2322-3405 / © The author(s) Publisher: University of Isfahan
This is an open access article under the CC-BY-NC 4.0 License
10.22108/FAR.2023.136209.1945 20.1001.1.23223405.1401.14.4.2.4 Financial Accounting Research
E-ISSN: 2322-3405
Vol. 14, Issue 4, No.54, Winter 2023, P:1-28 Received: 26.12.2022 Accepted: 24.04.2023
Financial Accounting Research
Research Article
The Effect of Internal Audit Performance on Reducing Perceived Risk
Vahid Mennati: Assistant professor, Department of Accounting, Faculty of Management &
Accounting, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
Omid Barzegari: Masters of Auditing, Department of Accounting, Faculty of Management &
Accounting, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
Abstract
Theoretically, the Internal Audit function (IAF) is expected to help increase the company’s value by reducing risk. Therefore, we have tested this theory experimentally. This research was conducted with the aim of investigating the impact of internal audit performance on reducing perceived risk from the perspective of Chief Audit Executives (CAEs) and Chief Financial Executives (CFOs). We used a questionnaire to collect data and a multiple linear regression model was used to test the hypotheses. The statistical population of the research is all 620 companies listed in the Tehran Stock Exchange (TSE) & Iran Farabourse in 2021. The number of collected questionnaires was 198. Results showed that from the point of view of CAEs & CFOs of those companies, internal audit performance has a significant effect on reducing perceived risk. Also, risk reduction is greater when internal audit reports to the audit committee than when it reports to executives. However, from the point of view of CAEs & CFOs of those companies, applying quality assurance and improvement program standards (QAIP, Standard 1300) and using internal audit function as Management Training Ground (MTG), does not lead to more reduction of perceived risk.
Keywords: Internal Audit, Perceived Risk, Internal Audit Performance, Report to Audit Committee, Management Training Ground.
Introduction
Internal auditing is considered one of the main internal mechanisms of corporate governance. In the last decade, due to the increased focus on corporate governance in Iranian organizations, the establishment and use of internal auditing in Iranian companies have been highly
Corresponding author
considered. So, the establishment of the Internal Audit Function (IAF) in banks and credit institutions, insurance institutions, and companies listed in the Tehran stock exchange (TSE) & Iran Farabourse is required through the establishment of laws and regulations by the supervisory institutions.
According to the definition of internal auditing, internal auditing helps an
organization accomplish its objectives by bringing a systematic, disciplined approach to evaluate and improve the effectiveness of risk management, control, and governance processes (IIA,2016).
Therefore, theoretically, an internal audit is expected to help increase the value of the company by providing assurance and consulting services through risk mitigation. But in the real world, research is needed to provide supporting evidence for this theory.
Outside of Iran, some empirical evidence confirms this theory. For example, Carcello et al. (2018) have shown that internal audit performance reduces perceived risk. Also, the comprehensive research of the Association of Certified Fraud Examiners (ACFE) in 2022 titled " Occupational Fraud 2022: A Report to the Nations"
shows that the existence of an internal audit function in the organization plays an important role in detecting fraud and preventing it. This research shows that the average loss due to fraud in companies with an internal audit function was 100,000 $, while this figure was more than 150,000 $ in companies without an internal audit function. Also, the ACFE’s research has shown that organizations that did not have an internal audit function discovered fraud in an average of 18 months, while organizations with an internal audit function discovered fraud in an average of 12 months; with the earlier detection of fraud by internal auditors, the losses caused by fraud have been significantly reduced (ACFE, 2022).
However, few empirical researchers have examined the empirical evidence of risk reduction through the performance of internal auditing. And our review has not found any studies that have investigated this issue in Iran, so the current research was conducted to investigate the effect of internal audit performance on mitigating
perceived risk from the point of view of Chief Audit Executives (CAEs) and financial managers in Iran.
Methods & Material
For this purpose, 198 financial managers and CAEs of Publishers listed in TSE and the Iran Faraboursewere surveyed in 2021. Research data was collected through a questionnaire.In this research, the impact of some aspects of internal audits, such as independence, objectivity, and the implementation of quality assurance and improvement program standards (Standard 1300) was also investigated.
Reporting to the audit committee was considered a proxy of internal audit independence. Also, using the internal audit Function as a Management Training Ground (MTG) was considered a proxy of objectivity. According to the International Professional Practices Framework (IPPF) of internal auditing, independence, and objectivity are two key elements of internal auditing (IIA, 2017).
Finding
Results showed that from the point of view of CAEs & CFOs of those companies, internal audit performance has a significant effect on mitigating perceived risk. Also, risk reduction is greater when internal audit reports to the audit committee than when it reports to executives. However, from the point of view of CAEs &CFOs of those companies, applying quality assurance and improvement program standards (QAIP, Standard 1300) and using internal audit function as Management Training Ground (MTG), does not lead to more reduction of perceived risk.
Conclusion & Results
Our research findings provide empirical evidence of the theory that internal audit reduces organizational risk.
So that according to the participants in this research, internal auditing leads to a reduction of perceived risk in the organization.
According to the viewpoint of participants in this research, the independence of the internal audit functions is considered an important factor in reducing the perceived risk, so in their opinion, the reduction of the perceived risk when the internal audit functions report to the audit committee is more than when the Internal audit functions report to the executive.
Due to the immaturity of the internal audit function (due to their infancy nature) in Iran, most likely, the internal audit standards (such as standard 1300) have not been fully implemented
(Nikbakht & Ghods Hasan Abad, 2018);
Therefore, the relationship between the implementation of this standard and the reduction of perceived risk is not meaningful according to the opinion of the participants in this research.
The use of the internal audit Functions as a Management Training Ground (MTG) is related to the objectivity of the internal auditors. Based on previous research (Mennati & Alipour, 2021), when internal audit functions are used as an MTG; This causes the objectivity of internal auditors to be impaired.
Therefore, most likely, in such cases, according to the participants in this research, the performance of the internal audit function does not lead to a further reduction of perceived risk.
هرامش ،مهدراهچ لاس مراهچ
( یپايپ ، 54
،) ناتسمز 1401 :ص ، 28 - 1
:لوصو خیرات 05
/ 10 / 1401 :شریذپ خیرات
04 / 02 / 1402
.1 لوئسم ۀدنسیون 2322-3405 / © The author(s) Publisher: University of Isfahan
This is an open access article under the CC-BY-NC 4.0 License
10.22108/FAR.2023.136209.1945 20.1001.1.23223405.1401.14.4.2.4
هلاقم یشهوژپ
ثأت ی ر درکلمع سرباسح
ی لخاد ی کاردا کسیر شهاک رب ی
یتنم دیحو :1
،یرادباسحرایداتسا
،یتشهب ديهش هاگشناد ،یرادباسح و تیریدم هدکشناد ناریا ،نارهت
.
یرگزرب دیما
،یسرباسح دشرا سانشراک:
،یتشهب ديهش هاگشناد ،یرادباسح و تیریدم هدکشناد ت
ناریا ،ناره .
