار ی همانا : [email protected]
4 سدنهم هورگ . ی
دم و ی ر ی ت بآ زرواشک هدکشناد ، ی
، برت هاگشناد ی ت ا ،نارهت ،سردم ی
،نار ار ی همانا : [email protected]
هلاقم تاعلاطا هدیکچ
:هلاقم عون یشهوژپ ةلاقم
:تفایرد خیرات 5
/ 1 / 1402
یرگنزاب خیرات
: /4 4 / 1402
:شریذپ خیرات 6
/ 4 / 1402
:راشتنا خیرات 1
/ 5 / 1402
هژاو :یدیلک یاه
اپ هکبش ی
،ش شور اه ی مصت ی م گ ی ر ی
،
ارف شور ی دن لحت ی ل هکبش ا ی
،
اقم ی هس بطت یق ی
،
رض ی ب گتسبمه ی . زرا
ی با ی اپ هکبش ی ش عت و یی ن عم ی اهرا ی لصا ی ا رد ی هاگتس
،اه ماگ ی آراک دوبهب رد رثؤم یی
اپ هکبش ی ش نس و رد .تسا شج
اپ ی ش دنلب زرا ماجنا تدم ی
با ی
، سآ ی ب سانش ی هب و ی هن زاس ی لاوتم تروص هب ی
؛ دم هب رجنم ی
ر ی ت حص ی ح هداد اه ی خ جور ی
،
دمآراک ی س ی متس زه شهاک ببس و ی
هن اه م ی دوش بلا . هت هدننکدودحم لماوع ا
ی ن :دننام ی زا اه ی دودحم ،دشر هب ور ی
ت ،عبانم
اپان هعسوت تاعبت ی
راد تلاخد و اه ی ب و هاگ ی هاگ نارگن زورب بجوم بآ هخرچ رد ناسنا ی
مز رد ی هن ت مأ ی ن ن ی اهزا ی بآ ی هعماج
ناسنا ی م ی دنوش ا رد . ی ن زرا ،هلاقم ی با ی اپ هکبش ی ش ک یف ی هناخدور اه ی افتسا اب روشک هد
مصت شور زا ی
م گ ی ر ی چ عم دن ی هرا و
عم راهچ باختنا اب ی
را لصا ی سررب ی عم رد .دش ی را دم ی ر یت ی نف و ی ا رد ی هاگتس اه ی اپ ی ش ز ،بآ ی عمر ی را طا و لرتنک م
ی نان زا
ک یف ی ت هداد عم رد ،اه ی را عامتجا ی ز ی عمر ی را اهرتماراپ ی ک یف ی ت عم رد ،بآ ی را داصتقا ی ز ی عمر ی را خشت ی ص گدولآ ی عم رد و ی را
حم ی ط زی تس ی ز ی عمر ی را هب ی هن زاس ی ب صاخ ناکم و نامز رد تراظن هکبش ی
رتش ی ن مه .دنراد ار نزو نچ
ی ن اقم ی هس ت بط یق ی
اپ هکبش ی ش ا ی نار اپ هکبش اب ی ش اهروشک ی ن بختنم ی ز رض شور زا هدافتسا اب ی
ب گتسبمه ی پسا ی نمر نا اپ .دش ماج ی
ش
دنلب زرا ماجنا روظنم هب تدم ی
با ی
، سآ یب یسانش هب و ی هن زاس ی هب لاوتم تروص ی
دم هب رجنم ی
ر ی ت حص ی ح هداد یاه جورخ ی
،
دمآراک ی س ی متس زه شهاک ببس و ی
هن اه م ی دوش موزل . مها و ی ت همانرب ماجنا اه
ی اپ ی ش ک یف ی ت م ار بآ عبانم ی
ناوت فدارتم
رادروخرب ترورض و موزل اب ی
ک زا بآ عبانم یف
ی ت ارب صخشم ی
ب ماجنا نودب .تسناد فلتخم فراصم همانر
اه ی اپ ی ش ک یف ی
ک زا رمتسم علاطا ،بآ یف
ی ت غت دنور و بآ عبانم یی
تار نآ همانرب ،اه ری ز ی ارب ی صخت ی ص بآ عبانم گانوگ فراصم تهج نو
ناکما ذپ ی ر من ی دشاب ا رد . ی ن قحت ی
،ق اپ هکبش ی ش ا ی نار اپ هکبش اب ی ش ات ی دنل رض اب ی ب 9 / 0 ب ی رتش ی ن هکبش اب .دراد ار تقباطم
اپ ی ش رما ی
،اک اک ادان بولطم اتبسن تقباطم نپاژ و ی
اهن و دراد ی ات رتمک ی ن م ی ناز اپ هکبش اب تقباطم ی
ش لآ .دمآ تسدب نام
:دانتسا دارمادخ ی رسن ؛نطو ی
،ن رهاظم ی
؛ دهم ی
، لودمحم ی ناماس ی
؛ وضر ،لامج ی سوط ی
؛ س ی هد ل ی
،لا ( 1402 ).
زرا ی با ی اقم و ی هس بطت یق ی اپ هکبش ی ش ک یف ی هناخدور اه ی ا ی نار
اهروشک اب ی بختنم
،ناریا کاخ و بآ تاقیقحت هلجم ، 54
( 5
،) 751 - 737 . https://doi.org/10.22059/ijswr.2023.356969.669474
.نارهت هاگشناد تاراشتنا هسسؤم :رشان .ناگدنسیون©
https://doi.org/10.22059/ijswr.2023.356969.669474 DOI:
قم همد هداد جارختسا هاگتسیا شیاپ رد مهم تاعوضوم زا ،دانتسا لباق یاه
هناخدور یفیک یاه مه .تسا یا
نینچ هغدغد زا یکی طیحم یاه
،یتسیز
یگدولآ بآ هیلخت و یحطس یاه بآ یاه
یم ینیمزریز یاه دشاب
(
Tian et al., 2011
).
شور ،بآ یفیک شیاپ تیفیک نییعت یارب ییاه
و تسا یبآ طیحم تروص نیا رد
تیلاعف اب هطبار رد ار طیحم ریثات یم زین یناسنا یاه
دومن یسررب ناوت (
Veerabhadram, 2009
).
