Research Paper
Investigating and Analyzing the Effects of Covid-19 on the Tourism Industry in Peri-Urban Areas the Case Study of Javanrood City
Alireza Jamshidi a, Ali Shamsoddini b, Davood Jamini c
a. Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Urmia University, Urmia, Iran
b. Department of Geography and Urban Planning, Marvdasht Branch, Islamic azad university, Marvdasht, Iran
c.Department of Geomorphology, Faculty of Natural Resources, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
A B S T R A C T A R T I C L E I N F O
The implementation of quarantine policies and temporary business closures, social distancing, etc., to curb the spread of Covid-19 by governments and citizens has imposed the most significant shock on the world's tourism industry and caused the destruction of various businesses and the livelihood of the beneficiaries of the tourism industry. The purpose of this research is to analyze the effects of the Covid-19 outbreak on the tourism industry from the point of view of the villagers working in the border market of Javanrood. The research's philosophical basis is a combination of a qualitative approach in the discussion stage (Q) and a quantitative approach in the factor analysis stage. The discourse community consists of 23 people who lived in one of the villages near the city of Javanrood and were active in the field of tourism (main or secondary occupation), who were selected using available sampling and snowball sampling. In order to analyze the data of Q matrices, exploratory factor analysis (Stephenson) and KADE v1.1.0 software was exerted. The results of this study showed that five mental patterns had been identified in the field of the impact of Covid-19 on people working in the service sector of the tourism industry such as instability of employment and income, social-environmental issues, reduction of investment, and psychological-health issues, and educational issues.
Keywords:
Covid-19, Tourism Industry, Border Market, Q Methodology, Mental Model.
Received:
27 August 2022
Received in revised form:
3 November 2022 Accepted:
26 January 2023 pp. 23-45
. Corresponding author (Email: [email protected])
Copyright © 2022 The Authors. Published by University of Tehran. This is an open access article under the CC BY license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).
Citation: Jamshidi, A., Shamsoddini, A., & Jamini, D. (2022).Investigating and Analyzing the Effects of Covid-19 on the Tourism Industry in Peri-Urban Areas the Case Study of Javanrood City. Journal of Urban Tourism, 9 (4), 23-45.
http://doi.org/10.22059/JUT.2023.347349.1058
Extended Abstract Introduction
According to the principle that the effects of Covid-19 have been greater in areas that have relied more on tourism, the researchers in this study aim to investigate and analyze the effects of the Covid-19 disease on the tourism industry in these peri-urban villages. It should be noted that due to the increasing trend of infectious diseases, investigating the effects of this disease on the tourism industry can provide an accurate and coherent scientific tool to deal with other crises while further explaining the subject under study. The results of this research can be used to deal with similar crises. According to the mentioned materials, the most important question of the research is: What are the most important effects of Covid-19 on the tourism industry in the peri-urban villages located near the city of Javanrood?
Methodology
The purpose of this research is to analyze the effects of the Covid-19 outbreak on the tourism industry from the point of view of the villagers working in the border market of Javanrood. The research's philosophical basis is a combination of a qualitative approach in the discussion stage (Q) and a quantitative approach in the factor analysis stage. The discourse community consists of 23 people who lived in one of the villages near the city of Javanrood and were active in the field of tourism (main or secondary occupation), who were selected using available sampling and snowball sampling. In order to analyze the data of Q matrices, exploratory factor analysis (Stephenson) and KADE v1.1.0 software was exerted.
Results and discussion
According to the main purpose of the research, which is to identify the mentality of the villagers working in the tourism industry (tourism border market in the city of Javanrood) regarding the effects of Covid-19 on that industry, the findings and results of the study showed that in the context of the
impact of Covid-19 on the tourism industry (people who work in the services of this industry are busy), the range of mentality of the participants regarding the effects of Covid-19 on those who are engaged in the tourism industry could be separated into five categories or factors. Therefore, according to the mentality of the participants of the study, the effects of Covid-19 on the tourism industry were divided into five factors:
instability of employment and income, social- environmental issues, reduction of investment, psychological-health issues, and educational issues. Based on these extracted factors in the field of the effects of Covid-19 on the tourism industry, the participants do not think in the same way about the nature, causes, how it affects, and the affected parts.
Even the examination of the five extractive factors according to the place of residence of the studied people also indicates different views of people, even people who live in the same village, on the effects of this virus. Of course, it should be noted that similarities can be seen among the studied people in terms of perspective so that the majority of people believed that a large number of people who had temporary jobs or retail sales in the border market of Javanrood lost their jobs due to the implementation of social distancing and the decrease in the number of tourists entering this city. Also, they often believed that the implementation of the social distancing law had caused a change in lifestyle, which has ultimately caused individualism due to social distancing and a decrease in hope.
Conclusion
The results of the study showed that the first factor (the first mental pattern) had the most significant effect of Covid-19 on the people who worked in the tourism service sector in the border market, Javanrood city with a specific value of 3.94 and a percentage of the variance of 17, which was introduced as a factor of instability of employment and income. With the start of the Covid-19 pandemic, the government implemented
some restrictions (from March 2018) to deal with the widespread and cut off its transmission chain. The most important restrictions were applied at that time, which had many harmful effects on tourism areas, including things such as traffic restrictions to cities and villages, closure of schools and educational institutions, closure of some businesses, not leaving the house, there were physical restrictions, social distancing, reduction of people's traffic on the streets and roads, etc. These severely imposed restrictions, in the first place, reduced the number of tourists entering the area. The decrease in the number of tourists is directly related to the decrease in the income of people working in that sector, especially people who were not able to earn money from their jobs in other ways, including selling in a virtual space (retailers, peddlers, coffee
shops, butchers, food vendors on the side of the street and roads). Therefore, the unemployment rate has also increased due to the closure of many of the mentioned jobs.
Funding
There is no funding support.
Authors’ Contribution
All of the authors approved thecontent of the manuscript and agreed on all aspects of the work.
Conflict of Interest
Authors declared no conflict of interest.
Acknowledgments
We are grateful to all the scientific consultants of this paper.
هلاقم یشهوژپ
سررب ی لحت و ی ل ووک راثآ ی
د - 19 رگشدرگ تعنص رب ی
اهاضف رد ی
پ ی رهشار ی
هعلاطم دروم
ی دورناوج رهش :
یلع یدیشمج اضر -
هورگ
،ایفارغج هدکشناد تایبدا و مولع ناسنا
،ی هاگشناد
،هیمورا
،هیمورا ناریا
یلع سمش دلا ی ن ی - هورگ ایفارغج و همانرب ری ز ی
،یرهش دحاو تشدورم
، هاگشناد دازآ یملاسا
،تشدورم ناریا
ینیمج دواد -1
هورگ
،یژولوفروموئژ هدکشناد
عبانم
،یعیبط هاگشناد
،ناتسدرک
،جدننس ناریا
هلاقم تاعلاطا هدیکچ
ناگژاو یدیلک :
ووک ی د - 19
تعنص ،
رگشدرگ ی
، زرم هچرازاب ی
،
شور سانش ی ک ی
،و وگلا ی
نهذ ی .