هدیکچ هب روط یم راظتنا یلخاد یسرباسح زا یرظن تامدخ هئارا اب دور
مطا ي نان شخب ی شزرا شیازفا هب کسیر رب ینتبم
دنک کمک تکرش
؛ دنمزاين ،هدش فده نیا هب یبايتسد هب قفوم یلخاد یسرباسح ایآ هکنیا نتسناد اما ماجنا
شهوژپ سا یبرجت یاه .ت
ب رضاح شهوژپ ا
سررب فده ی
ريثأت درکلمع سرباسح
ی لخاد ی کسیر شهاک رب
کاردا ی رظنم زا ناریدم سرباسح ی لخاد ی دم و ی نار لام ی ماجنا هدش تسا . یارب روآدرگ ی هداد اه زا شسرپ همان و
هيضرف نومزآ یارب هدش هدافتسا هناگدنچ یطخ ینويسرگر لدم زا اه
.تسا هعماج رامآ ی شهوژپ اریدم
و یلام ن
یلخاد یسرباسح لک
ي ه تکرش اه ی هتفریذپ لاس رد ناریا سروبارف و نارهت راداهب قاروا سروب رازاب رد هدش
1400 اب هک دنتسه پي
گ ي ر ی اه ی ماجنا دادعت ،هدش 198
تفایرد خساپ دش
اتن . ی ج ی هتفا اه ی داد ناشن شهوژپ دن
یلام ناریدم و یلخاد یسرباسح ناریدم رظنزا تکرش
اه ی وب درکلمع ،یسروبارف و یسر سرباسح
ی لخاد ی رب
شهاک کاردا کسیر ی
ثأت ي ر رادانعم ی .دراد ،نينچمه کسیر شهاک
، هتيمک هب یلخاد یسرباسح هک ینامز
یم شرازگ یسرباسح دهد
، یم شرازگ ییارجا ناریدم هب هک تسا ینامز زا رتشيب دهد
؛ اما رظنزا و یلام ناریدم
ب ،یلخاد یسرباسح ناریدم ه
راک تيفيک نيمضت و دوبهب همانرب درادناتسا یريگ درادناتسا(
1300 یسرباسح
و )یلخاد ،نينچمه
هب یلخاد یسرباسحدحاو زا هدافتسا کسیر رتشيب شهاک هب رجنم ریدم شرورپ دربهار ناونع
یمن یکاردا دوش
.
هژاو اه ی لک ی د ی : سرباسح ی
لخاد ی
، ر ی کس کاردا ی
، سرباسح درکلمع ی
لخاد ی
، رگشرازگ ی
ب مک ه ي هت
سرباسح ی
، مز ي هن دم شرورپ ی
ر
همدقم لاس یلام نارحب زا 2008
تکرش ، اه
هب روط
هدنیازف تیریدم لاکشا یمامت اقترا یگنوگچ رب یا
هدرک هيکت کسیر دنا
؛ ،لاثم یارب هسسؤم
یسرباسح
تیولید لاس رد
2015 یم شرازگ دنک
92 دصرد
تکرش ر تیریدم همانرب نونکا هنومن یاه کسی
هژیو لاس رد هک دنراد یا 2008
طقف 59 .دوب دصرد
هک یلاح رد شهوژپ
یم ناشن یلبق یاه دنهد
یم شیازفا ار تکرش شزرا ،کسیر تیریدم ،دهد
درکراک لمع ي تا یم دوبهب ار تکرش ی یایازم و دشخب
یم داجیا یدربهار شهوژپ .دنک
یمک ًاتبسن یاه
ۀرابرد یم یتیریدم یاهدنیآرف هچ هکنیا دنناوت
نامزاس رد کسیر تیریدم دنشخبب دوبهب ار اه
،
دراد دوجو
(Carcello et al., 2020) .
هققئارا اققیرعت قققبط یاهدرادناتققسا رد هدققش
،یققلخاد یققسرباسح ققسرباسح
ی ققلخاد ی اققختا اققب
ور ی درک ی م کمک نامزاس هب دنمشور و مظنم ی
دقنک
تسد دوخ فادها هب ات ی
دبا و یاهدنیآرف یقشخبرثا
دم ی ر ی ت یر
،کس لرقتنک مکاح و اقه قي
ت یتکرقش ار
دشخب دوبهب (
IIA,2016
نامه .) اقیرعت زا هقک روط
یقلخاد یقسرباسح ایاقیو زا یقکی تقساديپ لااب .تقسا نامزاس رد کسیر تیریدم یاهدنیآرف دوبهب ارققب یققلخاد یققسرباسح هققچرگا ی
دققم دوققبهب ی
ر ی ت
حارط کسیر ی
لاد ،تسا هدش قی
ل ددقعتم ی دوقجو
هاک رد تسا نکمم هک دراد دقشابن رثؤم کسیر ش
؛
لاققثم یارققب
، راققجت هققعماج ی
هیامرققس زا رد یراذققگ
سرباسح ی لخاد ی امح ی ت ز ی دا ی یقمن قئر .دقنک ي
س
نيشيپ ،اکیرمآ یلخاد یسرباسح نمجنا ناقشنرطاخ
یم سرباسح دنک ی
لخاد ی فاقک کباقنم قلغا ی
ارقب ی
کقسیر همه ششوپ ارباقنب ؛درادقن ار مقهم یاقه
ی ن
،
یم دناوت یخرب کسیر لک یاه ي د ی دان ار قی هد گب قي در
(Chambers, 2013)
. ،نينچمه تح
ی سرباسح رگا ی
لخاد ی فاک کبانم ی تقسا نکمم مه زاب ،دشاب هتشاد
دقهدن شهاقک ار کسیر
؛ یارقب هقنومن قسرباسح ، ی
لخاد ی رگقشرازگ تاعوقضوم رب زکرمت اب ادتبا رد ی
لام ی هعسوت ی تفا رقتمک هقبرجت تسا نکمم و ی
رد
اس رب زکرمت ی
ر مز ي هن اه ننام د کسیر تیریدم هتقشاد
دققشاب
(Bailey et al., 2003)
ناققسرباسح شقققن.
