ﺎﺑ ﯽﮐﺮﺤﺗ ﺶﯿﺑ و ﻪﺟﻮﺗ ﺺﻘﻧ لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد نﺎﮐدﻮﮐ ﻪﯾﺬﻐﺗ یﻮﮕﻟا ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ﻢﻟﺎﺳ نﺎﮐدﻮﮐ
I ﯽﻧﺎﻣا ﺎﺿر ﺮﺘﮐد*
II ﯽﻬﮔﻮﻣﻪﺟاﻮﺧ ﺪﯿﻫﺎﻧ
ﻪﻣﺪﻘﻣ ﺺـﻘﻧ لﻼـﺘﺧا ،نﺎــﮐدﻮﮐ ﯽﻧاور تﻼﮑﺸﻣ ﻦﯾﺮﺗﻊﯾﺎﺷ زا ﯽﮑﯾ
ﺎــــﯾ ﯽــﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ .ﺖــﺳا (ADHD)ﯽــﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ و ﻪــﺟﻮﺗ
رﺎﯿـﺴﺑ کدﻮـﮐ نآ رد ﻪـﮐ دﻮـﺷﯽﻣ ﻪــﺘﻔﮔ ﯽﺘﻟﺎﺣ ﻪﺑ ﯽﻟﺎﻌﻓﺶﯿﺑ رﺎــﺘﻓر 3 ﯽـﻠﮐ رﻮـﻃ ﻪـﺑ .ﺪـــﺷﺎﺑﯽﻣ شﻮـﺟوﺐﻨﺟ ﺮـﭘ و لﺎـﻌﻓ :زا ﺪــﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪــﮐ ﺖــﺳا هﺪـﺷ ﺮﮐذ لﻼﺘﺧا ﻦﯾا یاﺮﺑ ﺺﺨﺸﻣ تﻻﻼــﺘﺧا ﻦـﯿﻨﭼﻢـﻫ .ﯽـﮕﺘﺨﯿﮕﻧاﺮﺑ و ﯽـﺗﺮﭘساﻮـﺣ ،ﯽـﮐﺮﺤﺗﺮﭘ
ﺮـــﮑﻔﺗ ،ﻪــﻈﻓﺎﺣ تﻻﻼﺘﺧا ،ﯽﻧﺎﺠﯿﻫ ﯽﺗﺎﺒﺛﯽﺑ ،ﯽﮐاردا و ﯽﺘﮐﺮﺣ نآ ﯽﻨﯿﻟﺎـﺑ ﻢـﺋﻼﻋ ﺮﯾﺎــﺳ زا یاﻪﻈﺤﻟ یﺎﻫﺶﻨﮐاو و یﺮﯿﮔدﺎﯾ و ًﻻﻮـﻤﻌﻣ و هدﻮـﺑ ﯽﮕﻟﺎــﺳ 3 دوﺪﺣ لﻼﺘﺧا عوﺮﺷ ﻦﺳ .ﺪﺷﺎﺑﯽﻣ (1).دﻮﺷﯽﻤﻧ هداد ﺺﯿﺨﺸﺗ ﯽﮕﻟﺎﺳ 7 زا ﺶﯿﭘ
هﺪﯿﮑﭼ
و ﻪـﺟﻮﺗ ﺺـﻘﻧ لﻼـﺘﺧا ﻪـﺑ ﻼـﺘﺒﻣ ﯽﻧﺎﺘـﺴﺑد نازﻮـﻣآﺶﻧاد ﯽـﯾاﺬﻏ یﺎـﻫتدﺎﻋ ﻪـﺴﯾﺎﻘﻣ ﺶــﻫوﮋﭘ ﻦﯾا زا فﺪﻫ ﻦــﯾا رد .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﻢﻟﺎﺳ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﺎﺑ (Attention deficit hyperactivity disorder)ADHD ﺎﯾ ﯽﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ ﺪﻣﺎـﺴﺑ ،ﯽﺠﻨــﺳﻦﺗ)یدﺮﻓ یﺎﻫﻪﻣﺎﻧﺶﺳﺮﭘ (ﺮﺘﺧد 200 و ﺮﺴﭘ 200)زﻮﻣآﺶﻧاد 400 یاﺮﺑ یﺪﻫﺎﺷ ـ درﻮﻣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ترﻮـﺻ (Scoring)ﯽـﺳﺎﻨﺷناور یﺎـﻫنﻮﻣزآ و ﺪـﺷ ﻞــﯿﻤﮑﺗ (راﻮﻧﺎﺧ یدﺎﺼﺘﻗا و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯿﻌﺿو و کارﻮﺧ ﺢﻄــﺳ ﻦﯿﺑ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ حﺮﻃ یﺎﻫﻪﺘﻓﺎﯾ .ﺪﺷ مﺎﺠﻧا حﺮﻃ رﺎﮐﻢﻫ سﺎﻨﺷناور ﻂﺳﻮﺗ لﻼﺘﺧا تﺪﺷ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﻪﮐ ﺖﻓﺮﮔ و داﻮــﺳ ﺢﻄﺳ ﺶﯾاﺰﻓا ﺎﺑ و دراد دﻮﺟو یرادﯽﻨﻌﻣ یرﺎﻣآ ﻪﻄﺑار ADHD لﻼﺘﺧا تﺪﺷ ﺎﺑ ﻦﯾﺪﻟاو ﻞﻐﺷ و داﻮﺳ یﺎﻫﻪـﻧﻮﻤﻧ رد ﯽـﯾاﺬﻏ یﺎـﻫیژﺮـﻟآ ﻪﻘﺑﺎــﺳ .(P<0/01)ﺪﺑﺎﯾ ﯽﻣ ﺶﻫﺎﮐ ﻪﺿرﺎﻋ تﺪﺷ ردﺎﻣ ﻞﻐﺷ نﺪﺷ ﯽﺼﺼﺨﺗ ﻪـﺑ تدﺎـﻋ ﺮـﮕﯾد یﻮــﺳ زا .(P<0/05)ﺖﺳا هدﻮﺑ ﯽﺳرﺮﺑ ﺖﺤﺗ نﺎﮐدﻮﮐ ﺮﯾﺎﺳ ﺮﺑاﺮﺑ 2/5 ﺪﯾﺪﺷ ADHD ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ﺶـﯾاﺰﻓا ﺎﺑ .(P<0/01)ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ناﺮﺴﭘ رد ﻪﻄﺑار ﻦﯾا ﻪﮐ هدﻮﺑ ﺮﺛﻮﻣ لﻼﺘﺧا ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ رد ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ فﺮﺼﻣ و ﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﻞﮐ رد ﺎﻣا (P<0/001)دﻮﺑ ﻪﺘﻓر ﺮﺗﻻﺎﺑ ناﺮﺘﺧد رد ADHD ﻪﺿرﺎﻋ تﺪﺷ ﻪﻧازور ﯽﻓﺮﺼﻣ ﺮﮑﺷ راﺪﻘﻣ تﺪـﺷ ﺎـﺑ زور رد نﺎـﺠﻨﻓ 3 زا ﺶـﯿﺑ یﺎـﭼ نﺪﯿـﺷﻮﻧ .(P=0/05)دﻮــﺒﻧ رادﯽﻨﻌﻣ یرﺎﻣآ ﺮﻈﻧ زا ﻪﻄﺑار ﻦﯾا ناﺮﺴﭘ و ﺎـــﻫﮓﻧر ،ﺎﻫتﻼﯿـﺴﻟﺎﺳ یوﺎـﺣ ﯽـﯾاﺬﻏ داﻮـﻣ فﺮـﺼﻣ .(P<0/05)ﺖـﺳا هدﻮـﺑ طﺎـﺒﺗرا رد ناﺮـﺴﭘ رد لﻼـﺘﺧا یﺎﻫﻪـﺘﻓﺎﯾ ﻪــﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .داﺪﻧ نﺎﺸﻧ ار یرادﯽﻨﻌﻣ یرﺎﻣآ ﻪﻄﺑار نﺎﮐدﻮﮐ رد لﻼﺘﺧا تﺪﺷ ﺎﺑ ﯽﮐارﻮﺧ یﺎﻫﯽﻧدوﺰﻓا لﻼـﺘﺧا ﺪﯾﺪـﺸﺗ رد ﯽـﯾاﺬﻏ یﺎـﻫیژﺮـﻟآ ﻪﻘﺑﺎـﺳ ﻦﺘـﺷاد و ﻪـﻧﺎﺤﺒﺻ ندرﻮــﺧ مﺪﻋ ﻪﮐ ﺖﻔﮔ ﻦﯿﻨﭼ ناﻮﺗﯽﻣ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﺮﯾﺎـﺳ زا ﺶﯿﺑ ﺮﮑﺷ ﻪﻧازور ﺖﻓﺎﯾرد راﺪﻘﻣ ADHD ﺮﺗﺪﯾﺪﺷ یﺎﻫﻪﺟرد ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ناﺮﺘﺧد رد .