همانرب بآ تیفیک شیاپ یارب یزیر هنومن طاقن ،شهوژپ فادها ساسا رب دیاب
هنومن دادعت و یریگ هک دنچ ره ؛دنوش باختنا تقد هب اه
زردنس ( ناراکمه و1
1987 هناماس یحارط یارب یلک راک روتسد کی ) هداد داهنشیپ شیاپ یاه
یارب ار ییاهراکهار ،سنلاب و ماتراب و دنا
ناکم دندرک هئارا شیاپ طاقن بسانم یبای
(FPS, 2017)
درادن دوجو شیاپ هکبش یحارط یارب یمومع دربهار چیه لومعم روط هب اما ،
(
Stroble et al., 2006
ناکم یارب یخیرات رظن زا و ) هاگتسیا یبای
تسا هتشاد دوجو یرواد ساسحا و هبرجت ساسا رب شیارگ کی اه
(
Ning & Chang, 2004
ناکم باختنا .)
هنومن یاه یلوت ثعاب تسا نکمم یریگ
دنوش کیتامتسیس یاطخ د (
Koplin et al., 2002
) زا
مهم زا بآ عبانم تیفیک ینامز و یناکم تارییغت شیاپ ،رگید یوس تیولوا نیرت
طیحم تظافح یاه بایتسد رد مهم لماوع زا و تسیز
هب ی
تسا عماوج رتشیب رد رادیاپ هعسوت (
Boyacioglu et al., 2005
).
هکبش ثادحا یلااب هنیزه گتسیا ی
ها یحارط ،بآ تیفیک شجنس یاه
نآ هنیهب هداد جارختسا یارب اه یم یرورض ار دیفم یاه
دزاس (
, 2006 et al.
Strobl
) بآ تیفیک شیاپ هکبش . یارب یدیلک و یلصا نکر2
تسا یبآ متسیسوکا زا تظافح و تیریدم (
Jiang et al., 2020
) . هنومن لاقتنا و لحم رد یرادرب هنومن لماش یتنس شیاپ هاگشیامزآ هب اه
تسا بآ تایصوصخ نییعت شیامزآ و (
Ahuja, 2013
) متسیس رد . اهاطخ نیا ،دراد دوجو اطخ لماع نیدنچ ،یتنس بآ تیفیک شیاپ یاه
یم اهاطخ ریاس و یهاگشیامزآ تازیهجت هب طوبرم یاطخ ،یناسنا یاهاطخ :لماش دشاب
( Adu-Manu et al., 2017 Pasika and و
Gandla, 2020
.)
حرط هک تسا یرورض هناخدور رد بآ یفیک شیاپ یاه
نآ بآ زا هک ییاه یم هدافتسا برش بآ نیمأت رد اه
ماجنا ،دوش
ددرگ
(Tanhai, 2018)
.
Sojka
ناراکمه و (
دندومن یفرعم ار بآ تیفیک یناکم و ینامز تارییغت نییعت رد مهم یاهرتماراپ )2007
(Sojka et al., 2007)
. شهوژپ رد
Gangopadhyay
ناراکمه و (
)2001
تهج هک دندیسر هجیتن نیا هب شیپ
،ایوپ تارییغت ینیب
هاگتسیا دنراد ار یساسا و مهم شقن تراظن یاه
(Gangopadhyay et al.,2001)
. مه شرازگ رد نینچ
(2012)
بآ تیفیک صخاش زا
طیحم دندومن هدافتسا یندیماشآ عبنم بآ تیفیک فیصوت یارب تسیز
2012) ., et al (Report
شرازگ رد .
(2015)
تراظن عماج همانرب زا ؛3
یم هناخدور یفیک شیاپ و تراظن هطیح رد عماج لمعلاروتسد ناونع هب ناوت دومن هدافتسا اه
2015) (Report et al.,
لمعلاروتسد . دیاب اه
روص نآ هب هتسباو لئاسم ریسفت رب بآ تیفیک دنور و یبایزرا رد رتشیب دیکأت تهج دریگ ت
( Cude, 2001
شهوژپ .) Noori
ناراکمه و
2012(
ناشن )
داد هک همه هاگتسیا یاه یتراظن رد حیضوت عونت هنلااس هعومجم هداد
اه مهم دنتسه
) Noori et al, 2012
).
شهوژپ رد
Khodamoradi Vatan
( ناراکمه و )2021
شلاچ نیرتشیب یم ینف و یتیریدم رایعم رد اه
.دشاب مهم و لرتنک رایعمریز ،رایعمریز نیرت
هداد تیفیک زا نانیمطا یم اه
.دشاب
(Khodamoradi Vatan et al., 2021)
زا هدافتسا اب ،هکبش یحارط یارب بآ تیفیک رب تراظن شور
هنومن شور و یریگ هداد شزادرپ یارب ،یلیلحت یاه
یم بسانم اه دشاب
( Evangelos, 2000
. )
شهوژپ نیا رد
( )1997 Antonie and
Durate
نییاپ نوتس یاهرایعم اب طابترا ناکما یبتارم هلسلس لیلحت شور رد یارب نیاربانب .درادن دوجو رتلااب نوتس یاهرایعم اب رت
میمصت متسیس یریگ یمن بسانم هدیچیپ یاه
دشاب (
Antonie & Durate, 1997
) . یرون ناراکمه و (
1392 ) فذح یارب ،دندقتعم
هاگتسیا اه ینلاوط یرامآ نامز تدم اب یرتشیب تاعلاطم دیاب ،نآ ناکم رییغت و هدش نییعت یعرف ی دریگ ماجنا رت
(Noori et al., 2007)
.
یوضر یناماس و یسوط (
1386 ) تیولوا فده اب هضوح زا یدادعت یتیریدم یدنب
رب دیدج یبیکرت متیروگلا زا هدافتسا اب روشک زیربآ یاه
( ساسا شور و )ANP
یاه هکبش لیلحت دنیارف یزاف یا
بجوم ،روشک بآ عبانم تدمدنلب هعسوت یاهدربهار هک دندومن ناشن رطاخ
هرهب دش دهاوخ روشک بآ عبانم زا هنیهب یرادرب
Razavi) Tusi & Samani, 2013
).
