يولع ههبنهبهود- /دهبش هبگشناد /يكشزپ روشناد يشهوژپرویرهش۹2 لبس /نتسیبهربوش /016
روشناد يكشزپ
يملع همانهامود -
يشهوژپ
دهاش هاگشناد لاس متسیب - هرامش 601
رویرهش 6931
تفایرد : 23 /5 /
2433/ /721: اهحلاصا نیزخآ 24332433/ /731 :شزیذپ
ذیرسیس ُ رًَارً ٍ ٍورکیه يهزه زیَجت ِسیاقه صخاض وب زٌگٌه وً شَه د یذبی دوکلوع یاّ
یّاگطیاهزآ گ زب
:ناگدىسیوو یش
او نایلقاضر هسح دیجم ،1
یتسعروپ
2
دیس ،*
یوسوم ارهز دمحم ،3
یوامحر یفص
2رف یترصو دیهاو ،
1
1
ٜٚشٌ ذؿسا یػبٙؿسبو یٛجـ٘اد .
ٓػ
،یػبٙؿ ذحاٚ
ّْٛػ ،یییٚساد ٜبٍیـ٘اد
داصآ ،یٔمیػا
،ٖاشٟت
ٖاشیا 2.
ٜٚشٌ سبیدبتػا تؼیص
،یػبٙؿ
ٜذىـ٘اد
ّْٛػ
،ٝیبپ
ٜبٍـ٘اد
،ذٞبؿ
،ٖاشٟت
ٖاشیا
3
ٓػ ٚ یطِٛٛوبٔسبف ٜٚشٌ سبیدبتػا . ذحاٚ ،یػبٙؿ
ّْٛػ
،ییٚساد
ٜبٍـ٘اد داصآ
،یٔمػا
،ٖاشٟت
ٖاشیا * :َٛئؼٔ ٜذٙؼیٛ٘
ٗؼح ذیجٔ
یتضػ سٛپ E-mail:[email protected]
ُذیکچ
ِهذقه ٍ فذّ
: ذیلَت
ٍ فرصه یتعٌص بً
ًَ
ٍ تاررٍرکیه ذیعکا
سٌگٌه ببظ ػیاسفا ضبوت ىبعًا بب
ًآ بْ
ُذؼ تظا . رد يیا
،ػٍّصپ عیزَت یتعیز سٌگٌه رد تفبب یذبک غَه گرسب ب
ِ لببًد سیَجت يهسه ررّ
ٍد
ُزاذًا ُرر یریگ ذؼ
؛
،يیٌچوّ
رثا بًْآ رب تعرظ ػیاسفا ىذب ىزٍ
ٍ ىَرهزآ دررکلوع یذربک غَره برّ
یظررب ذؼ .
دسَه ٍ شٍ
ّ ا:
غَه یبّ
گرسب رً
زا داصً
ربتعیٍ
رّ
ٍد
ِتفّ
کی ربب ب
ِ تذره ُدربرْچ ِرتفّ
يیزَرت
ٍ
ًَبً
بی
ُررٍرکیه ذیعکا ( سٌگٌه μg/kg 100 ار ) ب
ِ ترَص یذلجریز رد
ٍُرگ یبرّ
رلتخه ترفبیرد ذرًدرک .
ًَِوً
ىَخ
ِب نیقتعه رَط زا
بلق غَه ( بّ
5
= رد )n ىبهز یبّ
ِببؽه
ِتفرگ ذؼ . ىاسیه سٌگٌه وً
ًَِ
ترفبب
یذبک غٍر ِب ICP-MS يییعت ذؼ . حطظ یهرظ يیئتٍرپ
،مبت
،يیهَبلآ یلیب يیبٍر
ٍ نیسًآ یبرّ
طًاررت
زبًشٍرذیّد تبتکلا ،زبٌیهآ
ٍ يیلبکلآ زبتبفعف
ِب کوک
ُبگتظد رسیلابًآ کیتبهَتا يییعت ذًذؼ
جیاتً
: تعرظ ػیاسفا ىزٍ
ىذب رد غَه
ٍُرگ یبّ
ًَبً
عیرظ رت
ٍ
ٍُرگ رد رکیه
ٍ رتذٌک زا لرتٌک
( 05 /
>0 )p دَب .
،عیزَت عوجت
ٍ کبپ یزبظ یتعیز سٌگٌه زا تفبب ٍُرگ بب تاررًَبً ٍُرگ رد ذبک
تاررٍرکیه تٍبفت
تؼاد . یلیب ،يیهَبلآ ،مبت يیئتٍرپ ىاسیه رّ رد مرظ زبتبفعف يیلبکلآ تیلبعف ٍ يیبٍر
نیسًآ تیلبعف ٍ ػیاسفا ٍُرگ ٍد بتکلا ٍ زبٌیهآ طًارت یبّ
د ت ػّبک ٍُرگ ٍد رّ رد زبًشٍرذیّ
تفبی
( 05 / 0 p<
.)
ِجیتً
یویگ :
ًَبً يهسه سیَجت
ٍ تاررٍرکیه ذیعکا
یذربک تفبب رد سٌگٌه عوجت ِب سٌگٌه رجٌه
یره .دَرؼ
ذیعکا تیصبخ یگذٌٌک
یَق رّ
ٍد کها ٍ ُرر نیسرًآ یرخرب بب تارر يیا لبصتا ىب یره یذربک یبرّ
ذرًٌاَت
بیظآ یلصا لهاَع یؼبً یذبک یبّ
ذٌؼبب تارر يیا زا .