ﺪﻧراد ﺶﻘﻧ ADHD ﻦﯾاﺮﺑﺎـﻨﺑ ﺖـﺳا هدﻮـﺑ ﺮـﺛﺆﻣ لﻼـﺘﺧا ﺶﻫﺎـﮐ رد ﺎـﻫنآ ﻞﻐــﺷ ندﻮﺑ ﺮﺗﯽﺼﺼﺨﺗ و ﻦﯾﺪﻟاو ﯽﻫﺎﮔآ و دﻮﺑ ﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ناﺰﯿـﻣ و نﺎــﮐدﻮﮐ ﯽﯾاﺬﻏ یﺎﻫﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺰﯿﻧ و ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ فﺮﺼﻣ درﻮﻣ رد نارﺎﮔزﻮﻣآ و ﻦﯾﺪﻟاو شزﻮﻣآ .دﺮﯿﮔ راﺮﻗ ﻪﺟﻮﺗ درﻮﻣ ﺪﯾﺎﺑ ﺎﻫﯽﻨﯾﺮﯿﺷ و ﺮﮑﺷ ،ﺪﻨﻗ ﺖﻓﺎﯾرد ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد نﺎﮐدﻮﮐ – 3 ﯽﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ و ﻪﺟﻮﺗ ﺺﻘﻧ لﻼﺘﺧا – 2 ﻪﯾﺬﻐﺗ یﻮﮕﻟا – 1 :ﺎﻫهژاوﺪﯿﻠﮐ
.ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا 1381 لﺎﺳ ﺖﺷر رد ﻪﯾﺬﻐﺗ مﻮﻠﻋ هﺮﮕﻨﮐ ﻦﯿﻤﺘﻔﻫ رد و هﺪﺷ مﺎﺠﻧا زاﻮﻫا ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﻟﺎﻣ ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺖﺤﺗ ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻦﯾا (لﻮﺌﺴﻣ ﻒﻟﻮﻣ*)زاﻮﻫا ﯽﻧﺎﻣرد ـ ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ و ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﻪﯾﺬﻐﺗ مﻮﻠﻋ رﺎﯾدﺎﺘﺳا (I .زاﻮﻫا ﯽﻧﺎﻣرد ـ ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ و ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽﺑﺮﻣ ،ﯽﻨﯿﻟﺎﺑ ﯽﺳﺎﻨﺷناور ﺪﺷرا سﺎﻨﺷرﺎﮐ (II
ﻦــﯿﻨﺳ نﺎـــﮐدﻮﮐ رد %3-5 دوﺪـﺣ ADHD ﻪـﺑ ﻼـﺘﺑا ناﺰﯿـﻣ ﺪـﻨﭼ نآ عﻮﯿــﺷ ناﺮﺴﭘ رد و ﺖﺳا هﺪـﺷ هدز ﻦﯿﻤﺨﺗ ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد لوا ناﺪـﻧزﺮﻓ رد و هدﻮـﺑ (ﺮـﺑاﺮﺑ 10 ﺎـﺗ ﯽﻫﺎـﮔ)ناﺮﺘــﺧد ﺮﺑاﺮﺑ ﺺـﻘﻧ ﻪﺑ ADHD ﺖﻠﻋ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد .ﺪﺷﺎﺑﯽﻣ ﺮﺗﻊﯾﺎﺷ هداﻮﻧﺎﺧ ،ﺪــﻟﻮﺗ نﺎــﻣز ﻞــﻣاﻮﻋ ،ﮏـــﯿﺘﻧژ ،ﺰـﻐﻣ ﯽـﺒﺼﻋ یﺎــﻫﻞﻗﺎﻧ رد ،ﯽــﯾﺎﯿﻤﯿﺷورﻮﻧ و ﮏـــﯾژﻮﻟﻮﯿﺑورﻮﻧ ﻞﻣاﻮﻋ ،یﺰﻐﻣ یﺎﻫﺐﯿﺳآ ﻞﯾﺎﺴﻣ و ﯽﮔﺪﻧز ﻂﯿﺤﻣ رد ﺖﻨﺳورﻮﻠﻓ یﺎﻫرﻮﻧ و بﺮﺳ دﻮﺟو ﻞـــﻣاﻮﻋ ﺮـﮕﯾد یﻮـﺳ زا (1-4).ﺖـﺳا هﺪـﺷ هرﺎـﺷا ﯽـﮔداﻮﻧﺎـﺧ و ﯽــﮐارﻮﺧ یﺎــﻫﯽﻧدوﺰﻓا ،ﺮﮑــﺷ فﺮـــﺼﻣ ﺪﻨﻧﺎـﻣ یاﻪـﯾﺬﻐﺗ (5-7).ﺪﻧراد ﺶﻘﻧ لﻼﺘﺧا ﻦﯾا ﺪﯾﺪﺸﺗ رد ﺰﯿﻧ ﺎﻫهﺪﻧرادﻪﮕﻧ لﺎـﺳ رد Fiengold ﺮﺘــﮐد ﻂﺳﻮﺗ ADHD ﺎﺑ ﻪﯾﺬﻐﺗ ﻪﻄﺑار ﺪﻨﻧﺎﻣ ﯽﯾﺎﯿﻤﯿﺷ داﻮﻣ ،یو ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ سﺎﺳاﺮﺑ ﻪﮐ ﺪﺷ حﺮﻄﻣ 1974 ،ﻮـﻟآ ﺪﻨﻧﺎـﻣ ﯽـﯾاﺬﻏ داﻮـﻣ رد) ﯽــﻌﯿﺒﻃ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺎﻫتﻼﯿﺴﻟﺎﺳ ﻢــﻌﻃ و ﺎﻫﮓﻧر ،ﺎﻫوراد رد)ﯽـﻌﯿﺒﻃﺮﯿﻏ و (ﯽﮕﻧﺮﻓﻪﺟﻮﮔ و رﺎﯿﺧ طﺎــﺒﺗرا رد نﺎــﮐدﻮﮐ ﯽـﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ ﺎـﺑ (ﯽــﻋﻮﻨﺼﻣ یﺎﻫهﺪﻨﻫد فﺬــﺣ ﺎـﺑ ﯽـﺳرﺮﺑ ﮏـﯾ ﯽـﻃ نارﺎـﮐﻢﻫ و Kaplan(8).ﺪﻨﺘـﺴﻫ شراﺰــﮔ ناﺮــﺴﭘ زا %50 رد ار یدﻮﺒﻬــﺑ ،کﺮـــﺤﻣ یﺎـﻫاﺬﻏ هﺪـﺸﻧ ﺪﯿﯾﺄـﺗ طﺎـﺒﺗرا ﻦــﯾا ﯽﻠﺒﻗ یﺎﻫﯽﯾﺎﻣزآرﺎﮐ رد ﺎﻣا (9)ﺪﻧدﺮﮐ
ADHD ﺎﺑ ﺰﯿﻧ ﺮﮑﺷ فﺮﺼﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ زا یداﺪﻌﺗ ﻖﺒﻃ (10).دﻮﺑ