شور زا هدافتسا اتسار نیا رد میمصت یاه
دنچ یریگ
هصخاش
4یا کینکت نیرتدمآراک زا یکی یاه
میمصت تسا یبتارم هلسلس لیلحت دنیارف یریگ دنیارف .
اب یفیک یاهرایعم بیکرت AHP
یم ریذپ ناکما ار یمک یاهرایعم دزاس
(
Antonie & Durate, 1997
).
صخاش ،یمتسیس هکبش کی زا هدافتسا اب شور نیا فلتخم یاه
هنیزگ تیمها نییعت یارب ار هناگدنچ یاهرایعم و طباوض و کی فلتخم یاه
میمصت دنیارف یم رارق هدافتسا دروم هدیچیپ یریگ
دهد
11 Sanders
2 Water Quality Monitoring Network 3 Global Environment Monitoring System 4 Multiple Attribute Decision Making
Aragones et al., 2006(
).
متسیس عیسو فیط هب هجوت اب میمصت یاه
شور حلاصا روظنم هب ،روخزاب یریگ دنیارف هب موسوم یشورAHP
هکبش لیلحت مصت فلتخم حوطس لباقتم طابترا نتفرگ رظن رد اب تسا رداق شور نیا .دیدرگ هئارا یا
طابترا و مه هب تبسن می یلخاد
دیامن صخشم ار حطس کی رد میمصت یاهرایعم (
Khan & Faisal, 2007
).
یم زین هعلاطم فادها ققحت تهج رد زا هدافتسا اب ناوت
میمصت شور شلاچ هرایعم دنچ یریگ
عتم دراوم یسررب هلاقم نیا دصاقم یلک روط هب .دومن یسررب ار ناریا یفیک شیاپ هکبش یاه د
ید
هاگتسیا درکلمع یبایزرا :هلمج زا تسا هناخدور یفیک شیاپ یاه
هاگتسیا یقیبطت هسیاقم ،روشک یاه هناخدور یفیک شیاپ یاه
روشک یاه
هاگتسیا یبایزرا ،بختنم یاهروشک اب هناخدور یفیک شیاپ یاه
طاقن ءاصحا اتیاهن و هرایعم دنچ یریگ میمصت شور زا هدافتسا اب روشک یاه
و فعض شلاچ هناخدور یفیک شیاپ هکبش یاه میمصت شور زا هدافتسا اب ناریا یاه
عفر یارب مزلا تاداهنشیپ هئارا و هرایعم دنچ یریگ
شلاچ نتخاس عفترم و تلااکشا .اه
هاگتسیا یلعف هاگیاج نییعت و دربشیپ تهج رما نیا مه .تسا ناریا یاه
ر زا هدافتسا اب نینچ شو
میمصت قن هرایعمدنچ یریگ شلاچ و فعض طا
لمعلاروتسد هدمآ تسدب تاعلاطا زا هدافتسا اب و هدومن جارختسا ار ناریا یفیک شیاپ هکبش یاه
تسیز ،یعامتجا ،ییایفارغج طیارش قبط درف هب رصحنم و صاخ ناریا شیاپ هکبش رد هدافتسا تهج ناریا روشک یارب یتیریدم و یطیحم
.دوش میظنت و نیودت
شور و داوم اه
رد نییعت یناهج یاهدرادناتسا و طیارش اب بسانتم ییاهرایعم .دش یسررب هعلاطم دروم هقطنم ناونع هب ناریا روشک ادتبا شخب نیا یادتبا
کیدزن ات دش باختنا یقیبطت هسیاقم تهج ییاهروشک هلاقم یملع حطس ندرب لااب یارب و دش هکبش یارب یناهج درادناتسا نیرت
شیاپ
روتسد .دوش باختنا میمصت شور زا هدافتسا اب ناریا شیاپ هکبش یارب و دش هئارا زین بختنم یاهروشک لمعلا
رایعمدنچ یریگ تیولوا ه
یدنب
.تفرگ تروص
هعلاطم دروم هقطنم
هاگتسیا ناریا روشک رد هکبش شیاپ یاه
هناخدور یفیک یا هرهب دروم ورین ترازو طسوت اه
هتفرگ رارق یرادرب گتسیا نیا رد هک ،دنا
اه یلماوع اه
یم تبث و نییعت بآ یکیزیف و ییایمیش تیفیک ،یبد نوچ هاگتسیا شیاپ یارب هلاقم نیا .دوش
هناخدور یاه روشک لک یا
تسا هدش یسررب
هقطنم بآ تکرش ناسانشراک تایبرجت زا و ناتسا یا
کیلوردیه ناسانشراک ؛یقرش ناجیابرذآ و یزکرم ،ناتسدرک ،ناجنز ،نلایگ ،زربلا یاه
م هورگ یملع تایه ،نارگشهوژپ ،رواشم یسدنهم تکرش رد بآ عبان طیحم و بآ یاه
.دش هدافتسا بآ عبانم تاعلاطم رتفد ناریدم و تسیز
هشقن 1 هضوح هارمه هب یتاعلاطم هدودحم یم ناشن ار روشک یعرف و یلصا زیربآ یاه
.دهد
هشقن 1 هضوح هارمه هب یتاعلاطم هدودحم . و یلصا زیربآ یاه
یعرف
یقیبطت هسیاقم یروئت ینابم
میمصت یریگ ن بلغا ی زا زگ باختنا هب ی
هن اه یی عم اب هک دراد ی
اهرا ی هدوب هارمه بسانتمان ا رد .دنا
ی ن جرت تاعلاطا ،تلاکشم ی
ح ی میمصت یریگ
ارب بلغا ی هبتر دنب ی اج ی زگ ی ن اه یا بولطم باختنا رت
ی ن نآ م هدافتسا اه ی
دوش ا اب . ی ن تواضق ،لاح اه
ی میمصت یریگ قمع و لکشرظن زا
لد هب .تسا توافتم ی
ل ا ی ن هبتر ،ضراوع دنب
ی اج ی زگ ی ن اه ا نودب ی ن شور بولطم رظن زا و اه ی
ت تسا راوشد (
Razavi et al., 2010
).