یذیلی ىاگژسٍ
: ذیعکا
،تاررًَبً ،سٌگٌه صخبؼ ،تاررٍرکیه
یذبک درکلوع یبّ
يولع ههبنهبهود- /دهبش هبگشناد /يكشزپ روشناد يشهوژپ رویرهش۹2 لبس /نتسیبهربوش /016
ِهذقه
َٛلحٔ ذیِٛت ٜصٚشٔا ،فّتخٔ تاسرٛ٘ب٘ یٚبح یبٞ
ٝتفبی ٖبٟج حغػ سد یدبیص ؽشتؼٌ
صا تاسر ٗیا ؛تػا
غیبٙك ،یـیاسآ ْصاِٛ ذیِٛت بت ٝتفشٌ یٍتخٛػ ٖبٔسد یشتبث
ٓتؼیػ ،هیتػلا ذیِٛت ،یصبػ ٚ نبؿٛپ ،یسٛ٘ یبٞ
ٝث هی٘ٚشتىِا دبفتػا ،ٜدشتؼٌ سٛع
ٜ یٔ
( ذ٘ٛؿ 1 ذیؼوا .)
بٞذیؼوا صا یفّتخٔ عاٛ٘ا ٖبیٔ صا ضٍٙٙٔ
ٚ شپٛػ ،بٞذیؼوا
ٝث
ٖاٛٙػ
ٜذٙٙوذیؼوا
سد یٛل
َٛلحٔ ذیِٛت عٛٙتٔ یبٞ
،یتؼٙك یضّف ذیؼوا ٗیا ؛ذ٘ساد اس ٜدبفتػا دسٛٔ ٗیشتـیث
ٝث
ٖاٛٙػ ؾیاضفا
ٜذٙٞد یتخػ یبٞطبیِآ دلاٛف
ٚ ؾیاضفا -
تٔٚبمٔ ٜذٙٞد یبٞطبیِآ
فّتخٔ
سد
ُثبمٔ
یٌدسٛخ
ٝث
بٟ٘آ
ٜدٚضفا یٔ
دٛؿ . ذیؼوا تاسرٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘
ضٍٙٙٔ
سد
تؼٙك
،یشتبث ذیِٛت تخبػ
ً٘س یبٞ
ٚ یتؼٙك
ً٘س
ٜدبفتػا ٛتبت یبٞ
یٔ
( ذ٘ٛؿ 2
ٜٚمػ ؛) ذیؼوا ،ٗیاشث
ٝث ضٍٙٙٔ
ُٕىٔ تؼیِبتبو ٖاٛٙػ تخٛػ
،بٞٚسدٛخ سد
ٜدبٔ تیوشت تجبح
غیبٙك ،MRI
یصبػٚساد ٚ
ِٛوبٔسبف یطٛ
ٜدبفتػا بٞسٛؼٙػٛیث تخبػ یاشث یٔ
دٛؿ
( 3 تجػ تاسر ٗیا ٜدشتؼٌ دشثسبو ؛) ٖبٔص تذٔ بت ٜذؿ
ٓٞ ٚ غیبٙك سد ُغبؿ ٖاشٌسبو یاشث ٓٞ بٟ٘آ بث عبٕت ؾیاضفا ٝؼٔبج داشفا ْٕٛػ یاشث ( ذثبی
4 .) تیوشت یبٞ
ٛ٘ب٘
ییبٞشیثأت ذ٘سدبل ییبیٕیؿٛىیضیف فاٛخ شییغت ُیِد ٝث ةّٛغٔب٘
سد اس غػ حٛ
ْاذ٘ا فّتخٔ
،بٞ
تفبث
،بٞ
َّٛػ بٞ
یِّٛػشیص حٛغػ یتح بی ٚ
ٗیئتٚشپ بٞ
( ذٙٙودبجیا 5
.)
یذٕٙـ٘اد
ْب٘ ٝث نبجاس
ٝث 1
دٛجٕو تبػمعا دٛجٛٔ
ٜسبثسد یٕػ سبثآ تیوشت
ٝث ٚ ضٍٙٙٔ یٚبح یبٞ
فٛلخ
ْشف ٝث ضٍٙٙٔ ذیؼوا
MnO2
سد ظیاشؿ
In vivo
ٜسبؿا -
ٜدشو ( تػا 6 داذؼت ٝىٙیا ٕٗض ؛) ؾیبٔصآ
سد ٝو ییبٞ
ظیاشؿ
In vivo
تاسرٛ٘ب٘ یىیطِٛٛیث سبثآ یػسشث ٝث
ٝتخادشپ نذ٘ا سبیؼث ضی٘ ،ذ٘ا ( ذ٘ا
7 .)
( یتفبث غیصٛت ؾجٙػ
Biodistribution
یتفبث غٕجت ،)
(
Bioaccumulation
نبپ ٚ ) (یتفبث یصبػ
Bioclearance
ٗیا )
ٜصاذ٘ا .ذ٘ساد ی٘اٚاشف یدشثسبو تیٕٞا ،ٖذث سد تاسر -
شیٌ
قخبؿ ی
َٚاذتٔ صا یٔشػ یبٞ
ؽٚس ٗیشت یبٞ
تیوشت یٕػ سبثآ یثبیصسا شث تاسرٛ٘ب٘ ٚ فّتخٔ یبٞ
1- Rajak
ٖٛٔصآ ٗیا .تػا ٖذث قخـٔ بٞ
سد َمتخا ٜذٙٙو
ْاذ٘ا دشىّٕػ تیػآ ٚ بٞ
ٝث بٟ٘آ شث دساٚ یِّٛػ یبٞ
َبج٘د
تیوشت بث عبٕت ( ذٙتؼٞ تاسرٛ٘ب٘ ٚ یٕػ یبٞ
8 ،ذجو .)