ﺮﺛا ﻦﯾا تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ زا ﺮﮕﯾد یداﺪﻌﺗ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺎﻣا (6 و5)ﺖﺳا طﺎﺒﺗرا رد ﺎــﻣ رﻮــﺸﮐ رد (11 و8).ﺪــﻧاهدﺮﮐ در ﺎــﯾ هدﺮﻤــﺷ ﺰﯿـــﭼﺎـﻧ ار ﻪــﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﻪﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد ﯽﮐﺪﻧا یﺎﻫﯽﺳرﺮﺑ ﺖـﯿﻌﻤﺟ ﺐـﯿﮐﺮﺗ ندﻮـﺑ ناﻮــﺟ ،نازﻮﻣآﺶﻧاد ﻢﯿﻈﻋ ﺖﯿﻌﻤﺟ ﻪﺑ دﻮﺒﻬـﺑ ﺖﻬــﺟ رد یاﻪﯾﺬﻐﺗ یﺎﻫیﺰﯾرﻪﻣﺎﻧﺮﺑ تروﺮﺿ و رﻮﺸﮐ ،نﺎـﮐدﻮﮐ یﺮﯿـﮔدﺎـﯾ ﺖــﯿﻔﯿﮐ یﺎﻘﺗرا و ﯽﻧاور ـ ﯽﻤﺴﺟ ﯽﯾآرﺎﮐ رد ﻪـــﯿﻟوا تﺎـﻋﻼﻃا ﻪـﺑ ﯽﺑﺎﯾﺖــﺳد فﺪـﻫ ﺎﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ .ﺪﺷ مﺎﺠﻧا لﺎـﻌﻓﺶﯿﺑ نﺎـﮐدﻮﮐ درﻮــﻣ
ﯽﺳرﺮﺑ شور ﻪـﻧﻮﻤﻧ 100 یور ﯽﯾﺎــﻣزآﺶﯿﭘ ترﻮﺻ ﻪـﺑ اﺪﺘﺑا ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا ﺲﭘ ﺪﻌﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد .ﺖﻓﺮﮔ ترﻮﺻ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ و ﺪﺷ مﺎﺠﻧا زاﻮــﻫا ﺮــﻬﺷ ﯽﺘﻟود نﺎﺘﺴﺑد 3 رد ﻪﯿﻟوا یﺎﻫیرﺎﮐﻢﻫ ﺐﻠﺟ زا یدﺎــﺼﺘﻗا ـ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺢﻄﺳ ﺮﻈﻧ زا ﻪﺑﺎﺸﻣ یاﻪــﻘﻄﻨﻣ 1 رد ﻪﮐ (ﺮﺘـﺧد 200 و ﺮـﺴﭘ 200)زﻮــﻣآﺶﻧاد 400 داﺪﻌﺗ ،ﺪﻨﺘﺷاد راﺮﻗ ﯽــﻓدﺎﺼﺗ رﻮــﻃ ﻪــــﺑ لﺎﺳ 7-9 ﻦــﯿﻨﺳ رد مﻮﺳ ﺎﺗ لوا ﻪﯾﺎﭘ
ADHD دراﺪﻧﺎﺘﺳا نﻮـﻣزآ یﺎـﻫﻪﻣﺎﻧﺶﺳﺮﭘ و ﺪﻧﺪﺷ بﺎـﺨﺘﻧا
ﯽــﯾاﺬﻏ داﻮـﻣ فﺮـــﺼﻣ ﺪـــﻣﺎﺴﺑ و نارﺎـﮔزﻮـــﻣآ ﻂـــﺳﻮﺗ
ﺖــــﯿﻌﺿو ،(FFQ=Food Frequency Questionnaire)
یﺎﻫﺺﺧﺎـﺷ و ﻦـﯾﺪﻟاو ﻂـﺳﻮﺗ راﻮﻧﺎــﺧ یدﺎﺼﺘﻗا ـ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﻪﺘــﺷر ﺮﺧآ لﺎﺳ هﺪﯾد هرود نﺎﯾﻮﺟﺶﻧاد ﻂﺳﻮﺗ ﺰﯿﻧ ﯽﺠﻨﺳﻦﺗ یﺎـــﻫنﻮﻣزآ و ﺪــﯾدﺮﮔ ﻞــﯿﻤﮑﺗ ﻪــﯾﺬﻐﺗ مﻮــﻠﻋ ﯽــﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ و ﻪــﯾﺰﺠﺗ ﯽﻨﯿﻟﺎـﺑ سﺎﻨـﺷناور رﺎـﮐﻢﻫ ﻂـﺳﻮﺗ ﯽﺘﺧﺎﻨـﺷناور ﺎﻫﻪـﻧﻮﻤﻧ رد ﯽـﯾاﺬﻏ یژﺮــﻟآ ﻪﻘﺑﺎﺳ ﺎﺑ ﻪــﻄﺑار رد .ﺪﻧﺪﺷ ﻞﯿﻠﺤﺗ ازیژﺮـﻟآ درﻮـﻣ رد)ﺖـﺷاد دﻮــﺟو ﻪﻣﺎﻧﺶﺳﺮﭘ رد ﯽﻟاﻮﺳ ﺰﯿﻧ
،ﯽﻫﺎﻣ ،مﺪﻨﮔ ،ﺎﯾﻮﺳ ،وﺎﮔ ﺮﯿﺷ ﺪﻨﻧﺎﻣ کﻮﮑﺸﻣ ﯽﯾاﺬﻏ داﻮﻣ ندﻮﺑ
ﻦـﯿﻨﭼﻢـﻫ .(ﺪــﺷﯽﻣ هﺪﯿﺳﺮﭘ ﯽﺗﻻاﻮﺌﺳ ﻦﯾﺪﻟاو زا …و غﺮﻣﻢﺨﺗ
،ﻮــﻟآ ،رﻮﺷرﺎﯿﺧ و رﺎﯿﺧ)تﻼﯿﺴﻟﺎﺳ یوﺎﺣ یﺎﻫاﺬﻏ زا ﯽﺘﺳﺮﻬﻓ ﯽـﯾاﺬﻏ داﻮـﻣ ﺰﯿـﻧ و (… و ﻮـﻠﻫ ،ﯽـﺘﺧرد ﺐﯿــﺳ ،ﯽﮕﻧﺮﻓﻪﺟﻮﮔ یﺎﻫﺖﺑﺮﺷ ،ﯽﺨﯾ یﺎـﻫﯽﻨﺘﺴﺑ ،ﮏـﻔﭘ)ﯽﻋﻮﻨﺼﻣ یﺎﻫﮓﻧر یوﺎﺣ لﻼــﺘﺧا تﺪﺷ نآ زا ﺲﭘ .ﺪﯾدﺮﮔﯽﻣ ﻪﯿﻬﺗ (… و ﻪﺑﺎﺷﻮﻧ ،هدﺎﻣآ ﺢﻄﺳ 3 رد دراﺪﻧﺎﺘﺳا نﻮﻣزآ هﺮﻤﻧ ﺢﻄﺳ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ADHD ﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ نآ طﺎﺒﺗرا و ﺪﺷ هﺪـﯿﺠﻨﺳ (2)ﺪﯾﺪﺷ و ﻂﺳﻮﺘﻣ ،ﻒـﯿﻔﺧ ﺖــﺳد ﻪﺑ یﺎﻫهداد ﺖﯾﺎﻬﻧ رد .ﺪﯾدﺮﮔ ﯽﺑﺎﯾزرا ﻖﯿﻘﺤﺗ یﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﺰﯿﻟﺎــﻧآ و یﺎـﮐ روﺬــﺠﻣ ،t یرﺎـﻣآ یﺎـﻫنﻮﻣزآ ﻂـﺳﻮﺗ هﺪـﻣآ .ﺪـﻧﺪﺷ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ ﺲﻧﺎﯾراو
ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﮐ ﺪﺷ ﺺﺨﺸﻣ کدﻮﮐ 100 یور ﯽﺗﺎﻣﺪﻘﻣ یﺎﻫﯽﺳرﺮﺑ رد
ADHD ﺪﯾﺪـــﺷ تﺎـﺟرد ﻪـﺑ ﻼـﺘﺒﻣ ،نﺎـﮐدﻮﮐ %5 ﻪـﺑ ﮏـﯾدﺰﻧ
ﻪـﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺮﺘﺧد و ﺮﺴﭘ ﻪﻧﻮﻤﻧ 400 زا ﻞﺻﺎﺣ ﺞﯾﺎﺘﻧ .ﺪﻨﺘﺴﻫ
رد ADHD لﻼــﺘﺧا تﺪﺷ ردﺎﻣ و رﺪﭘ داﻮﺳ ﺢﻄﺳ ﺶﯾاﺰﻓا ﺎﺑ
