1
شیپ ریثات تظلغ اب رذب رامیت
فلتخم یاه دیرلک
میدس هناوج رب شناورپ ییوراد هایگ دشر و ینز
ینیع مثیم خیش اسیرپ ،1
قدصم هداز عراز رصان ،2
هدازدمص یلع ،3 4
1 . یسانشراک یوجشناد یزرواشک هدکشناد ،رذب یژولونکت و مولع دشرا
یعیبط عبانم و یلیبدرا ققحم هاگشناد ،
2 . رگ ،رایداتسا یلیبدرا ققحم هاگشناد ،یعیبط عبانم و یزرواشک هدکشناد ،تاتابن حلاصا و تعارز هو
3 . یلیبدرا ققحم هاگشناد ،یعیبط عبانم و یزرواشک هدکشناد ،تاتابن حلاصا و تعارز هورگ ،رایشناد
4 . ،ینابغاب هورگ ،یبرم تاقیقحت زکرم
یزرواشک لیبدرا ناتسا
gmail.com
@ meisameini2015
هدیكچ د قیقحت نیا ر شیپ ریثات
هناوج رب میدسدیرلک اب رذب رامیت هچهایگ دشر و ینز
شناورپ یاه
(Catharanthus
roseus L.)
شیپ نیرتهب و تفرگ رارق یسررب دروم رامیت
هناوج تایصوصخ ،روظنم نیا یارب .دش نییعت دشر و ینز
هچهایگ شیپ شناورپ روذب یاه اب هدش رامیت
تظلغ اب میدس دیرلک یاه
11 ، 31 و 01 یلیم تدم هب رلاوم یاه
6 ،
12 ، 24 و 44 تعاس تفرگ رارق یسررب دروم .
هناوج تعرس و دصرد نیگنایم هک داد ناشن جیاتن و کشخ نزو ،ینز
هچهایگ لوط روطب اه
ینعم شیپ ریثات تحت یراد رامیت
میدس دیرلک اب رذب تعرس و دصرد نیگنایم .دنتفرگ رارق
هناوج خ نزو ،ینز هچهایگ لوط و کش
اه شیپ روذب زا لصاح ی ینعم روطب هدش رامیت
.دوب دهاش روذب زا رتشیب یراد
هناوج تعرس و دصرد نیرتمک و نیرتشیب هچهایگ لوط و کشخ نزو ،ینز
هب اه شیپ روذب هب طوبرم بیترت رامیت
تظلغ اب هدش 01
یلیم تدم هب میدس دیرلک رلاوم 44
بانب .دوب دهاش روذب و تعاس دربراک ،نیار
شیپ اب رذب رامیت
ینعم شیازفا بجوم ،شناورپ روذب یارب میدس دیرلک هناوج رد یراد
هچهایگ دشر و ینز دوبهب قیرط زا هایگ نیا یاه
.دیدرگ شناورپ روذب تردق هب هجوت اب
شیپ روذب نیب رد ،هدش لصاح جیاتن رامیت
شیپ ،هدش تظلغ اب رذب رامیت
01
یلیم س دیرلک رلاوم هب مید
تدم 44 هب تعاس هناوج تایصوصخ دوبهب یارب یرذب رامیت نیرتهب ناونع دشر و ینز
یم شناورپ .تفرگ رظن رد ناوت
تاملک :یدیلک شیپ ،شناورپ هناوج ،میدس دیرلک ،رذب رامیت
هچهایگ کشخ نزو ،ینز
1 - همدقم
شناورپ اب مان یملع Catharanthus roseus زا
هداوناخ ( هرهزرخ Apocynaceae
) هزورما هب ناونع کی هایگ و ییوراد
یتنیز رد ناهج دروم هجوت رارق هتفرگ .تسا نیتسلاب نیو ریظن مهم یاهدیئولاکلآ نتشاد تلع هب شناورپ ییوراد هایگ نیو و1
نیتسیرک مادنا رد )یناطرس دض تیصاخ( 2
عیانص رد دنمشزرا رایسب ییوراد هایگ کی ناونع هب ،هشیر و ییاوه یاه یزاسوراد
تسا هدش یفرعم [
1 1 ] . شیپ رذب رامیت (
Seed Priming
) هدناکشخ سپس و هدش هدناسیخ اهرذب ادتبا نآ رد هک تسا یشور
یم هب ،دنوش هناوج یاهدنیارف هک یروط هشیر یلو ،هدیدرگ زاغآ ینز
یمن جراخ رذب زا هچ دوش
[ 4 ] . شیپ دیاوف زا یم رذب رامیت
هب ناوت
1-Vinblastine
2-Vincristine
2
صرد و تعرس دوبهب هناوج د
ندش زبس و ینز عیرس دشر ،
تخاونکی و رت رت
هچهایگ هنماد داجیا ،اه عیسو ییامد
یارب رت
هناوج لولس میمرت و یزاسزاب ،ینز شنت هب لمحت شیازفا ،رذب باوخ فذح ،ینینج دشر عناوم شهاک ،هدید بیسآ یاه
یاه
درک هراشا یطیحم [
6 ] . ج مزلا تدم شهاک قیرط زا رذب رامیت شیپ هناوج ،بآ بذج ته
هچهایگ عیرس ندش زبس و ینز رد و اه
یم ببس ار رتهب رارقتسا تیاهن دوش
[ 13 .]