ارب ی
عت یی ن م ی ناز ب طابترا ی ن هبتر اه ی اب هدمآ تسدب شور کی
رض زا ، ی ب گتسبمه ی نمریپسا هدافتسا1
م ی دوش (
1971 Gibbons,
) .
هطبار 1 )
2 1
2
6
1 ( 1)
A
a
Da
R A A
( اب رباربDa
-Ua
رگا تسا )Va
وUa
اتنVa
ی ج تیولوا یدنب ود روشک ارب ار فلتخم ی
ی ک زگ ی هن رض ،دنهد ناشنa
ی ب گتسبمه ی
ا هبR
ی ن رعت تروص ی
ف م ی نآ رد هک دوش اهرایعمریز دادعتa
م ناشن ار ی
.دهد دادعتA
لک اهرایعمریز تسا
.
روشک یفیک تاعلاطا و شیاپ بختنم یاه
هتفرشیپ یاهروشک باختنا تلع .دش باختنا ،دنراد ناریا روشک هب کیدزن طیارش هک ییاهروشک و هتفرشیپ یاهروشک زا یفیط هلاقم نیا رد و فعض طاقن ات .تسا ناریا روشک شیاپ هکبش اب هسیاقم و لااب حطس یاهدرادناتسا اب ییانشآ شلاچ
ه هب .دوش صخشم هکبش اه روظنم نیم
مه .تفرگ تروص دنلیات لثم ناریا روشک دح رد و هتفرشیپ اتبسن ،هتفرشیپ یاهروشک زا یباختنا باختنا نیا نینچ
ب اه هکبش هقباس ساسار
نآ شیاپ هرتسگ و اه یم ،هداد ششوپ تاعلاطا ی
همه و تسا زاتشیپ هنیمز نیا رد اکیرما شیاپ هکبش .دشاب یاپ هکبش کی داعبا
تراظن و ش
یم ششوپ ار لماک یم هلاقم نیا رد درادناتسا یانبم روشک نیا هک دهد
صخاش و توق طاقن ناملآ شیاپ هکبش .دشاب ش ،دراد ییاه
شیاپ هکب
هداد عیسو فیط اب صخاش یاهروشک ءزج زین اداناک یمصت یانبم و تسا یناکم و ینامز تاصتخم اب هداد لماک ششوپ و اه
م یگ یاهروشک یر
مه و تسا رگید هب و ناریا شیاپ هکبش اب تاعلاطا حطس رظن زا زین دنلیات شیاپ هکبش .دراد زین ار تاعلاطا یگدرتسگ و ششوپ نینچ
.دش هدیجنس ناریا شیاپ هکبش هدش هراشا یاهرایعم نتفرگ رظن رد و اهروشک نیا یسررب اب اتیاهن .دش باختنا یروشک عونت ناونع
اکیرما یفیک تاعلاطا و شیاپ
هشقن نامزاس یرادرب
اکیرما یاه .دراد هدهع رب ار بآ شیاپ و یفیک شجنس تیلوئسم2
یم مهارف ار ناکما نیا نامزاس نیا دیامن
ک ه
هداد زا هدافتسا ای و ریسفت ،لیلحت و هیزجت هب همانرب یارب بآ یاه
.دنک کمک صاخ یاه هتبلا
یشور ای رازبا چیهUSGS
نارگید هک ار
هداد ریسفت ای لیلحت و هیزجت یارب یم هئارا بآ عبانم یاه
یمن دییأت ای هیصوت ،دنهد .دنک
د هدا بآ یاه متسیس زا یرایسب ردUSGS
یاه
مرن یم هدافتسا بآ عبانم طیارش لیلحت و هیزجت یارب یرازفا
3دوش . ه هنوگ چیه نودب ار بآ عبانم هدش رشتنم یاهرازفا مرنUSGS
هنیز
یم عیزوت
4دنک . هداد یاه هنازور لصاوف رد ًلاومعم 15
ات 60 یم طبض هقیقد یم هریخذ لحم رد ،دنوش
و دنوش ره 1 ات 4 رتافد هب تعاس
یم لقتنمUSGS
هداد .دنوش زا اه
هاگتسیا نفلت ،هراوهام قیرط زا یلعف یاه و
رتافد هب یرتم هلت ویدار ای یم لقتنمUSGS
دنوش . هداد یاه
هظحل روط هب هک هیلوا یا
هقطنم یلصا تاحفص رد یم تبث
ناونع هب ،دنوش هداد
دنتسه تقوم یاه .