ﻦـﯾا ﺲـﻨﺟ ﮏـﯿﮑﻔﺗ ﺎــﺑ .ﺪﺑﺎﯾﯽﻣ ﺶﻫﺎﮐ یزرﺎﺑ رﻮﻃ ﻪﺑ نﺎﮐدﻮﮐ هﺮﻤﻧ ﻦﯾﺮﺗﻢﮐ و (P<0/001)ﺖﺷاد دﻮﺟو ناﺮﺴﭘ رد ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻄﺑار ﺎـﻫنآ ناردﺎـﻣ ﻪـﮐ ﺪـﺷ هﺪــﻫﺎﺸﻣ ﯽﻧاﺮـﺴﭘ رد لﻼــﺘﺧا تﺪﺷ رد ﻢـﯾاد ﯽﺘــﺴﺳ و ﻒﻌﺿ سﺎﺴﺣا .(P<0/01)ﺪﻧاهدﻮﺑ ﺪﻨﻣرﺎﮐ ﺖﺷاد دﻮﺟو ADHD ﺪـﯾﺪﺷ تﺎﺟرد ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ناﺮﺴﭘ زا ﯽﻤﯿﻧ ﺎـﺗ ﻒـﯿﻔﺧ دراﻮـﻣ زا %17 رد ﺎﻬـﻨﺗ ﻪـﺿرﺎﻋ ﻦـﯾا ﻪــﮐ ﯽﻟﺎﺣ رد رد ﯽــﯾاﺬﻏ یﺎﻫیژﺮﻟآ عﻮﯿﺷ .(P<0/001)ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻂﺳﻮﺘﻣ
%15 ﻪــﮐ یرﻮﻃ ﻪﺑ دﻮــﺑ ﺮــﮕﯾد یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﺮﺑاﺮﺑ 2/5 نﺎﯾﻼﺘﺒﻣ
ﺪﻨﺘـﺷاد ار ﯽــﯾاﺬﻏ یﺎﻫیژﺮﻟآ ﻪﻘﺑﺎﺳ ADHD ﺪﯾﺪﺷ دراﻮﻣ زا
ﺖــﺷاد دﻮــﺟو ﻒـــﯿﻔﺧ دراﻮـﻣ %6 رد ﺎﻬـﻨﺗ ﻪﻠﺌـﺴﻣ ﻦـﯾا ﺎـﻣا ﻪـﺑ ﻼـﺘﺒﻣ ناﺮـﺴﭘ %35 رد ﻪـﻧﺎﺤﺒﺻ فﺮــﺼﻣ مﺪﻋ .(P<0/05)
هﺪـﻋو ندرﻮـﺨﻧ ﻪـﮐ ﯽﻟﺎــﺣ رد ﺪﯾدﺮﮔ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺪﯾﺪﺷ ADHD
ﺖـﺳا ﻪﺘـﺷاد دﻮـﺟو ﻢﻟﺎــﺳ ناﺮﺴﭘ زا %11/6 رد ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ و نﺎـﻧ ندرﻮـﺧ ﻪـﺑ تدﺎــﻋ ﻦﯿﻨﭼﻢﻫ .(1 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ)(P<0/01)
رد ADHD تﺪـﺷ هﺮـﻤﻧ ﺶﻫﺎـﮐ ﺎــﺑ ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ هﺪﻋو رد تﻼﻏ
یرﺎـﻣآ ﻪـﻄﺑار ناﺮﺘـﺧد رد ﺎـﻣا (P<0/05)دﻮـﺑ هاﺮــﻤﻫ ناﺮﺴﭘ ﺮﮑـﺷ و ﺪـﻨﻗ فﺮـﺼﻣ .ﺪــﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ درﻮﻣ ﻦﯾا رد یرادﯽﻨﻌﻣ ناﺮﺘﺧد رد لﻼﺘﺧا تﺪﺷ ﺶﯾاﺰﻓا ﺎﺑ زور لﻮﻃ رد ﺶﺠﻨﺳ ﻞﺑﺎﻗ ﺎــﻣا (P<0/001)ﺖﺷاد یرادﯽﻨﻌﻣ یرﺎﻣآ ﻪﻄﺑار ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ .(2 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ)ﺪﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ یزرﺎﺑ ﻪﻄﺑار ناﺮﺴﭘ رد
ﻪﺑ تدﺎﻋ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد ADHD ﻪﺟرد تاﺮﻤﻧ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ -1 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ
1نﺎﮐدﻮﮐ رد ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ ندرﻮﺧ
ندرﻮﺧ هﺮﻤﻧ
ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ
*ﺲﻨﺟ ود ﺮﻫ
*ناﺮﺴﭘ ناﺮﺘﺧد
زور ﺮﻫ 7/4 ± 5/8
7/7 ± 6/2 7/2 ± 5/2
تﺎﻗوا ﺐﻠﻏا 8/4 ± 5/4
8/3 ± 5/8 8/4 ± 5/2
ترﺪﻧ ﻪﺑ 10/9 ± 6/6
12/6 ± 7/2 8/2 ± 4/5
ﺰﮔﺮﻫ 14/8 ± 8/7
14/7 ± 8/7 -
ﺮـﺗﺶﯿﺑ تاﺮـﻤﻧ .ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎــﯿﻣ ± رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ترﻮﺻ ﻪﺑ تاﺮﻤﻧ -1 P<0/001* .ﺖﺳا لﻼﺘﺧا تﺪﺷ ﻞﯿﻟد ADHD تﺪﺷ ﺐﺴﺣﺮﺑ ﺮﮑﺷ و ﺪﻨﻗ فﺮﺼﻣ ناﺰﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ -2 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ
یﺎﻫهوﺮﮔ (زور/مﺮﮔ)فﺮﺼﻣ راﺪﻘﻣ
نﺎﮐدﻮﮐ ﺲﻨﺟ ود ﺮﻫ
*ناﺮﺴﭘ
**ناﺮﺘﺧد
ﻢﻟﺎﺳ 13/2 ± 9/1
15/4 ± 9/6 10/7 ± 7/9
ﻒﯿﻔﺧ 12/6 ± 7/7
12/8 ± 7/5 12/4 ± 7/9
ﻂﺳﻮﺘﻣ 15/7 ± 9/6
13/9 ± 9/4 17/1 ± 9/7
ﺪﯾﺪﺷ 12/6 ± 8/7
10/9 ± 7/5 16/4 ± 10
P<0/001** ،P=0/05* .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ±رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ترﻮﺻ ﻪﺑ داﺪﻋا
(زور رد ناﻮﯿﻟ 3 زا ﺶﯿﺑ)یﺎﭼ دﺎﯾز فﺮﺼﻣ ﺮﮕﯾد یﻮﺳ زا
ﻪـــﺑ ﺖـﺷاد دﻮـﺟو ADHD ﺮﺗﺪﯾﺪـﺷ تﺎـﺟرد ﺎـﺑ ناﺮـﺴﭘ رد
ﺪﯾﺪــﺷ عﻮـﻧ ﻪـﺑ ﻼـﺘﺒﻣ ناﺮـﺴﭘ زا ﻪـﺑ ﮏـﯾدﺰﻧ ﻪـﮐ یرﻮـﻃ
