• Tidak ada hasil yang ditemukan

Designing a model for sharing information in Iranian university libraries

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Membagikan "Designing a model for sharing information in Iranian university libraries "

Copied!
20
0
0

Teks penuh

(1)

Designing a model for sharing information in Iranian university libraries

Leila Goodarzi1 | Alireza Esfandiari Moghaddam*2 | Behrooz Bayat3

1. Islamic Azad University: Ph.D Student in Knowledge and Information Science, Faculty of Humanities, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran. [email protected]

2. Islamic Azad University: Professor, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Humanities, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran, Corresponding Author, [email protected] 3. Islamic Azad University: Assistant Professor, Department of Knowledge and Information Science, Hamedan Branch,

Islamic Azad University, Hamedan, Iran. behrooz [email protected]

Article Info ABSTRACT

Article type:

Research Article

Article history:

Received: 3 October 2021 Accepted: 12 November 2021

Keywords:

Information Sharing, Libraries,

Iranian Universities.

Objective: The present study was conducted to design an information sharing model in Iranian university libraries. This research is applied in terms of purpose.

Methodology: In terms of research method is qualitative. Experts in the field of librarianship and education, including university professors, have been considered as the research community. By conducting a targeted snowball method with 20 interviews, the researcher has determined that the collected information has reached saturation point. The data collection tool was a review of relevant national and international research as well as a semi- structured exploratory interview. Finally, after collecting information from the interview and resource review sections, in this stage, coding (open, axial and selective) was used to classify the data. In order to check the internal validity (validity) of the findings, in addition to the data being selected and confirmed by studying the theoretical foundations, research background, sources, interviews with focal individuals, the opinions and guidelines of a group of experts were taken into account. The final adjustment was made. In order to confirm the accuracy of the data, the validity of the study was used by the research members.

Results: The research findings indicated that the appropriate pattern of information sharing in the libraries of the country's universities consists of dimensions such as technology application, organizational policies, individual and group skills, environmental readiness, executive requirements and organizational and managerial prerequisites.

Conclusion: The information sharing model in libraries helps to provide a basis for better communication between library officials and benefit from the opinions and views of other colleagues.

Cite this article: Goodarzi, L., Esfandiari Moghaddam, A., Bayat, B. (2021). Designing a model for sharing information in Iranian university libraries. Journal of Knowledge Studies, 14(54), 108-127. DOR: 20.1001.1.20082754.1400.14.54.8.1

© The Author(s). Publisher: Islamic Azad University North Tehran Branch

(2)

کازتشا یوگلا یحازط هناخباتک رد تاعلاطا یراذگ

هاگشناد یاه نازیا یاه

یسردَگ لایل 1

| مذقه یرایذٌفسا اضزیلع

*

2

| تایب سٍزْب

3

1 . بٍك٘از :یٔلاؾا زاظآ ٜ ز

یطتوز یٛدك٘ا

، ّٓف تبفلاعا

ٚ یؾبٙق ف٘از ،

ی٘بؿ٘ا ّْٛف ٜسىك٘از ،

ٖاسٕٞ سحاٚ

، یٔلاؾا زاظآ ٜبٍك٘از

ٖاطیا ،ٖاسٕٞ ، .

[email protected] 2 . :یٔلاؾا زاظآ ٜبٍك٘از زبتؾا

ّٓف ٜٚطٌ

تبفلاعا ف٘از ٚ ،یؾبٙق ، ی٘بؿ٘ا ّْٛف ٜسىك٘از

ٖاسٕٞ سحاٚ

، یٔلاؾا زاظآ ٜبٍك٘از ،

ٖاسٕٞ

ٖاطیا ، ،)َٛئؿٔ ٜسٙؿیٛ٘( .

[email protected] 3 . :یٔلاؾا زاظآ ٜبٍك٘از ا

بیزبتؾ ض ّٓف ٜٚطٌ

تبفلاعا ف٘از ٚ ،یؾبٙق ی٘بؿ٘ا ّْٛف ٜسىك٘از ،

ٖاسٕٞ سحاٚ

، یٔلاؾا زاظآ ٜبٍك٘از

،

ٖاسٕٞ

ٖاطیا ، .

behrooz .bayat@ gmail.com

ِلاقه تاعلاطا

ُذیکچ

:ِلاقه عًَ

یكٞٚػپ ِٝبمٔ

رات ی خ رد ی تفا : 11 / 7 / 1400

رات ی خ ذپ ی شز 21 : / 8 / 1400

ُصاٍ

:یذیلک یاّ

ناطتقا ،تبفلاعا یضاصٌ

ٝ٘برثبتو ،بٞ

ٜبٍك٘از .ٖاطیا یبٞ

فذّ

ناطتقا یٍِٛا یحاطع فسٞ بث طضبح فٞٚػپ :

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

ٜبٍك٘از یبٞ

ْبد٘ا ٖاطیا یبٞ

.تؾا ٜسق شٍر صٍّضپ ٚ ٖاطؾ٘ تحبن .تؾا یفیو فٞٚػپ یاطخا ـٚض طؾ٘ ظا.تؾا یزطثضبو فسٞ طؾ٘ ظا فٞٚػپ ٗیا :

س٘ا ٜسق ٝتفطٌ طؾ٘ ضز فٞٚػپ ٝقٔبخ ٖاٛٙف ٝث بٞ ٜبٍك٘از سیتبؾا ظا ٓفا ـظٛٔآ ٜظٛح ٚ یضاسثبتو ٜظٛح ٖبٌطجذ ْبد٘ا بث یفطث ٌِّٝٛ سٕٙفسٞ ـٚض بث ٝو 20

ٜزٛث ٗیا كمحٔ میركت ،ٝجحبهٔ

ٝث ٜسق یضٚآزطٌ تبفلاعا ٝو تؾا

ٜزاز یضٚآزطٌ ضاعثا .تؾا ٜسیؾض ؿبجقا ٝغم٘

ٗیث ٚ یّٔ یبٞ فٞٚػپ یؾضطث بٞ

ٗیٙچٕٞ ٚ ؿٛضٛٔ بث ظجتطٔ یِّّٕا

ـٕخ ظا ؽپ تیبٟ٘ ضز .زٛث ٝتفبی ضبتذبؾ ٕٝی٘ یفبكتوا ٝجحبهٔ

فرث ظا تبفلاعا یضٚآ ،ـثبٙٔ یؾضطث ٚ ٝجحبهٔ یبٞ

اصٌسو ظا ّٝحطٔ ٗیا ضز یض

ٜزاز یسٙث ٝمجع یاطث ،)یثبرت٘ا ٚ یضٛحٔ ،ظبث(

ضبجتفا یؾضطث یاطث .سق ٜزبفتؾا بٞ

ٝتفبی )ضبجتفا تیّثبل(ی٘ٚضز

ٜزاز ٝىٙیا طث ٜٚلاف ،بٞ

زاطفا بث ٝجحبهٔ ،ـثبٙٔ ،كیمحت ٝٙیكیپ ،یطؾ٘ ی٘بجٔ ٝقِبغٔ بث بٞ

٘ ٖبٌطجذ ظا یٞٚطٌ یبٞزٕٛٙٞض ٚ تاطؾ٘ ،س٘سق سییأت ٚ ةبرت٘ا ی٘ٛ٘بو ٚ حطخ ،یضاصٌسو ظا ُجل ٚ سق ػبحِ عی

ٜزاز تّحن ٚ تّلز سییأت یاطث .سٔآ ُٕف ٝث ییبٟ٘ ُیسقت یبضفا ّٝیؾٚ ٝث یؾضطث ٜٛیق ظا ٝقِبغٔ ضبجتفا زضٛٔ ضز ،بٞ

.سیزطٌ ٜزبفتؾا فٞٚػپ

ِتفای اّ

ٝتفبی : ناطتقا تؾبٙٔ یٍِٛا ٝو زٛث ٖآ طٍ٘بیث فٞٚػپ یبٞ

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

یبٞ

ٜبٍك٘از یبٞ

یٌزبٔآ ،یٞٚطٌ ٚ یزطف یبٞ تضبٟٔ ،ی٘بٔظبؾ یبٞ تؾبیؾ ،یضٚبٙف یطیٌضبىث ٖٛچ یزبقثا ظا ُىكتٔ ،ضٛكو .سقبث یٔ یتیطیسٔ ٚ ی٘بٔظبؾ یبٞظبی٘ فیپ ٚ ییاطخا تبٔاعِا ،یغیحٔ

ِجیتً

یزیگ ناطتقا یٍِٛا : بجتضا یاطث ٝٙیٔظ بت سیبٕ٘ یٔ هٕو بٞ ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

ٗیث طتٟث ط

ٝ٘برثبتو ٖلاٛئؿٔ

ٜطٟث ٚ بٞ

ٜبٌسیز ٚ تاطؾ٘ ظا یطیٌ

ززطٌ ٓٞاطف بٟ٘آ یاطث ٖاضبىٕٞ طیبؾ یبٞ

:داٌتسا ( ظٚطٟث ،تبیث ؛بضطیّف ،ْسمٔ یضبیسٙفؾا ؛لایِ ،یظضزٌٛ

1400 ناطتقا یٍِٛا یحاطع .)

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

ٜبٍك٘از یبٞ

.ٖاطیا یبٞ

یؾبٙق ف٘از ،

14 ( 54 ) ، 108 - DOR:20.1001.1.20082754.1400.14.54.8.1 127

:زضاً

َبٕق ٖاطٟت سحاٚ یٔلاؾا زاظآ ٜبٍك٘از كح

فِؤٔ

.ٖبٌسٙؿیٛ٘©

(3)

ِهذقه ٖزضٚآ تؾز ٝث ضز س٘اٛتیٔ هیػتاطتؾا ـجٙٔ هی ٖاٛٙف ٝث تبفلاعا یّنا ،تبفلاعا َزبجت ٚ َبمت٘ا .سٙو بفیا اض یٕٟٔ فم٘ یتثبلض تیعٔ

ٜسیا زبدیا یاطث یؾبؾا یٛؾ ٝث ْسل ٗیِٚا ٝ٘لاقفٙٔ َبقف٘ا یبخ ٝث ٗتقاصٌ ناطتقا ٝث ظبی٘ ٗیاطثبٙث .تؾا سیسخ یبٟتنطف ٝقؾٛت ٚ سیسخ یبٞ

ىؾطپوبو( زٛكیٔ یمّت ٖضسٔ ٝ٘برثبتو هی ضز ٝقؾٛت ٚطكیپ ٚ طثٛٔ تیطیسٔ

عؿیٛیؾبوِٛ ،ب ،1

2020

ٝ٘برثبتو ،بتؾاض ٗیا ضز .) سٙ٘اٛتث ٝو ییبٞ

ٝٔب٘طث ٝئاضا كیطع ظا اض یطتكیث یكٞٚػپ ٚ یقظٛٔآ تِبغٔ

ٝقٔبخ یبٞ

ٚ زطو سٙٞاٛذ ةصخ اض یطتكیث ٖبیٛدك٘از ،س٘ضاصٍث ناطتقا ٝث طت

كفٛٔ

ؼبپِبٔ ،یؿپٔز( زطو سٙٞاٛذ ُٕف طت ،2

2018 ضاصٌ ناطتقا ٝو تؾبدٙیا ضز .) یٔ ٖاسٙچٚز تیٕٞا تبفلاعا ی

سٙچ َسٔ هی ٚ سثبی

ً٘اٚ( تؾا ٟٓٔ ٝ٘برثبتو زطىّٕف یاطث ٝو تؾا یحغؾ ،3

2019 ٚ سقبجیٔ نطتكٔ یطیٌزبی زبدیا یاطث ٜسق تبجثا یٞاض طٔا ٗیا ٝواطچ )