خیرات تفایرد :
05 / 06 / 1401
خیرات یرگنزاب :
12 / 08 / 1401
خیرات شریذپ :
06 / 11 / 1401
.صص 45 - 23
تسایس یارجا یلیطعت و هنیطنرق یاه
بسک تقوم یاه هلصاف ،اهراکو
یعامتجا یراذگ و
...
راهم یارب همه
دیووک یریگ -
19 تلود یوس زا اه
،نادنورهش و گرزب
رب ار کوش نیرت
ایند یرگشدرگ تعنص ک لیمحت
بزا ثعاب و هدر ی
ن نتفر بسک تشیعم و فلتخم یاهراکو
یذ تسا هدش یرگشدرگ تعنص ناعفن لیلحت رضاح شهوژپ زا فده .
راثآ عویش دیووک -
19 هدوب دورناوج رهش یزرم هچرازاب رد لغاش ناییاتسور رظن زا یرگشدرگ تعنص رب زا و
فیصوت شور و تیهام رظن زا ،یدربراک فده ثیح ی
- یلیلحت یم شاب .د یفسلف ناینب
شهوژپ
، یسررب هلحرم رد هک تسا یبیکرت رلاات
نامتفگ ( هلحرم رد و یفیک درکیور )Q
ک هبنج یلماع لیلحت م
.دراد ی لماش نامتفگ هعماج 23
زا رفن زا یکی رد هک تسا یدارفا
)یعرف ای یلصا لغش( یرگشدرگ هزوح رد و هدوب نکاس دورناوج رهش هب کیدزن یاهاتسور هدوب لاعف شور زا هدافتسا اب هک دنا
هنومن گ ی ر ی سرتسد رد و
هنومن هلولگ یریگ یفرب
.دندش باختنا زجت تهج
ی ه لحتو ی ل هداد یاه سیرتام یاه لیلحت زاQ شور هب یلماع
یفاشتکا ( نوسفنتسا ) و مرن رازفا KADE v1.1.0 تسا هدش هدافتسا
. هعلاطم نیا جیاتن
هنیمز رد ینهذ یوگلا جنپ هک داد ناشن دیووک یراذگریثأت
- 19 شخب رد لغاش دارفا رب
ترابع هک تسا هدش ییاسانش یرگشدرگ تعنص یتامدخ :زا دنا
،دمآرد و لاغتشا یرادیاپان
یعامتجا لئاسم -
تسیز هیامرس شهاک ،یطیحم یناور لئاسم ،یراذگ
- و یتشادهب
.یشزومآ لئاسم
1 لوئسم هدنسیون .
Email: [email protected]
:دانتسا شمج ی د ی
، لع ی اضر
؛ سمش دلا ین ی
، لع ی و مج ین ی
، دواد . ( 1401 .) سررب ی لحت و ی ل ووک راثآ ی د - 19 رگشدرگ تعنص رب ی
اهاضف رد ی
پی رهشار ی هعلاطم دروم ی دورناوج رهش : هلجم .
یرهش یرگشدرگ 9 ،
( 4 ،) 45 - 23 . http://doi.org/10.22059/JUT.2023.347349.1058
همدقم طابترا و تلاماعت نیب رهش و اهاتسور هب لکش فلتخم یاه ماجنا
یم دریگ . نیا طابترا و لماعت یاهاتسور یارب اهرهش نوماریپ
هب لکش یرگید تسا . رد تقیقح هجوتاب هب هکنیا زا ینوماریپ یاهاتسور نیا رظن
،هلصاف هب رهش کیدزن املسم ،دنتسه
یرایسب زا تارییغت آ ن اه تحت ریثأت رهش یم .دشاب نایم نیا رد دیاب
زا شقن فآ ینیر تصرف و اهرهش هعماج یارب هک ییاه
یم مهارف ینوماریپ تیاهن ،دیامن
هدافتسا ار درب یلع یرفص(
یربکا و ،یقداص 1398 : 69 و تاطابترا نیا تروص نیا ریغ رد .)
مه یراوج تصرف و دراد هارمه هب ار یفنم بقاوع یلع( تخاس دهاوخ لدبم دیدهت هب ار اه
روپ و ،ناراکمه 1398
: 69 - 55 .)
زا یکی مهم نیرت تصرف هرهب ،یرهشاریپ یاهاتسور یاه یرهش یاهاضف لیسناتپ و ناوت زا یریگ
مه راوج تعنص هعسوت یارب
هدافتسا و یرگشدرگ زا
یناتسبانع( تسا تعنص نیا یایازم و
،ناراکمه 1398
: 134 .)
یارب یرگشدرگ تعنص هعسوت عماوج
یلحم هک رد رصع رضاح اب مدع عطق ی ت اه و اچ شل یاه یدایز (
Bayrak, 2022: 1
)
دننام نکسم رادیاپان و دوبن ،مکارتم تخاسریز
یاه یکیزیف و تامدخ و یعامتجا نانکاس
( ریقف
Ono & Kidokoro, 2020:
،)384
،داسف ،رشب قوقح ضقن هدافتساءوس
زا هب یسرتسد مدع ،ضیعبت ،نارگراک تاناکما
شزومآ ی (
United Nations,
2009: 4
د شهاک ،) ( یعارز تادیلوت شهاک ،لاغتشا حطس شهاک ،دمآر
Galani-Moutafi, 2013: 103
،) یراکیب
،ناراکمه و یدیشمج(
1394 : 221 تاناکما هب دودحم یسرتسد ،) ،ینیمج و ینیما(
1393 : 175 ،ناراکمه و یزرمرداق ؛
1394 : 104
،رقف ،) ینماان
،ییاذغ هافر حطس نییاپ
،یدیشمج و ینیمج(
1400 : 88 ،) هم ترجا زا هب اتسور رهش
و ینیمج(
،ناراکمه 1400
: 116 ) هجاوم دنتسه
، یم هب دناوت هدافتسا ییاتسور هعسوت هب لین تهج رد دیدج یدربهار ناونع ددرگ
زا و
قیرط نآ یارب ندیسر هب هعسوت رادیاپ ییاتسور هرهب یرادرب دوش ( ،ییاضر و یمیحر 1401
: 3 - 2 ).
یرگشدرگ تعنص هب
ناونع زا یکی گرزب نیرت عونتم و ( ایند عیانص نیرت ،ناراکمه و ییاخرس ییاضر
1401 : 18 ) ، یحاون رد
ییاتسور عبنم اب یشزرا یارب لاغتشا از یی و داجیا دمآرد تسا و یم ۀلیسو دناوت یمهم
یارب هعسوت یعامتجا و یداصتقا عماوج
ییاتسور و تیامح زا حم ی ط زی تس گنهرف و ییاتسور
کمه و یدحوم( دشاب ،نارا
1395 : 100 .) ااب ی ن دوجو لاس یط یاه
هعسوت هتشذگ تیلاعف
یاه یرگشدرگ ییاتسور
ناریا رد اب عاونا شلاچ یاه
،یداصتقا هیامرس
یهاگآان ،یراذگ یمومع
لابق رد
یایازم یرگشدرگ و
بوچراچ دوبن یداهن
و ینوناق و هریغ هبور یمامت .تسور نیا
لماوع رد رانک عنام رگیدکی هعسوت
ف تیلاع -
یاه هزوح یرگشدرگ ییاتسور
و یدمحا( تسا هدش ،یسابع
1400 : 278 .)