ً ماقک تاقيبدا رد کقسیر تیریدقم ماظن رد یلخاد هقلاقم رد یقلخاد ناسرباسح نمجنا .تسا صخشم لاس رد دوخ کضوم 2009
یقلخاد ناسرباسح شقن
هتققسد هققس رد ار هاققگنب کققسیر تیریدققم ماققظن رد
« شقن اه ی یقلخاد یقسرباسح یلصا
» ،
«ن شقق اقه ی
رد اب یلخاد ناسرباسح ینوناق ريبادقت نتفرقگ رقظن
نمیا زاس
» و
« شقن اه یی دقیابن یلخاد ناسرباسح هک
دنریذپب » هقبط ( تسا هدرک هئارا و یدنب
2009
.)IIA,
،نينچمه یقسرباسح هقنومن یاهروقشنم داقفم قبط
لاس هنومن روشنم( یلخاد 2017
ناقسرباسح نمجنا
ایاققیو زا یققکی )اققکیرمآ یققلخاد دققحاو یلققصا
رمتسم یبایزرا یلخاد یسرباسح لرتنک
اه ی یقلخاد
.تقسا نآ دوبهب یارب هيصوت و تکرش لرقتنک
اقه ی
هب خساپ رد یلخاد ر
ی کس اه رد نامزاقس اقه رقتقسم
قم ی دنوقش (
2017
؛)IIA,
زا ،نیارباقنب م
رقظن یرقظن
راظتنا یم دور شهاک هب یلخاد ناسرباسح ر
ی کس اه
کمک نامزاس رد م
ی دننک
؛ اما لاؤقس رقطم رد هدقش
،یقعقاو یاقيند رد اقیآ هقک تقسا نقیا شهوژپ نیا ینابيتشپ هیرظن نیا زا یبرجت دهاوش م
ی دنک .ريخ ای
شهوژققپ اققه
ی یققلخاد
، ار وققضوم نققیا یققسررب
هدرکن دنا و شهوژپ اه ی یقسررب هقب یکدنا یجراخ
وضوم نیا هتخادرپ
دنا و ولقسراک شهوژقپ دقننام(
،ناراقققکمه 2020
)
؛
،نیارباقققنب ماقققجنا ترورقققض
شهوژپ اه ی رد یقبرجت دهاوقش هقئارا یارب یبرجت
شهاققک رد یققلخاد ناققسرباسح شقققن زا تققیامح .دراد دوجو هاگنب کسیر
ا ، ومجمرد ی
ن م ناشن لماوع ی
دنهد هچرگا
سرباسح ی لخاد ی ارب ی حارط کسیر شهاک ی
هدش
ا ،تسا ی هکن آی ا ا لمع رد ی
م ماجنا ار راک ن ی
دهد ای
ريخ
، ی ک برجت لاؤس ی
ارب مهم ی .تسا هعلاطم ی
ک ی
د ی رگ هزيگنا زا یاه
یلصا ا ی ن شهوژپ
، هعلاطم
یگژیو هک تسا یلخاد یسرباسح التخم یاه
اناوت اب تسا نکمم یی
شهاک کسیر ؛دشاب طبترم
،نیاربانب شهوژپ نیا رد
دنچ ی ن و ی گژ ی یلصا
یاهدحاو یلخاد یسرباسح
یم هعلاطم نوش
د
؛
شرازگ هلمجزا هد
ی باسح هتيمک هب یسر
، یارجا
درادناتسا همانرب
تيفيک نيمضت و دوبهب زا هدافتسا و
دحاو هب یلخاد یسرباسح ناونع
شرورپ دربهار
دم ی ر ات دوش صخشم آی
ا ا ی ن یگژیو اناوت اب اه یی
کسیر شهاک رد یلخاد یسرباسح یکاردا
طبترم
تسا یا خ ي ر .
نیشیپ و یرظن ینابم ۀ
شهوژپ
کسیر و یلخاد یسرباسح زا یکی سرباسح فادها
ی و یبایزرا ،یلخاد
تسا کسیر تیریدم یشخبرثا دوبهب
(IIA, 2016) .
لاس رد دوخ شرازگ رد یلخاد ناسرباسح نمجنا 2009 شقن هس هب ار یلخاد یسرباسح دحاو یاه
دراوم و یبناج ایایو ،یمازلا ایایو هتسد تیریدم رب یراذگريثأت هک هدرک ميسقت زاجمريغ یکی نامزاس رد کسیر یمازلا و یرورض دراوم زا
نآ تسا
(IIA, 2009)
،نينچمه .
شرازگ رد
هدشرشتنم زا
ناسرزاب نمجنا یمسر
لاس رد لقت
2022 زا شيب رد لقت اونا زا یشان نایز و ررض
2.110 زا تکرش 133
نازيم هب روشک 3.6
درايليم دوجو ،شرازگ نیا رد .تسا هدش هدز نيمخت رلاد
یلخاد یسرباسح دحاو هبزين
زا یکی ناونع
هفلؤم اه ی رد لقت دادخر مدع/دادخر رب رثؤم
تکرش یسررب اه هدش
شهوژپ نیا جیاتن .تسا
یم ناشن هد
ن رد لقت زا یشان نایز طسوتم د
تکرش نازيم هب یلخاد یسرباسح دحاو یاراد یاه
100.000 هدوب رلاد
؛تسا هک یلاح رد رد ددع نیا
تکرش د یسرباسح دحاو دقاف یاه رب غلاب یلخا
150.000 .تسا هدوب رلاد
،نينچمه روبزم شهوژپ
تسا هداد ناشن نامزاس
اه ی یسرباسح دحاو دقاف
یلخاد
، هب روط طسوتم 18
اشک ار لقت ههام
هدرک دنا
؛ هک یلاح رد نامزاس
اه ی دحاو یاراد
یلخاد یسرباسح هب
روط طسوتم
، 12 ار لقت ههام
اشک هدرک دنا . اشک اب تقيقحرد ز
ماگنهدو رت
، لقت ز ی نا اه ی لقت باکترا زا یشان هب
روط
.تسا هتفای شهاک یريگمشچ
،نينچمه روخرد
تسا رک
« یلخاد ناسرباسح »
زا دعب
« شرازگ
نارگاشفا »
اشک مود هاگیاج رد ، لقت ناگدننک
هبتر یدنب هدش دنا
(ACFE, 2022) .
رد نيب شهوژپ یللملا
پ ي هرک مومع ی شناد
سرباسح ی لخاد
1ی لاس 2015 ، رظنزا ،ناعفنی
زا سرباسح نا یلخاد دش هتساوخ کسیر تیریدم
ار
همانرب رد یاه
یلخاد یسرباسح نیا رب و دننک هفاضا
هژیو ديکأت وضوم .تسا هدش یا
زا هنيمز نیا رد
ی هزوح هچ دش هديسرپ ناعفن اه
یی هطيح رد دیاب
راک زا رتارف یلخاد یسرباسح یاه
یتنس
نانيمطا یشخب ارق ريگ ر ن د فرط زا کطاق خساپ .
ی ناعفن
« کسیر
» هک یلصا هزوح هس .دوب
ی رطم ناعفن رک
دند
، ترابع :زا دنا 1 ییاسانش )
هتخانش یحاون کسیر )دعتسم( روهیون و هدش
؛ 2 )
رب تراظن و ليهست شور
اه ی کسیر تیریدم هک
طسوت ریدم نا یتايلمع دوش یم ارجا و یزاس هدايپ
و 3 ) بوچراچ ییاسانش ش ،اه
ي هو اه یاهدنیآرف و
کسیر تیریدم
(Anderson, 2016)
رگید یکی رد .
زا شرازگ یاه رد هرشتنم لاس
2009 ، دادعت زا
2.641 تيلاعف ،یلخاد یسرباسح ناریدم زا رفن یاه
شزرا نیرتشيب یاراد دحاو طسوت هدوزفا
هک دش هديسرپ یلخاد یسرباسح نانيمطا
یشخب
ۀرابرد دنیارف تیریدم کسیر
اب 53 تارظن دصرد
و موس تیولوا رد ییاسانش
کسیر یاه وهیون اب ر
سک 37 تفرگ رارق مشش تیولوا رد ارآ دصرد
(Seago, 2015)
.
لخاد ناسرباسح نمجنا ی
هدرتسگ شهوژپ ،
ناهج ی هرابرد ار تکراشم
لخاد ناسرباسح ی
رد
دم ی ر ی ت هب ،هاگنب کسیر ا تروص
ی تنرتن ی .داد ماجنا
اتن ی ج ا ی ن ن شهوژپ داد ناش
دن رد 36 زا دصرد
اهدحاو ی سررب ی هدش
، لخاد ناسرباسح ی
لوئسم
لصا ی دم ی ر ی ت هدوب هاگنب کسیر دنا
(Gramling et
al., 2004)
ناراکمه و ناوژ ید .
( 2011 ) ناشن
تیریدم رد یلخاد یسرباسح رتشيب یريگرد دنداد یارب یلخاد سرباسح لیامت رب ،تکرش کسیر شرازگ هیور اعض طاقن
یاه کسیر تیریدم هب
یم ريثأت یسرباسح هتيمک دراذگ
(de Zwaan et al.,
2011)
ولسراک .