طتكیث ٖاطیٌاطف ٚ زٚطیٔ لابث ٓٞ تبفلاعا َزبجت تفطؾ سقبث لابث تیفیو بث یضاصٌ ناطتقا ٖاعیٔ ٝچطٞ

زطو سٞاٛذ ةصخ اض ی

هپیاظطىؾا(

،4

2015 عىیٛوعؿیِبپ( زٛق َسث ٚ زض تبفلاعا ْبٕت ٝو سقبث یّثبمتٔ َبمت٘ا سیبث تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا .) ،5

2019 ٝث ٚ )

صخ ٝىٙیا طث ٜٚلاف اض بٟ٘آ ٚ سثبی َبمت٘ا ٖبٌس٘طیٌ ٝث تؾضز ـجٙٔ بی ٜزاز ٜبٍیبپ هی ظا عوطٕتٔ ضٛع ٝث ٝو سقبث یسٙیآطف ُىق سٙو ة

ٜٛح٘

بث ،ٟٓٔ ٗیا ٝث ٖسیؾض یاطث ٚ ٓیضاز سٙٔضبتذبؾ ٍِٛا هی ٝث ظبی٘ بٔ ٟٓٔ ٗیا ٝث ٝخٛت بث .سٞسث بٟ٘آ ٝث ٓٞ اض تبفلاعا تؾبٙٔ ٜزبفتؾا ی سی

ٜسٙٙو ٗییقت

ٓیٞز ضاطل طؾ٘سٔ اض تبفلاعا ناطتقا طث ٖسق عوطٕت یاطث یظبؾ ًٙٞطف ،ی٘بؿ٘ا ـثبٙٔ تؾبیؾ یبٞ

وِٛ ،بىؾطپوبو(

،عؿیٛیؾب

2020 .)

ٝ٘برثبتو ،ٝوبد٘آ ظا تیقضٚ سٙ٘اٛتیٕ٘ ییاضبو ٖٚسث س٘ضاز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ضز یٕٟٔ فم٘ ٜبٍك٘از یتبفلاعا تّل ٖاٛٙف ٝث بٞ

تثبلض ـجٙٔ هی ٖاٛٙف ٝث اض تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا سٙیآطف سیبث بٟ٘آ ُیِز ٗیٕٞ ٝث .سٙقبث ٝتقاز تبفلاعا ٚ ف٘از ػبحِ ظا یثّٛغٔ

یاطث ی

بٔٛفیآ( سٙقبث ٝتقاز طؾ٘سٔ زٛذ یبمث ٚ تیمفٛٔ

6 ، 2019

ٛیضبپ .) (ٖاضبىٕٞ ٚ7

2015 ٗیث ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝث ٍٝ٘ٛچ س٘سمتقٔ )

ضٛع ٝث ُنا ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٖبههرتٔ .سكرث زٛجٟث یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ضز اض ی٘بٔظبؾ یطیٌزبی س٘اٛت یٔ ٖاضاسثبتو بی ٓیمتؿٔ

یٔ ظجض ٖاطثضبو فطع ظا اض بٟ٘آ ٓیمتؿٔطیغ بت سٙیبٕ٘ یٔ یؾطتؾز ُثبل اض ٖآ ،ٝتفبی ٖبٔظبؾ ٚ یسٙث ٝمجع تضٛن ٝث ؽپؾ ٚ سٙٙو

ؼآضس٘آ( س٘طیٌ ضاطل ٜزبفتؾا زضٛٔ سیسخ تبٔسذ ٝقؾٛت ٚ زٛخٛٔ تبٔسذ ءبمتضا یاطث بت س٘ٛق ٝتفطٌ ضبىث تؾبٙٔ ُىق ٝث ٝٙیٔظ ٗیا ضز ،8

2019 .) ـظضا ،َبح تیعٔ ٝو تؾا تمیمح ٗیا ؼبؾا طث تبفلاعا ٗتقاصٌ ناطتقا ٝث یقلاٚ

ٝٙیعٞ طث ،ـٚض ٗیا ظا ٜزبفتؾا ْبٍٙٞ ضز ّٝنبح یبٞ

یٙیٍٙؾ ،ٖآ یاطث ٜسق فطن یبٞ

ٝٙیعٞ ٗیا .سٙو

ٝیبٔطؾ ُٔبق تؾا ٗىٕٔ بٞ

ٝٙیٔظ ضز یضاصٌ

ٓتؿیؾ ی

ٝٙیعٞ ٚ تبفلاعا یبٞ

سقبث ییبٞ

پ تبفلاعا ٗیا تؿو یاطث ٝو یٔ تذازط

ٝٙیعٞ بی ،زٛق

ٝٙیعٞ ُٔبق ٝو یٍٙٞبٕٞ یبٞ

یتیطیسٔ ٚ یتبعبجتضا یبٞ

یٔ ٝو تؾا9

ٜزبفتؾا بث س٘اٛت

ٝٙیٔظ ضز طیذا یبٞ تفطكیپ ظا بٟ٘بٔظبؾ ـثبٙٔ یعیض ٝٔب٘طث سٙ٘بٔ ییبٞ ٝٙیعٞ ،تبفلاعا یبٞ یغِٛٛٙىت ی

طث یٙتجٔ یبٞ یغِٛٛٙىت ٚ 10

ٖبٌ( زٛق ُٔبق اض

11

2019 ،

ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝقِبغٔ ٝث یٞبٍ٘ ٝو زٛكیٔ ٝتؿخطث ی٘بٔظ تبفلاعا ناطتقا ٝقِبغٔ تیٕٞا .)

فٞٚػپ ٝو س٘اسیٔ تٚبفتٔ یبٞ ٝىجق تیٞبٔ یؾضطث اض تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا تلاىكٔ ظا یىی ٝتقصٌ تبقِبغٔ .ٓیظاس٘بیث ٝتقصٌ یبٞ

فرث ضز تبفلاعا ٖآ تخٛٔ ٝث بٔظبؾ فّترٔ یبٞ

یٔ ِٝزبجٔ ٚ زبدیا ٖ

ٝٙیٔظ ضز تبفلاعا ناطتقا ْٟٛفٔ .زٛق ضٛع ٝث ی٘بٔظبؾ ٝقؾٛت یبٞ

1 E i p 1 nd yn Łu i wi

2. Dempsey, Malpas

3. Wang, C.-

4. Skrzypek, E.

5. Paliszkiewicz, J.O.

6. Ifeoma

7. Pariu

8. Andrews

9. communication and administration costs

10. Enterorise Resource Planning: EPR

11. gan

(4)

یٔ ضاطل ٜزبفتؾا زضٛٔ ٜزطتؿٌ

طٍیز فرث ٝث ضبتذبؾ ظا یكرث ظا تبفلاعا ٝتؿث هی تفبیضز یّٕف تلاىكٔ طث ٝجّغ زسنضز ٚ تؾا ٝتفطٌ

فرث یٔبٕت بی ٚ

ٔ ٝقؾٛت بث ٝو ٜػیٚ ٝث .تؾا ٜزٛث ٖبٔظبؾ یبٞ

ناطتقا ٝث ،ةٚ ظیح

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

یهرق ٖاطثضبو ٗیث بٞ

ٜسٙیاعف تیٕٞا تیقلٛٔ بث ظٚض طٞ ٖاضاسثبتو ،یٚض ٗیا ظا .تؾا ٜزطو اسیپ یا

ناطتقا ٝٙیٔظ ضز یفّترٔ تلاىكٔ بی بٞ

تبفلاعا یضاصٌ

ٝٙیٔظ ضز ْظلا یٞبٌآ ٚ ف٘از ٝث ٝو سٙتؿٞ ٚطثٚض

ٜظٛح ضز یفّترٔ یبٞ

رت یبٞ

ناطتقا ٚ ٓیٟؿت كیطع ظا طٔا ٗیا ٝو س٘ضاز ظبی٘ یهه -

زٛكیٔ ُح ٗیطفآ ـظضا ٚ سیسخ یتبفلاعا یبٞ ییاضاز كّذ ٝٙیٔظ ضز یٞبٍك٘از ٖٚطث ٚ یٞبٍك٘از ٖٚضز یبضفا طٍیز بث ،تبفلاعا یضاصٌ

،تطثاض(

2010 .)

خٛت بث ٚ زاطفا ٗیث تلأبقت ٚ تبفلاعا ظا ٜزبفتؾا ٜٛح٘ یٞبٌآ ٗتقاز طث ٜٚلاف سیسخ یبٞظبی٘ ٚ بٟیضٚبٙف ٚ ی٘ٛٙو ٖبٟخ تیقضٚ ٝث ٝ

حیضست ٝث ٝتؿثاٚ عواطٔ ٚ زطو سٞاٛر٘ ُٕف فرث طثا ٖآ تیطیسٔ ،زٛك٘ ٝٙیزبٟ٘ ٖبٔظبؾ ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا سٙیآطف طٌا ،ٖاطثضبو

ٛٔ یاطث یتبیح یطٔا تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٗیاطثبٙث .زاز سٙٞاٛذ تؾز ظا اض زٛذ یتثبلض تضسل بٔا تؾا ٜسیزطٌ ُیسجت بٟ٘آ تیمف

فم٘ ٗیا ٜظٚطٔا ٝو تؾا زٚسحٔ ٚ حیطن تضٛهث تبفلاعا ٗیا یٞس٘بٔظبؾ ٚ یثبیتؾز ،ییبؾبٙق ظمف تبفلاعا ٖبههرتٔ فم٘ ٝ٘بفؾبتٔ

تیِبقف طٍیز ؿاٛ٘ا بت تؾا ٝتفبی ـطتؿٌ

ناطتقا ُیِز ٗیٕٞ ٝث .زٛق ُٔبق اض یزطثضبو تضٛهث تبفلاعا ٝقؾٛت بث ظجتطٔ یبٞ

یضاصٌ

تضبٟٔ تِبل ضز سیبث تبفلاعا یٍتؿیبق ٚ بٞ

تیطیسٔ ٚ سٞز خض یٕٙض تضٛهث بٞ

"

یىیتوبت

"

" ٚ یٌٍ٘ٛ ٗتؿ٘از تضبٟٔ

"بٞ

یبضفا ضز

ؿلاعا ٜظٛح بث ظجتطٔ

ناطتقا ٖبههرتٔ یاطث يضعث فِبچ هی ٝث ی٘بؾض .زٛق ُیسجت تبفلاعا یضاصٌ

حطٔ ظا ؽپ تبفلاعا ضبكت٘ا ٚ ناطتقا ّٝحطٔ ًبٙیمی یٔ ْبد٘ا ٝچضبپىی تضٛهث ٖآ سیِٛت بی ظجض ،تجث ّٝ

ٝو ییبٞ ٝ٘برثبتو ٗیث ؽپؾ ،زٛق

ٝث ٚ ـیظٛت ضز ؛سٙقبث ٖآ ٖٚضز ٖبٌس٘طیٌ ٓیٕهت ظا یكرث ٖاٛٙف ٝث ٜضٚز ٗیا تلایهحت بی ٚ ٝثطدت بث تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٖبههرتٔ

یٔ بفیا فم٘ ٖآ ٗتقاصٌ ناطتقا

ٚا یٞبٌ ،فبنٚا ٗیا بث .سٙیبٕ٘

كیجغت بی ،تؾبٙٔ تبٔسذ ٝئاضا ٖبىٔا ٚ ٖاطثضبو یبٞظبی٘ نضز یاطث تبل

ٝفؿّف بث تبٔسذ ناطتقا ٖبههرتٔ ،ٖآ بث طؽبٙتٔ یبٞ ٝیطؾ٘ ٚ بٞ

تؾا تخاٚ ٖآ بث ظجتطٔ ٖبٌس٘طیٌ ٓیٕهت ٗیٙچٕٞ ٚ تبفلاعا یضاصٌ

ٝتقض طیبؾ بث اض زٛذ تبفلاعا ٝو بؾا فاسٞا .س٘ضاصٍث ناطتقا ٝث عی٘ ظجتطٔ یبٞ

( :ظا تؾا تضبجف تبفلاعا ناطتقا یؾ 1

ٖزضٚآطث )

( ٚ زٛخٛٔ تبٔسذ ءبمتضا )ة( ،ٖبیطتكٔ یضٛف یبٞظبی٘

3

،خٛیضبپ( ٝ٘اضٚآٛ٘ ٚ سیسخ تبٔسذ یحاطع ) 20091

ٝثبكٔ یتبقِبغٔ ٝث ٝٔازاضز .)