ویش قوف عناوم رانک رد ع
یرامیب همه ریگ دیووک - 19 هب ناونع گرزب نیرت شلاچ ناهج حطس رد زا دعب
گنج یناهج مود
(
Panthhe & Kokate, 2021: 108
شهاک اب ،)
،ییاوه ددرت شهاک
عیرس لاغشا هاگتماقا اه رد وشک
،اهر قیلعت لنسرپ و رد
یرایسب زا دراوم یگتسکشرو تکرش
یاه یرگشدرگ شخب (
Zouni et al, 2021: 70
ابیرقت ،) هب مامت ی لغاشم هب هژیو
نلاغاش شخب یرگشدرگ بیسآ
دومن دراو ار یدج یاه (
Chai, 2021: 487; Komasi et al., 2022
) یم ناشن اهرامآ . دهد
بیسآ دیووک زا یشان یاه -
19 رب دودح ،یرگشدرگ شخب جنپ
ربارب نایز یلام نارحب یداصتقا لاس رد یناهج
2009 هدوب
تسا و نیب 100 ات 120 نویلیم لغش یرگشدرگ ار
رد ضرعم رطخ رارق هداد ( تسا
Golets et al, 2021: 1
.) یسررب اه
یم ناشن دهد بقاوع دیووک - 19 رب قطانم اب دمآرد مک رتمک و هعسوت ی هتفا دیدش تارثا دراد یرت
(
Sah et al., 2020: 1
).
هاگتنوکس اب دورناوج یزرم رهش ترواجم رد عقاو ییاتسور یاه 54354
زا ،تیعمج رفن دنچ
رظن بسانم ییاضف تیعقوم(
( نتفرگرارق دورناوج رهش هب دورو یلصا یطابترا روحم ترواجم رد
،) هلصاف کدنا رهش نیا اب ،
نتفرگرارق رد یزرم هچرازاب
ورناوج رهش د
، طیارش بآ ییاوهو مشچ زا یرادروخرب و بسانم و نارگشدرگ زا ییاریذپ ددعتم زکارم ثادحا ،باذج یعیبط زادنا
نآ هب تامدخ هئارا و اه
...
رد .دنتسه نارگشدرگ زا یهجوت لبق تیعمج یاریذپ ،) نیا
نایم ، ایلع دوررس ،شوشایب یاتسور جنپ
یفص ،یلفس و و هاگیاج زا ناریم همشچ و دابآ
بولطم تیعقوم دنتسه رادروخرب یرت
رد یدیلک یرهشاریپ یاهاضف عقاو رد و
دنتسه دورناوج رهش یرگشدرگ تعنص زا یریذپریثأت صوصخ .
هجوتاب هب لصا نیا هک
تارثا دیووک - 19 شیب هک یقطانم رب زا
دح اکتا یرگشدرگ رب دنراد
تسا رتشیب ، (
Soliku et al,
2021: 9
) هعلاطم نیا رد ناققحم ، نآ رب
دیووک یرامیب تارثا هک دنتسه -
19 یاهاتسور نیا رد یرگشدرگ تعنص رب ار
تسا رکذ هب مزلا .دنیامن لیلحت و یسررب یرهشاریپ هجوتاب
هب یرامیب نوزفازور دنور یرامیب نیا تارثا یسررب ،رادریگاو یاه
یم یرگشدرگ تعنص رب عوضوم رتشیب نییبت نمض دناوت
هعلاطمدروم ملع رازبا ،
اب ههجاوم یارب ار یمجسنم و قیقد ی ریاس
نارحب و دیامن مهارف اه هب
یعون یم شهوژپ نیا جیاتن دناوت
هب هباثم نارحب اب هلباقم یارب یمرها .دشاب هدنیآ رد هباشم یاه
نینچمه هجوتاب هب دیووک تارثا هنیمز رد هک یکدنا تاعلاطم -
19 یرگشدرگ تعنص رب هب
هژیو یرهشاریپ یاهاضف رد هب
هژیو رد
نامروشک ماجنا
هتفرگ یم هعلاطم نیا ،تسا یلع دناوت
مغر دربراک ی ندوب هدودحم رد هعلاطمدروم
، پ ریاس یارب ییانبم شهوژ
اه
دیووک تارثا صوصخ رد -
19 .دشاب یرگشدرگ تعنص رب هجوتاب
هب هدش ناونع بلاطم مهم
نیرت لاؤس :زا تسا ترابع شهوژپ
مهم نیرت دیووک تارثا -
19 ب اتسور رد یرگشدرگ تعنص ر اه
دورناوج رهش یرهشاریپ ی مادک
دنا
؟
یسررب یم ناشن اه عوضوم صوصخ رد دهد
هعلاطمدروم شهوژپ ،
ییاه ماجنا هتفرگ هعلاطم دنچ جیاتن هب همادا رد هک تسا
یم هراشا مهم .دوش
یدامع بوبحم یرغصا و (
1399 هعلاطم رد ) یا
ثأت ی ر انورک سوریو ار
گشدرگ تعنص رب یر
هدرک یسررب -
تملاس رب یراذگرثا اب انورک ریگارف یرامیب داد ناشن شهوژپ جیاتن .دنا یمومع
تینما و یم ،هعماج تارثا دناوت
لباق یهجوت ار
لئاسم هعلاطم جیاتن .دشاب هتشاد یرگشدرگ تعنص رب ی
( ناراکمه و 1400
یسررب فده اب ) تارثا
همه یریگ انورک رب لاغتشا
یورین راک رد انص عی طبترم یرگشدرگ اب انورک داد ناشن ناریا
هب تروص خرن شیازفا اب میقتسمریغ و میقتسم ب
ی و یراک
یفنم تارثا ،نیلغاش دادعت شهاک لباق
یهجوت ( ناراکمه و یدنویناجیس .تسا هتشاد یرگشدرگ رب 1400
هعلاطم رد ) ریثأت یا
نارحب سوریو انورک رب ار تعنص یرگشدرگ و
رک یسررب یرادلته هد
عویش داد ناشن هعلاطم نیا جیاتن .دنا سوریو
انورک ثعاب
یلیطعت تعنص هخرچ و
بسک اهراکو .تسا هدش یرگشدرگ هصرع نلااعف دادعت و یگنیدقن نایرج دیدش شهاک ، هعلاطم جیاتن
ردلوم (1
2020 ریثأت یسررب فده اب ) همه
یریگ دیووک - 19 رب شخب یرگشدرگ رد
یاکیرمآ نیتلا و شن بیئاراک نیا داد نا
تراسخ بجوم یرامیب یددعتم یاه
هب هژیو شیازفا هنیمز رد گرم
مو ی اهر شهاک ، هدمع تیلاعف داصتقا حطس تفا ،یرگشدرگ
و هاس .تسا هدش لاغتشا ( ناراکمه و2
2020 هعلاطم رد ) ریثأت یا
دیووک - 19 رب یرگشدرگ رد
هدرک یسررب ار لاپن جیاتن .دنا
شیازفا داد ناشن هعلاطم نیا حطس
گرم مو ی اهر یراکیب ،
،هدرتسگ تسدزا نداد دمآرد و دیدهت ینمیا حطس شهاک ،تشیعم و
متسیس رب فعاضم راشف ،یتملاس و ندش هنیطنرق ،یتشادهب زکارم و یاه
...