ناراکمه و (
2020 رد ) هعلاطم ا ی
ناونع اب
« کسیر شهاک اب یلخاد یسرباسح ایآ
؟تسا طبترم یکاردا
» یاهدحاو ناریدم دنداد ناشن
یسرباسح یاهدحاو اب هسیاقم رد هدش
یسرباسح ر یرتشيب کسیر شهاک هدشن
کاردا ا
م ی دننک
(Carcello et al., 2020) .
شزرا ندوزفا یارب یلخاد یسرباسح هچرگا ،تسا هدش یحارط کسیر تیریدم دوبهب قیرطزا فده نیا هب یبايتسد کنام تسا نکمم دروم نیدنچ دنوش
تسخن ؛ ،
یاتسار رد ناسرباسح ،یشخبرثا
.دنراد زاين یفاک کبانم هب دوخ راک ماجنا یارب یلخاد اسح هب لغا یلخاد یسرب رد هنیزه زکرم کی ناونع
یم هتفرگ رظن و دنوش
دیاب ًامومع تفایرد یارب
زايندروم هجدوب یارب
نک ش ت تيقفوم ن
دروم .د
تسا طبترم زين لوا دروم هب یدودح ات هک مود
،
قفوم یلخاد یسرباسح هکنیا یارب هک تسا نیا دشاب
، راذگريثأت یاتسار رد یفاک ییاناوت دیاب رب ی
.دشاب هتشاد کسیر تیریدم یلخاد ناسرباسح
ليلد هب تسا نکمم نتشادن
راک هبرجت هزوح رد
تیریدم کسیر
دنشاب مزلا ییاناوت دقاف ، .
نادقف
هفرح صصخت وفن ای کسیر تیریدم رد یا
،یفاکان ینامزاس یم
لکشم دناوت دشاب زاس
(Barrier,
2001)
شيپ لاطم هب هجوت اب . باسح شقن هتفگ
سر
یرما نامزاس رد کسیر تیریدم رد یلخاد یم رظن هب یندشانراکنا دسر
؛ ،نیاربانب راظتنا
م ی دور
درکلمع دوبهب کسیر شهاک اب یلخاد یسرباسح
رد نامزاس شاب هارمه هيضرف ینابم وضوم نیا و د
.تسا هدش هتفرگ رظن رد لوا شرازگ هد کسیر شهاک و یسرباسح هتیمک هب ی
یکاردا رادناتسا د 1110 یسرباسح یلخاد
نايب یم دراد
دم ی ر سرباسح ی یلخاد دیاب هب یحطس زا تیریدم
شرازگ نامزاس دهد
هک هب دحاو یسرباسح یلخاد
هزاجا ات دهد هب تيلوئسم شیاه
لمع دنک
(IIA,
2016)
. یم ثعاب هک یلیلاد زا یکی ًلاامتحا دوش
کسیر تیریدم رب دناوتن یلخاد یسرباسح ثأت ي راذگر دشاب زا یلخاد یسرباسح هک تسا نیا
رادروخرب توافت داجیا یارب نامزاس رد یفاک وفن نامزاس کی رد یلخاد یسرباسح رگا .دشابن
، یاراد
تيمها رب یرتشيب ريثأت یاراد ًلاامتحا ،دوش یقلت
رگا .دوب دهاوخ نامزاس ریدم
هب یلخاد یسرباسح
شقن ًلاامتحا ،دهد شرازگ یسرباسح هتيمک درکلمع نامزاس کی رد یلخاد یسرباسح
هتسجرب یم رت دوش یشهوژپ داينب . نمجنا
رباسح ناس یلخاد
لاس رد دوخ شرازگ رد 2016
طابترا
یلخاد یسرباسح و یسرباسح هتيمک نيب هیوسود ( لکش قبط ار 1
یم ریوصت هب ) دناشک
(Rittenberg,
2016) .
لکش 1 : ح دحاو و یسرباسح هتیمک نایم هیوسود طابترا یلخاد یسرباس
،نينچمه یلخاد یسرباسح روشنم لدم قبط
هئارا هدش زا یوس یلخاد ناسرباسح نمجنا
، ریدم
یسرباسح یلخاد
رظنزا هتيمک هب یدرکلمع
و یسرباسح رظنزا
یرادا شرازگ ییارجا ریدم هب
یم دهد
(IIA, 2017) .
یسررب تايبدا هزوقح ناقشن یقسرباسح هقتيمک
یم هب رجنم هتيمک نیا دهد بهب
و زا مقعا اشفا تيفيک د
دقنمفده ،یراققيتخا و یراقبجا رک
تققخادرپ ند اققه
یی
لرتنک دوبهب ،دوس ميسقت دننام شهاقک ،یقلخاد یاه
شهاقک ،دوس تیریدم یگتقسکشرو
شهاقک ،یلاقم
هقظفاحم ،درکلمع دوبهب ،یتاع طا نراقت مدع راقک
ی
رتققشيب یققم دوققش ،هققيقف و ناققيک(
1397 .) و لققیوب
ناراکمه (
2015 ) نتفایرد هقب هک یلخاد ناسرباسح د یم شرازگ یسرباسح هتيمک
یناقمز هقب تبسن دنهد
یم شرازگ تیریدم هب اهنآ هک زرا ،دقنهد
قی با ی اقه ی
هظفاحم هناراک رت ی کقسیر لرقتنک و لقت کسیر زا
یققم هققئارا دققننک
(Boyle et al., 2015)
و سنققگا.
ناراکمه (
2013 ) هتيمک دنتفایرد یسرباسح
دقمآراک
اققب داققجیا یققطيحم لقتققسم
نابيتققشپ و
، تققيعقوم
یسرباسح یلخاد
ار تیوقت و تيلاعف یشخبرثا یاه
یققم شیازققفا ار نآ دققنهد
(Agnes et al., 2013) .
ناراکمه و نوسردنا (
2012 ) زين ت ماقعت دنتفایرد
رتشيب اب یلخاد یسرباسح دحاو یسرباسح هتيمک
رب
درققکلمع رققتهب
یققلخاد یققسرباسح تققسا طبترققم
2) (Anderson U. L, 201
ناراققکمه و توققبا .
( 2010 ) هقک یقلخاد یسرباسح درکلمع دنداد ناشن
،تیریدقم اقب هقسیاقم رد یقسرباسح هقتيمک طسوت م تراظن ی
وش دن یقلخاد لرقتنک رقب یرتشيب زکرمت ،
لاعف ي ت اه کسیر تیریدم لماش
، دنراد
(Abbott et
al., 2010)
. شهوژپ یخرب هجيتن اه
دشرک دراوم ف خ یا ۀ
ناشن ار یلبق یم
دنهد
؛ لاثم یارب
، و ولسراک
ناراکمه (
2020 ) نايب دوخ شهوژپ رد زين دندرک
لباقم رد یسرباسح هتيمک هب یرگشرازگ کسیر رتشيب شهاک ثعاب تیریدم هب یرگشرازگ ن اهدحاو ناریدم رد یکرادا دش
تسا ه
(Carcello et
al., 2020)
،نينچمه .