هداد نیا ضرعم رد تسا نکمم اه
رییغت یتا تسین دانتسا لباق ،نامزاس دییأت و یسررب نامز ات و دشاب دن
. زا هداد یاه یمUSGS
دومن هدافتسا فلتخم تاعلاطم رد ناوت .5
علاطا و شیاپ ناملآ یفیک تا
هاگیاپ یناهج تیفیک بآ نیریش
GEMStat
هداد اه و تاعلاطا یملع
یربتعم رد دروم تیعضو و دنور تیفیک یاهبآ یناهج یلخاد و هئارا
یم .دهد هداد یاه تیفیک بآ دوجوم رد
GEMStat
یم دناوت یارب یبایزرا
،تیعضو تسایس
،یراذگ فادها قیقحت و ای رد هدودحم حرط یاه
یشزومآ و یتیبرت دروم هدافتسا رارق دریگ . متسیس یناهج تراظن رب طیحم تسیز یارب بآ همانرب نیریش یا
تسا هک فده آ ن عمج یروآ
هداد یاه تیفیک بآ نیریش رد حطس ناهج یارب ینابیتشپ زا
یبایزرا یاه یملع و یاهدنیارف میمصت
یریگ تسا . هولاع رب یا
،ن
GEMS/Water
اب هرواشم هئارا و
یاهرازبا شیازفا تهج رد یبایزرا تیفرظ
زا قیرط تهج رد ار اهروشک ،شزومآ داجیا
همانرب یاه یتراظن
1 Spearman rank correlation coefficient 2 USGS )United States Geological Survey) 3 USGS Federal Priority Stream gages (FPS)
4 USGS National Water-Quality Assessment (NAWQA) 5 Unified Interior Regional Boundaries
و یبایزرا تیفیک بآ تیامح و قیوشت یم .تسا ییلااب ریثأت یاراد بآ تیفیک یاهرتماراپ ناملآ شیاپ هکبش رد یلک روط هب .دنک ه
م نینچ
هرود تروص هب ار عیاقو و تارییغت هک دراد وجو مظنم همانرب کی هکبش نیا رد یم تبث مظنم و یا
یاهرتماراپ .دنک نآ صیخشت و یگدولآ
هاگتسیا رد هژیو تیمها ناملآ یاه
.دنراد یا
نپاژ یفیک تاعلاطا و شیاپ
نپاژ شیاپ هکبش رد میسقت
هقطنم تروص هب یناکم یدنب تبسن یا
هناخدور هب هجرد یاه
1 و تسا هتفرگ ماجنا رد راکمه یاهروشک
لماش نپاژ طسوت هدش هیهت لمعلاروتسد 11
یرس ،هرک یروهمج ،نیپیلیف ،لانپ ،رامنایم ،یزلام ،یزنودنا ،نیچ ،جوبماک :زا معا روشک لا
،اکن
یم مانتیو و دنلیات طنم رگا یتح هک تسا هدش ناونع نپاژ شیاپ هکبش رد .دنشاب
هق یحم و ییایفارغج ،یگنهرف ظاحل زا یروشک ای یا یط
هقطنم اب یدایز تاکرتشم قبط .دوب دهاوخ توافتم نآ شیاپ و بآ طیحم تیریدم دعاوق و لوصا مه زاب لاح نیا اب ،دشاب هتشاد رگید ی
تیفرظ و یهاگآ شیازفا نپاژ شیاپ هکبش لمعلاروتسد وق ارجا و ءاقترا یارب ناعفنیذ یهاگآ یزاس
ش .تسا مهم رایسب تاررقم و نینا هکب
:تسا هتفرگ رظن رد مهم رایعم ناونع هب ار لصا جنپ نپاژ تراظن 1
زکرمت ) تلود ییادز ،یلحم یاه
2 عمج و تراظن ) هداد یروآ
یتراظن یاه
،هقطنم صاخ و بسانم یاهدرادناتسا نییبت و لرتنک و فادها ییاسانش یارب 3
لاضاف تاسیسأت تیریدم و یفرعم ) ،ب
4 یراگزاس )
تسایس طیحم تیریدم یاه تسایس و تسیز
و هناخدور هضوح تیریدم یاه 5
.یهاگآ شیازفا ) (
Outlook. 2009
.)
اداناک یفیک تاعلاطا و شیاپ
یم لااب ریثأت یاراد بآ تیفیک یاهرتماراپ اداناک شیاپ هکبش رد هداد هک یعون هب .دشاب
و لیلحت و هیزجت دروم نآ یاهرامآ و اه پ
شزادر
نآ یتسرد زا نانیمطا و هتفرگ رارق لرتنک اب اه
مه .دشاب هتفرگ تروص موادم یاه هتشاد دوجو تاعلاطا تشادرب زا مظنم همانرب کی نینچ
هرود تروص هب هک دشاب لیلحت زا اتیاهن و دنک تبث ار عیاقو و تارییغت مظنم و یا
شیپ و هاگتسیا یفیک حطس ءاقترا تهج رد اه فتسا ینیب
هدا
کارتشا هک تسا رکذ نایاش .دیامن هداد و اهرامآ یراذگ
یم ثعاب اه هنیمز ،دنشاب ربخاب یلعف طیارش زا مدرم مومع هکنیا رب هولاع دوش
ار یا
حرط رد تکراشم تهج مدرم قیوشت یارب زین یم مهارف رثوم تاداهنشیپ هئارا و اه
مهم رصانع رگید زا تاناکما و تخاسریز ثحب .دنک
هکبش یم اداناک شیاپ هاگتسیا یقرت و دشر اب یزورما هعماج تفرشیپ اب هک تشاد رظن رد دیاب .دشاب
ک و صاخ هجدوب کی هراومه ،اه یفا
تیفرظ و یهاگآ شیازفا هک تسا راوتسا لصا نیا رب زین اداناک شیاپ هکبش .دوش ظاحل یمک و یفیک حطس ءاقترا یارب س
ناعفنیذ یهاگآ یزا
ا و ءاقترا یارب هدش یقلت مهم یاهرایعم وزج صخاش نیا و تسا مهم رایسب نیناوق ارج
.تسا
دنلیات یفیک تاعلاطا و شیاپ
همانرب جیاتن بآ رتشیب هک داد ناشن بآ تیفیک شیاپ یاه
تفایرد یاه اب .تسا هدوب رادروخرب بآ تیفیک یاهدومنهر و اهدرادناتسا زا هدننک
نم زا بلاضاف هیلخت لیلد هب لاح نیا هطقن فلتخم عبا
هناخدور ،یا مه بلاضاف هیفصت متسیس ءاقترا .دندش هدولآ تیعمج رپ قطانم رد اه
شلاچ زا یکی طیحم تیریدم رد یساسا یاه
یم دنلیات تسیز مه .دشاب
،میظنت ،هفرعت ،بلاضاف تاسیسأت یرادهگن و ریمعت تایلمع نینچ
عمج شلاچ زا زین هاگآ لنسرپ دوبمک و یروآ رگید یاه
بآ رد بآ تیفیک دوبهب ءاقترا تهج .تسا دنلیات و یمومع تکراشم ،یمومع یاه
درکیور جیورت .دوش قیوشت دیاب زین یصوصخ شخب هنابلطواد درکیور شلاچ زین و تسا روهظ لاح رد هضوح تیریدم یاه
دم یاه تیری
طیحم دنوش هچراپکی دیاب بآ رادقم تیریدم و بآ تیفیک ،بآ تسیز (Yolthantham. 2007)
گنهامه جیورت یارب یلعف تیریدم متسیس
مه و دنتسین تیلاعف ماغدا نینچ
تسایس و اه طیحم زا تظافح هب طوبرم تامادقا فلتخم یاه
لئاسم نیا هب و دوش ماجنا دیاب بآ تسیز
دوش هتخادرپ رتشیب (
Outlook. 2009
.)