یاهدمایپ زا دیووک
19 ناق هعلاطم جیاتن .تسا
3
( 2021 ریثأت یسررب فده اب ) دیووک
- 19 رب داد ناشن انغ روشک رد یرگشدرگ روهظ
نیا یرامیب هب لیلد هتسب ندش یاهزرم
یلم و لامعا شخب ،هنیطنرق یرگشدرگ
ار ات دح یدایز تحت ریثأت رارق هداد انغ روشک و تسا رد ار
ضرعم تسدزا نداد دادعت
1. Mulder 2. Sah 3. Ghann
یدایز زا ناگدننکدیدزاب ب
ی ن للملا ی ستلوگ شهوژپ جیاتن .تسا هداد رارق ( ناراکمه و1
2021 تارثا یسررب فده اب ) دیووک
19
دیووک هب لاتبا زا یشان یاهدیدهت کرد اب نارگشدرگ داد ناشن لیزرب روشک رد یرگشدرگ رب -
19 یرتمک ترفاسم نازیم ،
هتشاد یریاقملا هعلاطم جیاتن .دنا ( ناراکمه و 2
2021 ریثأت فده اب ) یداصتقا
و یعامتجا دیووک
- 19 رب تعنص یرگشدرگ و
نامهم ریثأت رگناشن نامع رد یزاون یفنم
یداصتقا و
یعامتجا دیووک رب تعنص یرگشدرگ تارثا .تسا
یداصتقا نیا یفنم
ترابع یرامیب :زا دنا
نایز
،یلام شهاک یاضاقت یرتشم رد حطس یلم و نیب
،یللملا للاتخا رد لاناک یاه تاکرادت و
،عیزوت
بیرخت طابترا اب مأت ی ن ناگدننک
، نایرتشم و یفنم تارثا و نانکراک یعامتجا
ش لما
،یگدرسفا
،یتحاران بارطضا و سرتسا رد
نیب نابحاص لغاشم رد دروم طیارش لاح و هدنیآ تسا . ارتاناگ و لاداگاج (3
2021 تاریثأت فده اب هعلاطم رد ) همه
یریگ
دیووک - 19 رب تعنص یرگشدرگ تاماقم ،یرامیب نیا عویش لابند هب داد ناشن دنه
تیدودحم یاه
،رفس هلصاف یراذگ
،یعامتجا هنیطنرق
ار لامعا هدومن هک شخب نآ رثا رد ار یرگشدرگ
هب روط لماک دراو دوکر هعلاطم جیاتن .تسا هدومن
رکگنارامیس ( ناراکمه و 4
2021 ریثأت یسررب فده اب ) همه
یریگ دیووک - 19 رب یرگشدرگ ییایرد
هریزج روشک رد ناوارد
دیووک داد ناشن یزودنا -
19 ثعاب ،نارگشدرگ دادعت شهاک اب رییغت
رد
،تاداع یاهوگلا دیدزاب و دادعت دیدزاب نارگشدرگ هدش
شهاک عومجم رد و تسا دورو
نارگشدرگ ثعاب
شهاک دمآرد رد شخب یرگشدرگ هب
هژیو دمآرد نلااعف یرگشدرگ هدش
دیلاو .تسا ( ناراکمه و5
2022 دیووک ریثأت ،) -
19 رب تعنص یرگشدرگ رد
هدرک یسررب ار نیچ پ نیا جیاتن .دنا
رگناشن شهوژ
ریثأت بولطمان دیووک
- 19 تعنص رب یرگشدرگ
کاچوک هعلاطم جیاتن .تسا ( ناراکمه و6
2022 یاهدمایپ یسررب فده اب )
یداصتقا عویش
دیووک - 19 رب تعنص رد یرگشدرگ تعنص داد ناشن هیکرت
یرگشدرگ رارق یرامیب نیا یفنم تاریثأت تحت
؛تسا هتفرگ ااب
ی ن دوجو تامادقا یتراهم و یتشادهب تلود
و تیامح یاه
،یداصتقا رب
تعنص یرگشدرگ ریثأت
تبثم و دراد
تسایس یاه تخس گ ی هنار تلود درکلمع تعنص یرگشدرگ ار
شهاک .تسا هداد
یرظن ینابم گنهرف رد همان
،هب رهشاریپ ییایفارغج یاه
"
یشخب رد هقطنم تفر دمآو هیحان کی یرهش
فیرعت هدش هک بلغا رد ورملق
یسایس یزیامتم زا رهش رارق
"دراد یم قلاطا ، رهشاریپ عومجم رد .ددرگ
دجاو طیارش یصاخ تسا هک نآ ار زا یرهش قطانم
و ییاتسور زیامتم یم
،دزاس زا هلمج نیا
،طیارش باتش شرتسگ یربراک یاه ینوکسم و یراجت یرهش و تیلاعف شهاک یاه
،ییاتسور دشر
عیرس یلو نودب
،همانرب تامدخ یناسر ز یتخاسری
،یفاکان ینانکاس اب دمآرد مک و دشر طسوتم یاهرازاب
دتسوداد
،هتخارفا( تسا 1399
: 3 .) نامه روط ،یرهشاریپ یحاون یاهدرکراک زا یکی دش ناونع هک عسوت
ه قنور و یرگشدرگ تعنص
تسا یناتسبانع(
و ،ناراکمه 1398
: 134 ) هب هنوگ ا ی رد یرگشدرگ تعنص هک نیا
اهاضف م داعبا رب راذگرثا رادیاپ هعسوت فلتخ
تسا . یرهشاریپ یتنوکس یاهاضف نایم نیا رد هجوتاب
هب هکنیا زا رظن
،هلصاف هب کیدزن اهرهش املسم ،دنتسه
یرایسب زا
تارییغت نآ اه تحت ریثأت یرفص( تسا یرهش یاهاضف یلع
و یربکا ،یقداص 1398 : 68 - 67 .)