ٟٓٔ
ٝو تػا یٔاذ٘ا ٗیشت نبپ
تیوشت ٗیا یصبػ بٞ
صا اس
دٚسٚ صا غپ ٖذث
ٜذٟػشث ٖذث ٝث بٟ٘آ یػسشث ازِ ٚ دساد
قخبؿ فبخ یتیٕٞا یاساد ْاذ٘ا ٗیا دشىّٕػ یبٞ
تػا ( 9 .) ٚد هیطِٛٛیضیفِٛٛتبپ سبثآ ٝؼیبمٔ ٜصٚشٔا
صا ٖذث شث تیوشت هی تاسرٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘ فّتخٔ ٜصاذ٘ا
ٝٙیٔص
ٛٙىتٛ٘ب٘ ّٓػ سد یـٞٚظپ ٗیٛ٘ یبٞ
تػا یطِٛ
( 10 ؾٞٚظپ ٗیا ؛)
ُىؿ تاذٞبـٔ ٗیا عبػاشث بٞ
ٝتفشٌ
-
تیوشت صا یخشث ٝو ذ٘ا یسبثآ یاساد ٛ٘ب٘ دبؼثا سد بٞ
ْاذ٘ا شث ةّٛغٔب٘
يسضث دبؼثا سد یِٚ ،ذٙتؼٞ ٖذث یبٞ
شت
چیٞ
ٖبـ٘ دٛخ صا یثّٛغٔب٘ بی یٕػ شثا ٌٝ٘ٛ
یٕ٘
ذٙٞد
( 11 غٕجت ٝؼیبمٔ ٝث ؾٞٚظپ ٗیا سد عبػا ٗیا شث ،) ٚ
( ضٍٙٙٔ ذیؼواٛ٘ب٘ ٚ ٚشىیٔ ٜصاذ٘ا ٚد سبثآ شث )MnO2
ٝتخادشپ یذجو تفبث
ٜذؿ ٚ تظّغ ُٔبػ ٚد ٖٛچ ،تػا
ٛ٘ب٘ ٜصاذ٘ا ٖذث شث بٟ٘آ صا یؿب٘ یبٞذٔبیپ شث تاسر
ٓیٕلت ،ذ٘شثؤٔ
ٝتفشٌ
،تثبث تظّغ هی ةبخت٘ا بث بت ذؿ
ذیؼوا صا ٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘ ٜصاذ٘ا ٚد سبثآ ٝؼیبمٔ ٝث ظمف شث ضٍٙٙٔ
ٝتخادشپ ٖذث .دٛؿ
سبثآ فٛلخسد ٝو یشٍید فبخ یٌظیٚ
in vivo
ٜسبؿاذیبث ٖآ ٝث ٖذث شث تاسرٛ٘ب٘
ٗیا ٝو تػا ٗیا ،دشو
یٔ تاسر یسبثآ صٚشث ثػبث فّتخٔ دٛجٛٔ ٚد سد ذٙ٘اٛت
سبثآ ذلبف ،ٗٞآ ذیؼواٛ٘ب٘ ٕٝ٘ٛ٘ یاشث ؛ذ٘ٛؿ تٚبفتٔ
ؽٛٔ سد یٕػ ( دٛث هچٛو یبٞ
12 ؽٛٔ سد یِٚ ،)
بث ،يسضث ( ذؿ یٕػ سبثآ صٚشث ثػ
13 یػسشث ازِ ؛) یبٞ
ظیاشؿ سد تاسرٛ٘ب٘ سبثآ
in vivo
ٚ تمىـٔ
یٌذیچیپ بث ؾٞٚظپ ٗیا سد ؛دساد اس دٛخ فبخ یبٞ
ؽساضٌ ٝث دبٙتػا
Lasagna-Reeves
َبػ سد ؾ٘اسبىٕٞ ٚ
2010
ٖبـ٘ ٝو
ٝث تاسرٛ٘ب٘ ٜذٕػ ذ٘داد ٚ ضیٛجت َبج٘د
َبحع ٚ ذجو ظػٛت ٖٛخ ؽدشٌ ٝث دٚسٚ
ٝتؿادشث -یٔ
تفبث ٚ ذ٘ٛؿ سد ضغٔ ٚ تّل ،ٝیّو ،ٝیس ذٙ٘بٔ یشٍید یبٞ
ذ٘سادساشل تاسرٛ٘ب٘ یتفبث غٕجت شظ٘ صا یذؼث ُحاشٔ
( 14
ٓیٕلت ،)
ٝتفشٌ
ٝث بت ذؿ ٚ تثبث یتظّغ ضیٛجت َبج٘د
ٝث ٗٔضٔ
ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘ صا ٝتفٞ ٜدسبٟچ تذٔ
يولع ههبنهبهود- /دهبش هبگشناد /يكشزپ روشناد يشهوژپ رویرهش۹2 لبس /نتسیبهربوش /016
صاذ٘ا ظػٛت ذجو شث بٟ٘آ سبثآ ٝؼیبمٔ ٝث ضٍٙٙٔ
ٜ یشیٌ
قخبؿ َٛع سد يسضث ؽٛٔ سد ذجو دشىّٕػ یٔشػ یبٞ
ٝتخادشپ تذٔ ٗیا .دٛؿ
شٍ ٍ دسَه اّ
زٌگٌه ذیسیس تس ر توشؿ صا ضٍٙٙٔ ذیؼوا یلابث فّٛخ بث ٜسرٚشىیٔ
( نشٔ
MERCK
یساذیشخ ٖبِٕآ )
ٜسرٚشىیٔ دبؼثا .ذؿ
ذیؼوا ضٍٙٙٔ
دسٛٔ
ٜدبفتػا سد
ٗیا ؾٞٚظپ 3 شتٔٚشىیٔ
( دٛث 15 رٛ٘ب٘ .)
ٜس ذیؼوا ضٍٙٙٔ
ٝث ؽٚس
Hydrothermal
procedure
بث یٕو شییغت ٗیٕٞ صا ٜدبفتػا بث ٚ
تؼیص ٜٚشٌ سد ضٍٙٙٔ ذیؼوا تاسرٚشىیٔ
ٜبٍـ٘اد یػبٙؿ
دٚذح سد یدبؼثا یاساد تاسر ٗیا ؛ذ٘ذؿضتٙػ ذٞبؿ 25
بت 85 ( ذ٘دٛث شتٔٛ٘ب٘
16 .)