ﺪﻧﺪﯿـــﺷﻮﻧﯽﻣ یﺎـــﭼ ﻂــﺳﻮﺘﻣ ناﻮــﯿﻟ 3 زا ﺶــﯿﺑ ADHD
یوﺎـﺣ یﺎـﻫاﺬﻏ ندرﻮـﺧ ﻪــﺑ تدﺎﻋ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا رد .(P<0/05) ،رﻮـﮕﻧا ،ﺶﻤـﺸﮐ ،ﯽﮕﻧﺮﻓﻪــﺟﻮﮔ ،رﻮﺷرﺎﯿﺧ و رﺎﯿﺧ)تﻼﯿﺴﻟﺎﺳ
یوﺎـﺣ ﯽـﯾاﺬﻏ داﻮـﻣ ﺰﯿــﻧ و (لﺎﻘﺗﺮﭘ و ﻞﯿﻠﺷ ،ﻮﻠﻫ ،ﻮﻟآدرز ،ﻮﻟآ یﺎﻫﻪـﺟرد ﺎــﺑ زور لﻮﻃ رد ﺎﻫهﺪﻧرادﻪﮕﻧ و ﺎﻫﯽﻧدوﺰﻓا ،ﺎﻫﮓﻧر یرﺎﻣآ ﻪﻄﺑار ،ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ نﺎﮐدﻮﮐ ADHD لﻼﺘﺧا ﻒﻠﺘﺨﻣ ﯽﺠﻨـﺳﻦﺗ تﺎــﻋﻼﻃا ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﭼ ﺮﮔا .داﺪﻧ نﺎﺸﻧ ار یرادﯽﻨﻌﻣ
ADHD ﻪـﺑ ﻼــﺘﺒﻣ ناﺮﺴﭘ ﻪﮐ دﻮﺑ نآ هﺪﻨﻫدنﺎﺸﻧ نﺎﮐدﻮﮐ رد
ﺪﻧراد یﺮﺗﻦﯿﯾﺎﭘ ﺪﻗ و نزو ﯽﮐﺪﻧا ﺪﻫﺎﺷ ﻢﻟﺎﺳ ناﺮﺴﭘ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻪـﺑ ﻼـﺘﺒﻣ ناﺮـﺴﭘ نزو و ﺪـﻗ ﺮﯾدﺎـﻘﻣ ﻦـﯿﺑ یرﺎــﻣآ ﺮﻈﻧ زا ﺎﻣا .ﺪﻣﺎـﯿﻧ ﺖـﺳد ﻪــﺑ یرادﯽﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ ﻢﻟﺎﺳ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﺎﺑ لﻼﺘﺧا ﺮﺗﻻﺎــﺑ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ نزو و ﺪﻗ ﯽﺒﺴﻧ ندﻮﺑ ﺮﺗﻻﺎﺑ ،ناﺮﺘﺧد درﻮﻣ رد هدﻮــﺑ لﻼﺘﺧا ﺮﺗﺪﯾﺪﺷ یﺎﻫﻪﺟرد ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ یﺎﻫﻪﻧﻮﻤﻧ ﻦﺳ ندﻮﺑ ﺪـﻗ ﺺﺧﺎــﺷ 2 ﻦﯿﺑ یرادﯽﻨﻌﻣ یرﺎﻣآ توﺎﻔﺗ عﻮﻤﺠﻣ رد .ﺖﺳا .(4 و3 هرﺎﻤﺷ یﺎﻫلوﺪﺟ) ﺪﺸﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺲﻨﺟ 2 رد نزو و
ADHD تﺪﺷ ﺐﺴﺣ ﺮﺑ نﺎﮐدﻮﮐ نزو ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ -3 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ
یﺎﻫهوﺮﮔ (مﺮﮔﻮﻠﯿﮐ)نزو
نﺎﮐدﻮﮐ ﺲﻨﺟ ود ﺮﻫ
ناﺮﺴﭘ
*ناﺮﺘﺧد
ﻢﻟﺎﺳ 23/5 ± 5/3
25 ± 5 21/7 ± 5/2
ﻒﯿﻔﺧ 23/6 ± 5/8
25/2 ± 7/2 22/5 ± 4/3
ﻂﺳﻮﺘﻣ 24/4 ± 6
24/4 ± 5/8 24/4 ± 6/3
ﺪﯾﺪﺷ 23/9 ± 6
22/9 ± 5/7 26 ± 6/3
P<0/01 *.ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ± رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ترﻮﺻ ﻪﺑ داﺪﻋا ADHD تﺪﺷ ﺐﺴﺣﺮﺑ نﺎﮐدﻮﮐ ﺪﻗ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ -4 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ
یﺎﻫهوﺮﮔ (ﺮﺘﻣﯽﺘﻧﺎﺳ)ﺪﻗ
نﺎﮐدﻮﮐ ﺲﻨﺟ ود ﺮﻫ
ناﺮﺴﭘ
*ناﺮﺘﺧد
ﻢﻟﺎﺳ 123/4 ± 8
125 ± 7/4 121/4 ± 8/3
ﻒﯿﻔﺧ 123/6 ± 8/4
124/8 ± 9/8 122/6 ± 7/1
ﻂﺳﻮﺘﻣ 125/7 ± 8/3
125/3 ± 9/2 126 ± 7/5
ﺪﯾﺪﺷ 122/6 ± 8
121/3 ± 8 125/4 ± 7/2
P<0/01 *.ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ± رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ترﻮﺻ ﻪﺑ داﺪﻋا
ﺚﺤﺑ
نﺎـﮐدﻮﮐ رد (ADHD)ﯽـﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ و ﻪــﺟﻮﺗ ﺺﻘﻧ لﻼﺘﺧا
ﯽﻧﺎﺘــﺴﺑد نﺎﮐدﻮﮐ ﯽﻨﺳ هوﺮﮔ رد یرﺎﺘﻓر ﻪﺿرﺎﻋ ﻦﯾﺮﺗلﻮﻤﻌﻣ ﯽﻨــﺳ هدر ﻦـﯾا نﺎـﯿﻣ رد %10 ﻪـﺑ ﯽﻫﺎـﮔ نآ عﻮﯿـﺷ ﻪـﮐ ﺖـﺳا نﺎـﮐدﻮﮐ درﻮــﻣ رد ار ناﺰﯿﻣ ﻦﯾﺮﺗﻦﯿﯾﺎﭘ ﺮﮔا ﯽﺘﺣ (3 و2).ﺪﺳرﯽﻣ ار ﻼـﺘﺒﻣ کدﻮــﮐ یدﺎﯾز داﺪﻌﺗ ،ﻢﯾﺮﯿﮕﺑ ﺮﻈﻧ رد رﻮﺸﮐ ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد
2 3
ﺖـﺷاد ﻢـﯿﻫاﻮﺧ زﻮـﻣآﺶﻧاد ﺖـﯿﻌﻤﺟ ندﻮـﺑ دﺎــﯾز ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪـﻄﺑار رد ﻪﯿﻟوا یﺎﻫرﺎﻣآ ﻪﺑ ﯽﺑﺎﯾﺖﺳد و یﺰﯾرﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ رد Daley .ﺪـﺳرﯽﻣ ﺮـﻈﻧ ﻪـﺑ یروﺮـﺿ هﺪـﺷ ﺮــﮐذ لﻼﺘﺧا ﺎﺑ