1. Golets 2. Al-Mughairi 3. Jagdale & Ganatra 4. Simarangkir 5. Waleed 6. Koçak
هقطنم نزاوتم هعسوت یاهدرکیور ساسا رب زا یا
هقطنم شیامآ درکیور هلمج یرگشدرگ تعنص شخب رد تیلاعف ،یا
رد
یرگشدرگ فادها یاتسار رد دیاب یرهشاریپ یحاون
،رادیاپ لداعت و نزاوت هقطنم
،یا عیزوت بسانم لاعف ی ت اه و هدافتسا رثکادح
لباق زا ی ت یاه حم ی یط رد دنیارف هعسوت قطانم ( ددرگ یهدناماس یهز مشاه
،ناراکمه و 1401
: 245 زا .) هاگدید
،ییاضف
هعسوت یرهشاریپ هب
یانعم ماجسنا و یگچراپکی قطانم
ییاتسور اب متسیس یاه یرهش تسا . نیا رد هاگدید ییاهرایعم هک
داهنشیپ یم دنوش هب یکیدزن ییایفارغج هتسباو
دنتسه . تدش طباور نیب رهش و اتسور هجرد رد لوا هب تیعقوم ییایفارغج نآ
یگتـسب دراد نب ؛ اربا ی ن یاهاتـسور کیدزن
اهرهـش یاراد طباور یرتـشیب اب
زا .دنتسه اهرهـش هاگدید
،یدرکراک هعـسوت
هاگتنوکـس یاه
یرهـشاریپ هب
یانعم شیازفا ییارگمه نیب
قطانم ییاتـسور و
یرهش متـسیـس تسا
. رد نیا هاگدید هب
ییاهرایعم دننام
تیریدم و یهدنامزاس
،اضف طباور
،یداهن دنیارف یاه هعسوت تیفرظ ،یداصتقا ییوگخساپ
هب تاراظتنا
یعامتجا
،تیعمج تیریدم عبانم یعیبط و یگنهرف هجوت یم ،ناراکمه و یکیناکیم( دوش 1400
: 64 یاهدرکیور هب دانتسا اب .)
هعسوت فلتخم ،
یم یرهش یاهاضف هویش اب دناوت
سوت رد ،یرگشدرگ شخب رد هلمج زا فلتخم یاه ع
یرهشاریپ یاهاضف ه ،
رثؤم .دنشاب یرگشدرگ رد
ناهج
،زورما اب شیازفا نوزفازور تیعمج
ناهج و نتفرلااب ناسنا تاراظتنا حطس لماک هافر نتشاد یارب اه
زا یکی هب یعامتجا مهم
نیرت نوناک ،ناراکمه و یملاغ( تسا هدش لدبم ناهج رد هجوت یاه 1400
: 296 .) رد یاهروشک
لاحرد هعسوت
، شخب یرگشدرگ هب
نع ناو کی رازبا هوقلاب یارب شیازفا دشر یداصتقا و
شهاک رقف هتخانش هدش تسا
(
3 : 2021 Henseler et al,
) و یم دناوت داصتقا بقع هدنام ییاتسور ار رد یاهروشک لاحرد
هعسوت زاسزاب ی نایم نیا رد دنک
یرگشدرگ ییاتسور
هار لح یلک یارب یمامت یحاون تلاکشم ییاتسور
؛تسین اما یکی ا ز هویش ییاه هک یداصتقا راثآ یمهم
هتشاد و هب یعون هب ندشدنک دنور هاگتنوکس هیلخت یاه
ییاتسور و شهاک ترجاهم کمک ییاتسور یم
و یدمحا( دنک ،یسابع
1400 : 279 - 278 و ) هعسوت نآ یکی زا مک هنیزه نیرت شور یاه لاغتشا از یی هب رامش یم ،ناراکمه و یملاغ( دیآ 1400
:
316 .) ااب ی ن دوجو نادقف دننام یددعتم عناوم یدید
عماج و یشخب رد یرگن تیریدم
یرگشدرگ روشک
و عقاو رد مدع تخانش
تلاکشم عماج هجوتاب
هب اهزاین و هاگدید یاه هورگ یاه ریگرد یرگشدرگ رد و
...
مدع ببس تیقفوم
یرگشدرگ تعنص هدش
دنا
و یناهارف(
،یرهچونم 1394
: 162 .) هولاع رب قوف دراوم انورک نارحب عویش ،
عویش هک هب
ناهوو نیچ یمرب ددرگ (
Jagdale
& Ganatra, 2021: 41
) ، رب یفنم تارثا تملاس حطس
،یمومع داصتقا نلاک و یفلتخم داعبا یگدنز
هتشاد (
Koçak et al,
9 :
) 2022
و ینارگن هدوب هتسباو یرگشدرگ تعنص هب هک یعماوج صوصخ رد ار یقیمع یاه آ دوجو هب ،دنا
درو (
Sah et al.,
2020: 1
.) نارحب انورک یاهروشک رد فلتخم
هجوتاب هب شهاک
،ناگدننکدیدزاب رجنم
دعت ی ل نی ور لئاسم(
ی ،ناراکمه و 1400
:
303 ،یراکش و یزیزع ؛ 1401
: 104 ) شیازفا ،
،یراکیب فیعضت
،دوس شهاک هیامرس
،یراذگ دمآرد رتمک و تلود ...
رد شخب
یرگشدرگ و
ب( تسا هدش رفس ،یرابج و یلوصا
1400 : 36 .) ینادیم تاعلاطم ساسا رب تروص
هتفرگ صوصخ رد نامروشک رد
اب ،یرهشاریپ یحاون هلمج زا فلتخم یحاون رد یرگشدرگ تعنص رب انورک یرامیب تارثا
"
تعنص هچراپکی و مجسنم تیریدم
یرگشدرگ
"
یم ، ز و دناسر لقادح هب یرگشدرگ شخب رب ار یرامیب نیا تارثا ناوت هعسوت یارب ار یدیدج یاهرتسب و هنیم
فلتخم یاهاضف رد یرگشدرگ دمآراک و مجنسم تیریدم ورگ رد مهم نیا و دومن مهارف یتنوکس یاهاضف ناسنا
ی هلمج زا
( تسا یرهشاریپ یحاون
Jamini & Dehghani, 2022: 14
.)
یم ناشن شهوژپ تایبدا و یرظن ینابم یسررب یلع دهد
شدرگ تعنص هکنیا مغر هعسوت یارب یرگ
یاهاضف یرهشاریپ
تیدودحم اب نامروشک هلمج زا فلتخم یحاون رد تعنص نیا ،تسا یکیژتارتسا دربهار و تصرف عویش اب .تسا هجاوم ییاه
همه یرامیب دیووک یریگ
- 19 شلاچ ، یرتشیب یاه پی
ورش ی تعنص یرگشدرگ هدش داجیا
؛دنا هب هنوگ یا فلتخم یحاون رد هک
رامیب نیا ایند .تسا هدومن لیمحت یرگشدرگ هصرع نلااعف رب ار یفلتخم تارثا ی
ااب ی ن دوجو یسررب یم ناشن اه یلع دهد
مغر
عوضوم تیمها هعلاطمدروم
دیووک یرامیب تارثا صوصخ رد یکدنا تاعلاطم ، -
19 و یرگشدرگ رب هب
هژیو یاهاضف یرهشاریپ
ماجنا هتفرگ وجو یدیدش یتاعلاطم لأخ هنیمز نیا رد و تسا .دراد د
ازا ی ن ور یم رضاح هعلاطم تاعلاطم ریاس یارب ییانبم دناوت
نارحب تارثا هنیمز رد یتآ هب یرگشدرگ تعنص رب هباشم یاه
.دشاب یرهشاریپ یحاون رد هژیو
م هدودحم هعلاطم درو
هاشنامرک ناتسا یزرم یاهرهش زا دورناوج رهش تسا
هک 54354 تیعمج رفن دراد
. یرهش یاضف نیا هب
او هطس ارش ی ط
بآ ییاوهو هب و بسانم هژیو
نتفرگرارق لاس یط ،رهش نیا رد یزرم هچرازاب
.تسا هدوب نارگشدرگ زا یرایسب دصقم ریخا یاه
هب هطساو نتفرگرارق رسناور یطابترا روحم ود زا( دورناوج رهش هب دورو یلصا یطابترا ریسم رد اتسور نیدنچ
- هواپ و دورناوج
- مشچ و )دورناوج نا
نامهم و باذج یعیبط زاد نارگشدرگ هب یلحم تادیلوت هضرع رانک رد یلاها یمرگنوخ و یزاون
و ...