نابرهم ناراکمه و روپ
( 1396 ) ک دوجو دنتفایرد رد یسرباسح هتيم
تکرش هتفریذپ یاه راداهب قاروا سروب رد هدش
ار تکرش شزرا شیازفا و کسیر تیریدم ،نارهت هب روط ینعم یمن رييغت یراد .دهد
یم رظن هب تیاهنرد دسر
یقلخاد ناسرباسح رگا
،
ار کسیر هب
یرتلااب حطس شرازقگ
لاقمتحا ،دقننک
سررب هک دراد دوجو یرتشيب ی
اه ی قد ي ق رقت ی نا ماقج
هيصوت و دنهد یبايتقسد ات کسیر شهاک یارب ییاه
وطقس هب ینتفریذقپ
؛دقننک هقئارا ،نیارباقنب
راقظتنا
یققم هققتيمک هققب یققلخاد ناققسرباسح شرازققگ دور
کرد کقسیر رد رتقشيب شهاقک اب ،یسرباسح هدقش
دشاب هارمه رظن رد مود هيضرف ینابم وضوم نیا و
.تسا هدش هتفرگ درادناتسا زا هدافتسا نرب
هما دوبهب و و
نیمضت
یکاردا کسیر شهاک و تیفیک و نيمضت یاهدرادناتسا یارجا هکنیا دوجو اب
هرازگ زا یکی تيفيک دوبهب نازيم رب رثؤم یاه
بوسحم یلخاد یسرباسح دحاو درکلمع و تيفيک م ی دنوش
، شهوژپ نازيم صوصخرد یمک یاه
یلخاد یسرباسح درکلمع رب هرازگ نیا یراذگريثأت ماجنا
.تسا هدش
،نينچمه نایاش
رد تسا رک
یسررب تروص یاه یشهوژپ ،هتفرگ
ۀرابرد طابترا
رد کسیر شهاک رب قوف یاهدرادناتسا یارجا نيب .دشن هدهاشم نامزاس تيفيک یاهرايعم هزوح رد دوجوم تايبدا رد
،یلخاد یسرباسح رتشيب
نارگشهوژپ یارب
هزادنا یريگ تيفيک یسرباسح یلخاد
اهرايعم رب ی
هدشديکأت رد
یاهدرادناتسا یسرباسح
،لقتسم ديکأت
رک هد دنا . یاهدرادناتسا لقتسم یسرباسح
هب روظنم
یاکتا سرباسح لقتسم
رب راک ناسرباسح یلخاد
،
هب هس رايعم اد هجوت تش ه دنا ساسارب . یاهدرادناتسا
،روبزم لقتسم سرباسح دیاب
تواضق هفرح
یا دوخ
ار رد یبایزرا تيفيک دحاو باسح یسر یلخاد لماش
یبایزرا
« تيح ص و
یگربخ
» ،
« یب کقاو( یفرط )ینيب
»
و
« ماجنا راک هنماد و تيهام هدش
» اب طبترم
یرگشرازگ یلام
و یسرباسح تروص
یاه یلام
هب راک دنريگ
(Carcello et al., 2020)
رد .
یتروص
دوهشم یلخاد یسرباسح دحاو رد قوف لماوع هک دشاب
، رباسح یارب نآ درکلمع تيفيکاب لقتسم ناس
یقلت یم دوش اهنآ راک زا یشخب هب اکتا هب زاجم و
دنتسه زا یشخب هب زين رضاح شهوژپ رد .
شهوژپ ییاه تسا هدش هراشا نيب طابترا هک
یب و یگربخ ،تيح ص یسرباسح دحاو یفرط
یلخاد یسرباسح دحاو درکلمع و تيفيک و یلخاد یسررب ار رک
هد .دنا
،نينچمه هدرادناتسا
رد زين یلخاد یسرباسح یا
لرتنک یاهدرادناتسا زا هدافتسا یرظن ینابم نييبت ب یکرادا کسیر شهاک رب تيفيک ه
هدش هتفرگ راک
درادناتسا قبط .تسا 2000
سيئر یلخاد یسرباسح
هکنیا زا نانيمطا سک یارب یلخاد یسرباسح رد شزرا شیازفا جوم یلخاد یسرباسح تيلاعف
یم تکرش دوش
، دیاب ار یلخاد یسرباسح دحاو راک
هب روط دنک تیریدم رثؤم
(IIA, 2016)
ینامز و
تيلاعف اه هب روط یم تیریدم رثؤم هک دنوش
اهدرادناتسا هب
روط نیا زا یکی .دنوش تیاعر لماک
.تسا تيفيک دوبهب و نيمضت درادناتسا ،اهدرادناتسا یم کمک نامزاس هب درادناتسا نیا یارجا زا ات دنک
س ظفح دحاو رد تيفيک راظتنا دروم وط
دحاو قیرط نیا زا و دبای نانيمطا یلخاد یسرباسح دوخ شقن یلخاد یسرباسح ار
شزرا شیازفا رد
افیا تکرش اریز ؛دنک
درادناتسا قبط 1321
تيلاعف ،یلخاد یسرباسح یلخاد یسرباسح یاه
یاهدمايپ هک دراد تقباطم اهدرادناتسا اب ینامز اتسا نآ رد جردنم دوش لصاح اهدرادن
(IIA,
2016)
؛ ،نیاربانب راظتنا نیا
هب روط دراد دوجو یرظن
یم قوف یاهدرادناتسا یارجا هک هب رجنم دناوت
رد کسیر شهاک قیرطزا تکرش شزرا شیازفا تکرش دوش .
شهوژپ اه ی ناشن یلبق نتشاد هک تسا نآ هدنهد
همانرب اه ی مضت و دوبهب ي
ن درکلمع هب تيفيک
د یسرباسح کمک یلخا
یم دنک درکلمع هب رجنم و
تيفيکاب یم یلخاد یسرباسح
دوش
(Christ et al.,
2015)
زنل .
( 2013 ) رد هلاسر یرتکد اب وضوم
« یشخبرثا یسرباسح
یلخاد
» هب حیرشت و نييبت
یشخبرثا یسرباسح
یلخاد هتخادرپ تسا
. رد وا
هلاقم دوخ ناونع اب
« لماوع رثؤم رب شقن یسرباسح
یلخاد رد تيمکاح یتکرش
» هدافتسا اب هک زا
ليلحت
هداد اه ی هئارا لاس شناد یمومع هرکيپ رد هدش
2006 و خساپ یاه 782 رفن زا یاسؤر یاهدحاو
یسرباسح یلخاد
تکرش یاه التخم تروص
هتفریذپ تسا
، لماوع رثؤم رب تيفيک )ندوبرثؤم(
یسرباسح یلخاد
ار ناونع یدراوم درک
هک هرهب
یريگ زا هويش ر کسی دوجو و روحم همانرب
نيمضت و دوبهب تسا هدوب نآ دراوم هلمجزا تيفيک
(Lenz, 2013)
نسنيچاه . و
ناراکمه (
2010 ) هب
یسررب ريثأت
سرباسح یلخاد
و هتيمک یاه
یسرباسح درکلمع رب
تکرش اه هتخادرپ دنا .
تکرش یاه یسررب ۀدش اهنآ 60 تکرش ییایزلام
شهوژپ جیاتن .دوب اهنآ
یکاح زا نآ دوب هک نيب
تيفيک یسرباسح یلخاد
و درکلمع تکرش
یاه
تصرف یاراد یاه
دشر هطبار یرادانعم دوجو
دراد
(Ho, Hutchinson, 2010)
ترهيم .