راﺮﻗ ﺪﯿﮐﺄﺗ درﻮﻣ ار ADHD لﻼﺘﺧا ﺖﯿﻤﻫا دﻮﺧ یروﺮﻣ ﻪﻟﺎﻘﻣ
یو .ﺖـﺳا هدﺮـﮐ ﺮــﮐذ ﺎﮑﯾﺮﻣآ رد %3-10 ار نآ عﻮﯿﺷ و هداد ﺶﻫﺎـﮐ ﺐﺒــﺳ ﻪﮐ ﯽﺘﺷاﺪﻬﺑ یﺪﺟ ﻞﯾﺎﺴﻣ زا ﯽﮑﯾ ار لﻼﺘﺧا ﻦﯾا ﻪـﺑ دﺎـﻤﺘﻋا ﺶﻫﺎــﮐ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﻖﺑﺎﻄﺗ مﺪﻋ ،ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ ﺖﻓرﺶﯿﭘ ،ﯽﻧﺎـﻣرد یﺎـﻫﻞﺣ هار ناﻮــﻨﻋ ﻪﺑ و ﺪﻨﮐﯽﻣ نﺎﯿﺑ ،ددﺮﮔﯽﻣ ﺲﻔﻧ
،نارﺎﮔزﻮﻣآ و ﻦﯾﺪﻟاو ﺎﺑ هروﺎﺸﻣ ،ﺎﻫوراد زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﺑ هوﻼﻋ زا هدﺎﻔﺘﺳا و ﻦﻫآ ﻞﻤﮑﻣ ﺰﯾﻮﺠﺗ و ﯽﻧﺎﻣرد ﻢﯾژر ،ﯽﻧﺎﻣرد رﺎﺘﻓر ،ﺮﺿﺎـﺣ ﺶـﻫوﮋﭘ رد (1).ﺪـﻧادﯽﻣ یروﺮــﺿ ار ﯽﯾوراد نﺎﻫﺎﯿﮔ ﺶﻫﺎــﮐ رد ﻦـﯾﺪﻟاو لﺎﻐﺘـﺷا ﺖـﯿﻌﺿو و داﻮـﺳ ﺢﻄـﺳ دﻮﺒﻬـﺑ و ﯽﺗﺎـﯿﺑ ﻢﻧﺎــﺧ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﺞﯾﺎﺘﻧ .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺮﺛﻮﻣ ADHD لﻼﺘﺧا ﻦﯿﯾﺎـﭘ ﻦـﯿﺑ طﺎـﺒﺗرا هﺪـﻨﻫد نﺎــﺸﻧ ﺰﯿﻧ کارا ﺮﻬﺷ رد نارﺎﮐﻢﻫ
و دﻮـﺑ ADHD ﻪـﺿرﺎﻋ ﺎـﺑ رﺪـﭘ ﻞﻐـﺷ و داﻮــﺳ ﺢﻄﺳ ندﻮﺑ
ﺶــﯿﺑ ﻼﺘﺒﻣ نﺎﮐدﻮﮐ هداﻮﻧﺎﺧ رد ﯽﮔداﻮﻧﺎﺧ ﻞﯾﺎﺴﻣ زوﺮﺑ ناﺰﯿﻣ رد ﻪـﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎـﻗ یﺎﻫﻪـﺘﮑﻧ زا (12).ﺖـﺳا هدﻮــﺑ ﻢﻟﺎﺳ نﺎﮐدﻮﮐ زا رد ﻪـﻧﺎﺤﺒﺻ فﺮـﺼﻣ ﻪـﺑ تدﺎـﻋ ﺪـﯿﻔﻣ تاﺮـﺛا ،ﺮﺿﺎــﺣ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﺮــﺑاﺮﺑ 3 ﻢﻟﺎﺳ ناﺮﺴﭘ رد تدﺎﻋ ﻦﯾا ﻪﮐ یرﻮﻃ ﻪﺑ دﻮﺑ نﺎﮐدﻮﮐ مﺎـﺠﻧا ﻖـﯿﻘﺤﺗ سﺎـﺳاﺮﺑ .ﺪـﺷ هﺪﻫﺎــﺸﻣ ﻼﺘﺒﻣ نﺎﮐدﻮﮐ زا ﺶﯿﺑ ندرﻮــﺧ ﻪﮐ ﺪﯾدﺮﮔ ﺺﺨﺸﻣ ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد نازﻮﻣآﺶﻧاد یور هﺪﺷ ﺶـﯿﺑ ناﺰﯿــﻣ ﻪﺑ ار تﺪﻣ هﺎﺗﻮﮐ ﻪﻈﻓﺎﺣ و ﺰﮐﺮﻤﺗ ترﺪﻗ ﻪﻧﺎﺤﺒﺻ درﻮـﻣ ناﺮﺘــﺧد رد ،ﺮﮕﯾد یﻮﺳ زا (13).ﺪﻫدﯽﻣ ﺶﯾاﺰﻓا %20 زا هدﻮـﺑ لﻼـﺘﺧا تﺪـﺷ ﺶـﯾاﺰﻓا رد ﯽﻤﻬـﻣ ﻞﻣﺎـﻋ ﺮﮑــﺷ ﯽﺳرﺮﺑ شور زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎــﺑ نارﺎﮐﻢﻫ و Ernest .(2 هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ)ﺖﺳا ﺢﻄــﺳ ﻪـــﮐ ﺪـﻧداد نﺎـﺸﻧ نوﺮﺘـﯾزﻮﭘ یرﺎـﺸﺘﻧا ﯽـﻓاﺮﮔﻮـﻣﻮﺗ
ﻪــﺑ ﺖﺒﺴﻧ ADHD ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ناﺮﺘﺧد ﺰﻐﻣ رد ﺰﮐﻮﻠﮔ ﻢﺴﯿﻟﻮﺑﺎﺘﻣ
ﻢﻟﺎـﺳ ناﺮﺘــﺧد ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ و %19/6 لﻼﺘﺧا ﻦﯾا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ناﺮﺴﭘ دﻮــﺟو ﯽﺗوﺎـــﻔﺗ ﻼـﺘﺒﻣ ناﺮـﺴﭘ ﻦـﯿﺑ ﺎـﻣا ﺖـﺳا ﺮﺗﻦﯿﯾﺎـﭘ %15 رد هدﺎـﺳ یﺎـﻫﺪﻨﻗ ﺶـﻘﻧ تﺎـﻘﯿﻘﺤﺗ زا یرﺎﯿــﺴﺑ رد (14).ﺖﺷاﺪﻧ و (16 و15)ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺪﯿﮐﺄﺗ درﻮﻣ ADHD ﻪﺿرﺎﻋ ﺪﯾﺪﺸﺗ ﯽـﮐﺮﺤﺗ ﺶــﯿﺑ ﯽﻠﺻا ﻞﻣﺎﻋ ار ﺮﮑﺷ نارﺎﮔزﻮﻣآ و نﺎﯿﺑﺮﻣ %80 ﺪﻨﻧﺎــﻣ ﯽــﻧاﺮﮔﺶــﻫوﮋﭘ ﺎــﻣا (17)ﺪــﻧاهدﺮﮐ ﯽـــﻓﺮﻌﻣ نﺎـﮐدﻮﮐ و ﺖــﺨﺑدازآ ﻢﻧﺎﺧ (11).ﺪﻧاﻪﺘﺴﻧاد ﺰﯿﭼﺎﻧ ار ﺮﮑﺷ ﺮﺛا Wolraich یژﺮـﻧا ﻢﻬـﺳ ﻪــﮐ ﺪﻧدﺮﮐ نﺎﯿﺑ ﻦﯿﻨﭼ دﻮﺧ ﺶﻫوﮋﭘ رد نارﺎﮐﻢﻫ
ﻪــﺑ ﻼــﺘﺒﻣ نﺎـــﮐدﻮﮐ رد هدﺎـﺳ یﺎـﻫﺪﻨﻗ زا ﻪـﻧازور ﯽﺘﻓﺎـﯾرد ندرﻮﺧ ﻪﺑ ﻞﯾﺎﻤﺗ و %7/7 و %14/3 ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﻢﻟﺎﺳ و ADHD ﺎـﻣا ﺖـﺳا هدﻮــﺑ ﺮﺗﺶﯿﺑ ﺰﯿﻧ لوا هوﺮﮔ رد ﻦﯾﺮﯿﺷ ﯽﯾاﺬﻏ داﻮﻣ ﻢــﻌﻃ و ﺎﻫﮓﻧر یوﺎﺣ ﯽﯾاﺬﻏ داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ﺮﻈﻧ زا هوﺮﮔ 2 ﻦﯿﺑ رد (18).ﺖـــﺷاﺪﻧ دﻮـﺟو یزرﺎـﺑ توﺎـﻔﺗ ﯽـﻋﻮﻨﺼﻣ یﺎـﻫهﺪﻨﻫد هﺪﻧرادﻪــﮕﻧ داﻮﻣ یوﺎﺣ ﯽﯾاﺬﻏ داﻮﻣ فﺮﺼﻣ ﺰﯿﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﻖﯿﻘﺤﺗ ،ﯽﺘـــﺷﻮﮔ یﺎــﻫهدرواﺮﻓ ﺪﻨﻧﺎــﻣ)ﯽــﻋﻮﻨﺼﻣ یﺎــﻫﯽﻧدوﺰﻓا و ﻢﻟﺎــﺳ و ﻼـﺘﺒﻣ یﺎـﻫهوﺮﮔ رد (… و ﮏـﻔﭘ ،ﯽـﮕﻧر یﺎﻫﯽﻨﺘـﺴﺑ ﺶـﻘﻧ ﻪـﺑ ﯽـﻤﻠﻋ ﻊﺑﺎـﻨﻣ زا ﯽـﺧﺮﺑ رد ﺎــﻣا ﺖﺳا ﻪﺘﺷاﺪﻧ ﯽﺗوﺎﻔﺗ