ناریا یفیک تاعلاطا و شیاپ
رد شیاپ هنیمز رد ناریا روشک لاس
ماگ ریخا یاه صخاش زا زین بآ تیفیک .تسا هتشادرب یرثوم یاه
و تسا شیاپ هکبش رگید یاه
مه هغدغد زا یکی نینچ تسیز یاه
یگدولآ ،یطیحم بآ
لصاح هک ،هدوب یفاضا یلآ و یذغم داوم و یکیزیف و ییایمیش داوم اب یحطس یاه
باناور ای یجراخ عبانم هیلخت و نافوط و بآ یاه
آ یاه ب یم ،ینیمزریز یاه هاگتسیا ناریا رد .دشاب
هکبش شیاپ یاه ناخدور یفیک یا
ه اه
هرهب دروم و سیسات روشک فلتخم طاقن رد ورین ترازو طسوت هتفرگ رارق یرادرب
هاگتسیا نیا رد هک دنا تیفیک ،یبد نوچ یلماوع اه
ییایمیش
یم نییعت بآ یکیزیف و هژورپ رضاح لاح رد یلک روط هب .دوش
هکبش یحطس بآ عبانم یاه هدش ناونع روشک بآ عبانم تیاس رد هک یا
لماش تسا 1115
،یرتموردیه هاگتسیا 1778
ناراب هاگتسیا ،یجنس
671 و یجنسریخبت هاگتسیا 270
فرب هاگتسیا تاعلاطا هک یجنس
م تبث و نیمات ار بآ عبانم ی
هداد تشادرب یناوارف ناریا شیاپ هکبش رد .دنیامن امکی اه
هب ناریا روشک یلک روط هب .تسا هه 32
،ناتسا
1827 ،هناخدور 1890 ،هاگتسیا 1769 ،هدودحم 1165
،هزوح 95 ،یکینورتلا یرتموردیه هاگتسیا 92
یکینورتکلا یرتموردیه هاگتسیا _
و یکیناکم 316
.تسا هدش یدنب میسقت یکیناکم یرتموردیه هاگتسیا
یقیبطت هسیاقم جیاتن
جنپ شم رایعمریز لودج قبط بختنم یاهروشک شیاپ هکبش و ناریا شیاپ هکبش نیب کرت
1 لودج قبط سپس .دش باختنا 2
هدافتسا اب
تیولوا نمریپسا یگتسبمه بیرض شور زا نیب کرتشم یاهرایعمریز ناونع هب اهرایعمریز نیا .دش هبساحم کرتشم یاهرایعمریز یدنب
یم ناریا شیاپ هکبش اب هدش باختنا یاهروشک اب
هک .دش اتC1
بآ تیفیک صخاش ربارب بیترت هبC5
یگدولآ ،یگدولآ صیخشت ،WQI
هطقن ریغ عبانم هداد شزادرپ ،دازآ و یمومع یسرتسد ،یا
یم یراذگ کارتشا هب و اه .دشاب
لودج 1 تیولوا . اهرایعمریز ینزو یدنب
C1 C2
C3 C4 C5
ناریا 3
1 2
4 5
اکیرما 1
2 3
4 5
ناملآ 1
2 5
3 4
اداناک 1
2 3
4 5
دنلیات 3
1 2
5 4
1 نپاژ 2
3 4 5
تیولوا لودج لیمکت زا دعب یم هبساحم نمریپسا یگتسبمه بیرض ،اهروشک اب ناریا شیاپ هکبش یدنب
ب بیارض و دوش هدمآ تسد
لودج رد 2
هدش هداد ناشن لودج قباطم .تسا
2 نپاژ و اداناک ،اکیرما شیاپ هکبش اب ناریا شیاپ هکبش بیرض ، 7
/ 0 یم شیاپ هکبش .دشاب
لیات شیاپ هکبش اب ناریا بیرض اب دن
9 / 0 بیرض اب ناملآ شیاپ هکبش اب اتیاهن و 2
/ 0 .تسا هدمآ تسدب هکبش بیرض دایز فلاتخا تلع
هطقنریغ عبانم یگدولآ هبتر ناریا شیاپ هکبش هب تبسن ناملآ شیاپ یم یا
نآ هبتر هک دشاب 3
یم هبتر اب یدایز فلاتخا رایعمریز نیا و دشاب
عمریز نیا رگا دراد رگید یاهروشک .دراد دادعا رییغت رد یدایز ریثات دوش فذح رای
شور یروئت ینابم میمصت یاه
هرایعم دنچ یریگ
میمصت هبتر ،ییاسانش تهج ،هرایعمدنچ یریگ تیولوا تیاهن رد و فلتخم یاهرایعم یدنب
شور .تسا رظندم فادها دربشیپ تهج یدنب یاه
میمصت یم شور ود لماش هرایعمدنچ یریگ شور :دشاب
یاه میمصت هصخاش دنچ یریگ شور ،یا
میمصت یاه شور .هفدهدنچ یریگ
ه یا
میمصت هصخاش دنچ یریگ تیولوا لماش یا
یدنب یم شور رد یلو دشاب میمصت یاه
میمصت یاهریغتم هفدهدنچ یریگ و هدوبن مولعم یریگ
میمصت فلتخم حوطس یحارط یارب یضایر بوچراهچ کی یم داجیا یریگ
شور .دوش میمصت یاه
هصخاش دنچ یریگ شور لماش یا
ییاه
تیولوا یارب دمآراک تیریدم تهج رد هک تسا هنیزگ نیب زا هنیزگ نیرتهب باختنا و یدنب
مریز و اهرایعم نتفرگ رظن رد اب فلتخم یاه یاهرایع
یم هدرب راک هب ،دنرگیدکی اب داضت رد بلغا هک تیولوا یارب هلاقم نیا رد .دوش
هکبش لیلد هب و یدنب یا
شور زا راتخاس نیا ندوب لیلحت
هکبش یم هدافتسا یا .دوش
شور یروئت ینابم
ANP