و امسيی
( 2007 ) اب هدافتسا زا
شور یبيکرت هبحاصم و
شسرپ همان رد
،یپويتا یگژیو
یاه ینامزاس هک
یشخبرثا یسرباسح
یلخاد ار دوبهب م ی نشخب د
،
ییاسانش دندرک
. نآ اه دنتفایرد تيفيک
یسرباسح
یلخاد هب تدش شخبرثا رب ی
یسرباسح یلخاد
ريثأت
یم دراذگ
(Mihret, & Yismaw, 2007)
کين .
تخب
ناراکمه و (
1396 ) ناونع اب دوخ شهوژپ رد زين
« یلخاد یسرباسح تيفيک یاقترا یاهدربهار
»
ار تيفيک دوبهب و نيمضت یاهدرادناتسا یارجا یکی
یلخاد یسرباسح تيفيک شیازفا یاهدربهار زا .دندرمشرب
رد تیاهن ، همانرب اه ی ،تيفيک نيمضت و دوبهب
هزيگنا دوبهب یاتسار رد یلخاد ناسرباسح یارب یا
م مهارف یشخبرثا و ییاراک ی
دنک و یم رجنم دناوت
نامزاس رد یکاردا کسیر شهاک هب دوش
؛ ،نیاربانب
س هيضرف ینابم وضوم نیا هدش هتفرگ رظن رد مو
.تسا دحاو رد ریدم شرورپ دربهار زا هدافتسا یکاردا کسیر شهاک و یلخاد یسرباسح
ور ی درک سرباسح زا هدافتسا ی
لخاد ی هب ناونع
ی ک دربهار شرورپ دم
ی ر تکرش رد هدهاشم ییاه
یم دم زا هک دوش ی
ر ی ا سرباسح دحاو نانکراک ی
لخاد هدنیآ رد ی اس رد
ی ر اج ی هاگ اه ی لغش ی نامه رد
یم هدافتسا نامزاس دننک
(Abbott et al., 2012) .
ناراکمه و توبا (
2012 ) هعلاطم اب 134
سرباسح
لخاد ی رد لاعف رازه هداد ناشن تکرش دنا
65 دصرد
تکرش یاه سررب ی هدش
، سرباسح دحاو زا ی
لخاد ی
هب ناونع ی ک دربهار ارب ی دم شرورپ ی
ر هدافتسا
هدرک دنا
012) (Abbott et al., 2
ا دنچره .
ی ن
ور ی درک ب رد ي ن تکرش اه هب روط هدافتسا هدرتسگ
هدش و خرب ی هیرظن نازادرپ نآ زا
هب ناونع آی هدن
سرباسح ی لخاد ی رعت ی ا یم ننک د ، دادعت سب ي را
دودحم ی ثأت نونکات تاعلاطم زا ي
ر شان ی زا
هب ا یريگراک ی
ن و دربهار هب
روط صاخ زا هدافتسا
سرباسح دحاو ی
لخاد ی هب نع شرورپ دربهار ناو
دم ی ر تکرش رد ار اه
سررب ی درک ه دنا
(Barrier,
2001) .
ناسرباسح درکلمع صوصخرد نيشيپ تايبدا هب هک یلخاد هدافتسا ریدم شرورپ دربهار ناونع
یم دنوش
، ود لماش د
شهوژپ هتس
؛تسا لوا هتسد
شهوژپ نیا زا یم ناشن اه
نیا زا هدافتسا دنهد
ثا شهاک هب رجنم دربهار یلخاد یسرباسح یشخبر
یم هراشا یلصا ليلد .دوش تسد نیا رد هدش
شهوژپ یب هب هشدخ اه کقاو( یفرط
ناسرباسح )ینيب
یسرباسح تيفيک یاهرايعم زا یکی .تسا یلخاد یب و ل قتسا ثحبم یلخاد یفرط
کقاو(
.تسا )ینيب
یب ینه شرگن زا تسا ترابع یفرط
ناجريغ هناراد
ناسرباسح هب هک یا هزاجا یلخاد
یم نمض هک دنهد ماجنا یوحن هب ار اهراک ات دهد یشزاس و هحلاصم چيه ناشراک هجيتن هب داقتعا
ۀرابرد یب .دريگن تروص تيفيک باجیا یفرط
یم صوصخرد ناشتواضق یلخاد ناسرباسح دنک رارق نارگید رظن کبات ار یسرباسح دروم تاعوضوم
دنهدن
(IIA, 2016) .
وس و ناراکمه (
2020 ) زين ناشن دنداد ل قتقسا
ای کقاو ب ين ی ناسرباسح یلخاد
رد تکرش یاه یاراد
شرورقپ درقبهار ریدقم
، رقتمک تقسا
(Suh et al.,
2020)
تقسیرک .
و اراقکمه ن ( 2015 ) اقب ماقجنا
هبحاصم اب )ناریدقم( یاسؤر یقسرباسح
یقلخاد و
یاققضعا هققتيمک
یققسرباسح دققنتفایرد
نققیا
هبحاصم ناگدنوش دندقتعم
سرباسح نا یلخاد لغاقش
رد یاهدقحاو یقسرباسح
یقلخاد یاراد درقبهار
شرورپ
،ریدم کقاو ب ين ی یرتمک دنراد
(Christ et al.,
2015)
ناسرباسح.
یلخاد یاراد درقکیور شرورقپ
ریدم لیامت دنراد ات نآ یزيچ ار دقنیوگب و نآ هقنوگ
لمع دننک تیریدم هک م
ی دهاوخ
، ات زا نیا قیرط رد
تهج کفانم یصخش دوخ لمع دقننک و تیریدقم ار
تحت ثأت ي ر رارق دنهد . اب نیا
،راک ناسرباسح یقلخاد
لاقمتحا کقيفرت
و اققترا رد اج ی هاقگ اقه ی یتیریدقم
یرتشيب یارب دوخ روصتم م ی دنوش زم . ی ر ناراکمه و
( 2011 فایرد ) دنت کاردا ناقسرباسح لقتقسم
نيقنچ
تسا هک ناسرباسح یقلخاد
لغاقش رد تکرقش یاقه
یاراد دربهار ورپ شر
،ریدم ل قتسا یرتمک تبقسن
هب ریاس ناسرباسح یقلخاد
دقنراد
(Messier et al.,
2011)
،نيققنچمه.
یققلع و یققتنم روققپ
( 1400 ) رد
دقنتفایرد ناریا رد یشهوژپ لقتقسم ناقسرباسح
هقب
لد ي ل هکنآ ای ل قتسا کقاو
لخاد ناسرباسح ینيب ی
رد
تکرش دقم شرورقپ درقبهار زا هقک ییاه ی
ر هدافتقسا
یم دننک
، رتمک زرا ی با ی م ی دننک
، اکتا رتمک اهنآ راک رب
م ی و دننک رظنزا ح قص ناقنآ ي
ت تقبقارم لاقمعا و
هققفرح ا ی ناققسرباسح ققلخاد
ی ماققگنه ی دققحاو هققک
سرباسح ی لخاد ی هقب ناوقنع درقبهار دقم شرورقپ ی
ر
قلت ی یم تسا رتمک ،دوش .