زٌگٌه ذیسیس ُ رًَاً تخاس شٍ
ذیؼوا ٜسرٛ٘ب٘ ٝیٟت یاشث اذتثا ،ضٍٙٙٔ
20 یّیٔ
شتیِ
KMnO4
( 0 / 2 یّیٔ
سلاٛٔ
) بث 16 یّیٔ
شتیِ
MnO4
( 0 / 125
یّیٔ
سلاٛٔ
)
ٝث تذٔ
5
ٝمیلد بث
ٓٞ
طّٛخٔ
؛ذ٘ذؿ طّٛخٔ
ییبٟ٘
ٝث
ٓیمتؼٔ سٛع
ٝث
ُخاد هی
ٚموٛتا
ُیتػا بث
ؾؿٛپ
ّٖٛفت
ُمتٙٔ
ٚ
ٝث تذٔ
16 تػبػ سد یبٔد 160
ٝجسد یت٘بػ داشٌ
یساذٍٟ٘
ذؿ ٚ غپػ
َٛلحٔ
ُكبح
سد یبٔد قبتا دشػ ذؿ .
َٛلحٔ
ٜٟٛل یا
ً٘س
،ُكبح
غٕج یسٚآ ٚ بث ةآ شغمٔ
ٚ
َٛ٘بتا
ٝػ
ٝجتشٔ
ٝتؼؿ ٚ
ظػٛت
ٖبیشج یاٛٞ
بث یبٔد 80
ٝجسد یت٘بػ داشٌ
ٝث
تذٔ
12 تػبػ هـخ ذؿ . تاسرٛ٘ب٘ ٜصاذ٘ا
ُكبح ٝث
هٕو حٛىػٚشىیٔ
ی٘ٚشتىِا
ٖبیٔ
25 بت 85 شتٔٚشىیٔ
ٗییؼت ذؿ
.
شٍ
ْت
ِی لَلحه ىَیسًاپسَس ُ رًَاً زس یقی زت
ٍ
ُ رٍوکیه ذیسیس
زٌگٌه
ٜسرٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘ تیِمح ٖاضیٔ ٝىٙیا ٝث ٝجٛت بث یاشث ،تػا ٓو ةآ سد ضٍٙٙٔ ذیؼوا
ٝیٟت
َّٛحٔ
ٖٛیؼ٘بپػٛػ
،تاسرٚشىیٔ بی ٛ٘ب٘
اذتثا هیشٞ
صا تاسر
بث تظّغ 100
ْشٌٚشىیٔ
سد شتیِٚشىیٔ
ٗیِبػ سد
َبٔش٘
ُح ذ٘ذؿ .
ٖٛیؼ٘بپػٛػ ؾیپ ُكبح یبٞ
صا كیسضت
ظػٛت سٛتبىی٘ٛػ
ٝث تذٔ
30
ٝمیلد
ٝىی٘ٛػ
ٝث غپػ ٚ -
ؽٛٔ ٝث یذّجشیص تسٛك كیسضت بٞ
ذ٘ذؿ .
باختًس زٍد
ٜدٚذحٔ
ٜصاذ٘ا تاسر
ٛ٘ب٘
ٚ تاسرٚشىیٔ
ضٍٙٙٔ ذیؼوا
ٝث
ٝتفشٌسبو سد ٜذؿ ؾٞٚظپ ٗیا
بث ؾٞٚظپ
1ٛی ٚ
ؾ٘اسبىٕٞ
َبػ سد 2011 تػا ٝثبـٔ
( 17 )؛
بٟ٘آ
ٝث
َبج٘د
ضیٛجت یبٞصٚد 05
/ 0
، 5 / 0
، 5 ٚ 50
ْشٌٚشىیٔ
صا عٛ٘
قٛف فیشظ (
Ultrafine-Particle
) بث یشغل دٚذح 5 / 2
شتٔٚشىیٔ
صا ذیؼوا ضٍٙٙٔ
ٝث تذٔ
1 تػبػ
ٝث ظیحٔ
تـو
َّٛػ یبٞ
یذجو ٚ
،یٛیّو ظمف سد صٚد 50
ْشٌٚشىیٔ
صا
ٗیا
،ٜسرٛ٘ب٘
یتاشییغت ةّٛغٔب٘
اس سد
ٖاضیٔ
تیوشت
ٞ یب یٚبح
ٖظیؼوا
َبؼف (
Reactive oxygen
species
)،
ٖٛیتبتٌّٛ
(
Glutathione
)
ٚ
ٖاضیٔ
یبٞذ٘ٛیپ
یضشػ ٖبیٔ
DNA
( ٗیئتٚشپ بث
DNA-protein crosslinks
)
سد
ٗیا
َّٛػ بٞ
ٜذٞبـٔ
ذ٘دشو ( 17 ) ،ؾٞٚظپ ٗیا سد ازِ
صٚد 100
ْشٌٚشىیٔ
/
ْشٌّٛیو
ٖصٚ
ٖذث ؽٛٔ
ٝث بٞ
ٖاٛٙػ
٘ب٘ صا یضیٛجت صٚد تاسرٚشىیٔ ٚ ٛ
ذیؼوا ضٍٙٙٔ
ةبخت٘ا -
ذؿ . تاًسَیح
ؽٛٔ
یبٞ
ش٘ یٞبٍـیبٔصآ يسضث داظ٘
سبتؼیٚ
ٖصٚ بث
±15 125
ْشٌ
یساذیشخ تب٘اٛیح ؽسٚشپ ضوشٔ صا ٜذؿ
ٜدبفتػا ؾٞٚظپ ٗیا سد ٖاشٟت ٜبٍـ٘اد یٞبٍـیبٔصآ -
ذ٘ذؿ .