(ییبغف ٚ یضٛىق ؛زٛكیٔ ٜضبقا ٝٙیٔظ ٗیا ضز 1398

یىی٘ٚطتىِا یضاصٌ ناطتقا زبقثا ٝو سٙتؿٞ سمتقٔ ) طٞ تاطییغت تؾا ٝتؿ٘اٛت تبفلاعا

ٝئاضا( ٝ٘اضٚآٛ٘ ضبتفض ِسقث حٙپ

ٝكیس٘ا حیٚطت ،ٜس٘ظبؾ ٚ سیفٔ یبٞ ٝكیس٘ا ی یضٚآٛ٘ ٚ تیللاذ ٝث یسٕٙللاف ،یضٚآٛ٘ ٚ تیللاذ ،سیسخ یبٞ

فیپ اض )زٛخٛٔ تب٘بىٔا ظا ٜزبفتؾا ٚ ٖاضاسثبتو ٗیث توضبكٔ ٖاعیٔ یتبفلاعا یضاصٌ ناطتقا .سٙیبٕ٘ یٙیث

اض بٟ٘آ ٚ سٞسیٔ فیاعفا اض زاطفا ٚ

( طٟٔ ٝقٛذ ٚ ییٛىؾا یطت٘لاو .سٙىیٔ كیٛكت ٝ٘اضٚآٛ٘ یضبتفض ٗتقاز یاطث 1397

تیمفٛٔ ضز یسیّو تبفٛضٛٔ ظا اض یضاصٌ ناطتقا عی٘ )

یضبو ٜضبثٚز ظا یضاصٌ ناطتقا ٝیبؾ ضز .س٘اسیٔ ی٘بىٔ تبفلاعا تذبؾطیظ بفلاعا ٚ ٜزاز یضٚآ ـٕخ ٚ سیِٛت ضز بٞ

ظؾٛت ی٘بىٔ ت

ٓیٕهت ٚ بٞ یعیض ٝٔب٘طث یبتؾاض ضز ی٘بىٔ تبفلاعا ٚ ٜزاز یبٞ تیّثبل ظا ٚ ٝتفبی فٞبو بٞ ٝٙیعٞ ،ٜسق یطیٌّٛخ فّترٔ یبٞ ٖبٔظبؾ یٔ ُٕف ٝث ٜزبفتؾا یطثٛٔ ضٛع ٝث بٞ یطیٌ

( یضبجخ ٚ یقٛٞسٔ .سیآ 1392

ٚ سقض ،یضاظبث ـظضا ،یفبٕتخا یفعبف س٘ٛیپ ُٔبفضبٟچ )

ف یبمتضا بٞ ٜبٍك٘از یّٕف تبیٞ یبضفا ٗیث ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝث ُٔاٛف ٗیطت ٟٓٔ ّٕٝخ ظا اض )ی٘ٚضز ٚ ی٘ٚطیث( تبٔاعِا ،یزط

( یزبثآ یّف ی٘بغّؾ ،ءیِٚا ،ٖبیخاطؾضٛپ .سٙ٘اسیٔ

1392 ضبقق طییغت بث س٘سمتقٔ )

"

تؾا تضسل ،ف٘از ٚ تبفلاعا

"

ضبقق ٝث ،

"

ناطتقا

تضسل تبفلاعا یضاصٌ

"

،تؾا تٟخ ٚ یضٛحٔ سٙیاطف ٝث ٌٖٛبٌ٘ٛ یبٞ ٓتؿیؾ ٚ بٞ ٖبٔظبؾ ٗیث ضز ٖآ ٝقؾٛت ٚ تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا

ٚ یضاصٌ ناطتقا ٝث ـ٘اٛٔ ٚ بٞ فِبچ لٛهذ ضز ـٔبخ سیز هی زبدیا اصِ .تؾا ٜسق ُیسجت ف٘از تیطیسٔ ضز بٞ ٖبٔظبؾ یّنا یطیٌ

ٚ بٞ ٜبٍك٘از ضز ٖآ یبٞ ٜسٙٙو ُیٟؿت ظا تؾبٙٔ تذبٙق ضز ف٘از تیطیسٔ فاسٞا ٝث ٖسیؾض ضز یظبی٘ فیپ ٖاٛٙف ٝث یِبف ـظٛٔآ عواطٔ

( بی٘ یحبیض ،یٕنبف ،یضب٘ا .سیبٕ٘ یٔ یضٚطض اض طؾ٘ سٔ ضٛكو یِبف ـظٛٔآ ٜظٛح 1392

ظا هی طٞ ٖبیٔ ظا ٝو سٙٞز یٔ ٖبك٘ عی٘ )

ٙیٌلاثٚطىیٔ یبٞضاعثا ٚ ٗیطتكیث یىیٚ یبٞضاعثا ،یفبٕتخا یبٞ ٝىجق یبٞضاعثا یضاصٌ ناطتقا ٝث س٘ٚض ضز اض ٜزبفتؾا ٖاعیٔ ٗیطتٕو ً

1. Paryvkh

(5)

( ی٘لانا ،یطفٙضغ ،یمدٙؾ .س٘ا ٜزاز لبهتذا زٛذ ٝث ٜبٍك٘از ٗیا ٖاضاسثبتو ٗیث تبفلاعا 1390

یبٞ تیعٔ ظا ٝو س٘زٕٛ٘ ضبٟؽا )

یطیسٔ ٜسِٙبث ْبؾ٘ یظبؾ ٜزبیپ ٚ یتبفلاعا ـثبٙٔ ظا طثٛٔ یطیٌ ٜطٟث یفبفز یبٞ ٖبٔظبؾ ضز یزطجٞاض یبٞسٙیاطف ٖبیٔ ظا .سقبث یٔ ف٘از ت

.تؾا ٜزٕٛ٘ تّخ زٛذ ٝث اض ٜظٛح ٗیا ٖاظازطپ ٝیطؾ٘ ٚ ٖاسٕٙكیس٘ا طتكیث ٝخٛت ،تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝث ؿٛضٛٔ ،ف٘از تیطیسٔ

( ٖاضبىٕٞ ٚ تیاض سیٛیز 2018

ز ٓیٕقت ُثبل ٚ ـلٛٔ ٝث ،كیلز یقٚض ٝث تبمیمحت ٝث طٛثطٔ تبفلاعا طٌا سٙتؿٞ سمتقٔ ) زطیٌ ضاطل ؼطتؾز ض

ُثبل ٗتفض ضسٞ ضز ٟٓٔ ُٔاٛف ظا یىی ،ـلٛٔ ٝث یتبمیمحت تبفلاعا ضبكت٘ا ْسف ،ؼبؾا ٗیا طث .سٞز فٞبو اض یتبمیمحت یبٞ ٝخزٛث سٙتاٛت یٔ

بی سٙتؿٔ طیغ زضاٛٔ ـضاعٌ ٚ ضبكت٘ا ْسف ٝو تؾا ٜزاز ٖبك٘ طیذا تبقِبغٔ ،َبح ٗیا بث .تؾا یتبمیمحت یبٞ ٝخزٛث ظا یٟخٛت ٝ٘بضطغٔ

ُئبؿٔ ٗیا حلانا ضز ٗیلا٘آ تضٛهث تبفلاعا ٜػیٛث تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا فم٘ .زٚطیٔ ضبٕق ٝث یؾبؾا ٚ ٟٓٔ ُىكٔ هی ٖبٙچٕٞ

ناطتقا ٚ طك٘ ٝو س٘زٕٛ٘ ضبٟؽا بٟ٘آ .تؾا ـطتؿٌ ٚ ٝقؾٛت ٝث ٚض یا ٜسٙیاعف ضٛع ٝث تبفلاعا ٝث زاظآ یؾطتؾز ٖزضٚآ ٓٞاطف بث ٜػیٛث بفلاعا یضاصٌ

تبفلاعا ناطتقا ظا ییٍِٛا ٖاٛٙف ٝث یتقاسٟث تبمیمحت یّٔ ٝؿؾٛٔ ٝ٘برثبتو یبٞ َب٘ضٚغ ضز ٝخزٛث تبمیمحت ظا ُنبح ت

ٝیبٔطؾ ٖاعیٔ ضز ٜزظبث ٖس٘بؾض طثواسح ٝث بث ٚ زاطفا یاطث كیمحت یبٞ ٝتفبی ٝث یثبیتؾز یطیصپضاطىت ٚ ٜزبفتؾا تیّثبل فیاعفا ٚ یضاصٌ

زبفتؾا فّترٔ یبٞ ٝفٕٛدٔ

ظا ٗیٙچٕٞ ٝ٘برثبتو ٗیا .سٙٙو ٜ

"

طت ٜزطتؿٌ تبمیمحت

"

یٔ ی٘بجیتكپ كیمحت فاسٞا زضٛٔ ضز اض ٖاطثضبو ٚ ،سٙو

یٔ ضزبل سٙیاطف .سٙقبث ٝتقاز یؾطتؾز اض یتقاسٟث تبمیمحت یّٔ ٝؿؾٛٔ ٝ٘برثبتو یبٞ َب٘ضٚغ ظؾٛت ٜسق ٗیٔأت تبقِبغٔ ٖعرٔ بت زظبؾ

ض ظا یتؾضز نضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ناطتقا یبٍِٞٛا یضاصٌطثا ٚ ضبكت٘ا ،یحاطع ،تبمیمحت یظاس٘ا ٜا

فیاعفا اض تبفلاعا یضاصٌ

یٔ

تیاض( سٞز 20181

.)

( عت٘بخ ،ُٔاٛف ٗیا زٛخٚ بث 2001

: 35 یٞس٘بٔظبؾ یاطث یٕؾٙٔ زطىیٚض ٖبوبٕو یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ظا یضبیؿث ضز ٝو زطو ٖبك٘ طعبذ )

ضز ٚ زضاس٘ زٛخٚ ظٛٙٞ تبفلاعا ٝتفطٌ ضاطل ٝ٘برثبتو زطىّٕف زٛجٟث تٟخ ٝث ظمف یتٙؾ لأبو تضٛن ٝث ٖبٙوضبو ٚ ٖاضاسثبتو ؼطتؾز

ٝث اض توضبكٔ ٚ یضبىٕٞ ،زبٕتفا ٛخ ٝو سٙتؿٞ ٖآ سٙٔظبی٘ تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝث ًٙٞطف زبدیا یاطث بٞ ٜبٍك٘از َبحطٟث .تؾا یوس٘ا ٝخٛت بٞ ِٝٛمٔ ٗیا ٝث بٞ فٞٚػپ ٝو س٘ضٚآ زٛخٚ

ٜطیغٚ زبٕتفا ،تِاسف ٖٛچ ییبٟقظضا ظا ضبتذبؾ هی طٌا طٍیز فطع ظا س٘ا ٝتقاز

ناطتقا ٝث ٚ كّذ ًٙٞطف ٝو ی٘بٔظبؾ ضز ؽىقّث ٚ زطیصپ یٔ ْبد٘ا یتحاض ٝث ٖآ ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا سٙقبث ٝتقاززٛخٚ

یضاصٌ

سق سٞاٛذ ٚطثٚض ییبٞ یضاٛقز بث طییغت سٙیآطف سقبث ٝتقاس٘ زٛخٚ تبفلاعا بی٘ٛپبٔ .

