هدکشناد یسانشناور و یتیبتر مولع
یشزومآ هورگ یسانشناور
دشرا یسانشراک همان نایاپ هجرد تفایرد یارب همان نایاپ هتشر
یسانشناور شیارگ
ینیلاب
یشخبرثا یزاب
ینامرد یهورگ
رد اقترا تیفیک یگدنز
و شهاک تلالاتخا
یبارطضا ناکدوک
شیپ یناتسبد
:رگشهوژپ مدقا یجوروا ارهز
:امنهار داتسا رتکد تخد اطع ربکا
:رواشم داتسا رتکد روپرشب داجس
رویرهش 1398
ناونع و :روآدیدپ مان یشخبرثا
یزاب ینامرد یهورگ ینتبم رب طابترا دلاو کدوک رد اقترا تیفیک یگدنز و شهاک تلالاتخا
یبارطضا ناکدوک شیپ یناتسبد - مدقا یجورا ارهز
داتسا نا امنهار : تخد اطع ربکا رتکد
داتسا :رواشم نا روپرشب داجس رتکد
خیرات :عافد 31
/ 06 / 98
دادعت حفص :تا ۹۲
.ص
نایاپ هرامش :همان
اپ هرامش / هورگ مان ی
نا همان
:هدیکچ همدقم : ناسانشناور یارب
عفر تلاکشم یراتفر
ناکدوک ، هویش یاه ینوگانوگ ار
رد لوط نایلاس ددعتم ، یحارط هدرک دنا .
نیرتزراب هویش ی رییغت راتفر رد ناکدوک ، هب یزاب ینامرد زاب یم ددرگ . یکی زا نیا شور اه ، یزاب ینامرد ینتبم رب طابترا
دلاو - کدوک ( ) CPRT
.تسا
:فده شهوژپ رضاح هب روظنم یسررب یشخبرثا یزاب
ینامرد یهورگ ینتبم(
رب درکیور دلاو - )کدوک رد اقترا تیفیک یگدنز
و شهاک تلالاتخا یبارطضا
ناکدوک شیپ یناتسبد رهش هنایم رد لاس یلیصحت 98 - 97 ماجنا .دش
:راک شور نومزآ شیپ حرط اب یشیامزآ رضاح شهوژپ شور
- .دشاب یم لرتنک هورگ اب هارمه نومزآ سپ هعماج
ی یرامآ
نیا شهوژپ لماش هیلک ی ناکدوک شیپ یناتسبد هنایمرهش رد
لاس 98 - 97 دوب هک زا نایم اهنآ دادعت 36 رفن هب شور هنومن
یریگ یفداصت باختنا و رد ود هورگ (شیامزآ 18 ) و (لرتنک 18 ) رارق .دنتفرگ یارب هورگ شیامزآ ، تاسلج هلخادم هب تدم
10 هسلج یگتفه رازگرب دش ، اما هورگ لرتنک رد ضرعم چیه هلخادم یا رارق .دنتفرگن همانشسرپ
ی تیفیک یگدنز
(ناکدوک
TAPQOL
) و همانشسرپ ی
تلالاتخا یبارطضا
ناکدوک شیپ )سنپسا(یناتسبد ،
هب ناونع رازبا شهوژپ رد لحارم
شیپ نومزآ و سپ نومزآ ، طسوت نیدلاو ناکدوک خساپ هداد .دش هداد اه طسوت لیلحت سنایراووک کت
یریغتم دروم لیلحت
رارق .دنتفرگ
:اه هتفای جیاتن
ناشن داد هک نیگنایم تارمن رد هورگ شیامزآ ، شیازفا یرادانعم رد
هلحرم ی سپ نومزآ ، تبسن هب هورگ
لرتنک هتشاد (تسا 0.01
P<
.) هتفای یاه شهوژپ یکاح زا یشخبرثا یزاب
ینامرد ردCPRT
اقترا تیفیک یگدنز شهاک و
ناکدوک یبارطضا تلالاتخا شیپ
یناتسبد .دراد
:یریگ هجیتن ساسارب
جیاتن لصاح زا شهوژپ رضاح ، اب هجوت هب شیازفا تیفیک یگدنز ناکدوک و شهاک تلالاتخا یبارطضا
ناکدوک شیپ یناتسبد ، دیاب هب شقن یزاب ینامرد هبCPRT
ناونع یکی زا یاهراکهار نامرد
رد ناکدوک رتشیب هجوت .دوش
:یدیلک یاه هژاو یزاب
ینامرد ،CPRT
تیفیک یگدنز ، تلالاتخا یبارطضا
، ناکدوک شیپ .یناتسبد
1-1 - همدقم یگدنز تیفیک موهفم ،دشاب هتشاد نانآ یگدنز رب یرثوم شقن دناوت یم هک ناکدوک تملاس هب طبترم و تیمهارپ میهافم زا یکی و یناور ،یمسج دعب نوچمه ییاه هبنج یوجتسج رد هک تسا یدعب دنچ یموهفم تملاس هب هتسباو یگدنز تیفیک .تسا هج تشادهب نامزاس تملاس موهفم ساسا رب یعامتجا
،ناراکمه و یلیدع(تسا ینا 1397
.) بارطضا و یگدنز تیفیک موهفم نیب
یم هبرجت دشر دنیآرف زا یعیبط شخب ناونع هب ار بارطضا و ینارگن ،سرت ناکدوک ی همه .دراد دوجو سکع هطبار ناکدوک رد رد یناور تشادهب تلاکشم نیرت جیار زا یکی هک یبارطضا یاه للاتخا هب ناکدوک نیا .دننک دوش یم یقلت ناناوجون و ناکدوک
دنتسه راچد صیخشت ناکدوک رد اه للاتخا نیا بلغا ،اهنآ اب طبترم تلاکشم و یبارطضا یاه للاتخا ناوارف عویش دوجو اب .
ددرگ یمن نامرد و دوش یمن هداد
،یرفعج(
1394 ناکدوک تلالاتخا نامرد یارب هک دندقتعم نارگنامرد یخرب .) تلالاتخا هلمج زا
طضا یبار (درک هدافتسا یزاب زا دیاب
،ثردنل و لیک 1999
.) عورش یزاب ، اب دلوت کدوک تسا و تیلاعف یاه یقابطنا یارب یراگزاس
اب طیحم دیدج ، دعب زا دلوت ، نایامن یم .دوش هب نیا هلئسم دیاب هجوت تشاد هک یعیبط نیرت عون لماعت کدوک یارب سامت اب
طیحم شنوماریپ ،
یزاب .تسا زا زاغآ ملاسا ات نونک ، نادنمشیدنا و
املع دیکات یصاخ یور ترورض یزاب هتشاد دنا و دقتعم دندوب
هک کدوک یتح لغش هدنیآ ی دوخ ار دیاب زا قیرط یزاب نیرمت دنک و ادیپ .دنک یکی زا نیرترثوم رازبا
یتیبرت رد تیبرت یزورما
ناکدوک ، یزاب یم .دشاب یزاب یرازبا یارب تیبرت و یکمک رد هنیمز ی میلعت و تیبرت کدوک تسا و روطنیمه زا
یزاب ناوت یم
ناونع هب هلیسو
یا تهج نامرد یدادعت زا یرامیب یاه یناور و تلاکشم یراتفر
ناکدوک درک هدافتسا .
نیا رب هولاع یزاب
یا هلیسو
یارب شور یریگدای ایو تیوقت یریگدای و تفرشیپ یعامتجا کدوک
تسا و روطنیمه یزاب
تصرف دشر و یزاسدوخ
ار یارب کدوک مهارف یم یمیهاربا(دنروآ ،
2015 .) یلماعت هک رد یزاب اب ریاس ناکدوک دوجو دراد ، زا ظاحل دشر یعامتجا ، هب
کدوک نیا ییاناوت ار یم دهد ات هب تروص یلک و ماع ثعاب دشر شروصت زا دوخ و نارگید .دوش یکدوک هک یزاب یم دنک امئاد
رد لاح رییغت شقن یم دشاب و هب نیمه تلع روبجم هب رییغت مشچ زادنا دوخ یم .دوش روطنیمه رد
یزاب ینامرد یم ناوت
یناکدوک ار
هک هب تلع یاهراتفر بسانمان
و راگزاسان راچد اوزنا و مدع لماعت یعامتجا هدش
دنا ار زین نامرد یرتنج(درک ،1
2007 .)