نیا
یفص ،یلفس و ایلع دوررس ،شوشایب یاتسور جنپ نایم نیا رد .دنتسه نارگشدرگ زا یدایز دادعت یاریذپ زین اهاتسور و دابآ
اهاتسور رگید هب تبسن یرترب یبسن تیعقوم زا ناریم همشچ رادروخرب
دن دادعت و لباق یهجوت زا
،اهاتسور نیا نانکاس هب
تروص
زا میقتسمریغ و میقتسم هچرازاب
یم عفتنم ،دورناوج رهش یزرم درگ
ن د لودج(
1 ).
لودج 1 یگژیو . یرهشاریپ یاهاتسور ییاضف و یتیعمج یاه هعلاطمدروم
دورناوج ناتسرهش رد
اتسور راوناخ تیعمج درم
نز ج رهش ات هلصاف دورناو
)رتمولیک(
هب تبسن تیعقوم دورناوج رهش هنومن دادعت
یباختنا
شوشایب 247
916 478 438 1
/ 8 یقرش
6
همشچ ناریم 83
305 165 140 2
/ 5 یلامش
4
دوررس یلفس 64
234 124 110 6
یقرش 3
دوررس ایلع 80
313 168 145 5
/ 6 یقرش
3
یفص دابآ 677 2402 1275 1127 3
یقرش 7
:عبنم ،ناریا رامآ زکرم 1395
هتفای و یاه
،شهوژپ 1401
لکش 1 قطانم ییایفارغج تیعقوم . هعلاطمدروم
1
،ناریا رامآ زکرم :عبنم 1395
شور شهوژپ
نیا یفیصوت شور رظن زا و یفاشتکا فده ظاحل هب شهوژپ -
لیلحت تسا رد .تسا هدش ماجنا یبیکرت درکیور اب هک
یسررب هلحرم یاضف
نامتفگ ( ویک2
ویک یلماع لیلحت هلحرم رد و یفیک درکیور )Q
، .دراد یمک درکیور رد یفسلف بوچراچ
یریسفت میاداراپ عون زا شهوژپ نیا -
تابثا هناخباتک یشهوژپ ،یناکم ثیح زا و هدوب هنایارگ یا
- یم بوسحم ینادیم .دوش
نیا یانبریز رب شهوژپ
ضرف نیا هدوب
هاگدید هک شخب رد لغاش دارفا
لغش تیعضو کرد یارب عبنم نیرتهب ،یرگشدرگ ی
ار دوخ تیعضو و هدوب اهنآ
، اهنآ دوخ اهنت کرد لکش نیرتهب هب
درک دنهاوخ
؛ اذل ، هاگدید یبایزرا یارب یاه
رد لغاش دارفا
یرگشدرگ شخب شور زا ،
یسانش هدافتساQ
هدش هاگدید ییاسانش ناکما هک م مهارف ار دارفا دوخ تارظن و یناعم ،اه
ی دنک
(
Previte et al., 2007: 139
.) شور یگژیو ویک یسانش یم بیکرت ار یفیک و یمک تاقیقحت یاه
( دنک ،ناراکمه و یناضمر
1400 : 241 تکرش تینهذ ،) لیلحت رد ار ناگدننک
نآ و هدرک دراو هدرک ماغدا مه اب ار اه
و عرد ی ن لاح ماجنا ناکما
زجت ی ه لحتو ی ل هاگدید یرامآ تکرش یاه
ننک ار ناگد زین یم مهارف دنک
(
Addams & Proops, 2000: 39; Robbins &
Krueger, 2000: 640
.) هاگدید عونت ییاسانش یارب شور نیا عویش دروم رد اما ،تسا دمآراک صاخ عوضوم کی دروم رد اه
یمن یعلاطا هعماج رد هاگدید ره ( دهد
Góngora et al., 2019: 186
هاگدید نیا .) م قیرط زا اه
بتر هرازگ یزاس یاه
باختنا هدش فده دنم یم تسد هب صاخ عوضوم کی دروم رد دنیآ
. شور رد یسانش هاگدید عونت ،Q
اه مهم رت رد بسانت زا
تکرش باختنا تسا ناگدننک
(
Brown, 1980
.) شور یاهدربراک لاومعم یسانش
،دراد یکچوک اتبسن هنومن مجح هب زاین Q
دحاو اریز زجت
ی ه لحتو ی ل ید هاگد اه هب اج ی تکرش ناگدننک عیرس یلیخ ات دش دهاوخ ثعاب رما نیا و هدوب هاگدید عابشا
اه
دریگ تروص (
Góngora et al., 2019: 186
.) لکش 2 شور لحارم زا یبیکرت یسانش
هئارا ار هعلاطم نیا رد هدش هدافتساQ
یم .دهد
1 . سناور ناتسرهش وزج لابق و دنتسه دورناوج ناتسرهش وزج دیدج یسایس تامسقت رد ،دورناوج ناتسرهش رگید یاتسور دنچ و ناریم همشچ یاتسور .دنا هدوب ر
2. Concourse (Q- items)
لکش 2 . شور ماجنا لحارم هعلاطم نیا ردQ
عبنم ،ناراکمه و یناضمر( : 1400
: 241 )
یاضف نامتفگ و هنومن باختنا ویک فرعم
1
اب پ ی ور ی لمعلاروتسد زا اه
ی
Q-Methodology
، هرازگ ییاه بدا زا ی تا راج تاعلاطم ی
اب(
هدافتسا زا عبانم تسد لوا باتک(
-
،اه
،تلااقم تایرشن و ...