(2

2014 یاطث اض زٛذ سیبث یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو.)

ٝث تیبٙف بث .سٙٙو ٜزبٔآ تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا یاطث یظبؾ ًٙٞطف ضز ْبٍكیپ ٚ سٙٔضبتذبؾ ُىق ٝث تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٚ ٜزبفتؾا

ٖاٛٙف ٝث یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ٝو طٔا ٗیا ٝث ٝخٛت سؾطیٔ طؾ٘ ٝث سق ٝتفٌ ٝو ٝچ٘آ ٜاض ضز ضٛكو ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ْطٞ ؼاض

ٝث تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٖبههرتٔ یطیٌ ضبىث بث ٚ سٙٞز ضاطل طؾ٘ سیسدت زضٛٔ اض زٛذ یبٞ ٝٔب٘طث ًازسدٔ زٛذ تبٔسذ زٛجٟث یبٞ

ٕٙض تبفلاعا ناطتقا ٚ تؿو ٜٛح٘ سٙ٘اٛتث ٖآ ضز ٝو س٘ٛق ُیسجت یطیٌزبی ٜظٛح ضز طتطثٛٔ ییبٞ ٖبٔظبؾ ،سٙٙو ٓٞاطف اض ضبىقآ ٚ ی

،بی٘ٛپبٔ( تؾا یضٚطض 2014

تبقِبغٔ ضز تؾا یضٚطض ضبیؿث ٝو طٔا ٗیا یاطث ٜسق یٞس٘بٔظبؾ ٍِٛا هی زٛخٚ ٜزطجٔب٘ طٔاٚا ٝث ٝخٛت بث .)

ح اض توضبكٔ ٚ زبٕتفا ،یٞس٘بٔظبؾ ُىكٔ ٝو زٛق ٝئاضا ییٍِٛا تؾا ٜسق یقؾ ٝقِبغٔ ٗیا ضز یٚض ٗیا ظا .زٛكیٕ٘ ٜسٞبكٔ

بت سٙو ُ

فیاعفا اض یضاصٌ ناطتقا ٖاعیٔ ٖاطثضبو توضبكٔ ٚ ُٔبقت زٛجٟث بث بت سٙو یضاصٌ ناطتقا زبٕتفا ظا طپ ٚ ٗٔا یغیحٔ ضز یضاصٌ ناطتقا تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا یبتؾاض ضز سٙ٘اٛتث ٝىٙیا یاطث یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ٗیاطثبٙث .زٛق یظبؾ ًٙٞطف عی٘ یتوضبكٔ یطیٌزبی بت سٞز

ٔ یاطث یضٚطض یبٞ ٜاض ظا یىی ٖاٛٙف ٝث تبفلاعا ناطتقا ،ٝواطچ.س٘ٛق ُیسجت ٖبیٙث ف٘از ضبتذبؾ هی ٝث سٙتؿٞ سٙٔظبی٘ سٙٙو ُٕف كفٛ

مذبق سیبث ٝو تؾا ٜسق ٝتفٌ تِبغٔ ٝث تیبٙف بث ٚ ٖبقخاطٔ ظبی٘ ٝث ییٍٛرؾبپ ضز بٟتیزٚسحٔ طث بٞ ٝ٘برثبتو ٝجّغ یاطث اض ٝ٘اضٚآٛ٘ یبٞ

تو ٖزاز یضبی ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا یٔٛث یٍِٛا ٝو تؾا طٔا ٗیٕٞ عی٘ یّنا ّٝئؿٔ ٚ سٙقبث ٝتقاز طؾ٘سٔ ِٝٛمٔ ٗیا ضز بٞ ٝ٘برثب

.سٙو ُٕف كفٛٔ تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ثحث ضز س٘اٛتث بت سقبث ییبٟیٌػیٚ ٝچ یاضاز سیبث ضٛكو یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو

1. Wright

2. Maponia

(6)

بی یتیطیسٔ ٜٛیق هی ٝث ظبی٘ بٞ ٝ٘برثبتو یبٟكٞٚػپ یههرت ٚ یطؾ٘ تبیثزا طث یضٚطٔبث بٔا .س٘ضاز طٔا ٗیا یاطث عیٔآ تیمفٛٔ ییٍِٛا هی

یٍِٛا ٜػیٚ ٝث ٍِٛا یحاطع ٚ یضاصٌ ناطتقا بث ظجتطٔ ٚ ٓدؿٙٔ یا ٝقِبغٔ ٝو زضاز ٖآ ظا ٖبك٘ ٖاطیا ظا جضبذ ٚ ُذاز ضز ٝتفطٌ ْبد٘ا ؾ یبٞ ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا یاطث یٔٛث فٞٚػپ طتكیث ٚ تؾا ٝتفطٍ٘ ْبد٘ا ضٛكو طؾبتط

یطؾ٘ زطىیٚض بث ٜسق ْبد٘ا یبٞ

ناطتقا ضز تیمفٛٔ یاطث یٔٛث یٍِٛا ٝو یزبیظ ضبیؿث تیٕٞا ٝث ٝخٛت بث بٔا .س٘ا ٝتذازطپ٘ ؿٛضٛٔ ٗیا ٝث ُمتؿٔ ْاسىچیٞ ٚ ٜسق ٝئاضا ٚ تیٕٞا سقبث ٝتقاز س٘اٛتیٔ یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو تبفلاعا یضاصٌ

ٜسق ْٚعّٔ ٚ ٝتفبی تضٚطض یٔٛث یٍِٛا یحاطع یاطث ٝقِبغٔ ْٚعِ

ٝقِبغٔ زٛج٘ .تؾا فٞٚػپ ٗیا ْبد٘ا یاطث یتضٚطض هی بٟكٞٚػپ ٚ تبقِبغٔ ضز یٔٛث یٍِٛا لٛهذ ٝث ٍِٛا ٗیٚست ٚ یحاطع ٝث ٝو یا

ا ٝث یاطث یٔٛث َسٔ یٍِٛا زٛج٘ ٚ ءلاذ ٖزطو طپ َبج٘ز ٝث فٞٚػپ ٗیا ٗیاطثبٙث .تؾا ٜزٛث

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتق یبٞ

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝث یاطث یٔٛث یٍِٛا ٝو تؾا َاٛؾ ٗیا ٝث ییٍٛرؾبپ زسنضز ٚ ٜزٛث ٖاطیا یبٟٞبٍك٘از یبٞ

؟تؾا ْاسو ٖاطیا یبٟٞبٍك٘از

َاؤؾ :ظا سٙتضبجف فٞٚػپ یبٞ

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٝث یاطث یٔٛث یٍِٛا

؟تؾا ْاسو ٖاطیا یبٟٞبٍك٘از یبٞ

ناطتقا ٝث یاطث یٔٛث َسٔ یٍِٛا یبٞ مذبق

؟سٙٔاسو ٖاطیا یبٟٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

ناطتقا ٝث یاطث یٔٛث َسٔ یٍِٛا یبٞ ٝفِٛٔ

؟سٙٔاسو ٖاطیا یبٟٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

ٝث یاطث یٔٛث َسٔ یٍِٛا ٜس٘ظبؾ زبقثا ناطتقا

ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ

؟سٙٔاسو ٖاطیا یبٟٞبٍك٘از یبٞ

صٍّضپ شٍر

ٝٙیٔظ زسنضز طٍكٞٚػپ فٞٚػپ ٗیا ضز یضٚآزطدٌ ٝدث اسدتثا ضٛؾٙٔ ٗیا یاطث .سقبث یٔ )تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا(ٗیقٔب٘ تیقلٛٔ ٜضبثضز یا

ٝجٙخ فینٛت ٝث طدٙٔ ّٝحطٔ ٗیا ْبد٘ا .تؾا ٝتذازطپ یفیو یبٞ ٜزاز ٜزبفتدؾا بث ٝو تؾا ٜسق تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ظا یضبٕق یث یبٞ

،یزطثضبدو فسدٞ طؾ٘ ظا فٞٚػپ ٗیا .تؾا ٜسق ٓٞاطف تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا ٜضبثضز ییٍِٛا یسٙث تضٛن ٖبىٔا ،ٝیِٚا ییبؾبٙق ٗیا ظا

ٜزاز طؾ٘ ظا

٘ٛ٘بل ٚ یّٕف نضاسٔ ٚ زبٙؾا ٝقِبغٔ زسٔ ٝث ،فٞٚػپ ٗیا ضز .تؾا یفیو بٞ

ٜزاز میدرّت ،ٖبدٌطجذ بث ٝجحبهٔ ،ی یضاعدٌطث ٚ بدٞ

ٖبدٌطجذ ٚ ٖاطدؾ٘ تحبدن ٝدیّو ُٔبدق فٞٚػدپ یضبدٔآ ٝدقٔبخ .تدؾا ٝدتفطٌ ُىق تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا یٍِٛا ،یعغٔ ـضبث ٝؿّخ یٔ )یضاسثبتو ٜظٛح یٞبٍك٘از سیتبؾا(یٞبٍك٘از دٔآ ُدٕف ٝدث یطدیٌ ٝدٕ٘ٛ٘ بدٟ٘آ ظا یدفطث ٝدٌِّٛ سدٕٙفسٞ ـٚض ٝدث ٝدو سٙدقبث

ضٛدؾٙٔ ٝدث .س

ـٕخ ؿٕٛدٔ ضز ٝوسق ٜزبفتؾا ٝتفبیضبتذبؾ ٕٝی٘ ٚ یفبكتوا ٝجحبهٔ ضاعثا ظا تبفلاعا یضٚآ 20

ْبدد٘ا ظا ؽپ .سٙتفطٌ ضاطل ٝجحبهٔ زضٛٔ طف٘

ٗیددیقت تدٟخ .س٘سدق یسدٙثسو یتددؾز تضٛدن ٝدث بدٞ ٝجحبدهٔ ظا ٜسددٔآ تدؾز ٝدث تبدفلاعا ،تبددفلاعا یضٚآ ـدٕخ ٚ بدٞ ٝجحبدهٔ سدٙیاطف پسییأت(ییاٚض

ٝتفبی )یطیص ـثبدٙٔ .سدیزطٌ ٜزبفتدؾا ـٚض فبدغق٘ا ٚ یفٙٔ زضاٛٔ ُیّحت ،زسقتٔ ـثبٙٔ ظا بٞ ٜزاز یضٚآ ـٕخ ِهیٙىت ٝؾ ظا عی٘ بٞ

ٝجحبهٔ ِیفٙٔ زضاٛٔ ُیّحت ضز طٍكٞٚػپ .سق ٝتفطٌ ضبو ٝث یظبؾٛؿٕٞ ٚ ٜزٛث ؿٛٙتٔ بٞزاز ٜزاز ضز اض ٜسدق طیؿفت ِضلبٙتٔ تبٙییجت ،بٞ