زا شور یاه یزاب ینامرد هب ناوت یم یزاب
ینامرد ینتبم رب طابترا دلاو - کدوک رد هک درک هراشا 10
هسلج هب نیدلاو و ای هب
تروص یدرف یارب تبقارم تسا کدوک زا .
دوش یم دلاو و کدوک نایم طابترا میکحت ثعاب شور نیا ثردنل(
و نوترب ،2
2006 .)
هتفهره نیدلاو زکرمت هب
تدم 30 هقیقد کدوک یور رب .تسا
کدوک ساسحا دنمناوت ندوب ، ندوب مهم و
دروم شریذپ رد ندوب
یشزومآ لدم نیا ار
هبرجت یم دنک و سح نینچمه یرتهب
تبسن هب دوخ ش ادیپ یم رکاو(دنک ،3
2002 .)
ریثات رضاح شهوژپ دلاو درکیور رب ینتبم(یهورگ ینامرد یزاب
- یبارطضا تلالاتخا شهاک و یگدنز تیفیک اقترا رد )کدوک
یناتسبد شیپ ناکدوک ار
.دنک یم یبایزرا
1-۲ - نایب هلئسم
تیفیک یگدنز ، یموهفم دنچ یدعب و هدیچیپ دراد و لماش لماوع ینیع و ینهذ موهفم یانعم هب عقاوم رثکا رد هک دشاب یم
سح زا یحضاو تیاضر
رد یگدنز ، تملاس یمسج ، تملاس یعامتجا و
یگداوناخ ، یراودیما و
بادآ ترشاعم و تملاس یناور
صاخشا سابع(تسا هداز
، یرقاب و نارهم ، 2009 .) فیرعت قبط نامزاس
تشادهب یناهج هک تیفیک یگدنز ار کرد دارفا زا
1 Jentery
2 Landreth & Berton
3 Walker
تیعضو یگدنز رد بوچراهچ گنهرف
و شزرا یاه مکاح رد هعماج هک دناد یم رد
ریسم فادها ، اهدرادناتسا ،
تاراظتنا و قیلاع
درف دور یم شیپ تاجن(
، 2008 .)
تیفیک یگدنز ناکدوک هب ناونع کی تیعقوم دنچ یدعب رد رظن هتفرگ هدش تسا هک لماش یاهدرکلمع یعامتجا
، یناجیه و
یمسج کدوک یم زنراب(دشاب و
1ینج ، 2002 ) و یموهفم تسا هک هب تارییغت یومن ساسح تسا زنراب(
و ینج ، 2002 ننور؛
،
موبنزور ، ول ، رنیرتسا ،2
2001 .) تیفیک یگدنز بلغا هب تروص فدارتم اب یداش ای تملاس یداینب هدافتسا یم .دوش موهفم تیفیک
یگدنز هب یاهریثأت یلامتحا
یتملاس و یرامیب رب یتسیزهب و
یاهریثأت یدرکراک
نآ رد یگدنز هنازور اب یهاگن هب هبنج یاه
ینامسج و
ناور لماش(یتخانش دعب
یناجیه و )یتخانش و
داعبا تملاس یعامتجا نآ
هراشا لیفنیر(دراد ،
لادمج ،
3نکیو و
ناراکمه ، 2008 .)
حطس بارطضا و تیفیک یگدنز دراد یفنم و یوق ابیرقت طابترا هک ناشن
نیا ی هدنهد تسا
هتسباو و ندوب ینهذ تلع هب هک
دراد سکع ی هطبار بارطضا اب ،درف هب یگدنز تیفیک ندوب یحلاص(
و ناقهد یرین ، 1390 .) بارطضا یکی زا عیاش نیرت تلالاتخا
ناور یکشزپ هم(تسا
4ری ، 2017 ) ، 5 / 6 دصرد ناکدوکزا رد
رسارس ایند هب بارطضا لاتبم (دنتسه کیچنلاپ ، مولاس ، ایاگس ، یک
و
5دور ، 2015 .)
بارطضا ناوت یم ار سح کی
رشتنم
، مهبم دنیاشوخان و ،
یسپاولد درف و تسین صخشم نآ عبنم هک یزیچ هب تبسن ساره و
تسناد ،دنک یم هبرجت هک
لماش ،یگدنامرد مدع
نانیمطا و یگتخیگنارب یکیژولویزیف
یفطل(تسا و
یریما ، 1390 .) دادعت لباق
یهجوت زا شهوژپ اه نایب یم دننک هک بارطضا ینیلاب ، مه یور ناکدوک و مه یور نلااسگرزب رثا
یم دنراذگ و بارطضا رد
نلااسگرزب لاامتحا
زا نارود یکدوک عورش هدش ودسیب(تسا ،
پین و
6نیاپ ، 2009 .) نیا عورش تلاکشم
زا نینس هسردم زا لبق
و شیپ یناتسبد دشاب یم و
دومن یراتفر ناتسبد رد نآ دوش یم صخشم
کاسب(
داژن ، روپاش یدابآ و یدوواد ، 1390 .) للاتخا
دراد دوجو اهرسپ زا رتشیب نارتخد رد یبارطضا یاه یلونک(
و نیتسنرب ،7
2007 .) قبط شهوژپ اه راچد هک یناکدوک ریخا ی
تخا دننک یم هبرجت ،دنرادن بارطضا للاتخا هک یناکدوک هب تبسن ار یرتشیب یفنم تاقافتا ،دنتسه یبارطضا یاه للا یحور(
،
1393 .) داوم زا ناکدوک نیا ی هدافتسا لامتحا یناوجون نارود رد یکشزپ ناور یاه للاتخا هب لاتبا و یشکدوخ هب اهنآ لیامت و
تسا دایز اهنآ یلاسگرزب و نیتم(
، 1388 .) ،دشاب هتشاد دوجو صخش رد اه للاتخا رگید هارمه هب بارطضا یاه للاتخا هکینامز
دریگ یم تروص نامرد لوط رد یرتمک دوبهب یحور(
، 1393 .) عویش لااب ، یراگدنام و
تلاکشم طبترم
اب تلالاتخا یبارطضا
نارود یکدوک زاین هلخادم ی رثؤم ار تیمهارپ رت
یم یسریپ(دنک و8
ناراکمه ، 2017 .) بارطضا یکدوک نامرد هدشن رطخ لاتبا
هب رگید تلاکشم ریظن
یگدرسفا ، یگتسباو هب
داوم و تسکش یاه یلیصحت رد نارود یناوجون ار شیازفا یم دراودوو(دهد و
نسوگرف ،9
2001 میک؛
-
10نهوک و ناراکمه ، 2003 ، هب لقن زا انیبایرکسا ،
رولیت و درلااتسا ، 2016 .) ندوب ینلاوط ای و ندوب دیدش
رنورک یرامیب و یردص نیژنآ ،نوخراشف لثم ینت ناور یاه یرامیب عورش رد یمهم لماع و دشاب یم از بیسآ بارطضا
1 Barnes & Jenny
2 Ronen & Rosenbaum & Law & Streiner
3 Reinfiell & Hjemdal & Vikan
4 Meyer
5 Polanczyk & Salum & Sugaya & Caye & .Rohde
6 Beesdo & Knappe & Pine
7 Connolly & Bernstein
8 Pearceya
9 Woodward & Ferguson
10 Kim-Cohen
بلق ،ینلایم و یوره(
2003 ) دراد ،یگدرسفا لثم یناور تلالاتخا عورش رد یمهم شقن نینچمه و دوش یم بوسحم تراهربما(
،1
2007 .)
قبط شهوژپ یاه فلتخم ،هتفرگ تروص هک ی ابیرقت
30 دصرد زا ناکدوک و ناناوجون راچد کی للاتخا ناور یکشزپ لوط رد
هک دنوش یم دوخ یگدنز لباق
صیخشت تسا
، اما 70 ات 80 دصرد اهنآ هلخادم ی بسانم ار تفایرد یمن .دننک دمایپ نیا للاتخا
اه ندش لتخم درکلمع
اهنآ رد هنیمز یاه م توافت ، لثم هنیمز یاه ای و یلیصحت یگداوناخ
دشاب یم هک
ثعاب ماجنارس تفا
یلیصحت و یاهراتفر اهنآ بسانمان
یم زناویا(دوش و2
ناراکمه ، 2011 .)