ٝجسد تساشح ظیحٔ
سد
ٖبٔص ؾیبٔصآ 25 ٝجسد
یت٘بػ داشٌ
دٛث . ظیاشؿ یسٛ٘
آ ٜبٍـیبٔص 12
تػبػ
یىیسبت
ٚ 12 تػبػ ییبٙؿٚس
ٓیظٙت
ٜذؿ دٛث . ةآ -ِِٝٛ
یـو
ٝث یشٟؿ ةآ ٖاٛٙػ
ی٘ذیٔبؿآ ؽٛٔ
بٞ
ٜدبفتػا -
یٔ
ٚ ذؿ ؽٛٔ
بٞ
ناسٛخ ظػٛت فٛلخٔ
ؽٛٔ
( یازغ
ٜدشـف )
ٝیٟت صا ٜذؿ توشؿ یٔبٟػ
ْاد عسبپ
ٝیزغت -یٔ
ذ٘ذؿ .
َُحً
ِیْت ،تاًسَیح اویت موس
یتفاب ًَِوً ٍ
ؽٛٔ
بٞ
ٝث
ٝػ
ٚ َشتٙو ٜٚشٌ
ٚد
ٜٚشٌ
ُٔبؿ یثشجت
تفبیسد
ٜذٙٙو
ٜسرٚشىیٔ
ٚ تفبیسد
ٜذٙٙو
ٜسرٛ٘ب٘
ٓیؼمت -
ٜٚشٌ ٚد صا هیشٞ ؛ذ٘ذؿ
،یثشجت
ُٔبؿ تفٞ
ٜٚشٌشیص ٚ
شٞ
ُٔبؿ ٜٚشٌشیص 5
ؽٛٔشػ
ٝث ٝو ذ٘دٛث
ٝث تیتشت بٟ٘آ
هی ٝتفٞ ٚد شٞ
ٝث سبث ٝتفٞ ٜدسبٟچ تذٔ
100 /ْشٌٚشىیٔ
1- You
يولع ههبنهبهود- /دهبش هبگشناد /يكشزپ روشناد يشهوژپ رویرهش۹2 لبس /نتسیبهربوش /016
٘ ٜسرٚشىیٔ ْشٌّٛیو
ٝث ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٛ٘ب تسٛك
كیسضت یذّجشیص ؽٛٔ .ذؿ
ٜٚشٌ یٔبٕت یبٞ
ٚد شٞ بٞ
هی ٝتفٞ
تؿاددبی بٟ٘آ ٖصٚ ٚ ٗیصٛت سبث غپػ ؛ذؿ
5 شػ
ٝث ٜٚشٌ شٞ صا ؽٛٔ
ظػٛت ٚ ةبخت٘ا ،یفدبلت سٛع شتا
(
Merck
) ؽٟٛیث .ذ٘ذؿ ؽٛٔ ٖٛخ ٕٝ٘ٛ٘
ٝث بٞ
سٛع
ٝتفشٌ بٟ٘آ تّل صا ٓیمتؼٔ
ؽٛٔ غپػ ٚ ذؿ بٞ
ٚ حیشـت
ٝث بٟ٘آ یذجو تفبث ( ُٔبو سٛع
In toto
ٝتؿادشث ) ٚ ٜذؿ
( دشػ َبٔش٘ ْشػ ظػٛت ّٝكبفمث -
4 یت٘بػ ٝجسد )داشٌ
ٜدادٛـتؼؿ
ٕٝ٘ٛ٘ ْشػ .ذؿ ؽٛٔ ی٘ٛخ یبٞ
صا غپ بٞ
ٝتخِ
بث ٜاشٕٞ ٚ یصبػاذج طٛفیشت٘بػ ظػٛت ٖٛخ ٖذؿ
ٕٝ٘ٛ٘
یذجو تفبث بت
ٖبٔص
ْبج٘ا ؾجٙػ سد یبٔد 20 -
ٝجسد
٘بػ یت داشٌ
یساذٍٟ٘
ذ٘ذؿ .
شٍ
ُزسذًس یویگ ىسزیه زٌگٌه
ًَِوً
یاّ
یتفاب
سد
ٗیا ؾیبٔصآ صا
ٜبٍتػد
ICP-MS
(
Inductively
Coupled Plasma-Mass Spectrometry system
َذٔ )
Agilent
HP 4500
(
Yokogawa Analytical Systems Inc., Tokyo,
Japan
ٜصاذ٘ا یاشث ،) یشیٌ
ضٍٙٙٔ
دٛجٛٔ
سد ػ
ٜسبل تفبث
ٜدبفتػا ذجو ذؿ
( 18 .)
َّٛحٔ صا 1000
PPM
ضٍٙٙٔ
(
Merck
)
ٝث
ٖاٛٙػ
َّٛحٔ
ٜدبفتػا دساذ٘بتػا ذؿ
( 19 .)