ُدح بدٞ

ٙچٕٞ .سٙو یٔ

ٚ بٞزبٟٙدكیپ ،بٞطیدؿفت ضز ٚ ٝدتفطٌضاطل یٙیثظبدث زضٛدٔ ٖآ یبٞسدٙیآطف ٚ اٛدتحٔ ٚ ٜسدق زسدٔ یثبیظضا بٞضبث ،ٝجحبهٔ ٝٔب٘طث ٗی

ٝتفبی .سق ُٕف فغقٙٔ ًلأبو بٞ

ِتفای اّ

ٝرؿ٘

ٝجحبهٔ ٜسق ٜزبیپ یبٞ

ٝیٌٛ ٗتفبی یاطث بٞ

ؿٕٛدٔ ضز ٝو سٙتفطٌ ضاطل یؾضطث زضٛٔ ٓؾٙٔ ضٛع ٝث یّنا یبٞ

120 .سٔآ تؾسث ٝیٌٛ

زاسقت ،ٖبٌطجذ ظؾٛت ٝتفطٌ ْبد٘ا ُیسقت ٚ حطخ ٚ یؾضطث ظا ؽپ 110

ضز ٚ یؾضطث زسدٔ ّٝحطٔ ضز .تفطٌ ضاطل ٖب٘آ سییأت زضٛٔ ٝیٌٛ

زاسقت یطىف ـضبث ٝؿّخ 104

٘ ضز .سٙتفطٌ ضاطل ٖب٘آ سییأت زضٛٔ ٝیٌٛ

ٝدیت 104

ٝیٌٛ ٖاٛٙف ٝث ٝیٌٛ

مذبق(بٞ

،ییبٙثطیظ )یبٞ

20 ٝث ،ٝفِؤٔ

(7)

ٝفِؤٔ ٖاٛٙف ٚ ییبٙثطیظ یبٞ

6

ٝفِؤٔ ،زبقثا ظا هیطٞ طیظ َٚسخ ضز .سق ییبؾبٙق زبقثا ٖاٛٙف ٝث سقث مذبق ٚ بٞ

بث طبجتضا ضز ٚ هیىفت ٝث بٞ

ٜسق ٝئاضا طٍیسىی .س٘ا

لٍذج 1 ٍ یرَحه ،ساب یراذگذک لحازه جیاتً . یباختًا

صخاض

اّ اّ ِفلَه داعبا

ضبو ظیحٔ ضز بٞ ٝتذٛٔآ زطثضبو

یٌزبٔآ

یضٚبٙف یطیٌضبىث یضاعثا ٚ یتبفلاعا یٌزبٔآ

ف٘از ٚ تبفلاعا زطثضبو ضبو ظیحٔ ضز ضاعثا ٚ ف٘از ٚ تبفلاعا زطثضبو زٛخٛٔ یبٞضاعثا ٚ ف٘از ٚ تبفلاعا ٗیث تؾبٙت ٚ ف٘از ٗیث تؾبٙت زاطفا مهرت ٚ تلایهحت

ظٚض ٝث تب٘بىٔا ظا یضازضٛذطث

یضٚبٙف حغؾ تؾبٙتٔ ٚ ْظلا یبٞضاعثا ٗتقاز

زاطفا یبٞظبی٘ بث تؾبٙتٔ ییبٞ ْعی٘بىٔ ضاطمتؾا تبعبجتضا ٚ تبفلاعا یضٚبٙف یبٞ ٓتؿیؾ ظا ٜزبفتؾا

َبمت٘ا ٜعیٍ٘ا

تضبٟٔ ٚ ف٘از یّجل

َبمت٘ا یاطث تیفطؽ فیپ بٟتیبٕح

ٖاطیسٔ ٚ ٖبتؾطپطؾ تیبٕح

ٜسق بیٟٔ یاٛتحٔ ضبجتفا یطیٌزبی ٚ ـظٛٔآ ٝث سقضا ٖاطیسٔ سٟقت

یكٔ ظذ

ٝقؾٛت ٚ یطیٌزبی ًٙٞطف ٝقؾٛت ی٘بٔظبؾ فاسٞا بث بٞ یػتاطتؾا كثبغت

ٖبٔظبؾ ظاس٘ا ٓكچ ٗیٚست ٚ فیطقت یدٙؾظبی٘ سٙیاطف ٖزٛث یّٕف ٚ سٙٔبؾ٘

یدٙؾظبی٘

یدٙؾظبی٘ ٖزٛث ـٔبخ یدٙؾظبی٘ ٖزٛث یزطثضبو یدٙؾظبی٘ سٙیاطف ضز ٖبٙوضبو یضبىٕٞ

ضبو ؿٛ٘ بث یدٙؾظبی٘ ـٚض تؾبٙت

ٖبٔظبؾ یبٞ یػتاطتؾا ٚ فاسٞا ٗیث تؾبٙت یّغق یبٞ یٍتؿیبق بث ٖبٔظبؾ یبٞظبی٘ تؾبٙت ةّٛغٔ ٚ زٛخٛٔ یبٞظبی٘ ٗیث فلاتذا ییبؾبٙق

یضبتفض ٚ یّو فاسٞا كیلز ٗییقت

یحاطع زاطفا یبٞ ییب٘اٛت ٚ ُغبكٔ ٗیث طبجتضا ٗییقت

یّغق یبٞظبی٘ بث یاٛتحٔ تؾبٙت بٞ ُهفطؾ بث تؾبٙتٔ یقظٛٔآ زاٛٔ ٗیٚست ٚ یحاطع

ظبی٘ زضٛٔ یقظٛٔآ یغِٛٛٙىت یٙیث فیپ ٚ فیطقت فاسٞا بث تؾبٙتٔ تبفلاعا ناطتقا ـٚض ٗییقت

ٖاطیٌاطف توضبكٔ تّخ ضز ییب٘اٛت یبٞ تضبٟٔ

یطجٞض ٚ یعبجتضا

ٚ یزطف یبٞ تضبٟٔ

یٞٚطٌ

ظیحٔ ٜضازا ضز ییب٘اٛت

(8)

ٖاضبىٕٞ بث ُٔبقت ٚ زضٛذطث ٜٛح٘

تلااٛؾ ٝث دؾبپ ضز ییب٘اٛت تاعیٟدت ٚ یغِٛٛٙىت ظا ٜزبفتؾا

یضٚبٙف یطیٌضبىث فّترٔ یبٞ ـٚض ٝث ظّؿت

یطیٌضبىث فّترٔ ٖٛٙف ٚ بٞ ٜٛیق ،بٟقٚض

یغِٛٛٙىت ٚ ضاعثا ٝث ظّؿت ؿٛضٛٔ بث ظجتطٔ یّیهحت ٝتقض

یّٕف یبٞ یٌػیٚ

یههرت ٚ تبفلاعا ٚ ضاعثا ٝث ظّؿت

طؾ٘زضٛٔ ٝٙیٔظ ضز یّجل ٝمثبؾ یّٕف یبٞ ٜغٚطپ ْبد٘ا

یبٞ یٌػیٚ

یّٕف ٚ یكٞٚػپ یّٕف ِٝبمٔ ـضبٍ٘

ةبتو ـضبٍ٘

ٝئاضا تبؿؾٛٔ ٚ بٟتوطق ٝث ٜضٚبكٔ

یّٔ ٚ ی٘بٟخ یبٞزضاس٘بتؾا ظا یضازضٛذطث

یقظٛٔآ

یغیحٔ یٌزبٔآ

ٖزٛث ٜس٘طیٌزبی

ٝللاف زبدیا ضز ظیحٔ تیثاصخ

ٖبٙوضبو یقظٛٔآ ٓدؿٙٔ ٝٔب٘طث ظا تیبٕح

یّٔ

تبفلاعا َزبجت حغؾ بمتضا ٝث ُیبٕت یفبو ٚ تؾبٙتٔ یبٞبضف میهرت ٚ ـثبٙٔ

یِّّٕا ٗیث یّٕف نضاسٔ

یّٔاطف یِّّٕا ٗیث یضبىٕٞ یبضف

یِّّٕا ٗیث یّٕف یبٞ ٜغٚطپ ظا سیزظبث بٞزضاس٘بتؾا ؼبؾا طث تؾبٙٔ یبضف

ٖبىٔ

ییاطخا تبٔاعِا .... ٚ ضٛ٘ ،ً٘ض ػبحِ ٝث ٖبىٔ تیفیو

طییغت ُثبل یبٞبضف

ةّٛغٔ ٚ اسنٚ طؾ یث ،ْاضآ ظیحٔ ٚ بضف

ٚ یٙیث فیپ ظبی٘ زضٛٔ تاضبجتفا میهرت

یِبٔ ـثبٙٔ

بٞ ٝٙیعٞ ـلٛٔ ٝث تذازطپ یِبٔ یبٞ ُٕقِاضٛتؾز ٗیٚست

تاضبجتفا ـیٕدت یظٛٔآزٛذ ٝث بیاعٔ ظا یكرث لبهتذا

بٞ ٜضٚز ٚ ٖبٙوضبو ،ٓتؿیؾ ٗیث طبجتضا یزبٔ یبٞ قٛكٔ ٜزبفتؾا یقظٛٔآ هٕو ُیبؾٚ ظا بضف یضازضٛذطث

یغِٛٛٙىت ـٔبخ ٓتؿیؾ ضاعفا ْط٘ زٛخٚ

هی٘ٚطتىِا ٓتؿیؾ ظا یضازضٛذطث یعبجتضا یبٞ ٓتؿیؾ ظا یضازضٛذطث

ُحٔ ضز ت٘اطتٙیا ٚ ت٘طتٙیا طتؿث زٛخٚ

ی٘بؿ٘ا ٝیبٔطؾ یبخ ٝث ی٘بؿ٘ا تیّثبل ْٟٛفٔ ٝث ٝخٛت

یتضبٟٔ ـظٛٔآ ی٘بٔظبؾ یبٞظبی٘ فیپ یتیطیسٔ ٚ یبتؾاض ضز تضبٟٔ تؿو

ظجتطٔ یغِٛٛٙىت

(9)

ییب٘اٛت یتضبٟٔ ،یك٘از یبٞ

ییبٙثطیظ یبٞ تضبٟٔ ٝث ٝخٛت طٙٞ ٚ ٗف ،ّٓف كیفّت فّترٔ یبٞزبٟ٘ ٗیث یٍٙٞبٕٞ

ٖلاو ضاصٌ تؾبیؾ هی زٛخٚ

تیطیسٔ تبجث

ٖزٛج٘ اطٌ تیضٛٔبٔ ٚ سٕٙفسٞ

عواطٔ بث ٖاطیسٔ ییبٙقآ ی٘بٔظبؾ ضبتذبؾ ظا یضازضٛذطث فغقٙٔ

یضبتذبؾ تیبٕح

ُمتؿٔ ضبتذبؾ ٚ ٜبٍیبخ طٍ٘ ُو ٚ ـٔبخ ْبؾ٘ ظا یضازضٛذطث یقظٛٔآ یبٞ ٜضٚز ٚ یّغق ءبمتضا ٗیث طبجتضا ییاطخا ت٘بٕض یاضاز تاضطمٔ ٚ ٗی٘اٛل زٛخٚ