یارب نامرد تلالاتخا یتخانشناور
ناکدوک زا شور یاه ییوراد و ریغ ییوراد یددعتم هرهب هتفرگ یم .دوش رد نیا نایم یخرب
زا نارگنامرد کدوک
رب نیا دنرواب هک ناکدوک رد نایب و زاربا تاساسحا و
ناجیه یاه دوخ زا قیرط ملاک هب ردق نلااسگرزب
دنمناوت دنتسین ، زا نیا ور شور یاه یرنه و ریغ یدومنهر دننامه
یزاب ینامرد هک رد نآ بابسا یزاب اه ، شقن تاملک یزابو ،
شقن نابز کدوک ار داجیا یم لیک(دنک و
ثردنل ،3
1999 ) ، یشاقن ینامرد و قلخ راثآ ییاضر(یرنه ،
یشخبادخ و
یوقت ، 2015 ) ،
یناوخرعش و
داجیا تاکرح یشخبادخ(کیمتیر ،
نایزبس و یفسلف داژن ، 2015 ) و ریاس شور یاه هناقلاخ یم دناوت رثؤم .دشاب
ی هویش یزاب ینامرد دوخ تسد هب دناوتب شدوخ کدوک هکینامز ات دنتسه یدایز تلاکشم راچد هک دور یم یناکدوک کمک هب
.دنک لح ار دوخ لئاسم و تلاکشم ،شیاه یزاب زا هدافتسا اب و یکدوک هک تصرف مزلا یارب یزاب دباین ، هچ هب لیلد تیدودحم یاه
یطیحم و هچ هب لیلد لماوع نورد داز ینهذ ، یمسج و
یقلخ هب...و نازیم نامه تلاکشم و لیلاد ، رد دشر و یاهدرکلمع ینهذ
، یتکرح ، یتخانش و یعامتجا وا
تیدودحم ییاه
داجیا
یم دوش هک رد نیا عقاوم زاین هب تلاخادم یناربج
دراد ، نیاربانب یزاب یهار یارب یبایزرا هتسناد اه ناربجو و نامرد صقن اه ،
اهدوبمک و ییاناوتان یاه کدوک تسا یزاجح(
، 1389 .)
ثردنل راهظا یم دراد هک یزاب ندرک یارب کدوک یواسم اب تبحص ندرک یارب کی لاسگرزب ریما(تسا ،
1391 .)
هب نیمه لیلد دیاش ناوتب تفگ یزاب یکی زا نیرتهب هار اه یارب دورو هب یایند کدوک تسا ردو نیا اتسار یگنوگچ یرارقرب
طابترا ردام اب کدوک رایسب زئاح تیمها تسا ییادخ(
، 1380 .)
زا رظن دلوزیا ، یرایسب زا تلاکشم یراتفر
درف هشیر رد نارود یکدوک وا .دراد هطبار ردام اب کدوک ، رد نایم طباور یگداوناخ ،
رتشیب زا ریاس دراوم دروم هعلاطم رارق هتفرگ .تسا هطبار کدوک اب شنیدلاو ، اهنت طابترا یارب کدوک رد لاس یاه هیلوا یگدنز
شا تسا و نوچ کدوک نامز یرتشیب ار اب شردام یم دنارذگ و ردام نیلوا تبقارم هدننک ی تسوا ، اذل هوحن ی طابترا وا اب
کدوک رد همه ی لحارم لبق و دعب زا دلوت ، شقن یمهم رد لوحت و تملاس کدوک دراد یدحا(
و ینب لامج ، 1387 .)
نیاربانب هب لیلد یتیمها هک نارود یکدوک دراد ، شزومآ ناردام رد هنیمز اه ی نتشاد دننام فلتخم دروخرب
بسانم اب نادنزرف
و یطابترا یاه تراهم زا هدافتسا زا
تیمها ییلااب رادروخرب یمشاه(تسا
، 1391 .)
1 Emberhart
2 Evans
3 Kale & Landreth
زکرمت یزاب ینامرد ینتبم رب طابترا دلاو - کدوک داجیا یارب لیلد نیمه هب و تسا کدوک یور ، طابترا
اب کدوک یبسانم شور
یم شاب د ثردنل(
، 2006 .)
عقاو رد درکیور
، CPRT
هب ناردام ینامرد یزاب یلمع شزومآ ینتبم
رب طابترا دلاو - کدوک دهد یم ار هک
یوگلا 10 هسلج یا
ثردنل درکیور نیا ساسا یم
نوتارب(دشاب ،
یار ، نیهر و
1سنوج 2005 .) رد نیا درکیور هدافتسا زا نیدلاو رد لوط نامرد
تلاکشم ناکدوک
تسا دوهشم درکیور نیا رد ،ناکدوک یارب نامرد لماع ناونع هب یزاب تیمها و دراد ییلااب تیمها .
،ثردنل
رد درکیور دنزرف ینامرد شیازفا یاهتراهم یرگدلاو
نیدلاو ار اب یزاب ینامرد کدوک روحم هدرک بیکرت .تسا
ساسارب تاقیقحت ماجنا
هدش ریخا ، نارگشهوژپ یور یدایز دیکات
یزاب ینامرد ار ینامرد یزاب و دنراد ثعاب هک یشور ناونع هب
دنا هدرک حرطم ،دوش یم یعامتجا و یناجیه تلاکشم شهاک نوتارب(
، یار ، نیار و زنوج ، 2005 .)
(یقداص 1393 ) رد شهوژپ دوخ ناشن داد هک یزاب ینامرد ییازسب شقنCPRT
رد شهاک تلاکشم یراتفر
ناکدوک شیپ
یناتسبد نینچمه و تسا هتشاد ثعاب
شیازفا یدمآراکدوخ یرگدلاو
هدش و رد تیفیک طابترا دلاو - کدوک هتشاد یمهم شقن
ببس هک تسا شیازفا
یماکداش ناردام
هدش .تسا هتفگ قبط یر
و (نوتارب 2009 ) یزاب ینامرد کدوک روحم ، رب یور راتفر و
تاناجیه یتبثم ریثات ، دراد
نینچمه ریثأت
یزاب ینامرد یور یراگزاس یعامتجا
و ناور یتخانش کدوک
یترگاد(
،2
2006 ) ،
لحارم نوگانوگ دشر ناکدوک یلرگاب(
و3
ثردنل ، 2001 ) ، بارطضا و یگدرسفا و
شیازفا حطس تمرح ترب(دوخ ،4
1975 ) دروم
یسررب رارق هتفرگ و جیاتن ناشن هدنهد ی نآ تسا هک یزاب ینامرد هتسناوت رد دوبهب دراوم قوف شقن ییازسب هتشاد .دشاب
زا هلمج یلماوع هک رد تملاس ناور و تیفیک یگدنز کدوک یمهم ریثات دراد
ندروآ دوجو هب و یمیمص و مرگ طابترا داجیا ،
تسا کدوک یارب مارآ و نما یطیحم و
زا یفرط یکی زا هار یاه یرارقرب نیا طابترا ار یم ناوت یزاب .تسناد نتفرگ رظن رد اب
نیدلاو بلغا هک نیا اب
تلاخد یب عقوم و بسانمان دوخ رد یزاب ، سح یراتخمدوخ و
للاقتسا کدوک ار زا وا یم دنریگ مدعو
یهاگآ اهنآ اب شور یاه حیحص یزاب ریثأتو تبثم نآ رب دشر کدوک ، ببس یم دوش ققحم هب شزومآ یزاب ینامرد ینتبم رب
طابترا دلاو - کدوک هب ناردام یارب ءاقترا هطبار ی ردام - کدوک .دزادرپب
اب هجوت هب هزوح یاه حرطم هدش رد هنیمز ی یشخبرثا نامرد
ینتبم رب هطبار ی دلاو - کدوک رد عماوج فلتخم نیا هلآسم لباق
حرط تسا هک ایآ شزومآ یاهوگلا یزاب ینامرد ینتبم رب طابترا –دلاو
کدوک ( )CPRT
هب ناردام ، اب هجوت هب یگژیو یاه
یگداوناخ و
تفاب یگنهرف و یعامتجا مکاح
رب نامروشک ، هب ءاقترا تیفیک یگدنز یبارطضا تلالاتخا شهاک و ناکدوک
شیپ
یناتسبد یم
؟دماجنا
1-3 - ترورض و
تیمها شهوژپ
زا عیاش نیرت عون تلالاتخا جیار
رد ناکدوک یم درک هراشا یبارطضا تلالاتخا هب ناوت هک
ندش لتخم ثعاب درکلمع
یلیصحت ،
یراگزاس یعامتجا
، یگدنز یگداوناخ و
دوخ نلااسمه اب ناشطابترا یم
رنراو(ددرگ ،
دراگیر ، رشیف ، یکسرباس و
وکنب ، 2009 .) زا
یاه یگژیو ناکدوک