ُزسذًس صخاض یویگ یًَخ موس یاّ
ٜصاذ٘ا قخبؿ یشیٌ
ٜبٍتػد ظػٛت یٔشػ فّتخٔ یبٞ
Blood Chemical Analyzer
(
Vitalab Selectra E, UK
)
تسٛك
ٛجِآ ،ْبت ٗیئتٚشپ .تفشٌ
یّیث ،ٗیٔ
،ٗیثٚس
ٓیض٘آ ( صبتبفؼف ٗیِبىِا یبٞ
صاشفؼ٘اشت ٛٙیٔآ ٗی٘لاآ ،)ALP
( ( صاشفؼ٘اشتٛٙیٔآ تبتسبپػآ ،)ALT
تبتولا ٚ )AST
( طب٘صٚسذیٞد ؽٛٔ ٖٛخ ْشػ ٕٝ٘ٛ٘ سد )LDH
هٕو بث بٞ
تیو
ٜصاذ٘ا ظجتشٔ یبٞ
یشیٌ
.ذ٘ذؿ
ِیزجت ی اهآ لیلحت ٍ
ؽٛٔ ٖصٚ ٗیٍ٘بیٔ
ٛجٛٔ ضٍٙٙٔ ٖاضیٔ ،بٞ
تفبث سد د
قخبؿ صا هیشٞ شیدبمٔ ٚ یذجو ی٘ٛخ یبٞ
ٜصاذ٘ا یشیٌ
ظػٛت ،ٝتفٞ ٜدسبٟچ تذٔ یع ٜذؿ
ANOVA
ٖٛٔصآ ٚ
Tukey
ٜٚشٌ ٖبیٔ
ٝتفٞ یع فّتخٔ یبٞ
یبٞ
یٙؼٔ حغػ بث َشتٙو ٜٚشٌ بث ٝؼیبمٔ سد فّتخٔ
یساد
( 05 /
>0
ٝیضجت )p
ٝث جیبت٘ ٚ ُیّحتٚ
ٗیٍ٘بیٔ تسٛك
±
ٝئاساSEM
ٜذؿ .ذ٘ا اتً
جی 1 - شَه ىزٍ وییغت ىسزیه ِسیاقه اّ
ؽٛٔ ٖصٚ شییغت ٖاضیٔ ٝؼیبمٔ
ٝتفٞ ٜدسبٟچ یع بٞ
ٖبـ٘ ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ ٚ ٜسرٛ٘ب٘ ٗٔضٔ ضیٛجت داد
ؽٛٔ ٖصٚ ؾیاضفا تػشػ ٝو تفبیسد ٜٚشٌ ٚد سد بٞ
-
یٙؼٔ یتٚبفت ،ٜسرٛ٘ب٘ ٚ ٚشىیٔ ٜذٙٙو ( ساد
05 /
>0 سد )p
ؽٛٔ بث ٝؼیبمٔ
َشتٙو یبٞ
ٖبٔص سد .دساد فّتخٔ یبٞ
كیسضت تاسرٚشىیٔ
ذیؼوا
،ضٍٙٙٔ
ؾٞبو یٙؼٔ
ساد
( 05 /
>0
ٖصٚ ؾیاضفا تػشػ سد )p
ؽٛٔ
بٞ
سد اس
ٝتفٞ
سد ٓٞدسبٟچ ٚ ٓٞدصاٚد ،ٓٞد ،ٓتـٞ ،ْٚد یبٞ
یپسد َشتٙو ٜٚشٌ بث ٝؼیبمٔ
ُىؿ( تؿاد 1
كیسضت .)
تاسرٛ٘ب٘
تجػ ،ضٍٙٙٔ ذیؼوا ؾیاضفا
یٙؼٔ
ساد
( 05 /
>0 سد )p
شػ
ٖصٚ ؾیاضفا تػ ؽٛٔ
بٞ
ٝؼیبمٔ سد
یع ،َشتٙو ٜٚشٌ بث
ٝتفٞ
ُىؿ( ذؿ ٓٞدسبٟچ بت ٓٞد 1
؛)
ؽٛٔ ٖصٚ ٖبیٔ ،عبػا ٗیا شث تفبیسد یبٞ
ٚ ٛ٘ب٘ ٜذٙٙو
ٝتفٞ یع ،ضی٘ ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ
بت ْسبٟچ یبٞ
یٙؼٔ یتٚبفت ،ٓٞدسبٟچ ( ساد
05 /
>0
ٜذٞبـٔ )p
.ذؿ
ؽٛٔ ٖصٚ ؾیاضفا یّو ذ٘ٚس یػسشث بٞ
ٖبـ٘
یٔ
ٝو ذٞد
ٝث
ٝث ٖصٚ ؾیاضفا ذ٘ٚس ،تاسرٛ٘ب٘ ضیٛجت َبج٘د -ٓٞ
یٕ٘
سد ،دسٛخ یِبح
ٝتفٞ سد تاسرٚشىیٔ ضیٛجت ٝو
اس ؽٛٔ ٖصٚ ؾیاضفا یؼیجع ذ٘ٚس ،ٓٞدسبٟچ یٔشییغت ُىؿ( ذٞد 1
.)
ُىؿ 1.
شییغت ٝؼیبمٔ
ٖصٚ
ؽٛٔ
ٚشىیٔ ضیٛجت صا غپ بٞ
بی
تاسرٛ٘ب٘
ذیؼوا ضٍٙٙٔ
( 100
ْشٌٚشىیٔ
/ یو
ْشٌّٛ
ٖصٚ
ٖذث )
ٝث تذٔ
( ٝتفٞ ٜدسبٟچ 5
; .)n 05 /
>0 یٙؼٔ ،َشتٙو بث ٝؼیبمٔ سد*p تػا ساد
.
يولع ههبنهبهود- /دهبش هبگشناد /يكشزپ روشناد يشهوژپ رویرهش۹2 لبس /نتسیبهربوش /016
05 /
>0 سد#p
ٝؼیبمٔ
بث
ٚشىیٔ
تاسر ذیؼوا
،ضٍٙٙٔ
یٙؼٔ
ساد تػا .
2 -
ُزسذًس تفاب د زٌگٌه عوجت ىسزیه یویگ اّ
غٕجت تجػ ،ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ ٚ ٜسرٛ٘ب٘ ضیٛجت
ُثبل یٙؼٔ ٚ ٝجٛت د
ؽٛٔ یذجو تفبث سد ضٍٙٙٔ یسا بٞ
ؽٛٔ سد ذجو تفبث سد ضٍٙٙٔ یؼیجع ٖاضیٔ .ذؿ یبٞ
ٝتفٞ یع َشتٙو دٚذح سد ٚ تثبث ،فّتخٔ یبٞ
01 /
±0 1 / 0
ٖاضیٔ .تػا یذجو تفبث ْشٌ/ْشٌٚشىیٔ
غٕجت ضٍٙٙٔ
سد تفبث ذجو سد ضیٛجت صا غپ ٜٚشٌ ٚد شٞ
ٜسرٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘
ذیؼوا ضٍٙٙٔ
ٝث ْٚد ٝتفٞ صا سٛع
ؼٔ
یٙ
( یساد 01 /
>0 تجؼ٘ )p
تفبی ؾیاضفا ٝیبپ تِبح ٝث
ظفح ٓٞدسبٟچ ٝتفٞ شخآ بت ؾیاضفا ٗیا ٚ
ُىؿ( ذؿ 2
.)