رجنم قوف دربهار زا هدافتسا دنتفایرد مود هورگ رباسح درکلمع شیازفا هب نامزاس رد یلخاد یس
دش رطم تباب نیا زا یفلتخم لیلاد و تسا ه
هدرک شهوژپ نیا زا یخرب هب همادا رد هک دنا اه
یم هراشا یخرب .دوش
شهوژپ هداد ناشن اه رد دنا
تکرش هب یلخاد یسرباسح هک ییاه ناونع
دربهار
یم هدافتسا ریدم شرورپ تراهم زا ناسرباسح ،دوش
یرتمک یلخاد یسرباسح دنرادروخرب
؛ و ییاناوت اما
ناسرباسح هب تبسن یرتشيب یعيبط شناد تکرش یلخاد یسرباسح زا اهنآ رد هک دنراد ییاه
هب ناونع دربهار هدافتسا ریدم شرورپ یمن
دوش
(Carcello et al., 2018)
،نينچمه .
یلبق تاعلاطم
توافت نیا تسا هداد ناشن دربهار
هب رجنم
هعومجم ضوم زا طلتخم یا یم یتاعو
رجنم هک دوش
نامزاس یارب یفنم ای تبثم جیاتن هب یم اه
دوش
؛ یارب
لاثم
، شرورپ یلخاد یسرباسح زا هدافتسا هدنهد
قح تفایرد جوم ریدم یرتشيب یسرباسح همحزلا
ناسرباسح یوس زا ،
یلام یرگشرازگ تيفيک شهاک
شرازگ رد تیریدم زا تیامح و تارطخ
و
هيصوت یم اه دوش
؛ اب یا ن هبنج زا ،لاح تبثم یاه
شرورپ یلخاد یسرباسح درکلمع ،ریدم هدنهد
یم هيصوت هب ناریدم یاکتا شیازفا هب ناوت یاه
درک هراشا یلخاد ناسرباسح
(Hoos et al., 2018) .
شرورپ یلخاد ناسرباسح هزيگنا ریدم هدنهد
یاه
ريغ یلخاد ناسرباسح هب تبسن یتوافتم شرورپ ح .دنراد ریدم هدنهد یلخاد ناسرباس
شرورپ یم ریدم هدنهد درکلمع یاقترا یارب دنهاوخ
تحت ار تیریدم ،یلخاد یسرباسح ثأت
ي ر .دنهد رارق
هار زا یکی اه
ی تحت ثأت ي ر رارق ،تیریدم نداد
هب شزرا ندوزفا سو
ي هل شهاک و ییاسانش
کسیر هجاوم اهنآ اب تکرش هک تسا ییاه .تسا
رد
وه ،هنيمز نیا س
ناراکمه و رد
ناسرباسح دنتفای شرورپ یلخاد
ًلاامتحا ریدم هدنهد رتشيب
کسیر اه
هيصوت و دننک یبایزرا ار هچنآ اب قباطم ار ییاه
یم حيجرت تیریدم هتيمک هچنآ اب هسیاقم رد دهد
یم حيجرت یسرباسح هئارا ،دهد
یم دنهد
(Hoos et
al., 2018)
،نیاربانب؛
لماوع يکرت اب دننام ی
ییاناوت
ح رتشيب شرورپ یلخاد ناسرباس
،ریدم هدنهد
تحت هزيگنا و رتلااب ینامزاس صصخت ثأت
ي ر رارق
،تیریدم نداد یم
یلخاد ناسرباسح راک تفگ دناوت
شرورپ کسیر رتشيب شهاک هب رجنم ریدم هدنهد
یم نامزاس رد یکاردا ینابم وضوم نیا و دوش
.تسا هدش هتفرگ رظن رد مراهچ هيضرف
هیضرف شهوژپ یاه
ف :لوا هیضر رظنزا
ناریدم سرباسح ی لخاد و ی
رب یلخاد یسرباسح دحاو درکلمع ،یلام ناریدم کسیر شهاک یکاردا
نامزاس رد .تسا راذگريثأت
:مود هیضرف رظنزا
دم ی نار سرباسح ی لخاد ی و
،یلام ناریدم سرباسح دحاو درکلمع
ی لخاد ی
،
هک ینامز مک هب
ي هت سرباسح ی یم شرازگ دهد
، رد
اقم ی هس اب نامز ی دم هب هک ی
نار ارجا یی شرازگ
یم شهاک هب رجنم ،دهد رتشيب
کسیر یکاردا
یم .دوش :موس هیضرف رظنزا
دم ی نار سرباسح ی لخاد ی و
یلخاد یسرباسح دحاو درکلمع ،یلام ناریدم
،
هک ینامز مضت و دوبهب همانرب زا
ي ن ک ي ف ي ت هدافتسا
یم ب شهاک هب رجنم ،دنک ي
رتش ر ی کس یکاردا
یم دوش . ضرف :مراهچ هی رظنزا
دم ی نار سرباسح ی لخاد ی
یلخاد یسرباسح دحاو درکلمع ،یلام ناریدم و
،
هک ینامز زا
هب نآ ریدم شرورپ دربهار ناونع
یم هدافتسا دوش
ب شهاک هب رجنم ، ي
رتش ر ی کس
یکاردا یم دوش .
شور سانش ی شهوژپ
لمعلاروتسد ساسارب لرتنک
اه ی بوصم یلخاد
16 / 02 / 1391 یسروب نارشان مزلم یسروبارف و
هتيمک رظن ریز ار یلخاد یسرباسح دحاو ات دندش هطقن روبزم لمعلاروتسد .دننک رقتسم ار یسرباسح رد یلخاد یسرباسح ندشريگارف رد یفطع تکرش اه ی یقلت یناریا م
ی دوش . ۀرابرد رارقتسا
رد یلخاد یسرباسح تکرش
اه ی و یسروبارف ريغ
ين تسد رد یقيقد طا یسروب ريغ تس
؛ ،نیاربانب
،روکذم ینوناق مازلا هب تیانع اب تکرش
اه ی
هتفریذپ ناریا سروبارف و نارهت سروب رد هدش
هب رارق رظندم شهوژپ نیا رد یرامآ هعماج ناونع
.تسا هتفرگ
،نينچمه اب
هجوت ،شهوژپ هلئسم هب
رد لغاش یلخاد یسرباسح ناریدم و یلام ناریدم نارشان یلخاد یسرباسح یاهدحاو و یسروب
هب یسروبارف کلطم ناونع
هب تبسن هاگآ و دارفا نیرت
وضوم رظندم یم یقلت دنوش
؛ ،نیاربانب هب اهنآ
ناونع
تکراشم دارفا شیاميپ دروم ،شهوژپ نیا رد هدننک
قیرطزا هدشرشتنم تاع طا ساسارب .دندش باختنا لادک هناماس خروم
31 / 01 / 1400 اب سروب نامزاس
ناونع
« وانش ماهس ر
» ناریا سروبارف یاهدامن دادعت
نازيم هب 152
هتفریذپ یاهدامن دادعت و تکرش هدش
نازيم هب نارهت سروب رد 380
تسرهف تکرش
هدش تکرش نیا ومجم .دنا نازيم هب اه
532 تکرش
طا ،روبزم هيم عا رد یمومع یناسر
دش ه دنا
؛ اما
و اجکی تاع طا رد
دادعت صوصخرد یسرتسد
د ناسرباسح تکرش رد لغاش یلخا
روبزم یاه
رشتنم نونکات هدشن
تسا نارگشهوژپ سرتسدرد ای
؛تسين دوجوم ،نیاربانب
هب عماج مجح راچان ۀ
دروم
( هعلاطم ضرف دودحمان ،)یلخاد ناسرباسح
دش .