خیش هداز ناراکمه و [
2 ] . هک دنداد ناشن شیپ
رامیت صخاش روذب هناوج یاه
دشر و ینز
هچهایگ یاه مدنگ هناوج دصرد شیازفا بجوم و هدیشخب دوبهب ار یم دهاش روذب هب تبسن ینز
.دوش شیپ رذب رامیت اب
دیرلک کمن
میدس هناوج دصرد و تعرس شیازفا بجوم رارقتسا دوبهب و ندش زبس و ینز
هچهایگ یاه هشیمه راهب هنایزار و [ 12 ] ، ازلک [ 0 ] و
ترذ [ 7 ] دیدرگ . شناورپ ییوراد هایگ تیمها هب هجوت اب شور نتفای ،
هناوج دوبهب یاه هچهایگ دشر و ینز
مها زا هایگ نیا یاه تی
،نیاربانب .تسا رادروخرب یدایز تدم و تظلغ نیرتهب ات هدش ششوک شهوژپ نیا رد
شیپ نامز میدس دیرلک زا هدافتسا اب رذب رامیت
هناوج رثکادح لوصح یارب هچهایگ دشر و رذب ینز
.دریگ رارق یبایزرا دروم شناورپ یاه
2 . شور و داوم اه
یسررب روظنم هب شیپ
س دیرلک اب رذب رامیت مید
هناوج رب رذب ینز و هچهایگ دشر یاه
شناورپ هیاپ رب یشیامزآ ، رد رارکت هس اب یفداصت ًلاماک حرط ی¬
لاس رد یلیبدرا ققحم هاگشناد 1310
.دش ارجا رامیت یاه شیامزآ ی لماش شیپ هدافتسا اب رذب رامیت زا
میدس دیرلک تظلغ اب
یاه یلیم رلاوم هب تدم نامز یاه
6 ، 12 ، 24 و 44 س تعا دهاش روذب و .دوب
شیپ لامعا یارب اب رذب رامیت
، میدس دیرلک لولحم ادتبا
تظلغ اب میدس دیرلک یاه یاه
11 ، 31 و 01 یلیم رلاوم
نامز تدم هب روذب ،تظلغ ره رد سپس .دیدرگ هیهت یاه
6 ، 12 ، 24 و 44 یامد رد هاگشیامزآ طیحم رد هدش رامیت شیپ روذب سپ .دندش رامیت تعاس 21
ات
22 دندیدرگ کشخ هجرد .
سپس شیپ روذب هدش رامیت رد
طیحم کشخ هاگشیامزآ هدنا
دندش هناوج نومزآ ماجنا تهج . ادتبا ،ینز
رارکت هس 20 روط هب یرذب
یرتپ لخاد رد و دیدرگ ادج هنومن ره زا یفداصت شید¬
اه ذغاک یور شور هب (Top of paper)
هنومن سپس .دندش تشک ب یروتانیمرژ هب اه
یامد ا 21 هجرد
یتناس هناوج روذب دادعت .دندش لقتنم دارگ هدز
ره 12 تعاس ات هنازور تروص هب 13
هشیر روهظ و هتفرگ رارق شرامش دروم زور هزادنا هب هچ
2 یلیم هب رتم
هناوج یارب یرایعم ناونع هناوج تدم مامتا زا دعب .دش هتفرگ رظن رد اهرذب ینز
هناوج دصرد ،ینز عت روذب ینز
نیی و هناوج تعرس ینز
هدافتسا اب روذب هطبار زا
،زتربار و سیلا [
1 ] دیدرگ هبساحم .