هﺪــﺷ هرﺎـﺷا ADHD لﻼـﺘﺧا ﺪﯾﺪـﺸﺗ رد هﺪـﺷ ﺮـﮐذ ﻞـﻣاﻮﻋ
ﻦﯿﺑ ﻪﻄﺑار ﻪﺑ تﻻﺎﻘﻣ زا ﯽﻀﻌﺑ رد ﻪﮐ رﻮﻃنﺎﻤﻫ (8 و6 ،5 ،2)
.ﺖﺳا
هﺪـــﺷ هرﺎـﺷا ADHD لﻼـﺘﺧا زوﺮـﺑ و ﯽـﯾاﺬﻏ یﺎـﻫیژﺮـﻟآ
ﻪـﮐ دﻮـﺑ نآ هﺪـﻨﻫد نﺎـﺸﻧ ﺰﯿـﻧ ﯽـﺳرﺮﺑ ﻦــﯾا ﺞﯾﺎﺘﻧ ،(6 و3)ﺖﺳا یﺎﻫﻪﺟرد ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نﺎﮐدﻮﮐ رد ﯽﯾاﺬﻏ یﺎﻫیژﺮﻟآ ﻪﻘﺑﺎﺳ دﻮﺟو
زا ﯽـﻀﻌﺑ .ﺪــﺷﺎﺑﯽﻣ ﺮﮕﯾد نﺎﮐدﻮﮐ ﺮﺑاﺮﺑ 2/5 ،ADHD ﺪﯾﺪﺷ
رد ،ﯽــﻓﺬﺣ ﯽﯾاﺬﻏ یﺎﻫﻢﯾژر ﮏﻤﮐ ﻪﺑ ﻪﮐ ﺪﻧاهداد نﺎﺸﻧ نﺎﻘﻘﺤﻣ زا کﺮـﺤﻣ ﯽـﯾاﺬﻏ داﻮـﻣ ﯽـﺧﺮﺑ فﺮـﺼﻣ ﻊــﻄﻗ ﺎﺑ ﻪﺘﻔﻫ 2 تﺪﻣ یﺎﻫﻪﻧﺎﺸﻧ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ و ADHD ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نﺎﮐدﻮﮐ ﻪﻧازور ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺎﻫﻪــﻧﻮﻤﻧ زا %62 رد ،ﺪـﯾﺪﺟ ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ زا ﺪـﻌﺑ و ﻞـﺒﻗ رد لﻼـﺘﺧا ﻦـﯿﻨﭼﻢـﻫ (19).ﺪـﯾآﯽﻣ دﻮـﺟو ﻪــﺑ لﻼﺘﺧا ﺶﻫﺎﮐ و ﻢﺋﻼﻋ دﻮﺒﻬﺑ
ناﺮــﺴﭘ رد ADHD ﻪﺿرﺎﻋ ﺪﯾﺪﺸﺗ رد یﺎﭼ ﻪﯾورﯽﺑ فﺮﺼﻣ
یﺎﻫتﻼﯿـﺴﻟﺎﺳ ﺰﯿـﻧ و ﻦـﯿﺘﻧاﺰﮔﻞـﯿﺘﻣ تﺎـﺒﯿﮐﺮﺗ و هدﻮــﺑ ﺮﺛﺆﻣ ﺶــﻘﻧ ﺎﻫنآ یراﺮﻗﯽﺑ و ﯽﻣارآﺎﻧ رد ﺪـﻧاﻮﺗﯽﻣ یﺎﭼ رد دﻮﺟﻮﻣ ﻦـﯿﻨﭼ ﻖﯿﻘﺤﺗ یﺎﻫﻪﺘﻓﺎﯾ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ و ﯽﻠﮐ رﻮﻃ ﻪﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﻪـﺑ ﻼــﺘﺒﻣ نﺎﮐدﻮﮐ یاﻪﯾﺬﻐﺗ یﺎﻫﻮﮕﻟا دﻮﺒﻬﺑ ﻪﮐ ﺪﺳرﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ تﺪـﺷ ﺶﻫﺎـﮐ رد ﺪــﻧاﻮﺗﯽﻣ کﺮﺤﺗ مﺪﻋ و ﯽﮐﺮﺤﺗﺶﯿﺑ لﻼﺘﺧا رد نارﺎـﮔزﻮﻣآ و ﻦﯾﺪﻟاو ﻪﺑ شزﻮﻣآ و ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺛﺆﻣ ﻪﺿرﺎﻋ ﻦﯾا ﻦـﯾﺰﮔیﺎـﺟ یﺎـﻫشور و کﺮـﺤﻣ ﯽــﯾاﺬﻏ داﻮﻣ ﺖﺧﺎﻨﺷ درﻮﻣ رادرﻮـﺧﺮﺑ یدﺎـﯾز ﺖـﯿﻤﻫا زا ﻢﻟﺎـﺳ ﯽــﯾاﺬﻏ داﻮﻣ ﺎﺑ نآ ندﺮﮐ و ﺪـﻨﻗ ﺖﻓﺎــﯾرد ﺶﻫﺎﮐ ﻪﮐ دﻮﺷﯽﻣ دﺎﻬﻨﺸﯿﭘ نﺎﯾﺎﭘ رد .ﺪﺷﺎﺑﯽﻣ ﻪـﺑ نﺎـﮐدﻮﮐ ندﺮـﮐ ﻖﯾﻮـﺸﺗ ،ﻦﯾﺮﯿــﺷ ﯽﯾاﺬﻏ داﻮﻣ ﺰﯿﻧ و ﺮﮑﺷ یﺎـﻫاﺬﻏ درﻮـﻣ رد ﻦـﯾﺪﻟاو ﺖـﻗد و ﻪـﻧﺎﺤﺒﺻ ﻪــﻧازور ندرﻮﺧ ﻞـﻣاﻮﻋ ﻦـﯾا اﺮـﯾز دﺮﯿـﮔ راﺮــﻗ ﻪﺟﻮﺗ درﻮﻣ ازیژﺮﻟآ و کﺮﺤﻣ
رد لﻼﺘﺧا دﻮﺒﻬﺑ ﺖﻬﺟ رد نارﺎﮔزﻮﻣآ و ﻦﯾﺪﻟاو یاﺮﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗﯽﻣ .ﺪﻨﺷﺎﺑ هﺪﻨﻨﮐ ﮏﻤﮐ نﺎﮐدﻮﮐ
ﯽﻧادرﺪﻗ و ﺮﮑﺸﺗ ،یدﺎﺠـﺳ ارﺎـﺳ ﺎــﻫﻢﻧﺎﺧ ﻪﻧﺎﻤﯿﻤﺻ یرﺎﮐﻢﻫ زا ﻪﻠﯿﺳو ﻦﯾﺪﺑ ﯽـﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ نﺎـﯾﻮﺟﺶﻧاد یﺮﮕــﺴﻋرﻮﭘ ﺐﻨﯾز و ﯽﺤﻟﺎﺻ ﻢﯾﺮﻣ ﺪــﻧدﻮﻤﻧ یرﺎـﯾ ار ﺎـﻣ ﺎـﻫهداد یروآدﺮـﮔ رد ﻪـﮐ ﻪـﯾﺬﻐﺗ مﻮـﻠﻋ .دﻮﺷﯽﻣ ﯽﻧادرﺪﻗ
ﻊﺑﺎﻨﻣ
1- Daley KC. Update on attention deficit/hyperactivity disorder. Curr Opin Pediatr 2004; 16(2): 217-26.
ﯽﮑــﺷﺰﭙﻧاور ﻪﺻﻼﺧ ﻪﻤﺟﺮﺗ .…اتﺮﺼﻧ ـ یرﺎﮑﻓارﻮﭘ ،نﻼﭘﺎﮐ -2 تارﺎــﺸﺘﻧا :ﺰﯾﺮﺒـﺗ مود پﺎـﭼ .ﯽﻨﯿﻟﺎـﺑ ﯽﮑـﺷﺰﭙﻧاور ـ یرﺎـﺘﻓر مﻮـﻠﻋ .123 .ص .1376 ؛بآﺮﻬﺷ
ﻞﯾﺎــﺴﻣ ﻪـــﻤﺟﺮﺗ .…اتﺮـﺼﻧ ـ یرﺎـﮑﻓارﻮﭘ ،ﻮـﺟ ـ سﻼـﮔاد -3 ﯽﮑــﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد تارﺎﺸﺘﻧا :ﺰﯾﺮﺒﺗ .لوا پﺎﭼ .نﺎﮐدﻮﮐ یرﺎﺘﻓر .79 .ص .1375
4- Wolraich ML. ADHD. Prof Care Mother Child 1998; 8: 35-7.