دودحمان شهوژپ نیا رد یرامآ هعماج هک ینامز رد ،تسا
یتروص یمک هک دشاب زاجم اهريغتم ندرک
،
یم ناوت نا ار رايعم فارح زا هدافتسا اب
هطبار ( 1 ) و
ای ترکيل ايط ساسارب هزاب
یاه نيمخت نآ هباشم
( دز ،یمويق لاعف و ینمؤم 1386
.)
هطبار ( 1
𝜎 =max(𝑥𝑖) − min(𝑥𝑖) )
max(𝑥𝑖) + min(𝑥𝑖)
نیاربانب
، ايط هکنیا هب هجوت اب شهوژپ نیا رد
خساپ یاراد تلااؤس هب اه 5
هبتر ( تسا نیرتمک
هرمن نیرتشيب و کی هرمن خساپ 5
فارحنا ،)تسا
:اب دوب دهاوخ ربارب رايعم
𝛿 =5 − 1
5 + 1= 0/67
روخرد تسد هب یارب نانيمطا حطس تسا رک
هنومن دادعت ندروآ 95
تقد حطس و دصرد 1
/ 0 رد
رظن هتفرگ هدش ندروآ تسد هب یارب همادا رد .تسا
هطبار زا هنومن یاضعا دادعت (
2 ) صوصخم هک
هنومن ضرف دودحمان هعماج مجح نامز رد یريگ
،هدش هدافتسا هدش
( تسا ،یمويق لاعف و ینمؤم
1386 :)
هطبار ( 2 )
𝑛 = (1.96×0/670/10 )2= 172 𝑛 = (Zα 2⁄ ∗ 𝜎ε )2
هطبار نیا رد درادناتسا لامرن لامتحا رادقم Z
هک(
ساسارب لودج
لامتحا یاه درادناتسا لامرن
ا جارختس یم
دوش
α ،) ،اطخ حطس و رايعم فارحنا𝜎
تقد ε
رظندم هب تیانع اب .تسا رگشهوژپ
یسررب لباق هنومن دادعت ،لااب تابساحم 172
رفن
.تسا هدش دروآرب تکرقش ساقمت هرامش قیرطزا هقب لاقصتا و اقه
دحاو و یلخاد یسرباسح دحاو تکرقش یلام
یاقه
پ اقی همانشسرپ کنيل ،یسروبارف و یسروب همانقشسر
و یققلخاد یققسرباسح ناریدققم راققيتخا رد یذققغاک تکرقش یلام ناریدم هقتفریذپ یاقه
سروقب رد هدقش
مدقع لقيلد هقب .تفرگ رارق ناریا سروبارف و نارهت زا یقخرب ییوگخقساپ مدقع اقی نقفلت هقب یسرتسد
تکرش هقب یسرتسد ،اه 425
.دقمآ لقصاح تکرقش
یققنفلت ساققمت قققیرطزا یرققيگيپ زا سققپ تققیاهنرد م ،ددجم دادقعت ،کقمايپ و لقيمیا ای یروضح هعجار
198 ليمکت همانشسرپ هدش
تسد هب .دمآ
هزادنا یارب یريگ
غتم ي یاقهر شهوژقپ هقب مادققا
یحارط شسرپ همان اب ذپوگلا ی ر ولسراک شهوژپ زا ی
( ناراکمه و 2020
)
.دش نیا رگید تيمهااب وضوم
تکرقش زا یبطاقخم هچ هک دوب دروقم روکذقم یاقه
نريگ رارق شسرپ نیا هب یلخاد یسرباسح ناریدم .د
ليلد طابترا رد شهوژپ وضوم اب ًاميقتسم هک ا
و دقن
رد کقسیر تیریدقم راکوزاقس زا یبقسانم تخانش هقب زقين یلاقم ناریدقم و دنراد نامزاس لقماع ناوقنع
لیدعت تقيلاعف زا یقشخب رد هک یدارفا و رگ اقب اقه
طبترم یلخاد یسرباسح دحاو ا
دقن ، هقب دارقفا ناوقنع
ندم باقختنا شهوژقپ رد رظ دقش
یقسررب یارقب .دن
،یققیاور زا
رققظن تا 5 ديتاققسا و ناققگربخ زا رققفن
دش هدافتسا یهاگشناد سقپ و
تاح قصا لاقمعا زا
مزلا
، شققسرپ راققيتخا رد هققمان 5
یققسرباسح ریدققم
مزلا تاح قصا و تقفرگ رارق یلام ریدم و یلخاد لامعا دش هقب ،شرازقگ مدع یريگوس شهاک یارب . طا ناریدم
اقهنآ یماقسا و نامزاس مان هک دش هداد
هیزجت .تسين زاين یجنسرظن یارب هداد ليلحتو
رد اه
مرن هخقسن سا سا یپ سا رازفا 16
هقتفریذپ ماقجنا
.تسا لدم هدافتسا یاه هدش
شهوژپ رد
هب هيضرف نومزآ روظنم شزارب زا شهوژپ یاه
لدم اب هناگدنچ یطخ نويسرگر یاه ذپوگلا
ی ر زا ی
سراک شهوژپ هطبار .دش هدافتسا ناراکمه و ول
یاه
هب ریز هيضرف صوصخرد يترت یاه
1 لا ی 4
شزارب هدش :تسا
هطبار ( 3
)
RISK= β0+β1 AUDPRF+β2
IMP+β3 EXP+ε
هطبار ( 4
RISK= β0+β1 AUDPRF+β2 )
ACreport+β3
(AUDPRF×ACreport)+β4 IMP+β5
EXP+ε
هطبار ( 5
RISK= β0+β1 AUDPRF+β2 )
QAR+β3 (AUDPRF×QAR)+β4
IMP+β5 EXP+ε
هطبار ( 6
RISK= β0+β1 AUDPRF+β2 )
MTG+β3 (AUDPRF×MTG)+β4
IMP+β5 EXP+ε
هدافتسا یاهدامن زا روظنم رش هب قوف هدش
( هراگن 1 تسا ) .
هراگن 1 : هدافتسا یاهدامن حرش هدش
لدم رد
فیدر دامن
ریغتم ن
ریغتم عو یتایلمع هوحن
ریغتم ندرک
AUDPRF 1 یلخاد یسرباسح درکلمع
لقتسم 6
نيگنايم و ترکيل ايط زا هدافتسا و هیوگ
RISK 2 لک یکاردا کسیر
هتسباو 7
نيگنايم و ترکيل ايط زا هدافتسا و هیوگ
IMP 3 هيصوت نازيم
هدشارجا یسرباسح یاه یلرتنک
1 ترکيل ايط زا هدافتسا و هیوگ
EXP 4 تيلاعف هقباس
یلرتنک یم عا هقباس ساسارب
ACreport 5 شرازگ
یهد یسرباسح هتيمک هب رگلیدعت
1 ريخ ای یلب خساپ تفایرد و هیوگ
QAR 6 تيفيک درادناتسا زا هدافتسا
رگلیدعت 1
ريخ ای یلب خساپ تفایرد و هیوگ
MTG 7 ریدم شرورپ دربهار زا هدافتسا
رگلیدعت 1
یرد و هیوگ ريخ ای یلب خساپ تفا
یتایلمع هوحن شهوژپ یاهریغتم ندرک
لک یکاردا کسیر هتسباو ریغتم (
)RISK
هیوگ یاه 10 یلا 16 ارب ی کسیر شجنس
یکاردا شهوژپ زا یريگوگلا اب
،نيشيپ یاه