برطضم تکاس ، یبصع ، یکاش ، یضاران و مک تقاط درب مان ناوت یم ار و
بلغا هرابرد همه زیچ لکشم
.دنراد دت موا بارطضا رد نیا ناکدوک رجنم هب زورب یتلاکشم زا
لیبق نتشادن هطبار ی یتسود اب نارگید ، تسکش اه و هبرض
1 Bratton & Ray & Rhine & Jones
2 Dougherty
3 Baggerly
4 Berret
یاه یعامتجا و
ینورد و دوبمک دیدش دامتعا هب سفن رد هدنیآ دهاوخ یفطل(دش ،
یناشاک و یریزو ، 1376 .) دصرد هد دودح
یناوجون لیاوا و یکدوک نارود رد یبارطضا تلالاتخا ادیپ یدوعص ریس دبای یم شیازفا نس هک رورم هب و دننک یم ادیپ عویش
و دنک یم عویش
نآ رد نارتخد رتشیب زا نارسپ نلاپاک(تسا و
کوداس ، 2008 ) رد 11 هعلاطم یا هک نتاه ، کم لوکین و
(یرلبود 2006 ) رد دروم عویش للاتخا یاه یبارطضا ناکدوک ریز 12 لاس ماجنا دنداد ، دش صخشم هک
عویش کیره زا اهنآ هب
یرادانعم روط توافتم
.تسا لقادح رادقم 2 / 6 دصرد و رثکادح نآ 41 / 2 دصرد هدوب .تسا
ب نایم هک یطابترا لیلد ه عویش
دایز و رادیاپ لالاتخا ت یبارطضا و
صقن درکلمع یعامتجا و
یلیصحت دوجو یکدوک نارود رد
،دراد دیاب یریگشیپ و عقوم هب
رثؤم دریگ تروص ی و
همانرب یاه هلخادم یا یارب نیا ناکدوک زا تیمها رادروخرب ییلااب
تسا یتسرجلا(
و ناراکمه ، 2010 .)
نیاربانب اب هجوت هب عویش یلااب تلالاتخا یبارطضا
و حطس نییاپ تیفیک یگدنز رد ناکدوک برطضم تامادقا ینامرد یارب نیا
ناکدوک تیمها و ترورض یم دبای و اب یزاب ینامرد یهورگ ینتبم(
رب درکیور )CPRT
یم ناوت بارطضا ار رد ناکدوک دوبهب
دیشخب و تیفیک یگدنز ار رد اهنآ لااب .درب دلاو طابترا رب ینتبم ینامرد هورگ رد -
(کدوک کرد و مارتحا سح داجیا یارب )CPRT
یگداوناخ طباور ندش رتهب یارب نینچمه و هداوناخ و کدوک تلاکشم لح و نیدلاو و کدوک نایم ،ناکدوک یگدنز تیفیک و
دلاو هطبار نامرد نایم توافت نیرت یلصا .دوش یم هدافتسا یزاب زا -
هطبار نامرد شور رد هک تسا نیا ینامرد یزاب و کدوک
دلاو - یزاب ای رواشم نایم هطبار یور یلصا زکرمت ینامرد یزاب رد اما تسا کدوک اب دلاو نیب ی هطبار یور یلصا دیکات کدوک
اب رگنامرد
،نوتارب و ثردنل(دشاب یم کدوک 2006
.) رب طابترا و تلاماعت ی هنیمز رد ردام صوصخ هب و نیدلاو هب شزومآ
یمهم رایسب شقن ناشکدوک راتفر یریگ لکش رد نیدلاو هک دیمهف ناوت یم یلک تلاح رد و تسا رثوم کدوک یناور تشادهب .دنراد رب ینتبم ینامرد هورگ هک یرگید یلصا یگژیو زا دلاو طابترا
- هدنیآ رب نآ یاه شزومآ زکرمت هب ناوت یم دراد کدوک
نیدلاو یشزومآ یاه لدم رتشیب هشیر هک تسا یلاح رد نیا .درک هراشا راتفر رب دیکات هک تسا هتشذگ تاقافتا و طباور رد
نآ هن تسا کدوک ی هوقلاب ییاناوت هب ینامرد هطبار دیکات ،نیا رب هولاع ،دنراد کدوک هتشذگ تسا هداد ماجنا لابق هک هچ
ثردنل(
،نوتارب و 1995 .)
دلاو لماعت یراذگرثا و شقن دناوتب لیبق نیا زا ییاه شهوژپ دسر یم رظن هب هدش هتفگ دراوم قبط -
تلالاتخا نامرد رب کدوک
دهاوخ یمهم شقن یکدوک ی هرود تلالاتخا نامرد و ینیلاب تلاخادم رد هیضق نیا هک دنک نییعت ناکدوک رد ار یبارطضا .تشاد تاقیقحت ناشن
یم دهد هک هرابرد ی یزاب ینامرد یهورگ ینتبم(
رب درکیور )CPRT
شهوژپ ییاه ماجنا هدش تسا اما
یقیقحت رد هنیمز ی یشخبرثا یزاب
ینامرد یهورگ ینتبم(
رب درکیور )CPRT
تهج ءاقترا تیفیک یگدنز و شهاک تلالاتخا
یبارطضا ناکدوک شیپ یناتسبد ماجنا هتفرگن تسا هلمج زا شهوژپ نیا جیاتن ندوب یدربراک . هدنهد ناشن هک تسا یمهم لماوع
.تسا شهوژپ نیا تیمها و ترورض ی 1-4 )فادها(فده شهوژپ
فده یلصا
نییعت یشخبرثا یزاب
ینامرد یهورگ ینتبم رب طابترا دلاو کدوک رد اقترا تیفیک یگدنز و شهاک تلالاتخا یبارطضا
ناکدوک
شیپ یناتسبد
فادها یئزج
1 - نییعت یشخبرثا یزاب
ینامرد یهورگ ینتبم رب طابترا دلاو کدوک رد نازیم ءاقترا تیفیک یگدنز ناکدوک شیپ یناتسبد
2 - نییعت یشخبرثا یزاب
ینامرد یهورگ ینتبم رب طابترا دلاو کدوک رد نازیم شهاک تلالاتخا یبارطضا
ناکدوک شیپ یناتسبد
1-5 هیضرف یاه شهوژپ
یلصا ی هیضرف رب ینتبم(یهورگ ینامرد یزاب یناتسبد شیپ ناکدوک یبارطضا تلالاتخا شهاک و یگدنز تیفیک اقترا رد )کدوک دلاو طابترا
.تسا شخبرثا یعرف ی هیضرف )فلا یزاب ینامرد یهورگ ینتبم(
رب طابترا دلاو )کدوک رد اقترا تیفیک یگدنز ناکدوک شیپ یناتسبد شخبرثا .تسا
یزاب)ب ینامرد یهورگ ینتبم(
رب طابترا دلاو )کدوک رد شهاک تلالاتخا یبارطضا
ناکدوک شیپ یناتسبد شخبرثا .تسا
1 - 6 فیراعت یموهفم و
یتایلمع اهریغتم
فیرعت یموهفم یزاب ینامرد یهورگ
یزاب ینامرد یهورگ ینتبم رب درکیور : CPRT
زا هک تسا یشورCPRT
تاسلج شزومآ ی ثردنل و (نوتارب 1980 ) یارب هک نیدلاو
ساسارب لدم نیا یحارط هک تسا هدش هتفرگرب ،دندوب هتفرگ رظن رد یزاب
ینامرد کدوک روحم نیلاسکا .تسا نیدلاو رد شور
رد CPRT
لوط 10 هسلج ی کی تعاس و یس هقیقد یا
، یریگارف هب یاه تراهم و لوصا
یزاب ینامرد کدوک - روحم یم
طسوت هک دنزادرپ یزاب
رگنامرد صصختم دوش یم هداد شزومآ
و زین تایبرجت دوخ رد طابترا اب ناکدوک هک دننک یم نایب ار
ار دوخ یاه خساپ زا
نیبقارم دنراد روضح هسلج رد هک ی و
صصختم یزاب
رگنامرد تفایرد یم .دننک
فیرعت یرظن کدوک شیپ یناتسبد
:
زا رظن یروئت ینهذ یتخانش هژایپ 5 یلا 7 یگلاس ار لداعم اب هرود شیپ یناتسبد دناد یم . نوسکیرا مه
3 یلا 6 یگلاس ار لداعم
اب یلاسدرخ ای
شیپ یناتسبد نایب هدرک .تسا زا هصخشم نیا هرود یرادمدوخ ، هک دشاب یم
رد کدوک لاسدرخ هعومجم
یا زا
یاهدرواتسد یتسیز
، یناور ، یعامتجا و
یتخانش ، وا ار یارب دورو هب هسردم هدامآ یم .دنک رد نیا هرود کدوک هب روط لاعف هب
رما یریگدای یم دزادرپ و یتاعلاطا ار
ناوت یم رد دح کرد و مهف هب وا شزومآ ازریمدیساقآ(داد ،
1390 .)