،) تارظن
،ناگربخ نارگشهوژپ و
دارفا اب رجت هب )یلحم هک دروم رد یرگشدرگ و انورک م ثحب
ی
،دننک
ا ضرف اب .دش جارختسا ی
هکن شخب رب تسا نکمم انورک یرگشدرگ تعنص رد لغاش دارفا یگدنز فلتخم یاه
ثأت ی ر ،دراذگب
ی ک سررب ی بدا ی تا ا زا .دش ماجنا هدرتسگ ی
ن سررب ی
، لی تس ی لماش 98 هرازگ دش جارختسا هک
ناشن هدنهد یاضف نامتفگ
تسا ارب . ی ا ی داج هرازگ
2یاه دیلوت یارب یترابع هب و ییاهن فرعم هنومن
ن ،Q
ی زا دوب هدرتسگ هعومجم هک ا
ی هدش جارختسا هک
دوب تسرهف هب ار ی
لباق دم ی ر ی ت امن و ی هدن یا زا هرازگ هدش جارختسا یاه
، دودحم دوش ا رد . ی ن ،شور ادتبا غدا هباشم تارابع ما
و
دراوم ی هک ار
،دندوب مهبم فذح
دش من . هنو فرعم یاهQ
اهن یی هعلاطم نیا رد لماش
54 دوب ترابع لودج(
3 ) . بترم یارب -
اپ ،ویک یزاس یا
ی زین ی لباق حرط ،تسا یترابع هب یم
آ هک دیسرپ ناوت ی
ا ی تکراشم ک هدننک
ی لمعلاروتسد اب ار تراک هتسد ک
ی هب فلتخم یاهرارکت رد ناسک ی
ک لکش یم بترم اپ ؟دنک
یا ی شور رد ی یسانش
ابQ
شور زا هدافتسا هلمج زا یفلتخم یاه
ومزآ ن - ددجم نومزآ ،ناراکمه و یرهاط(
1396 : 625 یم رارق یسررب دروم ) هتبلا .دریگ
اب ی بسح رب هک تشاد هجوت د
هعلاطم عوضوم شور
یسانش تراک دادعت و فیط تاجرد ،ویک یم اه
رارکت هک تشاد راظتنا ناوت بترم
زاس ی هجیتن هب رجنم ،
لاماک ی سک دوشن نا ،تسا رکذ هب مزلا . رض
ی اپ ب یا ی ا رد هدش ماجنا ی ی
نومزآ شور زا هدافتسا اب قیقحت ن -
ددجم نومزآ 73
،تسا دصرد هب
ترابع د ی رگ بترم رارکت ، یزاس
73 اب دصرد بترم زاس ی دوب راگزاس یلبق .
اور ،نینچمه ی
رط زا یروص ی ی
نایب ق
تارابع هب هنوگ یا تکراشم یارب هک رص ناگدننک
ی و ح لباق مهف تفرگ تروص دشاب .
باختنا تکرش ناگدننک
3
ای ن رد هعلاطم یفص و ایلع دوررس ،یلفس دوررس ،ناریم همشچ ،شوشایب یاتسور شش
دابآ عقاو رد و دورناوج ناتسرهش رد
1. Q- sample 2. Statements
3. P – sample (participant)
هبتر ویک یدنب
هبتر تراک( تارابع یدنب تکراشم طسوت )اه
رد ناگدننک
صاخ هکبش کی
شهوژپ یحرط
و فادها یحارط و هلئسم نایب و عوضوم باختنا و یفیک یشهوژپ حرط باختنا ،شهوژپ تلااوس
هنومن باختنا اه
هداد یروآدرگ اه
تکراشم باخنا عت ،ناگدننک
لیکشت ،لیلحت یژتارتسا نیی یگتسبمه سیرتام
ریسفت و لیلحت
لحت ی ل لماع ی فاشتکا مرن زا هدافتسا اب( نوسنفتسا شور هب ی -
رازفا KADE v1.1.0 )
دنب هورگ اب ی دارفا ی اراد هک ی کاردا
دنتسه هباشم
دزن ی ک ی هلصاف اب( دورناوج رهش 3
ات 8 )یرتمولیک ا .دش ماجنا
ی ن هاگتنوکس یاه اتسور یی یمک هلصاف تلع هب رهش اب هک
یزرم هچرازاب و دورناوج یزرم رهش نیا
،دنراد هب تروص لاعف دورناوج یزرم هچرازاب یرگشدرگ یتامدخ شخب رد بلاغ
دنتسه . تکرش باختنا رایعم ،هعلاطم نیا رد و دورناوج رهش کیدزن یاهاتسور نکاس هعلاطم نیا رد ناگدننک
لاعف ندوب رد
)یعرف ای یلصا لغش( یرگشدرگ هزوح .دوب
ارب ی لوا باختنا ی
ه ناییاتسور هعلاطمدروم
هنومن زا ، گ ی ر ی .دش هدافتسا سرتسد رد
رد هک تسا حیضوت هب مزلا ب
دراوم زا یضع تکرش
ناگدننک یم هک ار رگید دارفا هعلاطم نیا رد نیا رد تکرش تهج دنتخانش
دندرک یفرعم هعلاطم (
هنومن یریگ هلولگ یفرب ا زا هدافتسا اب .) ی
ن شور ه ا ی هنومن گ ی ر ی
، هداد زا ار اه 23 راوناخ تسرپرس -عمج
روآ ی دش هداد . اه هب تروص ،هناگادج ورردور ره اب درف زا هدافتسا اب ، تراک
هدش یحارط یاه عمج
روآ ی دش .
بترم ویک یزاس
1
ارب ی عمج روآ ی هداد ،اه زا 35 ترابع لماش هک تراک یاه
رظندروم و امش رب انورک هکنیا هنیمز رد گ
رگشدر ی هچ هقطنم رد
زا و دوب ،تسا هتشاذگ یریثأت 1
ات 35 زا یریگولج تهج(
هب ندمآدوجو تراک تشپ رد یصاخ تینهذ
)دوب هدش هتشون دادعا اه
هرامش .دندش یراذگ سپس
، ی یارب ویک رادومن ک 35
وگ ی شهوژپ ه هب
هنوگ یا درگ میظنت ی
رد ار تارابع هعومجم دناوتب هک د
ی زوت ک ی ن اتبسن ع قفاوم رایسب زا لامر (
5 فلاخم رایسب ات )+
( 5 - هبتر ) دنک یدنب (
لودج 2 .) تکراشم زا ،سپس ناگدننک
تقفاوم نازیم ات دش هتساوخ ی
اب ار دوخ تفلاخم ا بترم
ندرک 35 وگ ی ه پی ش هتفگ لودج بلاق رد 3
امن ی .دنهد ش هب مزلا
یخ ات قفاوم یلیخ ترابع باختنا لیلاد یسررب تهج تسا حیضوت هبحاصم فلاخم یل
زین ییاه مه نامز .تفرگ تروص
لودج 2 . هبتر هرازگ یدنب اه
5 4 3 2 1 0 1 - 2 - 3 - 4 - 5 -
،ناراکمه و یناضمر( :عبنم 1400
: 241 )
گتسبمه ی لماع جارختسا و ی
ارب ی زجت ی ه لحتو ی ل هداد اه ، 23 هبترم دارفا تارظن(Q
هعلاطمدروم )
رد مرن رازفا
KADE v1.1.0
عاونا مامت هک ،دش دراو
Q
م طبترم مه هب ار ی
لوت لماوع و دنک ی
د م علاطا ار هدش ی
دهد (
Pini et al, 2007: 429
) . ب ،لماوع ی نا دی هاگد اه ی
تکرش دنتسه ناگدننک (
Walder & Kantelhardt, 2018: 59
.) ارب ی لماع جارختسا ی
، زا لحت ی ل لصا هفلؤم ی
( )PCA
هدافتسا تسا هدش .