ٖبٙوضبو ظا سقضا تیطیسٔ تیبٕح

تیطیسٔ تیبٕح ضٛٔا ْبد٘ا ضز َلامتؾا ٚ ضبیتذا ٖزاز

یطیٌزبی ٚ ٝثطدت تؿو یاطث ظیاطق زبدیا

ٖبٙوضبو ـظٛٔآ تیٕٞا ٝث تیطیسٔ زبمتفا ـظٛٔآ ٝث ٖبٙوضبو كیٛكت زاطفا یبٞ ٝتذٛٔآ ظا تیطیسٔ یطیٌزضٛذظبث ف٘از ناطتقا ٚ ٓیٟؿت ٝث ٜسیز ـظٛٔآ ٖبٙوضبو ْاعِا

ٖبٙوضبو یاطث یقظٛٔآ یظبؾٍِٛا بٞ ٜضٚز ٖزٛث ضٚآظبیتٔا

ٖبٙوضبو یاطث

تاضطمٔ ٚ ٗی٘اٛل

ٖبٙوضبو ءبمتضا ٓتؿیؾ ٝث ـظٛٔآ َبهتا

)یظضٚضبو/یّٕف/یضٛئت ،یضٛضحطیغ/یضٛضح(بٟقظٛٔآ یاطخا ٜٛح٘ بث ظجتطٔ ٗی٘اٛل

ٖبٙوضبو یبٟیٌػیٚ بث ظجتطٔ ٗی٘اٛل

يیتسخً

طث ُٕتكٔ سٞز یٔ ٖبك٘ قٛف َٚسخ ٝچ٘بٙچ ، فٞٚػپ ٝتفبی 6

ٚ یزطف یبٞ تضبٟٔ ،ی٘بٔظبؾ یبٞ تؾبیؾ ،یضٚبٙف یطیٌضبىث سقث

ٚ یتیطیسٔ ٚ ی٘بٔظبؾ یبٞظبی٘ فیپ ٚ ییاطخا تبٔاعِا ،یغیحٔ یٌزبٔآ ،یٞٚطٌ

20 یبٞ تضبٟٔ ٚ ف٘از ،یضٚبٙف حغؾ ،یٌزبٔآ ٝفِؤٔ

یكٔ ظذ ،یّجل طع ،یدٙؾظبی٘ ،بٞ

یبٞ یٌػیٚ ،یههرت ٚ یّٕف یبٞ یٌػیٚ ،یضٚبٙف یطیٌضبىث ،یطجٞض ٚ یعبجتضا یبٞ تضبٟٔ ،یحا

ٚ ٗی٘اٛل ٚ تیطیسٔ تیبٕح ،یضبتذبؾ تیبٕح ،یتضبٟٔ ـظٛٔآ ،یغِٛٛٙىت ،یِبٔ ـثبٙٔ ،ٖبىٔ ،یّٔاطف ،یّٔ ،یقظٛٔآ ،یّٕف ٚ یكٞٚػپ .سقبث یٔ تاضطمٔ

يیهٍد بق ٝىٙیا طث یٙجٔ طضبح فٞٚػپ ٝتفبی مذ

مذبق ٝو تؾا ٖآ ظا یوبح سٙٔاسو ضٛوصٔ یٍِٛا ٜس٘ظبؾ یبٞ

ٝث ٚ ٜسق ییبؾبٙق یبٞ

،یعغٔ ـضبث ٚ یفِز ٗف ّٝحطٔ ٝؾ ظا ٜسٔآ تؾز 104

یٔ زضٛٔ

(ٜضبٕق َٚسخ ضز ٝو سقبث 1

مذبق ٗیا ظا هیطٞ)

ٝفِؤٔ بث بٞ

زبقثا ٚ بٞ

.تؾا ٜسق طوش بٟ٘آ بث طؽبٙتٔ

يیهَس ا لٛهذ ضز طضبح فٞٚػپ ٝتفبی

ٝفِؤٔ ٝىٙی حطق ٗیسث زبقثا ظا هی طٞ ٜس٘ظبؾ یبٞ ٝفِؤٔ ؛تؾا ْاسو ضٛوصٔ یٍِٛا ٜس٘ظبؾ یبٞ

یكٔ ظذ ،یّجل یبٞ تضبٟٔ ٚ ف٘از ،یضٚبٙف حغؾ ،یٌزبٔآ :تؾا یطیٌضبدىث ،یطدجٞض ٚ یعبدجتضا یبدٞ تضبدٟٔ ،یدحاطع ،یدٙدؾظبی٘ ،بٞ

(10)

ٔآ ،یّٕف ٚ یكٞٚػپ یبٞ یٌػیٚ ،یههرت ٚ یّٕف یبٞ یٌػیٚ ،یضٚبٙف ـظٛدٔآ ،یغٛدِٛٙىت ،یِبدٔ ـثبدٙٔ ،ٖبدىٔ ،یدّٔاطف ،یّٔ ،یقظٛ

.تاضطمٔ ٚ ٗی٘اٛل ٚ تیطیسٔ تیبٕح ،یضبتذبؾ تیبٕح ،یتضبٟٔ

يیهراْچ ضٛوصدٔ یٛدٍِا ٜس٘ظبدؾ زبدقثا ٝدو تؾا ٖآ ظا یوبح ،تؾا ْاسو ضٛوصٔ یٍِٛا ٜس٘ظبؾ زبقثا ٝىٙیا طث یٙجٔ طضبح فٞٚػپ ٝتفبی

،یضٚبٙف یطیٌضبىث :تؾا حطق ٗیسث یبٞظبی٘ فیپ ،ییاطخا تبٔاعِا ،یغیحٔ یٌزبٔآ ،یٞٚطٌ ٚ یزطف یبٞ تضبٟٔ ،ی٘بٔظبؾ یبٞ تؾبیؾ

.یتیطیسٔ ٚ ی٘بٔظبؾ یزیگ ِجیتً ٍ ثحب فِا - طیظ حطق ٝث ٖاطیا یٞبٍك٘از یبٞ ٝ٘برثبتو ضز تبفلاعا یضاصٌ ناطتقا یٔٛث یٍِٛا تؾبٙٔ یٍِٛا فرث ٗیا ضز :یفیو فرث

.تؾا

لکض 1 ىاٌَع . کازتضا ییاٌبزیس یَگلا

ًِاخباتک رد تاعلاطا یراذگ

ُاگطًاد یاّ

ىازیا یاّ

طث ُٕتكٔ تؾا ٜسق یثبیضبجتفا ٖبٌطجذ ظؾٛت ٝو ضٛوصٔ یٍِٛا سٞز یٔ ٖبك٘ قٛف َٚسخ ٝچ٘بٙچ 6

یبٞ تؾبیؾ ،یضٚبٙف یطیٌضبىث سقث

٘ فیپ ٚ ییاطخا تبٔاعِا ،یغیحٔ یٌزبٔآ ،یٞٚطٌ ٚ یزطف یبٞ تضبٟٔ ،ی٘بٔظبؾ ٚ یتیطیسٔ ٚ ی٘بٔظبؾ یبٞظبی

20 حغؾ ،یٌزبٔآ ٝفِؤٔ

یكٔ ظذ ،یّجل یبٞ تضبٟٔ ٚ ف٘از ،یضٚبٙف یّٕف یبٞ یٌػیٚ ،یضٚبٙف یطیٌضبىث ،یطجٞض ٚ یعبجتضا یبٞ تضبٟٔ ،یحاطع ،یدٙؾظبی٘ ،بٞ

ٔ ـظٛٔآ ،یغِٛٛٙىت ،یِبٔ ـثبٙٔ ،ٖبىٔ ،یّٔاطف ،یّٔ ،یقظٛٔآ ،یّٕف ٚ یكٞٚػپ یبٞ یٌػیٚ ،یههرت ٚ ،یضبتذبؾ تیبٕح ،یتضبٟ

فٞٚػپ حیبت٘ بث حیبت٘ ٗیا .سقبث یٔ تاضطمٔ ٚ ٗی٘اٛل ٚ تیطیسٔ تیبٕح ( ٖاضبىٕٞ ٚ یضٛىق یبٞ

1398 ( ٖاضبىٕٞ ٚ یّیقٕؾا ،) 1398

،)

(ٖاضبىٕٞ ٚ یطت٘لاو 1397

( ٖاضبىٕٞ ٚ ً٘بیٍ٘اض ،) 2020

( ٖاضبىٕٞ ٚ تیاض سیٛیز ،) 2018

( ُی٘ز ٚ ) 2015

.زضاز ی٘اٛرٕٞ )

یٚطی٘

یٔ ضبٕق ٝث ٖبٔظبؾ ضز تیللاذ ـجٙٔ ٖاٛٙقث ٚض ٗیاظا سقبث یٔ ٖبٔظبؾ هی یك٘از ٝیبٔطؾ ٗیطتٕٟٔ ی٘بؿ٘ا یك٘از ٝیبٔطؾ . سیآ

ٚ ٜزطث لابث اض ؼّٕٛٔ یبٞ ییاضاز زطثضبو ٖبٔظبؾ هی ضز ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ یفبو ٝ٘ ٚ تؾا ٖبٔظبؾ زطىّٕف ضز ضاصٌ طثا اعخا ظا یىی ٖبٙوضبو ب٘ یبٞ ییاضاز

ّٔ

ػبحِ ٝث ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ .زضاز ٖبٔظبؾ یِبٔ حیبت٘ زٛجٟث طث یٕیمتؿٔ طثا ٖبٙوضبو یبٞ تیّثبل فیاعفا .زظاس٘ا یٔ ضبىث اض ؼٕٛ

ظؾٛت ی٘بٔظبؾ ٚ یٙف یبٞسٙیآطف ٚ بٞ ْبؾ٘ ضز زٛجٟث ٚ طییغت یضٚ ٜطٟث ٌٝ٘ٛ طٞ ٝو اطچ تؾا ٖبٔظبؾ ضز یٕٟٔ ُٔبف تیللاذ ٚ طىفت تضسل یٌ یٔ تضٛن بٟ٘بؿ٘ا یٔ ْب٘ ٖآ ظا ٝتفٟ٘ ٝیبٔطؾ ٖاٛٙف ٝث ٝو ٖبٔظبؾ ٖبٙوضبو یبٞ یسٕٙ٘اٛت ٚ یطىف ٖاٛت ظا یضازطث ٜطٟث .زط

ٝث سٙٔظبی٘ س٘طث

(11)

طیسٔ .سٞز قٛؾ ٖبٔظبؾ ٜسٙیآ ٚ یّقف فاسٞا كمحت یبتؾاض ضز اض ٖبٔظبؾ ٖبٙوضبو یبٞ ی سٕٙ٘اٛت س٘اٛتث ٝو تؾا ییبٞضبتذبؾ ٖسٔآ زٛخٚ

ٜطٟث بی زٛؾ یاطث ٜاٛذ ٚ زاطفا یٍتؿیبقٚ ـعیٍ٘ا تلاطٔ ٝتؾٛیپ سیبث ، ٖبٙوضبو طتٟث زطىّٕف ٚ یسٔآضبو بی سٙو ـلات ٖبٔظبؾ طتكیث یضٚ

.تؾا ٖبٙوضبو یٍتؿیبق حغؾ فیاعفا یبٟٞاض یٍكیٕٞ یٛدتؿخ طیسٔ ٝفیؽٚ ظا یٕی٘ یطیجقت ٝث سقبث یضبو یبٟٞٚطٌ

یضبیؿث ٝو تؾا ٗیا تیطیسٔ زطٌاطفضز َٕٛقٔ ُئبؿٔ ظا یىی تّف ٝث هٕو ضز یِٚ سٙتؿٞ طثؤٔ زٛذ تٛل طبم٘ ٖزاز ٖبك٘ ضز ٖاطیسٔ ظا