هناوج نومزآ نایاپ رد ( ینز
13 هچهایگ لوط ،)زور لامرن یاه
هزادنا هچهایگ کشخ نزو و یریگ نییعت اه
.دش
لیلحت و هیزجت یاه
هداد یرامآ مرن زا هدافتسا اب اه یرامآ رازفا
.تفرگ ماجناSAS هداد نیگنایم هسیاقم
هنماد دنچ نومزآ زا هدافتسا اب اه رد نکناد یا
لامتحا حطس 0
% و دیدرگ ماجنا مرن زا اهرادومن مسر یارب
رازفا Excel .دش هدافتسا
3 . ثحب و جیاتن
جیاتن هداد سنایراو هیزجت زا لصاح اه
هک داد ناشن هناوج دصرد
ینعم روط هب ،ینز یراد
تحت شیپ رامیت رذب میدس دیرلک اب
.تفرگ رارق هناوج دصرد نیگنایم
ینعم روطب دهاش روذب ینز شیپ روذب زا رتمک یراد
هب هدش رامیت ( دمآ تسد
لکش 1 روذب نیب رد .)
شیپ ،هدش رامیت نیرتشیب
هناوج دصرد نیگنایم ینز
رد شیپ یاهرذب اب هدش رامیت
تظلغ 01 یلیم رلاوم میدس دیرلک تدم هب
44
هب تعاس سد هب هک دمآ ت ینعم روط
زا رتشیب یراد هناوج دصرد
ینز دهاش روذب شیپ ریاس و
رامیت یرذب یاه دوب
لکش(
1 ) نیا . ن جیات
اب اب هتفای یاه ناراکمه و لدورف [
1 ] رد دجنک ناراکمه و ترسم و [
4 ] رد ترذ تشاد تقباطم .
تأ ریث شیپ میدس دیرلک اب رامیت رب
هناوج تعرس ینعم ینز
.دوب راد شیپ رامیت رذب میدس دیرلک اب بجوم
شیازفا ینعم راد تعرس
هناوج روذب رد ینز دهاش روذب هب تبسن شناورپ
لکش( دیدرگ 2
.) هناوج تعرس دهاش روذب ینز
ینعم روطب روذب زا رتمک یراد
شیپ رامیت هدش هب لکش( دمآ تسد 1
.) شیپ نامز تدم شیازفا اب رذب رامیت
هدافتسا اب تظلغ زا
م یاه فلتخ میدس دیرلک
، تعرس
هناوج هناوج تعرس نیرتشیب .تفای شیازفا شناورپ روذب ینز شیپ روذب رد ینز
تظلغ اب هدش رامیت 01
هب میدس دیرلک رلاوم یلیم
تدم 44 هب تعاس ینعم روطب هک دمآ تسد شیپ روذب ریاس زا رتشیب یراد
لکش( دوب هدش رامیت 2
.) هجاوخ ینیسح و ناراکمه
[ 11 ] زفا هناوج تعرس شیا شیپ روذب ینز
اب هدش رامیت دیرلک
میدس زا یشان ار بذج
نوی یاه و میدس رلک هلیسوب رذب
، نیح رد
3
شیپ رامیت یم رما نیا هک دنناد ثعاب
ظفح نایدارگ یبآ لیسناتپ رد
نیا روذب هدش و بجوم بذج رتهب بآ رد نامز هناوج ینز -یم
.ددرگ
لکش 1 : تدم ریثات تظلغ و یاه فلتخم شیپ رب میدس دیرلک اب رذب رامیت و دصرد
هناوج تعرس شناورپ روذب ینز
ریثأت و تظلغ تدم
نامز شیپ رامیت شناورپ روذب میدس دیرلک اب
رب تفص هچهایگ کشخ نزو ینعم اه
.دوب راد شیپ روذب رامیت
هچهایگ دیلوت بجوم میدس دیرلک اب شناورپ رتشیب کشخ نزو اب ییاه
.دیدرگ شیب هچهایگ کشخ نزو نیگنایم نیرت روذب زا اه
شیپ تظلغ اب هدش رامیت 01
یلیم تدم هب میدس دیرلک رلاوم 44
هب تعاس ینعم روط هب هک دمآ تسد و دهاش روذب زا رتشیب یراد
شیپ ریاس لکش( دوب اهرامیت
2 .) شیپ روذب یرترب هچهایگ دیلوت رظن زا هدش رامیت
گرزب یاه یم ار رت
وت هناوج تعرس هب نا رتلااب ینز
دهاش روذب هب تبسن روذب نیا .داد تبسن