درف یانبم رب یفاشتکا شور هب یلماع راذگرثا یاهریغتم هب طوبرم لیلحت نومزآ زا هدافتسا اب (
شور
نوسفنتسا )
هفلؤم بیارض ، یاه
راذگرثا یاهریغتم هب طوبرم هرابرد نوسنفتسا هاگدید .دنتفرگ رارق یسررب و لیلحت دروم
توین تیعطق ،تینهذ و دیشک شلاچ هب ار ین
ار موتناوک هیرظن و تیبسن لباقم رد هجوتدروم
یم رارق دهد ،یئلاو و یربنق(
1400 : 169 ) شور . یسانش نوسنفتسا هب
اج ی لابند ندرک شور هزادنا یارب درادناتسا یاهرازبا و اه یریگ
یگژیو یاه دارفا ،اه
1. Q-sort
تکراشم یم راداو ار هدننک هتفای ای و هبرجت دنک
یاه ار دوخ یملع ناونع
دیامن .
هعلاطم نیا رد ارب
ی رعت ی ف اهروتکاف دادعت یی
ارب هک ی لحت ی ل اهن یی اب ی د لمعلاروتسد زا ،دنوش ظفح اه
ی پ ی داهنش طسوت هدش
نوارب (1
1996 پ ) ی ور ی دش هک اب لماوع نآ رد ی
د لماع راب ود لقادح ی
( دنشاب هتشاد مهم
±0.48 رد
0.01 p <
و رادقم و ،) ی
هژ
اب ی د ا ز 1 رتشیب دشاب . لیلحت هیلوا یجورخ هفلؤم
ار لماع تشه دورو زا ناشن هجوتاب اما ؛تشاد
هب هکنیا اهنت لماع هس ی
ک راب
لماع ی لباق هجوت دندرک هئارا ار
؛ د لماع جنپ ی
رگ ارب ی لماع شخرچ ی
راو شخرچ اب هک دندش باختنا ی
سکم .دش ماجنا
لودج 3 . هرازگ هنیمز رد شهوژپ یاه ثأت
ی ر رک یرگشدرگ رب انو
1 هلصاف تلع هب ییارگدرف یعامتجا یراذگ
یراودیما حطس شهاک و 19
رخ تردق شهاک ی
د 37
هب نداتفارطخ ییاذغ تینما
2 یتنرتنیا لغاشم دادعت شیازفا 20
ازفا ی ش ور ی ندروآ اک لغاشم هب ذ
ب 38
یتشادهب یاهدنامسپ شیازفا
3 قنور نتفرگ یتنرتنیا تلاوصحم شورف 21
شهاک نایرتشم شهاک( نارگشدرگ دادعت دیدش
ناروتسر یروخاذغ و اه )یلحم یاه
39 بزا ی ن نتفر یمسرریغ لغاشم
4 اهرازبا و عبانم هب بسانم یسرتسد شهاک
تیلاعف ماجنا تهج هرمزور یاه
22 یعیبط عبانم بیرخت شهاک
40 یاهزاین همه هب ییوگخساپ مدع
نارگشدرگ
5 یمسر شزومآ رد للاتخا
( زومآ ش شرورپو هاگشناد و )اه 23
هاگراک زا یضعب یلیطعت یلحم کچوک یاه
41 للاتخا رد لاناک یاه تاکرادت و عیزوت
6 همیب قح تخادرپ رد ناوت مدع 24
یرگشدرگ یتامدخ شخب زا هیامرس جورخ 42
ا ازف ی کمک هب اکتا ش یتلود یاه
7 هجرد شیازفا اعر
ی ت ندرک تشادهب
یمومع 25
رباربان شیازفا یتیسنج ی
43 یاهرهش هب ترجاهم شیازفا گرزب
رت
8 مدرم یناور تینما شهاک 26
دیدج یدمآرد عبانم دیدش شهاک 44
لااک و هیلوا داوم تمیق شیازفا یاه
یدیلوت
9 یراکیب خرن شیازفا 27
و( هقطنم رد یداصتقا تلادابم مجح شهاک عطق ندش )نیمأت هریجنز 45
شخب تادیلوت شهاک انص
ی ع تسد ی
10 دمآرد لداعتمان عیزوت 28
دوس شهاک هدمع
شورف اه 46
یلحم تکراشم نازیم شهاک
11 همیب عطق 29
یعامتجا دامتعا شهاک 47
ناگوان تیلاعف شهاک لمح
لقنو
یمومع
12 شناد شزومآ تیفیک حطس شهاک -
،نازومآ 30
تلود هب تبسن یمومع دامتعا شهاک 48
تصرف شهاک یلغش یاه
13 رس شهاک هیام
شخب رد یراذگ یاه
تامدخ فلتخم 31
تفایرد تهج طاسقا تخادرپ ییاناوت دیدش شهاک دمآرد حطس شهاک لیلد هب تلایهست 49
ناییاتسور هب یفاک تامدخ هئارا مدع
14 دادعت شهاک هدرخ
شورف اه ( بزا ی ن نتفر
)تقوم لغاشم 32
)اهدیدزاب و دید شهاک( یعامتجا تلاماعت شهاک 50
حطس شهاک سپ
اهراوناخ زادنا
15 یمومع یتملاس رب ریثأت 33
یگدنز کبس رد رییغت 51
راوناخ دیرخ تردق شهاک
16 هدنیلاآ شهاک تسیز یاه
یطیحم 34
شزومآ هنیزه شیازفا و یشزومآ کرحت شهاک نیلانآ 52
تامدخ هب اهراوناخ رباربان یسرتسد یتشادهب
17 جاور هناگیب یزیتس دامتعا شهاک و
متجا هبیرغ هب یعا اه
35 یهافر تاناکما هب یسرتسد رد یرباربان
53 کسیر شهاک یریذپ
18 یناور ساره حطس نتفرلااب 36
هدرخ تادیلوت شهاک )یلحم تادیلوت( یشورف
54 هداوناخ رد نانز تیلوئسم راب شیازفا
1. Brown
هتفای اه و ثحب
درم نامتفگ هعماج هیلک ،داد ناشن رضاح شهوژپ یفیصوت جیاتن و
لهأتم دندوب . نامه روط لودج رد هک 5
زین لباق هدهاشم
،تسا نیب نامتفگ هعماج ینس رظن زا 35
ات لاس 48 لاس حطس رد یداوس یاراد اهنآ تیرثکا تلایصحت ظاحل هب و هدوب
،نینچمه .دندوب ملپید نامه
روط یم هدهاشم هک یرگشدرگ شخب زا نامتفگ هعماج دمآرد تیبلاغ دوش
تسد هب یم آ ریاس .دی
یاهاتسور کیکفت هب نامتفگ هعماج اب طبترم یفیصوت جیاتن هعلاطمدروم
لودج رد 4
لباق هدهاشم .تسا
لودج 4 . یگژیو تیعمج یاه هنومن ی