بی تّف میركت ضز یِٚ سٙتؿٞ یٛل ِٝأؿٔ ییبؾبٙق ضز ٖاطیسٔ ظا یضبیؿث ،طٍیز تضبجف ٝث . سٙتؿی٘ فرثطثا ٖاعیٔ ٖبٕٞ ٝث بٟفقض یثبی

ٟث ُئبؿٔ ُح ٚ زطىّٕف یثبیظضا ضز ٖزٛث طثؤٔ یاطث ٖاطیسٔ .سٙفیقض ٖآ ُیّحت .س٘ضاز ظبی٘ بٟ٘آ فیاسیپ ُّف ٗییقت ٝث یضٚ ٜط

ٝٙیعٌ ظا یىی ٚ سٙكیس٘بیث زٛذ ٖبٔظبؾ تیمفٛٔ ٚ تیقلٛٔ ٝث س٘طیعٌب٘ ،ی٘بٔظبؾ یبٞسحاٚ ٗیِٛئؿٔ

یّٕف سقض ٖزطث طتلابث ،تیمفٛٔ یاطث بٞ

ٟٔ ٚ یك٘از یبٞ تیّثبل س٘اٛت یٔ یقظٛٔآ یبٞ ٜضٚز ٝو س٘سمتقٔ ٖبتؾطپطؾ .تؾا ٖبٔظبؾ ٖبٙوضبو اض یجؾبٙٔ ـطٍ٘ ٚ یضبتفض ،یتضب

تؾاض ضز اض ٖب٘آ یبٟقلات ْبٕت یتّفغ ٗیٙچ ٝو ؛سٙٞز یٔ ضاطل تّفغ زضٛٔ اض ضبتفض طییغت ظبؾ ٝٙیٔظ ُٔاٛف ٜبٌ ،ٕٝٞ ٗیا بث .سٙٞز ـضٚطپ یب

.زظبؾ یٔ ٚطثٚض یٔبوب٘ بث ٖبٔظبؾ زٛجٟث یضٚآٛ٘ ٖٚسث یظٚض تضس٘ ٝث .تؾا َٛحت ٚ طییغت ٖبٟخ ،ظٚطٔا ٖبٟخ زبهتلا ٖبٟخ ضز

ضز .زضاصٌ یٔ تبٔسذ تیقضٚ بی سیِٛت ضز طییغت ،

سٙتؿٞ ظیاطق ٗیا بث كیجغت یاطث یّح ٜاض َبج٘ز ٝث بٞ ٖبٔظبؾ طتكیث یغیاطق ٗیٙچ

ٜاض . تحبن طتكیث ظؾٛت ٝو یّح ـظٛٔآ ،ٜسق ٖاٛٙف ٖاطؾ٘

یٍٙٞطف ُٔاٛف عی٘ یّٕف ػبحِ ظا .تؾا ی٘بؿ٘ا ـثبٙٔ یظبؿٟث ٚ ت ،یفبٕتخا ،

ٖبٔظبؾ بت س٘ا ٜسق تیوطت ٓٞ بث یؾبیؾ ٚ یزبهتلا ،هیغِٛٛٙى

.سٙقبث ٝتقاز یطتكیث ٝخٛت لبذ ضٛع ٝث ـظٛٔآ ٝث ٚ ُو ضٛع ٝث یؾبؾا یبٞ ُیؿ٘بتپ ٝث سٙٙو ضٛجدٔ اض بٞ

ُحٔ ٝث تكٌظبث ضز بٞ ٖآ زطىّٕف ٜٛح٘ كیلز ٗییقت ٚ ٖبٌسٙٙو توطق طث یقظٛٔآ ٜضٚز هی حیبت٘ ٚ تاطثا كیلز ٗییقت ضز زٛذ ضبو

تٚبضل طث یٙتجٔ ٜبٌ ٚ ُىكٔ ٚ ٜسیچیپ تؾا یسٙیاطف ،ٖبٔظبؾ عیٔآ تیمفٛٔ ًاطٞبؽ یاطخا ٚ ٝیٟت ضز سٙچ طٞ ٝو تؾا ی٘بؿو یٙٞش یبٞ

.س٘ضاز ٝخٛت یقظٛٔآ ٜضٚز یّٕف حیبت٘ ٚ ضبثآ ٝث طتٕو بٔا ،س٘ضٚآ یٔ ُٕف ٝث ضبیؿث فقٛو یقظٛٔآ ٜضٚز هی یطتطثؤٔ ظا یىی تٔسذ ٕٗض ـظٛٔآ ضز لٛهذ ٝث ،تبٔسذ تؾبٙٔ ٝیاضا ٗٔبض ٚ ٜزٛث یغیحٔ تاطییغت بث ّٝثبمٔ یاطث بٞضاعثا ٗ

ٖبٔظبؾ یٔ یتِٚز ٚ یتبٔسذ یبٞ

زطىّٕف بٟٙت ٝ٘ ،زٛق اطخا ٚ ٗیٚست ٖبٙوضبو یقلاٚ یبٞظبی٘ یبتؾاض ضز ٚ سٕٙفسٞ ٚ ٓؾٙٔ ٝى٘بٙچ ٝو سقبث

یٔ لابث اض ٖبٔظبؾ ٚ ٖبٙوضبو تضبٟٔ زٛجٟث ٝىّث ،زطث

.تقاز سٞاٛذ یپ ضز عی٘ اض ؿٛخض ةبثضا ٚ ٖبٙوضبو تیبضض فیاعفا ٚ ٖاطیسٔ یبٞ

زبدیا ثفبث ٖآ ٖاسمف ٚ ٜزٛث طؾ٘ سٔ ٖبٔظبؾ تلاىكٔ ُح ٚ زطىّٕف تیفیو زٛجٟث تٟخ ضز ٗئٕغٔ یا ّٝیؾٚ ٖاٛٙف ٝث ٜضإٛٞ ـظٛٔآ بث یضٛع سیبث ی٘بٔظبؾ طٞ یقظٛٔآ ٓتؿیؾ .زٛق یٔ ٖبٔظبؾ ضز یزسقتٔ تلاضقٔ

سٙو ٝئاضا زاطفا ٝث اض ْظلا فٙیث ٚ بٟتضبٟٔ ،تبفلاعا ٝو سق

ٚ یظبؿٟث ٚ ٖبٔظبؾ ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ عیٟدت ٚ تیثطت ضٛؾٙٔ ٝث تٟخ ٗیسث سٙقبث ٝتقاز اض یفبو یٌزبٔآ ٜضإٛٞ فّترٔ ُغبكٔ ظاطحا یاطث بت تیٕٞا ٜضإٛٞ ُٔبف ٗیطتطثٛٔ ٖاٛٙقث ـظٛٔآ ،بٞٚطی٘ ٗیا ظا طتطثٛٔ ٝچطٞ یطیٌ ٜطٟث یٍتؿث ٖبٔظبؾ فاسٞا ٝث ٖسیؾض .تؾا ٝتقاز ینبذ

ٛتث زاطفا بت زٛق یٔ تجؾ ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ یظبؿٟث ٚ ـظٛٔآ ،زضاز طیغتٔ ظیحٔ بث قبجغ٘ا ٚ ِٝٛحٔ فیبؽٚ ْبد٘ا ضز ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ ییب٘اٛت ٝث سٙ٘ا

ییاضبو طث ٚ ٜزاز ٝٔازا اض ٖبكیبٟتیِبقف طثٛٔ ضٛغث یغیحٔ ٚ ٖبٔظبؾ تاطییغت بث تؾبٙتٔ

زٛجٟث اض زٛذ زطىّٕف ٚ ٜزٚعفا زٛذ یضٚ ٜطٟث ٚ

زطىّٕف ٚ ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ یٍتؿیبق حٛغؾ زٛجٟث یاطث تیطیسٔ ّٝیؾٛث ٜسق یعیض ٝٔب٘طث ٚ ْٚاسٔ فقٛو ،یظبؿٟث ٚ ـظٛٔآ ٗیاطثبٙث .سٙكرث تؾا طییغت َبح ضز ْٚاسٔ ضٛغث یغیحٔ ؿبضٚا ٚ ظیاطق اطیظ ، تؾبیٛپ ٓتؿیؾ هی ٖبٔظبؾ .تؾا ی٘بٔظبؾ ٖبٔظبؾ یٚض طث طییغت ٗیا ٖٛچ ٚ

.سٞز كفٚ تاطییغت ٗیا بث اض زٛذ ،بمث ٚ ؼفح یاطث ٖبٔظبؾ ٝو تؾا یضٚطض تؾا طثٛٔ

یظبؿٟث ٚ ٝقؾٛت ٝث ْاسلا طٕتؿٔ ٚ ْٚاسٔ ضٛغث ،ٝقؾٛت ٚ سقض ٚ یغیحٔ تاطییغت بث كفٚ یاطث سیبث ٖبٔظبؾ تیطیسٔ ّٓف ٖاطؾٙجحبن ٜسیمف ٝث طی٘ طیغتٔ ضبٟچ لٛهذ ضز ٝقؾٛت ٚ یظبؿٟث تیِبقف ٗیطتٕٟٔ ،سیبٕ٘ ی٘بٔظبؾ ٛخ ٚ تاضطمٔ ٚ ٗی٘اٛل ،یغِٛٛٙىت ٚ تاعیٟدت ،ی٘بؿ٘ا یٚ

یٔ طؿیٔ ی٘بؿ٘ا یٚطی٘ ـظٛٔآ كیطع ظا ی٘بؿ٘ا یٚطی٘

ٚ ُئبؿٔ ٚ سیسخ یبٞ ٝتؾاٛذ ٜسٟف ظا سٙ٘اٛتث ٖبٙوضبو ٝىٙیا یاطث طٍیز تضبجقث .زٛق

یبث ٖاطیسٔ ،سٙیآطث ٜظبت یبٟیضاٛقز زبدیا یقظٛٔآ یبٟتنطف ظا ٜزبفتؾا بث سٙ٘اٛتث ٖب٘آ بت س٘ضٚآ ٓٞاطف اض زٛذ ـظٛٔآ یاطث ْظلا تب٘بىٔا س

.سٙٞز ظٚطث زٛذ ظا تؾبٙٔ یكٙواٚ ،تلاىكٔ ٚ ُئبؿٔ ُثبمٔ ضز ٚ ٝتفطٌ ٜطٟث زٛذ یبٞزاسقتؾا ْبٕت ظا ٜسق

(12)

یرٍاٌف یزیگراکب ؛لٍا ذعب

ِا یاطث ییبٙثطیظ ُٔبف هی ٝفِٛٔ ضبٟچ بث .سٙٞز یٔ ُیىكت اض ٍٛ

یٔ حیبت٘ ٗیا ٗییجت ضز ٝو زطو ٖاٛٙف ٖاٛت

ٝو یّٔاٛف ٚ زضاٛٔ یٔبٕت ٝث سیبث ـظٛٔآ ٝئاضا ْبٍٙٞ ضز ٝدیت٘ ضز .زٛق یٔ ةٛؿحٔ یقظٛٔآ سٙیاطف طٞ ضز یؾبؾا ُٔاٛف ءعخ ٜس٘طیٌاطف

ٛف ٝث سیبث ٜس٘طیٌاطف یٌزبٔآ ٝٙیٔظ ضز .زٕٛ٘ ٝخٛت زٛق یٔ طٛثطٔ ٜس٘طیٌاطف ٝث زطثضبو یاطث ْظلا ٜعیٍ٘ا ظا زاطفا یضازضٛذطث ؛ُیجل ظا یّٔا