نﺎـﻣرد رد ﻪـﯾﺬﻐﺗ ﺶـﻘﻧ .ﯽــﺒﺘﺠﻣ ـ یزﺎﯿﻧ ،ﺎﺿﺮﯿﻠﻋ ـ ﯽﻧﺎﻤﺣر -5 ﻪـﻋﻮﻤﺠﻣ ﻪـﺟﻮﺗ ﺺـﻘﻧ ﺎـﺑ هاﺮــﻤﻫ ﯽﮐﺮﺤﺗﺮﭘ لﻼﺘﺧا ﺎﺑ نازﻮﻣآﺶﻧاد .1375 هﺎﻣ نﺎﺑآ .ناﺮﻬﺗ ،ناﺮﯾا ﻪﯾﺬﻐﺗ هﺮﮕﻨﮐ ﻦﯿﻣرﺎﻬﭼ تﻻﺎﻘﻣ
6- Boris M, Mandel FS. Foods and additives are common causes of the ADHD in children. Ann Allergy 1994; 72(5): 462-8.
7- Geieson CL. Use and costs of medical care for children and adolescents with and without ADHD.
JAMA 2001; 281(1): 1520-7.
8- Lucas B. Nutrition in childhood. In: Mahan LK, Escot-Stumps, editors. Krause’s food, Nutrition and Diet Therapy. 10th ed. Philadelphia: W.B.saunders; 2000. P.
253-4.
9- Kaplan BJ, McNicole J, Conte RA, Moghaddam HK. Dietary replacement in preschool aged hyperactive boys. Pediatrics 1989; 83(1): 7-17.
10- Lipton MA, Mayo JP. Diet and hyperkinesis-An update. J Am Diet Assoc 1983; 83: 132.
11- Wolraich ML, Wilson DB, White JW. The effect of sugar on behavior or cognition in children: A meta- analysis. JAMA 1995; 74: 1617.
.ﻞـــﻀﻔﻟاﻮﺑا ـ یﻮـﮕﻫر ،طاﺮﻘـﺳ ـ هدازﻪـﯿﻘﻓ ،مﺮـﮐا ـ ﯽﺗﺎـﯿﺑ -12 رد ﯽﻟﺎـﻌﻓﺶﯿﺑ ﺎـﺑ ماﻮـﺗ ﻪـﺟﻮﺗ دﻮـﺒﻤﮐ لﻼــﺘﺧا هﺪﻨﻨﮐ ﺪﻋﺎﺴﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺶـﻧاد دروآهر ﻪـﻠﺠﻣ .کارا ﺮﻬـﺷ ﯽــﺘﻟود سراﺪﻣ ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد نﺎﮐدﻮﮐ .14-9 :3 ؛1379
.ﺪﯿﻫﺎـﻧ ـ ﯽﻬـﮔﻮﻣﻪـﺟاﻮﺧ ،ﺎـﺿر ـ ﯽﻧﺎـﻣا ،ﻞـﯿﻠﺟ ـ ﯽــﭼداﺪﻐﺑ -13 تﺪـﻣ هﺎـﺗﻮﮐ ﻪـﻈﻓﺎﺣ و ﺰـﮐﺮﻤﺗ ترﺪـﻗ ﺮـﺑ ﻪـﻧﺎﺤﺒﺻ تاﺮــﺛا ﯽﺳرﺮﺑ ؛1380 ناﺮـﯾا ﯽﮑـﺷﺰﭘ مﻮـﻠﻋ هﺎﮕــﺸﻧاد ﻪﻠﺠﻣ .ﯽﻧﺎﺘﺴﺑد نازﻮﻣآﺶﻧاد .535-40 :27
14- Ernest M, Leibenauer LL, King AC, Fitzgerald GA, Cohen RM, Zametkin AJ. Reduced brain metabolism in heperactive girls. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 1994; 33: 858-68.
15- Baxter PS. Attention deficit hyperactivity disorder in children. Curr Opin Pediatr 1995; 7: 381-6.
16- Wender EH, Solanto MV. Effects of suger on aggressive and inattentive behavior in children with attention deficit disorder with hyperactivity and normal children. Pediatrics 1991; 88: 960-6.
17- Di Battista D, Shepherd M. Primary school teachers beliefs and advice to parents concerning sugar consumption and activity in children. Psychol Rep 1993;
72: 47-55.
.دﻮــﻤﺤﻣ ـ یﺪـــﻤﺤﻣ ،ﻪـﺠﯾﺪﺧ ـ ﯽﻧﺎـﻤﺣر ،ﻼـﯿﻟ ـ ﺖـﺨﺑدازآ -18 یﺎــﻫﻢﻌﻃ و ﺎﻫﮓﻧر ،هدﺎﺳ یﺎﻫتارﺪﯿﻫﻮﺑﺮﮐ فﺮﺼﻣ طﺎﺒﺗرا ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﻟﺎـﻌﻓﺶﯿﺑ لﻼــﺘﺧا ﺎﺑ مﺮﺳ ﻦﻫآ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ یﺎﻫﺺﺧﺎﺷ و ﯽﻋﻮﻨﺼﻣ .ﯽﻧﺎﺘــﺴﺑدﺶﯿﭘ و ﯽﻧﺎﺘــﺴﺑد نﺎـــﮐدﻮﮐ رد ﺰـﮐﺮﻤﺗ و ﻪـﺟﻮﺗ دﻮـﺒﻤﮐ .زاﻮـــﻫا .ناﺮـﯾا ﻪـﯾﺬﻐﺗ هﺮـﮕﻨﮐ ﻦﯿﻤـﺸﺷ تﻻﺎـﻘﻣ ﻪـﺻﻼﺧ ﻪـﻋﻮﻤﺠﻣ .1379 لﺎﺳ هﺎﻣﻦﻤﻬﺑ
19- Pelsser LM, Buitelaar JK. Favorable effect of a standard elimination diet on the behavior of young children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): a pilot study. Ned Tijdschr Geneeskd 2002;
146(52): 2543-7.
Comparison between Nutritional Pattern of School Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder and that of Normal Subjects
I II
*R. Amani, Ph.D. N. Khajeh Mougahi, MSc
Abstract
The main objective of he present research was to compare the nutritional pattern of school children with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) with that of normal children. In this study 400 school-age children who were between 7 to 9 years were randomly selected from three primary schools in city of Ahvaz. Children’s parents and teachers completed socio-economic, food frequency, anthropometric and psychologic scoring questionnaires. Results showed that there is a significant relationship between parental literacy and the severity of disorder, i.e. mothers with higher education and occupation levels had more normal children (P<0.01). Food allergy history among ADHD children was 2.5 times more than that of normal subjects. Breakfast consumption significantly correlated with lower severity of ADHD in boys (P<0.01). On the other hand, more daily sugar consumption increased the level of disorder in school girls but not in boys (P<0.001). Drinking more than 3 cups of tea a day was associated with increased severity of ADHD in boys (P<0.05).
Food additives, colors and natural salicylates in daily food pattern of all cases were not related to severity and degree of ADHD. In conclusion, it seems that breakfast consumption is a strong positive healthy habit in school children and can lessen the disorder, while frequent tea and sugar consumption has negative effect on severity of ADHD. Also, parents must pay attention to their children’s food allergies.
Key Words: 1) Nutritional Pattern
2) Attention Deficit Hyperactivity Disorder 3) School Children
The present article was conducted under financial support of Ahvaz University of Medical Sciences and Health Services. It was also presented in the 7th Congress on Nutrition Sciences (Rasht, 2002).
I) Assistant Professor of Nutrition Sciences. Ahvaz University of Medical Sciences and Health Services. Ahvaz, Iran.(*Corresponding Author)
II) MSc in Clinical Psychology. Instructor. Ahvaz University of Medical Sciences and Health Services.
Ahvaz, Iran.