شیپ یاهرذب هک نیا هب هجوت اب هناوج تعرس هدش رامیت
یاهرذب هب تبسن یرتلااب ینز
هناوج عیرس ،نیعم نامز کی رد ات دش بجوم رما نیا ،دنتشاد دهاش دننک دیلوت دهاش روذب هب تبسن یرتشیب کشخ هدام و هدز
[ 6 ] . جیاتن هداد سنایراو هیزجت زا لصاح اه
هک داد ناشن هچهایگ لوط
ینعم روط هب اه یراد
ریثأت تحت شیپ
رامیت رذب زا هدافتسا اب
میدس دیرلک لیوط .تفرگ رارق
هچهایگ نیرت شیپ روذب زا اه
تظلغ اب هدش رامیت 01
یلیم رلاوم میدس دیرلک تدم هب
44 هب تعاس -
هب هک دمآ تسد وط
ینعم ر هچهایگ زا رتشیب یراد دهاش روذب زا لصاح یاه
دوب اهرامیت ریاس و لکش(
2 هچهایگ لوط نیرتمک .) اه
رد دهاش روذب دش هدهاشم
ینعم فلاتخا هک هچهایگ لوط اب یراد
شیپ روذب زا لصاح یاه اب هدش رامیت
11 یلیم میدس دیرلک رلاوم
تدم هب 6 لکش( تشادن تعاس 2
) . گ لوط شیازفا هچهای
اه رد دربراک هجیتن شیپ
رامیت یم ار رذب هب ناوت
تعرس هناوج یلااب ینز
روذب نیا .داد تبسن
نیاربانب
، ره اهرذب هچ یاراد
تعرس هناوج ینز یرتلااب
،دنشاب هچهایگ لیوط هلصاح یاه نزو و رت
کشخ
یرتشیب زین هچهایگ دیلوت و رتهب رارقتسا بجوم رما نیا هک ،تشاد دنهاوخ ه
یوق یا یم یرت دوش [ 6 ].
4
لکش 2 - تظلغ و تدم ریثات فلتخم یاه
شیپ رامیت رذب اب میدس دیرلک لوط رب
کشخ نزو و هچهایگ
روذب زا لصاح یاه شناورپ
4 . هجیتن یریگ یلک
یم ناشن شهوژپ نیا جیاتن شیپ هک دهد
هناوج تعرس و دصرد شیازفا بجوم ،میدس دیرلک اب روذب رامیت ینز
و نزو خ کش
هچهایگ یم لصاح یاه شیازفا نیا .ددرگ
ناشن یم دهد هک شیپ رامیت هب میدس دیرلک اب روط
رثوم بجوم دوبهب تردق اهرذب
و رارقتسا هچهایگ اه یم .دوش نامز نیرتهب لامعا و نییعت ،نیاربانب ،میدس دیرلک تظلغ و
یم شناورپ ییوراد هایگ رذب هب دناوت
ج رد یدیلک لماع کی ناونع هناوج تیعضو دوبهب ته
هناوج هب طوبرم تلاکشم رب هبلغ و ینز بولطم رارقتسا و ینز
هچهایگ شیپ ،شهوژپ نیا زا هدش لصاح جیاتن ،ساسارب .دوش بوسحم هایگ نیا یاه اب رامیت
01 رلاوم یلیم روذب میدس دیرلک
تدم هب 44 ناونع هب تعاس تدم نیرتهب
تظلغ و شیپ شناورپ روذب یارب رامیت یفرعم
یم ددرگ .
5 . عبانم
1 . ؛رداقلادبع ،یتیانع ؛نسحم ،یسابع ؛نیسح ،دنوینرذآ 1344
یگژیو رب گنیمیارپومسا و گنیمیارپوردیه یاهرامیت نیرتهب نییعت و یبایزرا ، یاه
هناوج
،ینز دلج ،ناریا یعیبط عبانم یرادزیخبآ و عترم هیرشن 62
هرامش ، 4 صص ، 444 - 431 .
2 . خیش هداز طل ؛اسیرپ ،قدصم
،یف ،راشای،یتایح ؛دمحم 1313
ریثات ، تدم شیپ رامیت یبآ رب هفلوم یاه هناوج ینز روذب ماقرا مدنگ تحت شنت .یروش
،موسرم و کیناگرا یزرواشک یلم هرگنک نیموس ص
ص 4 - 1 .
3 . رف لدو ، هیمس
؛ یقیقح دص آر اب ید
، ر اض ؛ ،نسحم دیس ، تلاک یوبن ریثأت
رپ ا گنیمی ذب ر رب ر دش هچهایگ یا دجنک ( Sesamum indicum L ).