شور هدر ریغ راتخاس کی ییاپرب زا سپANP
هب دوجوم راتخاس ،میمصت فلتخم حوطس نیب یقطنم طابترا نییعت و یا هعومجمریزN
(
,…,SN
, S2
S1
) یارب تواضق سیرتام ،یجوز تاسیاقم قیرط زا سپس و هدش میسقت یم لیکشت روخزاب متسیس
ظنم نیدب .دوش ادتبا رو
میمصت دامتعا تیلباق و یراگزاس یسررب روظنم هب سپس .ددرگ لیکشت یجوز تاسیاقم سیرتام ،اهرایعم ود هب ود هسیاقم اب تسا مزلا ،اه
( یراگزاس تبسن هطبار هب هجوت اب سیرتام ره )CR
1 یم هبساحم ریز قباطم ددرگ
(Saaty. 1970)
:
ر هطبا 2 )
𝐶𝑅 =𝐶𝐼
𝑅𝐼
نآ رد هک ( هژیو رادرب رادقم نیرتگرزب زا هدافتسا اب و هدوب یجوز هسیاقم سیرتام یراگزاس صخاشCI
λmax
( نآ دعب و ) ( هطبار طسوت ،)n
3 )
یم دروآرب :ددرگ
𝐶𝐼 =𝜆max−n
𝑛−1 )3 هطبار رتماراپ یم جارختسا یفداصت صخاش ناونع تحتRI
هک یتروص رد نیاربانب .ددرگ
CR≤10%
هدش لصاح یراگزاس رایعم ،دشاب ،تسا
ریغ رد لودج رد .ددرگ یرگنزاب اهرایعم یجوز هسیاقم رد هک تسا مزلا تروص نیا 3
رتماراپ و یفداصت صخاش ناونع تحتRI
دادعتn
یم دشاب
. لودج
3 یفداصت سیرتام یراگزاس صخاش .
15 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 (n)
59 / 1 57 / 1 56 / 1 48 / 1 51 / 1 49 / 1 45 / 1 41 / 1 32 / 1 24 / 1 12 / 1 90 / 0 58 / 0 0 0 RI
سیرتام یراگزاس خرن زا نانیمطا زا سپ یم نییعت هورگ ریز ره رد رصنع ره نزو ،یجوز تاسیاقم یاه
.دوش زا یبایزرا نیا یارب
طیحم ،یعامتجا ،یداصتقا یلصا رایعم راهچ ینف و یتیریدم ،یتسیز
لوادج رد هدش صخشم یاهرایعمریز و 4
، 5 ، 6 و 7 هدش هدافتسا
.تسا
لودج 4 هرایعم ریز . یداصتقا یا
(Khodamoradi Vatan et al, 2021)
دک یداصتقا یاهرایعمریز
تازیهجت یجنساو هنیزه Ec1 هنیزه هجدوب Ec2 ریغتم یاه
رهام یدصتم Ec3 نف هعسوت Ec4 یروآ تراظن هتفرشیپ یاه
لاغتشا Ec5 مرن یژولونکت Ec6 هتفرشیپ یرازفا
هداد لیلحت و هیزجت Ec7 اهرامآ و اه
هاگتسیا Ec8 شیاپ یاه
یراذگ هیامرس Ec9 یتیریدم یاه
Ec10 یگدولآ صیخشت
لودج 5 یعامتجا یاهرایعمریز . (Khodamoradi Vatan et al, 2021)
دک یعامتجا یاهرایعمریز
رتماراپ نییعت S1 یفیک و یمک یاه
مدرم تیلوبقم و تیامح S2 هداد یناوارف S3 هدش تبث تدم ینلاوط یاه
دیرلک تظلغ تراظن S4 بآ تیفیک یاهرتماراپ S5 تاعلاطا ناربراک S6 گنهرف و یعامتجا دشر S7 یزاس
فاطعنا و یرادیاپ S8 هداد یریذپ
یفیک هاگتسیا یاه
دازآ و یمومع یسرتسد S9
لودج 6 طیحم یاهرایعمریز . یتسیز
(Khodamoradi Vatan et al, 2021)
دک طیحم رایعمریز
یتسیز
بآ تیفیک صخاش En1 ییایمیش طولخم یسررب En2
صخاش En3 بآ تیفیک یاه (WQI)
متسیس تیریدم تیوقت En4 هداد تیفیک نیمضت یاه
اه
هناخدور یحاون مامت رگناشن بآ یفیک یاهرتماراپ En5 متسیس En6 میمصت و نابیتشپ یاه هنایار یریگ
شیاپ هکبش یبایزرا En7
هنیهب En8 هکبش یزاس صاخ ناکم و نامز رد تراظن
تراظن هکبش یحارط En9
En10 نایرج
هفرطود بآ یاه
لودج 7 ینف و یتیریدم یاهرایعمریز . (Khodamoradi Vatan et al, 2021)
دک ینف و یتیریدم رایعمریز
هاگتسیا دادعت M1 یتراظن یاه
هنیهب M2 تراظن یزاس WQI
یسانشاوه و بآ دیدش ثداوح M یسانش نیمز اب طبترم لئاسم M4 هاگتسیا M5 لاعف تراظن یاه
شیاسرف M6 گرزب سایقم رد بآ فیصوت M7 دنمفده و یلامتحا تراظن M8 یگدولآ M9 هطقن ریغ عبانم یاه یا
هدنیلاآ تیریدم M10 رادیاپ یلآ یاه
هداد شزادرپ M11 کارتشا هب و اه
یراذگ
تیفیک زا نانیمطا و لرتنک M12 هداد
اه
هکبش طباور نییعت زا سپ لکش قباطم اهرایعم نیب یا
2 سیرتام ، یم لیکشت یجوز هسیاقم یاه سیرتام لیمکت یارب .ددرگ
یاه
شسرپ یجوز هسیاقم همان
لکش رد راک ماجنا متیروگلا .دش لیمکت ناسانشراک طسوت ییاه 3