فیرعت یرظن تیفیک یگدنز :ناکدوک
یگدنز تیفیک کی
موهفم رایسب ینهذ و یصخش تسا هک لاومعم رب هیاپ بسک تیاضر درف زا یلماوع هک رب یور هافر یمسج ،
یناور ، یعامتجا و
یدرکلمع وا
ریثات یم دراذگ ، نایب یم دوش :تسا هدرک فیرعت هنوگنیا ار یگدنز تیفیک یناهج تشادهب نامزاس .
،اهدرادناتسا ،فادها یاتسار رد و هعماج رب مکاح یاه شزرا و گنهرف بلاق رد یگدنز تیعضو زا دارفا کرد یگدنز تیفیک .تسا درف قیلاع و تاراظتنا رد
وک ناکد مک نس همانشسرپ تیفیک
یگدنز ناکدوک هب تروص کدوک - دلاو یم دشاب ینعی دعب زا
ندیسرپ تلااوس زا دوخ کدوک ، نامه تلااوس طسوت نیدلاو وا مه لیمکت یم دوش هک شجنس تیفیک یگدنز کدوک زا هاگدید
نیدلاو هب ناونع کی عبنم لمکم یارب یبایزرا تیفیک یگدنز ناکدوک دشابیم هن هب ناونع شرازگ وکراک(یلصا ،
2010 .)
فیرعت یلمع تیفیک یگدنز :ناکدوک
روظنم زا تیفیک یگدنز ناکدوک رد نیا شهوژپ ، هرمن یا تسا هک کدوک زا همانشسرپ ی
شجنس تیفیک یگدنز صوصخم
ناکدوک شیپ (یناتسبد
TAPQOL
) تفایرد یم دنک هک هب تروص دلاو - کدوک یم دشاب ینعی تیفیک یگدنز مه زا رظن کدوک
و مه زا رظن دلاو وا ، هزادنا یریگ یم .دوش درکلمع ،یکیزیف درلکمع لماش هک دشاب یم سایقم هدرخ راهچ یاراد همانشسرپ نیا
ی همانشسرپ .تسا یناجیه درکلمع و یتخانش درکلمع ،یعامتجا
TAPQOL
و نپوک ،نیو ،نمگورب ،نسینوئت ،سکف طسوت ،
و هدش یحارط ناراکمه 43
راد لاوس .تسا رتهب یگدنز تیفیک ی هدنهد ناشن رتلااب تارمن و د
فیرعت یرظن للاتخا یبارطضا
لالاتخا ت یبارطضا رد –5 لماشDSM
للاتخا یاه ریز :تسا
،ییادج بارطضا للاتخا یللا
،یصاصتخا ساره ،یباختنا بارطضا للاتخا
یعامتجا )یساره تیعمج(
، تشحو(کیناپ للاتخا
ریگارف بارطضا للاتخا ،یسارهرذگ ،)یگدز ،
للاتخا بارطضا یشان رگید یبط یرامیب کی زا ،
للاتخا بارطضا یشان زا فرصم
داوم و للاتخا یبارطضا نیعمان یرفعج(
یشاک ، 1394 .)
فیرعت یتایلمع للاتخا یبارطضا
رد شهوژپ رضاح یارب شجنس للاتخا بارطضا زا همانشسرپ ی
بارطضا ناکدوک شیپ یناتسبد سنپسا هک طسوت سنپسا ،
یپر ، کم دلانود و مارگنیا هتخاس هدش هک طسوت نیدلاو لیمکت یم .دوش نیا همانشسرپ یاراد
28 لاوس تسا هک هناشن یاه
یضرم للاتخا بارطضا ییادج ، ساره یعامتجا
،
،هتفای میمعت بارطضا سرت
زا بیسآ هب(ینامسج ناونع
کی ساره )صاخ و
ساوسو - یب یرایتخا ار رد ناکدوک 2 ات 5 هلاس دروم یبایزرا رارق یم .دهد زا عومجم نیا شش سایقمریز ،
هرمن یلک بارطضا
هبساحم .دوش یم
شهوژپ تایلک :لوا لصف
8
لصف
:مود
یرظن ینابم
۲-1 - لوا شخب یگدنز تیفیک :
۲-1-1 یگدنز تیفیک ی هچخیرات
نیتلا تغل زا تیفیک ی هژاو و یزیچ ،هچ ینعم هبQual
Quality
یگدنز تیفیک موهفم .تسا هدش جارختسا یگنوگچ ینعم هب
هک تسا یا هچخیرات یاراد رد وطسرا نارود هب
385 .ددرگ یمرب دلایم زا لبق وطسرا
نامز نآ رد ار ندوب داش یانعم
یگدنز
اهراک نداد ماجنا بوخ ای بوخ تسناد یم
و دوب راهظا تشاد روطنیمه و دراد یتوافتم یانعم یداش ،فلتخم دارفا یارب هک
زین درف کی یارب رد
طیارش فلتخم ینعم یناسکی دراد نیا اب اما لاح ات نرق متسیب هدشن هتفرگ راک هب یگدنز تیفیک حلاطصا ،
دوب . زا رظن یوغل ناونع هب ناوت یم ار یگدنز تیفیک یانعم یگنوگچ
یگدنز و هدنریگربرد توافت
یاه نآ تسناد . موهفم تیفیک
یگدنز رایسب ینهذ و یصخش تسا و یدادعت زا نیققحم دنتسه هدیقع نیا رب
روط هب یتملاس دعب نیدنچ هکینامز طقف هک
،دوش هدیجنس نامزمه یم
ناوت می نآ ار تیفیک یگدنز میمانب ،تاجن(
1387 .) تیدودحم و یعامتجا ،یناور ،یمسج تایصوصخ
زا ییاه هنیمز رد ار کدوک درکلمع ییاناوت یلک تروص هب هک تخانش ناکدوک یگدنز تیفیک ناونع هب ناوت یم ار اهنآ یاه مج دنک یم نایب نلااسمه و هسردم ،هداوناخ هل ،ازریمدیساقآ(
1390 .)
تیفیک یگدنز کی عون راتخاس ینهذ و یایوپ ریغتم تسا هک دراد یگتسب ،دوش یم داجیا طیحم و کدوک رد هک یتارییغت هب .
تیمها یتشادهب یاه تبقارم رد تواضق
کدوک رد دروم نامرد ،یرامیب و
یتملاس ،دوخ یزرا زا رتشیب یتملاس ینیع و ینیلاب یبا
یهباشم حوطس هک یدارفا ،دراد ار یتوافتم تارثا دوخ یگدنز تیفیک یور رب تسا نکمم دنراد یناور و یمسج یاه بیسآ رد
دراد یگتسب درف یریذپ فاطعنا هب هلئسم نیا هک دنهد ناشن ،تاجن(
1387 .)