ٝث یذجو تفبث ضٍٙٙٔ ٖاضیٔ
هی ٝتفٞ ٚد شٞ كیسضت ٓغس سبث
یع ٚ ذیػس تثبث یذح ٝث ْٚد ٝتفٞ صا غپ ٜسرٚشىیٔ
ٝتفٞ
ٖاضیٔ بٔا ؛ذ٘بٔ تثبث ساذمٔ ٖبٕٞ سد یذؼث یبٞ
جو تفبث ضٍٙٙٔ
ّٝحشٔٚد یـیاضفا ،یذ
ٝث اس یا َبج٘د
ٝتفٞ یع ،تاسرٛ٘ب٘ كیسضت
ٖبـ٘ فّتخٔ یبٞ
ُىؿ( داد
2 ) . تفبیسد ٜٚشٌ سد یذجو تفبث ضٍٙٙٔ ٖاضیٔ
ٜذٙٙو
ٝتفٞ یع تاسرٚشىیٔ
ٝث ٓـؿ ٚ ْٚد یبٞ
یٙؼٔ سٛع ساد
( 01 /
>0
ٝتفٞ یع یِٚ ،دٛث تاسرٛ٘ب٘ صا شتـیث )p
یبٞ
و تفبث ضٍٙٙٔ ٖاضیٔ ،ٓٞد ٚ ٓتـٞ
ٜٚشٌ سد یذج
ٝث تاسرٛ٘ب٘
یٙؼٔ سٛع ( ساد
01 /
>0 ٜٚشٌ صا )p
.ذؿ شتـیث ،تاسرٚشىیٔ
لکض 2 . شَه یذبی تفاب زٌگٌه یاّوییغت ىسزیه ( اّ
5
= اب ِسیاقه د زٌگٌه ذیسیس تس رًَاً ٍ ٍوکیه زیَجت لابًذب )n
قی زت زس صیپ ىآ ىسزیه .
یذبی تفاب زٌگٌه ىسزیه تس رًَاً ٍُوگ اب تس رٍوکیه ٍُوگ د فلتخه یاّزٍ د
ذیسیس
زٌگٌه یٌعه تٍافت یس سد ( سد
05 /0
>
.تسس )*p
3 - صخاض یهوس حطس یاّوییغت ِسیاقه یاّ
ِب فلتخه ذیسیس ُ رٍوکیه ٍ ًَاً زیَجت لابًد
زٌگٌه فلس - زسذًس ُ يیئتٍوپ ىسزیه یویگ یهوس یاّ
یبٞشییغت ٝؼیبمٔ
ٗیئتٚشپ
ْبت ٚ
ٗیٔٛجِآ ٖٛخ ْشػ سد
ؽٛٔ
ٚ ٚشىیٔ ٗٔضٔ ضیٛجت صا غپ ٝتفٞ ٜدسبٟچ یع بٞ
َٚذج سد ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٛ٘ب٘
1
ٝئاسا
ٜذؿ ٖاضیٔ .تػا
ٝث یٔشػ ْبت ٗیئتٚشپ
ٝث ٜسر ٚد شٞ ضیٛجت َبج٘د سٛع
یٙؼٔ
( ساد 05 /
>0 ؾیاضفا )p
.تفبی تاسرٛ٘ب٘ شیثأت ٖاضیٔ
رٚشىیٔ ْشف بث ٝؼیبمٔ سد ٗیئتٚشپ حغػ ؾیاضفا شث تاس
یِبحسد ،تػا شتـیث ،َٚا ٝتفٞ ؾؿ یع ،ْبت یع ٝو
ؾیاضفا شث ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ شثا ،شخآ ٝتفٞ ؾؿ ٖاضیٔ .تػا ٖآ ٛ٘ب٘ ْشف صا شتـیث ،ٖٛخ ْبت ٗیئتٚشپ حغػ
ٝث ضی٘ ٖٛخ ْشػ ٗیٔٛجِآ ؾیاضفا ،ٜسر ٚد شٞ ضیٛجت َبج٘د
يولع ههبنهبهود- /دهبش هبگشناد /يكشزپ روشناد يشهوژپ رویرهش۹2 لبس /نتسیبهربوش /016
یٙؼٔ
( ساد 05 /
>0
ٖبـ٘ اس )p
.داد ٚ ٚشىیٔ سبثآ ذ٘ٚس
حغػ شث بٟ٘آ سبثآ ٝث ٝیجؿ ضی٘ شیغتٔ ٗیا شث تاسرٛ٘ب٘
.تػا ٖٛخ ْبت ٗیئتٚشپ
لٍذج 1.