هداد ناشن تسا هدش
. روظنم هب هلاقم نیا رد
لیکشت سیرتامربا تیولوا و یدح یاه
مرن زا اهرایعمریز یدنب نژیسدرپوس رازفا
مرن .دش هدافتسا1
مرن زا یکی نژیسدرپوس رازفا رایسب یاهرازفا
هکبش دنیارف لیلحت یارب دربراکرپ و مهم یم رامش هب یا
قیرط زا ناگربخ تارظن هب یبایتسد و هلاسم هکبش میسرت زا سپ نارگشهوژپ .دور
تاسیاقم یم ،یجوز تیساسح لیلحت و هطوبرم جیاتن و لیلحت نیا دنناوت
مرن زا هدافتسا اب ار اه مه .دنهد ماجنا نژیسدرپوس رازفا
ییاور نینچ
شسرپ ییایاپ و همان
مرن زا هدافتسا اب اه .دش یسررب نژیسد رپوس رازفا
ثحب و جیاتن لودج زا هدافتسا اب 8
و رایعم راهچ باختنا اب 41
یعمریز طیحم و ینف و یتیریدم رایعم ود یارب نزو نیرتشیب ،را تسا هدمآ تسدب یتسیز
نآ رادقم هک 390
/ 0 یم نزو اب یداصتقا رایعم سپس .دشاب 152
/ 0 نزو نیرتمک اب یعامتجا رایعم اتیاهن و 068
/ 0 هدمآ تسدب لدم رد ار
.تسا یز یارب رثا نیرتشیب ،هدش صخشم رایعم راهچ نیب رد یلک روط هب هداد تیفیک زا نانیمطا و لرتنک رایعمر
یدم رایعم رد اه ینف و یتیر
هدمآ تسدب گنهرف و یعامتجا دشر رایعمریز یارب تیمها نازیم نیرتمک و تسا
یم یعامتجا رایعم رد یزاس .دشاب
نزو زا هدافتسا اب یاه
لودج قباطم یدح سیرتام زا هدمآ تسدب 8
لکش و 4 ا اهرایعمریز یدنب تیولوا هک .تسا هدش هداد ناشن تیمها نیرتمک هب نیرتشیب ز
یم لیکشت ار اهرایعمریز یقفا روحم و اهرایعمریز هدش لامرن نزو یدومع روحم .دهد
لکش 4 . تیولوا هرایعمریز یدنب
1 Super Decisions
0 0.2 0.4 0.6 0.8 1 1.2
M 12 Ec 10 M 10 M 9 En 8 En 4 En 3 M 11 Ec 7 S 5 En 6 M 8 En 5 Ec 6 Ec 2 En 1 M 2 M 3 M 1 En 9 En 2 En 7 En 10 S 8 S 9 M 4 M 5 M 6 M 7 S 4 S 3 Ec 9 Ec 3 S 1 Ec 5 Ec 1 Ec 4 Ec 8 S 6 S 2 S 7
لودج 8 . شور یدح سیرتامربا ANP
رایعم یداصتقا رایعم …
ینف و یتیریدم
رایعمیداصتقا
Ec1 Ec2
M8 M9
M 10 M 11
M 12
Ec1 0/0052
0/0052 0/0052 ...
0/0052 0/0052
0/0052 0/0052
Ec2 0/0269
0/0269 ...
0/0269 0/0269
0/0269 0/0269
0/0269
Ec3 0/0135
0/0135 ...
0/0135 0/0135
0/0135 0/0135
0/0135
Ec4 0/0058
0/0058 0/0058 ...
0/0058 0/0058
0/0058 0/0058
...
...
...
...
...
...
...
...
... یتسیز طیحم رایعمEn70/04360/0436...0/04360/04360/04360/04360/0436
En8 0/0342
0/0342 ...
0/0342 0/0342
0/0342 0/0342
0/0342
En9 0/0161
0/0161 0/0161 ...
0/0161 0/0161
0/0161 0/0161
En10 0/0153
0/0153 ...
0/0153 0/0153
0/0153 0/0153
0/0153
...
...
...
...
...
...
...
...
... ینف و یتیریدم رایعمM70/00910/0091...0/00910.00910/00910/00910/0091
M 8 0/02
... 0/02 0/02
0/02 0/02
0/02 0/02
M 9 0/0418
0/0418 ...
0/0418 0/0418
0/0418 0/0418
0/0418
M10 0/0533
0/0533 ...
0/0533 0/0533
0/0533 0/0533
0/0533
M 11 0/0621
0/0621 ...
0/0621 0/0621
0/0621 0/0621
0/0621
M12 0/0722
0/0722 0/0722 ...
0/0722 0/0722
0/0722 0/0722
مهم یداصتقا رایعم رد یگدولآ صیخشت رایعمریز صخاش نیرت
هداد لیلحت و هیزجت رایعمریز سپس .تسا وس .تسا اهرامآ و اه
نیم
مرن یژولونکت رایعمریز ،رایعمریز هنیزه هجدوب رایعمریز .تسا نردم یرازفا
هیامرس ،رهام یدصتم یاهرایعمریز سپس ،ریغتم یاه یراذگ
یاه
تیاس ،لاغتشا ،یتیریدم نف هعسوت ،گنیروتینام یاه
یروآ تراظن هتفرشیپ یاه جا رایعم رد .تسا هتفرگ رارق تازیهجت نویساربیلاک و
یعامت
یم بآ تیفیک یاهرتماراپ رایعمریز یارب نزو نیرتشیب .دشاب
فاطعنا و یرادیاپ یاهرایعمریز بیترت هب سپس هداد یریذپ
ه هاگتسیا یا یاه
هداد سناکرف ،یفیک ینلاوط یاه
رم تیلوبقم و تیامح ،تاعلاطا ناربراک ،هدش تبث تدم �