زا یئزج یتملاس تیفیک
یگدنز تفگ ناوت یمن یلو دشاب یم لداعم
و یواسم نآ تسا . هب لقن زا نامزاس تشادهب ،یناهج
صقن هنوگره دوجو مدع ،یتملاس فیرعت یمسج
یحور یونعم و یعامتجا نیا .دشاب یم
رد یلاح هک تسا هک ساسحا تیاضر
رد یگدنز درک بوسحم ناوت یم یگدنز تیفیک ار هک
نکمم تسا اب یتملاس هارمه دشاب ای ،ازریمدیساقآ(دشابن 1390
.)
۲-1-۲ داعبا تیفیک یگدنز
همه ی نادنمشناد مهاب
قفاوت رظن دنراد هک موهفم تیفیک یگدنز هراومه لماش جنپ دعب :تساریز
1 - دعب :یمسج رد ماجنا تیلاعف یاه هنازور ، یمیهافم دننام
تردق ، یژرنا و ییاناوت و تیلوئسم یریذپ
رد شقن یاه یعامتجا
رد نایم هداوناخ ، ناتسود و طیحم راک و تبقارم زا دوخ لماش نیا هتسد یم .دنوش
2 - دعب :یناور یمیهافم نوچ
بارطضا ، یگدرسفا و
سرت ار لماش یم .دنوش
3 - دعب :یحور کرد درف زا فده و یانعم یگدنز ار لماش یم دوش و سکعنم هدننک ییاناوت درف یارب قباطت اب سرتسا تدش
یرامیب و ای نامرد هدوب و نیا ود یبطق تسا ، ینعی زا یفرط سکعنم هدننک کرد تبثم و زا فرط رگید کرد یفنم زا سرتسا
و یتحاران .تسا
4 - دعب :یعامتجا لماش
هطبار درف اب هداوناخ ، ناتسود ناراکمه و رد تیاهن هعماج .تسا
5 - میلاع طوبرم هب یرامیب ای :نامرد نیا هتسد رتشیب رد یاهرازبا یصاصتخا دروم
هجوت رارق یم دریگ تاجن(
، 1387 .)
۲-1-3 دربراک یاه یبایزرا تیفیک یگدنز
هزورما یم ناوت زا شجنس تیفیک یگدنز ، رد هنیمز یاه ریز هب ناونع کی دمایپ مهم هدافتسا :درک
1 ) یبایزرا :ینیلاب رازبا بسانم یارب یبایزرا ریس نامرد رد رانک ریاس یبایزرا یاه ینیلاب و یهاگشیامزآ ،
شجنس تیفیک یگدنز
تسا هک یتاعلاطا ار
هک نکمم تسا زا مشچ کشزپ رود دنامب رد رایتخا رارق یم .دهد
2 ) یبایزرا یرامیب یاه :نمزم هب رطاخ تیهام یرامیب ، نامرد یرامیب یاه نمزم دنور هدیچیپ یا .دراد یهاگ شور یاه جیار
لومعم یبایزرا رد نیا اهیرامیب زاسراک .تسین یبایزرا تیفیک یگدنز ، رد رایتخا نارگنامرد تاعلاطا
یذ یتمیق ار رارق یم دهد و
ثعاب هب راک نتفرگ شور دیدج یتبقارم - ینامرد و دوبهب تیفیک یگدنز رامیب یم .دوش
3 ) دوبهب هطبار کشزپ وجددم و نیبقارم :یتشادهب هئارا
تامدخ اب هجوت هب رظن و تساوخ هداوناخ/وجددم رجنم
هب هقلاع و شرگن
رتهب نایوجددم هب
تبقارم اه دوشیم ثعابو تکراشم یرثوم رد یحارط تلاخادم یتشادهب
ینامرد یم دوش و نیا هخرچ ثعاب
یم دوش تیفیک تامدخ یتشادهب ینامرد
شیازفا .دبای
4 ) یبایزرا یشخبرثا و
تیزم نامرد یاه :فلتخم یشخب زا یبایزرا نامرد یرامیب اه ، یم دناوت یبایزرا تیفیک یگدنز دشاب یارب
لاثم یمیش ینامرد نکمم تسا ثعاب شیازفا لوط رمع دوش ، اما رد رانک نآ ثعاب شهاک تیفیک یگدنز یمرامیب .دوش
5 ) یبایزرا تامدخ یتشادهب - :ینامرد رظن نارامیب و دارفا ملاس ، رد یرگنزاب تیعماج و تیفیک تامدخ یتشادهب - ینامرد ، تیمها
یدایز .دراد یکی زا یاهرازبا دنمشزرا یارب
یبایشزرا تامدخ
، همانشسرپ تیفیک
یگدنز تسا و رد تروص موزل تسایس یاه
یتشادهب - ینامرد حلاصا یم .دنوش
6 ) یبایزرا یداصتقا و عیزوت :عبانم هنیزه تامدخ یتشادهب - ینامرد ، اب تفرشیپ شور یاه یریگشیپ صیخشت
و نامرد یرامیب
اه ، تارییغت کیفارگومد و
یداصتقا و رییغت یوگلا کیژولویمدیپا یرامیب
اه ور هب شیازفا .تسا نیاربانب هچنانچ عبانم دودحم ،
فرص ماجنا کی تمدخ یتشادهب دوش
ترورض کی تمدخ رگید تسه ای هب تروص صقان هئارا دهاوخ .دش نیاربانب ، شجنس
تیفیک یگدنز هار لح یلمع و یدرکیور عقاو
هنانیب یارب عیزوت عبانم هب دوجو یم ازریمدیساقآ(دروآ ،
1390 .) هب روط یلک یارب
هدزاب لباق هزادنا یریگ رد یبایشزرا نامرد
یاه دیدج ، هزادنا یریگ ریثات یرامیب نمزم رب تیلاعف یاه هنازور و تلاماعت کدوک ،
یبایشزرا تلاخادم
و تبقارم یاه ماجنا هدش و هسیاقم یاهدادنورب اهنآ
رب کدوک ، زا شجنس تیفیک یگدنز ناکدوک هدافتسا
یم اساتوکروک(دوش و
ناراکمه ، 2010 .)
و ملاس یورین زا یرب هرهب و هدافتسا ناوت یم ار هعماج ره یداصتقا و یعامتجا ی هعسوت و للاقتسا لماوع نیرتمهم زا یکی ز تیفیک نیاربانب دوش یدماراک شیازفا ثعاب هک دوش یم صخشم ینامز یتملاس شزرا هزورما .تسناد دماراک یاراد یگدن
قبط .نآ تیمک هن تسا تیمها دهاوش
تفگ ناوت یمن هک
تیفیک یگدنز هب لرتنک میلاع یرامیب یارب دیاب هکلب تسا طبترم
تهج تسرد یزیر همانرب صیخشت ،یریگشیپ
و نامرد هب عقوم تلاکشم رد
فلتخم یاه هنیمز یگدنز
ناکدوک تسایس ،
تامدخ هئارا اب روطنیمه و دومن نیودت ار یعامتجا و یتشادهب و
تیامح یاه مزلا همه بناوج شمارآ یارب نیا ناکدوک و هداوناخ
اهنآ میروآ مهارف .
،هدمآ لمع هب تاقیقحت قبط تیفیک
یگدنز ناکدوک هک دراد یتوافتم لماوع هب یگتسب تایصوصخ
یدرف
عون ،کدوک زا کرد ،یرامیب
خ راتخاس ،دو و
تابث طابترا ،هداوناخ و
هکبش یاه تیامح یعامتجا نیا ی هلمج زا ناوت یم ار
تسناد لماوع ،ازریمدیساقآ(
1390 .) ،نیدلاو و کدوک هاگدید زا یگدنز تیفیک ییاسانش اب ،تسا هتسباو یدرف کدوک نوچ
هک دلاو و کدوک هاگدید ود زا ناکدوک نیا یصاصتخا یاهزاین دوش یم ببس یهاگآ اب و دوش هتخانش ،دنتسه یرامیب ریگرد
درک دهاوخ کمک نامرد یارب یبسانم شور نتفای هب ،هاگدید ود نیا یلامتحا توافت زا نتفای ،ناراکمه و یولع(
1385 .)