ِسیاقه یاّوییغت موس يیهَبلآ ٍ مات يیئتٍوپ
ىَخ شَه یاّ
تفای د
ُذٌٌی
ًَاً
ٍ
ُ رٍوکیه ذیسیس
زٌگٌه
( 100 موگٍوکیه /
ىزٍ
،ىذب وّ
ٍد
ِتفّ
کی اب )
ِب تذه
ُد اْچ فّ
ِت د
ِسیاقه اب
ٍُوگ ( لوتٌی 5
= )n
( مرس مبت نیئتورپ حطس
)g/dL )g/dL( مرس نیهوبلآ حطس
هتفه لرتنک هورگ هرذوركیه هورگ هرذونبن هورگ لرتنک هورگ هرذوركیه هورگ هرذونبن هورگ 1 6/۰±1۰/1 6/۰±1۰/1 6/۳±1۰/1 2/۰±1۰/1 2/۰±16/1* 2/6±1۰/1* 2 6/۳±1۰/1 6/۸±16/1* 6/۷±1۰/1* 2/۰±12/1 ۳/۷±1۰/1* ۳/۸±1۳/1* ۰ 6/۰±1۰/1 6/۰±16/1# ۹/0±1۸/1* 2/6±16/1 ۳/۷±1۰/1*# ۰/۷±1۰/1* 6 6/۰±1۷/1 6/۹±1۸/1#* ۷/۹±1۷/1* 2/۰±1۸/1 ۳/۸±16/1* ۰±1۰/1* ۸ 6/۳±1۰/1 ۷/0±1۸/1#* 6/۳±1۰/1 2/6±1۷/1 ۳/۷±1۰/1*# ۳/0±16/1* 01 6/۰±1۰/1 6/6±16/1#* 6±1۰/1* 2/۰±1۰/1 ۳/۷±1۷/1* ۳/6±1۳/1* 02 6/۰±1۳/1 6/۳±1۰/1#* 6/6±1۰/1* 2/۰±12/1 ۳/۸±16/1* ۳/6±1۸/1* 0۰ 6/۳±1۳/1 6/۰±1۰/1#* ۷/2±16/1* 2/6±1۰/1 ۳/۰±1۸/1* ۳/۷±1۷/1*
*
ٜٚشٌ ٖبیٔ تٚبفت یبٞ
تفبیسد
ٜذٙٙو ذیؼوا ضٍٙٙٔ
بث َشتٙو ( 05 /
>0 ٚ )p ٖبیٔ تٚبفت#
ٜٚشٌ
تفبیسد
ٜسرٛ٘ب٘ ٜذٙٙو (
05 /
>0 )p
ب - یهوس یاّزاٌیهآ سًسوت تیلاعف یاّوییغت تیِبؼف ؾٞبو ثػبث ،ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ ضیٛجت
ٓیض٘آ بث ٝؼیبمٔ سد ٓٞدصاٚد ٝتفٞ سد ظمف ْشػ AST
َشتٙو ٜٚشٌ
( ذؿ 05 /
>0 یع ،ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٛ٘ب٘ .)p
ٝتفٞ
یٙؼٔ ؾٞبو تجػ ،ٓٞدصاٚد ٚ ْٚد یبٞ
ساد
( 05 /
>0 )p
تیِبؼف ضیٛجت .ذؿ ْشػ سد ٓیض٘آ ٗیا
ٓیض٘آ تیِبؼف ؾٞبو ثػبث ،ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ
ٓـؿ ٝتفٞ سد ٖآ ؾیاضفا ٚ شخآ ْسبٟچ ٝتفٞ یع ،ALT
تیِبؼف ؾیاضفا ،شخآ ٝتفٞ سد ظمف تاسرٛ٘ب٘ ضیٛجت .ذؿ
ٝث اس یٔشػ ٓیض٘آ ٗیا یٙؼٔ سٛع
( ساد 05 /
>0 )p
-یپسد
َٚذج( تؿاد 2
.)
لٍذج 2 .
ِسیاقه یغت نیزًآ تیلاعف یاّوی یاّ
ٍALT موسAST
ىَخ شَه یاّ
تفای د
ُذٌٌی
ُ رًَاً
ذیسیس زٌگٌه
ٍ
ُ رٍوکیه ذیسیس
زٌگٌه ( 100 موگٍوکیه /
ىزٍ
ىذب وّ
ٍد
ِتفّ
کی اب )
ِب تذه
ُد اْچ
ِتفّ
د
ِسیاقه اب
ٍُوگ لوتٌی
( 5
= )n نیزنآ تیلبعف
(AST
)U/L )U/L (ALT نیزنآ تیلبعف
هتفه لرتنک هرذوركیه هورگ هرذونبن هورگ لرتنک هرذوركیه هورگ هرذونبن هورگ
1 0۰6±06 0۹۸±2۳ 0۷6±2 ۰0±۰ ۰2±6 ۰۰±6
2 060±00 0۸0±06# ۳۸2±0۰* ۰2±۰ 61±۷ ۷۰±۹
۰ 06۸±0۰ 0۰6±0۹ 0۸2±0۸ ۰۸±۰ 2۳±۳#* ۰2±۰
6 0۰۸±0۸ 00۷±00 0۰۸±0۳ ۰6±۰ ۷۳±۷#* ۰۹±۰
۸ 0۰۹±22 000±00 061±0۸ ۰1±۰ ۳6±۰ ۰۰±۳
01 0۰۰±2۰ 02۰±0۸ 01۰±0۹ ۰۳±6 ۰0±۰ ۰۳±۰
02 06۰±20 ۹6±۹* 010±0۰* ۰۰±۰ ۰۳±۰ 66±6
0۰ 0۷۳±0۸ 0۸1±06 0۹2±0۰ ۰0±6 ۳۹±۳# ۷۷±۷*
* هورگ نایم توافت یاه
تفایرد هدننک دیسکا زنگنم اب ( لرتنک 55 /5
>
و )p هورگ نایم توافت# اب ونان
هرذورکیم ( 55 /5
>
)p
ج - وییغت یس وب یلیب ىسزیه یاّ
یهوس يیبٍ
ؾیاضفا ثػبث ،ضٍٙٙٔ ذیؼوا ٜسرٚشىیٔ ٚ ٛ٘ب٘ ضیٛجت یٙؼٔ
یّیث تظّغ ساد سد ٝتفٞ ٜدصاٚد یع ،ْشػ ْبت ٗیثٚس
( ذؿ َشتٙو ٜٚشٌ بث ٝؼیبمٔ
05 /
>0 ٖبػٛ٘ ُیِد ٝث .)p