تحت وش شنت یر
، ، 1311 هیرشن ا ری نا ژپ و اهشه ی ارز یع
، هرامش 3 دلج ، 1
، 030 - 043 ص
4 . رسم ت
، میسن
؛ ایس تد
، اطع اء ﷲ ؛ ا یفرش هداز
، رهم نا
؛ یبیبح ینایناخ ب،
انه م
، 1312 ، ریثات رپ ا گنیمی رب وج ا هن ز ین ر و دش هچهایگ ترذ دیربیه
SC704 رد رش ا طی شنت وش یر و یکشخ ، هلجم ا ک ولویزیفو یژ یهایگ
، اس ل مجنپ
، امش هر زناپ د مه ، ص 20 - 13 .
5. Afzal, I., Basra, S.M.A., Hameed, A., and Farooq, M. 2006. Physiological enhancements for alleviation of salt stress in Wheat, Pak. Journal of Botany, 38(5): 1649-1659.
6. Ansari, O., Choghazardi, H. R., Sharif Zadeh, F. & Nazarli, H. 2012. Seed reserve utilization andseedling growth of treated seeds of mountain rye (Secale montanum) as affected by drought stress.Cercet!ri Agronomice în Moldova, 2 (150), 43-48.
7. Ashraf, M., and Foolad, M.R. 2005. Pre sowing seed treatment Ashotgun approach to improve germination, plant growth, and crop yield under saline and non saline conditions. Adv. Agron. 88: 223- 265.
8. Ashraf, M., Rauf. H. 2001. Inducing salt tolerance in maize (Zea mays L.) through seed priming withchloride salts:
Growth ion transport at early growth stages. Acta Plant Physiology, 23: 407–414.
9. Ellis, R.H., Roberts, E.H. 1980. The quantification of aging and survival in orthodox seeds. Seed Science and Technology, 9: 373-409.
5
10. Jaleel, C. A, Gopi, R., Alagu Lakshmanan, G. M. andPanneerselvam, R. 2006. Triadimefon inducedchanges in the antioxidant metabolism andajmalicine production in Catharanthus roseus(L.) G. Don, Plant Sci. 171: 271–276.
11. Khajeh-Hosseini M., Lomholt A., Matthews S. 2003. Mean germination time in the laboratory estimates the relative vigour and field performance of commercial seedlots of maize (Zea mays L.). Seed Science and Technology, 37:446- 456.
12. Shekari, F., Baljani, R., Saba, J., Afsahi, K. and Shekari, F. 2010. Effect of seed priming with salicylic acid on growth characteristics of borage (Borago officinalis L.) plants seedlings. Journal New Agriculture Sciences. 6: 47-53.
13. Tavakkol Afshari, R., Ansari, O., Sharifzade, F. & Shayanfar, A. (2012). The role of priming on seed reserve utilization and germination of mountain rye (Secale montanum) seeds under salinity stress. Iranian Journal of Field Crop Science, 2, 181-189. (In Farsi)
6
Determination of the best seed priming with sodium chloride (NaCl) in medicinal plant periwinkle
amadzadeh4
S li A
3, are Z asser N
2, osadegh M
heikhzadeh S
arisa P
1, ni*
i E Meysam
1. Master of science in seed science and technology, faculty of agriculture and natural resources, Mohaghegh Ardabili University
2. Assistant professor, Department ofagronomy and plant breeding, faculty of agriculture and natural resources, Mohaghegh Ardabili University
3. Associate professor, Department ofagronomy and plant breeding, faculty of agriculture and natural resources, Mohaghegh Ardabili University
4. Department of horticulture, agriculture research center oa ardebil province gmail.com @meisameini2015
Abstract
In this research the effects of of seed priming with sodium chloride (NaCl) on periwinkle (Catharanthus roseus L.) seed germination and seedlings growth were investigated and the best seed priming was determinated. For this, Periwinkle seeds primed with different concentrations of NaCl (10, 30 and 50 mM) for 6, 12, 24 and 48 hours and the germination and seedling growth properties of primed and unprimed seeds were evaluated. The results showed that the percentage and rate of germination, seedling length and dry weight were significantly affected by NaCl priming. The percentage and rate of germination, seedling length and dry weight from primed seeds were significantly higher than those of the control. The highest and lowest percentage and rate of germination, seedling length and dry weight were obtained from primed seeds with 50 mM concentration of NaCl for 48 hours and the control, respectively. On the other hands the utilization of the seed priming with sodium chloride was significantly increased the germination and seedling growth of this plant through improvement of seed vigor. According to the results, seed priming with 50 mM Nacl for 48 hours can be considered as the best treatment for improvement of periwinkle seed germination and growth properties.
Keywords:Germination,Periwinkle, Seed priming, Seedling dry weight, Sodium chloride