- ۲-1-4 یاهرازبا شجنس
تیفیک :یگدنز
یریگ هزادنا یاهرازبا تیفیک
یگدنز ناکدوک لماش ود هتسد یم :دنوش
)فلا همانشسرپ یاه
:یمومع نیا .دننک یم هدافتسا یلک تملاس شجنس روظنم هب اهرازبا نیا زا رامیب و ملاس یاه هورگ
هب هتسباو هک یداعبا لماش نوچ و دنداد یاج هناگادج ی همانشسرپ رد ار یگدنز تیفیک داعبا زا یا هرتسگ فیط اه همانشسرپ یاه هورگ نایم یتحار هب دوش یم دنتسه یتملاس داد ماجنا ار هسیاقم ناوت یم نارامیب فلتخم
ب هک یدراوم رد صوصخ هب ،
تبقارم تاریثات یلو دوب دهاوخ هدننک نییعت اهرازبا عون نیا .دراد ینییاپ یگدنز تیفیک یلیلاد هب یلو تسین یرامیب راچد درف .دننک یبایزرا بولطم تروص هب دنناوت یمن ار صاخ ینامرد یاه زا
هلمج یاهرازبا یمومع یارب ناکدوک ، یدیک لدنیک یارب1
4 یلا 7 لاس و
2زدپ یارب 5 یلا 18 لاس یم دشاب
.
همانشسرپ یاه
:یصاصتخا اب ناوت یم ار هدش هداد صیخشت کرتشم تروص هب اهنآ یرامیب هک یناکدوک
نیا رازبا .درک یسررب
نشور دومن اه همانشسرپ نیا یاوتحم نوچ دنهد یم رارق یسررب دروم ار یرامیب ینیلاب ریس یبایزرا عقاوم رثکا رد یحضاو و
یایازم زا یکی دروم نیا هک دوش یمن لیمحت یفاضا راب کدوک هب نیاربانب ،داد خساپ نآ هب یتحار هب ناوت یمن دنراد یرامیب زا خا یاه همانشسرپ فعض هطقن هلئسم نیا هک دنتسین هسیاقم لباق دنتشاد یفلتخم صیخشت هک ییاه هورگ جیاتن .تسا یصاصت
همانشسرپ دننام دنریگ یم رارق صاخ هورگ کی رد ناش هنیمز ندوب صاخ لیلد هب یصاصتخا یاه همانشسرپ .تسا رازبا نیا رد یگدنز تیفیک یاه همانشسرپ هلمج زا صاخ هورگ هب طوبرم یاه .نادنملاس ای ناکدوک
هولاع رب میسقت یدنب لااب ، یاهرازبا شجنس تیفیک یگدنز ناکدوک رب بسح هکنیا طسوت هچ یسک لیمکت یم دوش زین لماش
ود هتسد یم :دنوش
)فلا ییاهرازبا هک
دوخ کدوک ار نآ لیمکت دنک یم دوخ(
یشرازگ ) 3
رگا کدوک ییاناوت ندناوخ و نتشون هتشاد دشاب همانشسرپ
یلو دوش یم هداد وا دوخ هب رد
تروص مدع دوجو ییاناوت ندناوخ
،نتشون و زا
شور هبحاصم هدافتسا یم دوش
.
)ب یاهرازبا ییاهرا هک طسوت درف یرگید لیمکت یم دنوش لثم نیدلاو ، راتسرپ ، کشزپ ، ملعم ...و
تشاد هجوت هتکن نیا هب دیاب نیاربانب هک
بلغا همانشسرپ یاه
یریگ هزادنا تیفیک
یگدنز ناکدوک هب تروص /کدوک دلاو اهنآ هب
،هناگادج تروص هب هک ینعم نیا هب دوش یم هداد ود
همانشسرپ
، یکی یارب کدوک و یرگید اب نامه نیدلاو هب دراوم هداد
یم
اساتوکروک(دوش و
ناراکمه ، 2010 .) نیا زا هدافتسا اب توافت
هاگدید ، کدوک و دلاو داد صیخشت ناوت یم ار و
رتهب یم ناوت می
همانرب ینامرد بسانم ی ار اهنآ یارب نیودت
مینک . دوخ درف بسانم نیرت عبنم شرازگ تیفیک یگدنز یم دشاب هب زج رد یدراوم
هک خساپ نداد یارب درف تخس ای ریغ نکمم دشاب دننام ناکدوک دنراد یمک نس هک ی ،
نارامیب لاوحا شوخان و
ای دارفا هک ی
بقع هداتفا ینهذ دنراد تاجن(
، 1387 .)
1 Kiddy Kindl
2 Peds QL
3 Self-Report
نییاپ نیرت نس یارب دوخ یشرازگ ندوب همانشسرپ اه
4 یگلاس یم دشاب و زا شرازگ نیدلاو یارب هچب یاه کچوک هدافتسارت
یم دوش لثم همانشسرپ ییاکیرمآ
نوسناجوکنام هک1
یارب ناکدوک ود یلا 6 لاس یحارط هدش تسا هک لماش 39 متیآ رد 9
هطیح یم ازریمدیساقآ(دشاب ،
1390 .)
باختنا یارب یاهرازبا
هزادنا یریگ تیفیک یگدنز رد ناکدوک دیاب نس و حطس یلماکت اهنآ دیاب هک میریگب رظن رد ار کدوک
روحم دنشاب یاه هبنج ی هدنریگربرد و تبثم
و یفنم تیعضو یتملاس و روطنیمه هاتوک
و رصتخم دنشاب
.
تاکن نیا رد
باختنا همانشسرپ یسررب
تیفیک یگدنز دیاب :دریگ رارق هجوت دروم لوا
ییاور رازبا2
تسا هک ینعم نیا هب ، همانشسرپ
هب هزادنا یریگ رظن دروم عوضوم یم
ریخ ای دزادرپ مود.
ییایاپ رازبا3
تسا هک ینعم نیا هب ، تقد
یفاک و مزلا همانشسرپ رد
دوجو دراد ای ریخ دروم.
موس دنچ یدعب ندوب همانشسرپ تسا
موهفم تلع هب.
دنچ یتملاس ندوب یدعب همانشسرپ
باختنا هدش
دیاب سکعنم هدننک رازبا فلتخم تملاس دشاب دوجو.
بسانت رد تلااوس یلصا هک تسا نآ رگید تایصوصخ زا ،همانشسرپ دیاب
یارب لاوس اب فده دروم قیقحت بسانم ،ازریمدیساقآ(دشاب 1390
.)
۲-5 - :مود شخب فیراعت
و هقبط یدنب للاتخا یاه یبارطضا نارود
یکدوک
۲-5-1 - بارطضا
بارطضا تملاع یعون رادشه
هدنهد تسا هک زا ناشن دتفایب قافتا تسا رارق هک تسا یرطخ صخش
ار یارب رطخ نآ اب هلباقم
هدامآ یم .دزاس رد لمعلا سکع کی بارطضا لباقم
یرطخ مهبم ،ینورد و
زا رظن ءاشنم هارمه اب ضراعت و کوداس(تسا
کوداس ،4
2007 .)
بارطضا دنچ میهافم زا یدعب
تسا هک یاراد حوطس دشاب یم یفلتخم هک
هب ناونع هدیدپ یا یفطاع ،یتخانش ،یندب و
نیب
یدرف هولج رگ یم بارطضا .دوش کی
تملاع رادشه هدنهد هدننک دیدهت تارطخ زا ناسنا ظفح یارب ؛تسا مزلا اقب همادا یارب و
اما اب نیا لماع کی هک یشزیگنا
یتقو ،دور یم باسح هب زا
دح و یگتخیر مهب لماع ،درذگب یشاپورف
نامزاس اهراتفر یم .ددرگ
هتفای قبط یاه
دیدج یم ناوت هجیتن نیا هب هک دیسر
ی همه ناجیه یاه یفنم زا هلمج بارطضا حوطس فلتخم و هخرچ یا ار
یط یم دننک هک یم دناوت ندناسر بیسآ بجوم ،یرون و یگرزب ناج(دنوش
1393 .)