ْظلا تنطف زٛخٚ ،ضبو ُحٔ ضز بٞ ٝتذٛٔآ زطثضبو یاطث ٖاضبىٕٞ ٚ ٖاطیسٔ تیبٕح ،ٜس٘طیٌزبی یٙٞش یٌزبٔآ ،ضبو ظیحٔ ضز بٞ ٝتذٛٔآ تؾبٙت ، زاطفا یّغق فیبؽٚ بث ٜضٚز تؾبٙت ،ضبو ظیحٔ ضز یقظٛٔآ یبٞ ٝتفبی زطثضبو یاطث ٜضٚز تؾبٙت ،زاطفا ةضبدت بث یقظٛٔآ ٜضٚز

ٝث اض بٔ طؾ٘زضٛٔ یبٞ ـظٛٔآ ٜس٘طیٌاطف یتضٛن ضز ٝو تقاز ٝخٛت زضاٛٔ ٗیا ٝث سیبث .زٕٛ٘ ٜضبقا زاطفا مهرت ٚ تلایهحت بث یقظٛٔآ یبث عی٘ ٜعیٍ٘ا ٝٙیٔظ ضز .سٙقبث ضازضٛذطث ـظٛٔآ تفبیضز یاطث ْظلا ٜعیٍ٘ا ظا ٝو زطو سٞاٛذ تفبیضز یثٛذ ٝو تقاز ٝخٛت ٝتى٘ ٗیا ٝث س

فسٞ یٛؾ ٝث توطح ٗیا بت ٜزٛث یتؾضز یبٞ ٜعیٍ٘ا سیبث س٘ضاز یٔاٚ توطح ٝث ـظٛٔآ یطیٌاطف تٟخ ضز اض ٜس٘طیٌاطف ٝو ییبٞ ٜعیٍ٘ا .سقبث ٝتقاز اض بٔ طؾ٘زضٛٔ یبٞ ـظٛٔآ تفبیضز یاطث ْظلا یٌزبٔآ یٙٞش ػبحِ ظا سیبث ٜس٘طیٌزبی زطف یفطع ظا .سقبث یٕئاز یفّترٔ ُٔاٛف

یٛؾ ظا بٞ ـظٛٔآ ٗیا ٝو سثبیضز ٜس٘طیٌزبی ٝو یتضٛن ضز َبثٔ یاطث .س٘ضاصٍث طیثأت ٜس٘طیٌزبی یٙٞش یٌزبٔآ طث سٙ٘اٛت یٔ ٝو س٘ضاز زٛخٚ

تكیث ـلات ـغل ضٛع ٝث ،سٙٙو یٔ هٕو ِٝٛحٔ فیبؽٚ ْبد٘ا ضز ٚا ٝث بٞ ـظٛٔآ ٗیا یطیٌاطف ٚ سٙتؿٞ سییست زضٛٔ یتؾزلابث ٖاطیسٔ

یط

.زطث سٞاٛذ ضبو ٝث طؾ٘ زضٛٔ یبٞ ـظٛٔآ ظا یطیٌ ٜطٟث یاطث اض زٛذ ـلات ٚ ٖاٛت ْبٕت . زاز سٞاٛذ ٖبك٘ زٛذ ظا بٞ ـظٛٔآ تفبیضز یاطث یجٙت ٚ كیٛكت یاطث ییبٞ ْعی٘بىٔ ضاطمتؾا ،ٖاطٍیز ٝث یٞززبی ٚ یطیٌزبی یاطث ـلات ، یطیٌزبی ٝث زاطفا ٝللاف ؛ُیجل ظا یّٔاٛف یفطع ظا ٝ

ا ٜعیٍ٘ا حغؾ ٚ ٖاعیٔ ٝو زٚض یٔ ضبٕق ٝث یزضاٛٔ ءعخ یٞززبی ٚ یطیٌزبی ٝث ٝللاف ،بٞ ؼضسٔ ٚ ٖاظٛٔآضبو یاطث یفبو ٜعیٍ٘ا زبدیا ،زاطف ٚ یفبو یبٞ ٜعیٍ٘ا ٜس٘طیٌاطف یتضٛن ضز ٝو تقاز َٚصجٔ یفبو ٝخٛت تبى٘ ٗیا ٝث سیبث .سٙٞز یٔ ٖبك٘ اض بٞ ـظٛٔآ تفبیضز ٝث ٜس٘طیٌاطف اطث تؾضز ٝىیتضٛن ضز ٝو سٙثبیضز ٖبٌس٘طیٌاطف ٚ زٛق ٝتفطٌ ٜطٟث تیغطت ٚ كیٛكت یاطث ْظلا یبٞضاعثا ظا ٝو سٙو یٔ اسیپ یطیٌزبی ی

ٜسیزب٘ یتؾزلابث ٖاطیسٔ یٛؾ ظا ـلات ٗیا سٙٞز ضاطل ٜزبفتؾا زضٛٔ یطیٌزبی یاطث اض زٛذ ٖاٛت ٚ ـلات ْبٕت ٚ سٙقبث یطیٌزبی ٝث ُیبٕتٔ

ٕٞ .سق سٞاٛر٘ ٝتفطٌ

ٜاطٕٞ ٝث زٛذ بث طؾ٘زضٛٔ یبٞ ـظٛٔآ تفبیضز ٚ یطیٌاطف ظا فیپ ٜس٘طیٌزبی ٝو یتضبٟٔ ٚ ف٘از حغؾ ٚ ٖاعیٔ ٗیٙچ

حیبت٘ ،تجثٔ یزطف حیبت٘ ،َبمت٘ا ٜعیٍ٘ا ؛ٖٛچٕٞ یّٔاٛف .سقبث یٔ بٟ٘آ یطیٌزبی ٖاعیٔ ٚ تفطؾ طث ضاصٌطثا ٚ ٟٓٔ ُٔاٛف ظا عی٘ زضٚآ یٔ

یفٙٔ یزطف

٘ا یاطث یزطف تیفطؽ،

تضسل ٚ ییب٘اٛت ػبحِ ظا زاطفا ٝو سٙقبث ٝتقاز ٝخٛت ٝتى٘ ٗیا ٝث سیبث ٖبٌسٙٞز ـظٛٔآ ٝو بٙقٔ ٗیا ٝث(َبمت

ضز سٙو یٔ مركٔ اض یطیٌزبی ضز بٟ٘آ تیمفٛٔ ٖاعیٔ یزٚسح بت یزطف یبٞ تٚبفت ٗیا ٚ سٙتؿٞ تٚبفتٔ طٍیسىی بث یطیٌزبی ٖاعیٔ ٚ سٙیبٕ٘ یعیض ٝٔب٘طث یا ٌٝ٘ٛ ٝث سیبث ٝدیت٘

بٞ تٚبفت ٗیا ٝث ٝخٛت یاطث اض ییبٞ ْعی٘بىٔ ٚ زٛق ػبحِ ـظٛٔآ ٖبیطخ ضز بٞ تٚبفت ٗیا ٝو

یبٕح ،بٟتیبٕح فیپ ،)س٘ظازطپث تِبغٔ یطیٌاطف ٝث زٛذ ییب٘اٛت حغؾ ٚ ٖاعیٔ ٝث ٝخٛت بث سٙ٘اٛتث ٖبٌس٘طیٌاطف ظا هی طٞ بت سٙیبٕ٘ َبٕفا ت

تؾطپطؾ ظٛدٔ ،تؾطپطؾ

سق بیٟٔ یاٛتحٔ ضبجتفا ٚ ضاطل ٜس٘طیٌزبی تضبٟٔ ٚ ف٘از حغؾ بث طبجتضا ضز ٝو س٘ٚض یٔ ضبٕق ٝث یّٔاٛف ءعخ ٜ

.س٘ضاز ؛ُیجل ظا یزضاٛٔ .زطیٌ ضاطل ٝخٛت زضٛٔ ٜس٘طیٌزبی ٝث ٝخٛت ٖبیطخ ضز سیبث ٝو تؾا یزضاٛٔ ءعخ عی٘ ییب٘اٛت ٚ زطىّٕف ثحجٔ تیبٟ٘ ضز

َبمت٘ا زطىّٕف تاضبؾت٘ا ،ٜزبفتؾا تنطف ٚ كیمحت حطع یسٔآضبوزٛذ ٚ طییغت طثاطث ضز تٔٚبمٔ ،زطىّٕف تیاسٞ زطىّٕف حیبت٘ تاضبؾت٘ا ،

یٔ یتضٛن ضز ٝو سٙقبث ٝتقاز ٝخٛت سیبث ضٛٔا ٖبیسهتٔ ٚ ٖاعیض ٝٔب٘طث .س٘ٚض یٔ ضبٕق ٝث ٝٙیٔظ ٗیا ضز ٟٓٔ ٚ یؾبؾا زضاٛٔ ءعخ زطىّٕف

ٚض طث بٟ٘آ طیثأت ٚ ٜسق ٝئاضا یبٞ ـظٛٔآ تجثٔ حیبت٘ ٝث سٙ٘اٛت ٚ زطىّٕف ضز ف٘از ٗیا ٝو سٙقبث ٝتقاز سیٔا ٖاطیٌاطف ف٘از ٚ زطىّٕف ی

ا بث ٝغثاض ضز ٚا زطىّٕف ٚ ٜس٘طیٌاطف ظا ٝو یتاضبؾت٘ا ٝو زٕٛ٘ ٝخٛت عی٘ ٝتى٘ ٗیا ٝث سیبث ٝتجِا .سٞز ٖبك٘ اض زٛذ بٟ٘آ ضبتفض حیبت٘

ففیبؽٚ ْبد٘

ضز ٝو سقبث یك٘از ٚ بٞ ییب٘اٛت حغؾ بث تؾبٙتٔ عی٘ س٘ضاز ضز ٖبٌس٘طیٌاطف ٚ زاطفا ،سق حطغٔ عی٘ ٗیا ظا فیپ ٝو ضٛغ٘بٕٞ .تؾا ٜزطو تفبی

ٜظاس٘ا هی ٝث ٚ سٙتؿٞ تٚبفتٔ ،س٘ضاز ٝو یتٚبوش ٚ ـٛٞ ٚ س٘ضٚآ یٔ ٜاطٕٞ ٝث زٛذ بث ٝو یّجل ف٘از حغؾ ٝث ٝخٛت بث یطیٌزبی ٝٙیٔظ ٖاعیٔ ٚ ٖاٛت بث تؾبٙتٔ زطف طٞ ظا سیبث ٝدیت٘ ضز سٙٙو یٕ٘ تفطكیپ ظا ف٘اٛت ظا طتاطف سیبج٘ ٚ تقاز زطىّٕف ضبؾت٘ا تؾا ٝتقاز ٝو یطیٌزبی

ٝئاضا یثٛذ زطىّٕف ٚ ٜزاز تؾز ظا اض زٛذ ٜعیٍ٘ا زاطفا ٝو زٛق یٔ ثفبث ٖاٛت ظا طتاطف تؾاٛذضز ٗیٕٞ ٝواطچ ٓیقبث ٝتقاز یتؾاٛذضز ٚا

Referensi

Dokumen terkait

Assistant Professor, Faculty of Educational Sciences, Islamic Azad University, Sari Branch, Sari, Iran Received: 8 November, 2015;Accepted: 9 April, 2016 Abstract One of the

Original Article *Corresponding author: Dept Biology, Ayatollah Amoli Branch, Islamic Azad University, Amol, IRAN, PO BOX 678 E-mail Address: [email protected] Protective