۲-5-۲ - هناشن اه و مئلاع بارطضا
للاتخا یبارطضا یگنوگرامیبزا یتلاح
صخشم تسا هک اب ساسحا ینارگن هارمه اب هناشن یاه یمسج یکاح زا دوجو تیلاعف
هاگتسد دح زا شیب یبصع
راکدوخ صخشم یم دوش راتفر.
درف برطضم هیبش نارگن درف و تسا مه هب
درف.
برطضم هشیمه
کش و دیدرت و دراد نوچ ندرک هابتشا زا یم
درادن ار روما رد عیرس یریگ میمصت ییاناوت و دسرت و
ار نتفرگن میمصت هب
میمصت
طلغ حیجرت یم ،ولماش(دهد 1370
،یدعاس زا لقن هب؛
1395 .)
هناشن زا یاه رد جیار للاتخا یاه یبارطضا رد
یکدوک یتخانش(
یراتفر )یمسج للاتخا رد شوگ ،ییورمک ،زکرمت یگنزب
سرت ،یطارفا زا
شنکاو ،تسکش شیب
زا دح هب یاهدادیور مک
للاتخا ،تیمها رد
رکفت ،ییارگ لامک ،یجنردوز ،ینارگن ،هظفاح
سرت ،یمزج زا
تسد نداد للاتخا ،لرتنک رد
لح هلئسم و درکلمع هرانک ،یلیصحت زاین ،یریگ
مئاد هب نانیمطا رطاخ ،هرابود
1 Manco-Johnson
2 Validity
3 Reliability
4 Benjamin,James,Sadock&Virginia,Alcott,Sadok
یمارآان و یب شسرپ ،یرارق ررکم
زاین ،لاوس هب
بانتجا زا دنت ،تاهبش فرح
تبحص ،ندز شیب
زا تداع ،دح یراتفر
لثم
ندیشک ای ندناچیپ شیازفا ،ندیزرل ،وم نابرض
باتش ،بلق قرع ،یگدز
ندرک شیب زا هاتوک ،دح ندوب
خرس ،سفنت ندش
،تروص
هجیگرس ،عوهت ،غارفتسا و
یرات دید درد ای یتحاران رد هسفق یگتفرگ ،لاهسا ،هنیس للاتخا ،ینلاضع
رد باوخ یم ،یترباه(دشاب
2010 .)
خساپ یاه صخش هب دادیور یگدینت از دراوم ریز ار رد رب یم :دریگ
1 - خساپ یاه یتکرح دننام تلالاتخا شزرل ،یملاک
و ای قیرعت دایز
2 - خساپ یاه یناجیه دننام بارطضا ،سرت و
ای مشخ
3 - ینامسج یاه خساپ رد
نابرض بلق و سفنت
4 - خساپ یاه یتخانش دننام یناوتان رد تلالاتخا ،زکرمت یکاردا
و دننام ،یرون و یگرزب ناج(نآ 1393
.)
۲-5-3 - بارطضا أشنم
یکی اه ضراعت و اه یماکان زا
دنتسه بارطضا یاه أشنم زین و
رطخ بیسآ هب ،یندب رطخ نداتفا تزع سفن و دراو ندمآ راشف
یارب ماجنا ییاهراک یمدآ یاه ییاناوت دح رد هک رد دنتسین
وا بارطضا لماوعزا .دنروآ یم دوجو هب داجیا
هدننک و دیدشت هدننک
بارطضا رد ناکدوک و :درک هراشا دراوم نیا هب ناوت یم ناناوجون ساسحا
درط یشان زا دلوت دازون تیدودحم ،دیدج و
هیبنت
لیمحت ،دیدش داقتنا ،دیاقع
و ییوگدب و یبایشزرا یفنم
زا شلات یاه دروخرب ،کدوک داضتم
نیدلاو اب کدوک و دیلقت ناکدوک زا
ینیدلاو هک بارطضا نواربو کب(دنراد ،1
1987 ،یدعاس زا لقن هب؛
1395 .)
۲-5-4 - بارطضا عویش
زا عیاش نیرت لکش تلاکشم ناور
یتخانش رد
ناکدوک و تلاکشم .ناناوجون ،ناراکمه و زدد(دنتسه ،بارطضا هب طوبرم
1999 ،ناراکمه و گربزنیگ؛
2012 ،لداو و زتراوش؛
2012 ناکدوک رد یبارطضا للاتخا نیرت عیاش زا ییادج بارطضا للاتخا.)
زا رتمک 12 ،اکیرمآ یکشزپ ناور نمجنا(تسا رت عیاش اهرتخد نیب رد للاتخا نیا هعماج رد و تسا لاس 1393
.)
اعلاطم قبط دودح رد هک هداد ناشن تسا هدش ماجنا للاتخا نیا یسانش عویش یور هک یت
8 ات 12 و ناکدوک دصرد 5
ات 10
ار اه نآ ی هنازور درکلمع و یداع یگدنز دنور هک یدح رد ،یبارطضا للاتخا یصیخشت یاهرایعم زا یکی اب ناناوجون دصرد ئارق یدومحم و یوسوم و سوسوم(دنتسهریگرد ،دیامن لتخم ،هناخدرز یربکا و ی
1387 .)
۲-5-5 - یبارطضا تلالاتخا فیرعت
.دنتسه میهس طوبرم یراتفر تلالاتخا و طرفم بارطضا و سرت یاه یگژیو رد هک دنوش یم یتلالاتخا لماش یبارطضا تلالاتخا توافتم ،درکلمع ندرک لتخم و ندوب ررکم و ندوب هزادنا زا شیب و موادترطاخ هب یبارطضا تلالاتخا دنتسه یبارطضا ای سرت اب
دیدهت روصت ای یعقاو دیدهت هب یناجیه یاه خساپ هب . سرت .تسا راجنهب دشر ظاحل زا ای و تسا سرتسا زا یشان بلغا هک ،اکیرمآ یکشزپناور نمجنا(تسا هدنیآ دیدهت ینیب شیپ .بارطضا هکیلاح رد ،دنیوگ یم عوقولا بیرق 1393
.)
1 Beck & Brawn
Title and Author: Effectiveness of parent-child group based group play therapy on promoting quality of life and reducing anxiety disorders in preschool children- Zahra oruji Aghdam
Supervisor: Dr Akbar Atadokht Graduation date: 98/06/31
Number of pages:92
Abstract
Introduction: psychologists have designed different ways to resolve children's behavioral problems over the years. The most prominent way of charging behavior in children is return to the play therapy. One of these ways is play therapy according to child-parent relationship therapy.
Aim:The purpose of this study is to evaluate the effectiveness of group play therapy (CPRT) in promoting the quality of life and reducing anxiety disorders in preschool children in miyaneh in(97-98).
Method: the research method was experimental with design of pre-test and post-test and control group the statistical population of this study included all urban preschool children in the year 1397-98, of which 36 were selected by random sampling and were divided into experimental(18) and control groups(18). For experimental group,the intervention sessions were held for 10 sessions per week, but the control group was not exposed to any interventions. The children's quality of life questionaries(TAPQOL),and questionnaire for anxiety disorders of preschool children(SCAS) As a research tool in the pretest and posttest stayes, was answered by the parents of children data were analyzed by single-variable covariance analysis.
Findings:The results showed that the mean scores in the experimental group had a significant increase in the post-test stage compured to the control group(p<0/01). The findings suggest the effectiveness of CPRT in improving the quality of life and the reduction of anxiety disorders in preschool children.
Conclusion:Based on the results of present study, attention should be paid to the role of play therapy CPRT as one of the treatment strategies in children,due to the increasing quality of life of children and the reduction of anxiety disorders in preschool children.
Keywords: CPRT play therapy, quality of life,anxiety disorders, preschool children.
University of Mohaghegh Ardabili Faculty of Educational Sciences and Psychology
Department of Psychology
Thesis submitted in partial fulfillment for the degree of InClinical Psychology
Effectiveness of Parent-Child Group Based Group Play Therapy On Promoting Quality of Life and Reducing Anxiety Disorders in Preschool Children
By:
Zahra Oruji Aghdam
Supervisor:
Dr Akbar Atadokht
Advisor:
Dr Sajjad Basharpoor
August 2019
