°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑ (II) ¥â«¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‚¥¬Õ“»—¬‡∑§π‘§
‡ª°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’
ß“¡®‘μ ‰æ√ß“¡
1*·≈– »ÿ¿°“≠®πå √—μπ°√
1∫∑§—¥¬àÕ
ß“π«‘®—¬π’ȇªìπ°“√»÷°…“°“√«‘‡§√“–Àå Hg2+ ¥â«¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™ (L) ‚¥¬Õ“»—¬‡∑§π‘§ ‡ª°‚∑√
‚ø‚μ‡¡∑√’ Hg2+ ∑”ªØ‘°‘√‘¬“°—∫‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡°‘¥ “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ ’‡À≈◊Õß„π “√≈–≈“¬Õ–´‘‡μ∑∫—ø‡øÕ√å pH 4 ®“°°“√»÷°…“¥â«¬«‘∏’¢Õß Job æ∫«à“ Hg2+ ∑”ªØ‘°‘√‘¬“°—∫ L „πÕ—μ√“ à«π 1:1 ‡°‘¥‡ªìπ “√ª√–°Õ∫
‡™‘ß´âÕπ„π√Ÿª HgL §à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm · ¥ß§«“¡ —¡æ—π∏å·∫∫‡ âπμ√ß°—∫§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß Hg2+ „π™à«ß 3.0Ó10-6-1.0Ó10-3 M (R2=0.9992) §à“¢’¥®”°—¥μË” ÿ¥„π°“√«‘‡§√“–Àå·≈–¢’¥®”°—¥
μË” ÿ¥„π°“√«‘‡§√“–À凙‘ߪ√‘¡“≥¡’§à“‡∑à“°—∫ 3.0Ó10-6 M ·≈– 5.0Ó10-6 M μ“¡≈”¥—∫ §«“¡‡∑’ˬß
„π°“√«‘‡§√“–À凡◊ËÕ«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߢÕß “√≈–≈“¬ Hg2+ 5.0Ó10-5 M ·≈– 1.0Ó10-4 M Hg2+
´È” 5 §√—Èß¡’§à“‡∑à“°—∫ 2.84% ·≈– 1.22% μ“¡≈”¥—∫ ‡∑§π‘§«‘‡§√“–Àåπ’È “¡“√∂𔉪ª√–¬ÿ°μå„™â„π°“√
«‘‡§√“–Àå Hg2+ „ππÈ”μ—«Õ¬à“߉¥â
§” ”§—≠: ª√Õ∑ ‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™ ‡ª°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’
1¿“§«‘™“‡§¡’ §≥–«‘∑¬“»“ μ√å ¡À“«‘∑¬“≈—¬»√’π§√‘π∑√«‘‚√≤
*ºŸâπ‘æπ∏åª√– “πß“π, e-mail: [email protected]
A Spectrophotometric Method for Mercury (II) Detection with Azomethine H
Ngamjit Praingam
1*and Supakan Rattanakon
1ABSTRACT
A spectrophotometric determination of Hg2+ with azomethine H (L) was studied.
Hg2+ reacts with azomethine H to form a yellow complex in an acetate buffer solution of pH 4.
Jobûs method of continuous variation suggested 1:1 metals to ligand stoichiometry for Hg2+ complex (HgL). The absorption measurements at 425.5 nm were linearity related to the concentration of Hg2+ in the range of 3.0Ó10-6-1.0Ó10-3 M (R2=0.9992). The limit of detection and limit of quantification were found to be 3.0Ó10-6 M and 5.0Ó10-6 M, respectively. Method precision (repeatability) were determined by relative standard deviation for five repeated measurements at 5.0Ó10-5 M and 1.0Ó10-4 M Hg2+ were 2.84% and 1.22%, respectively.
The proposed method was applied successfully for the determination of Hg2+ content in water samples.
Keywords: Mercury, Azomethine H, Spectrophotometry
1Department of Chemistry, Faculty of Science, Srinakharinwirot University.
*Corresponding author, e-mail: [email protected]
∫∑π”
°“√«‘‡§√“–ÀåÀ“ª√‘¡“≥‰ÕÕÕπ¢Õß‚≈À–Àπ—°∑’˪π‡ªóôÕπ„π ‘Ëß·«¥≈âÕ¡ ¢∫«π°“√º≈‘μ∑“ß Õÿμ “À°√√¡ ∑“ß™’««‘∑¬“·≈–∑“ß°“√·æ∑¬å‡ªìπ ‘Ëß∑’Ëπà“ π„®‡ªìπÕ¬à“߬‘Ëß ‡π◊ËÕß®“°¡’§«“¡ ”§—≠μàÕ
°“√¥”√ß™’«‘μ·≈– ÿ¢¿“æ¢Õß¡πÿ…¬å °“√ªπ‡ªóôÕπ¢Õߪ√Õ∑„π ‘Ëß·«¥≈âÕ¡¡—°Õ¬Ÿà„π√Ÿª Hg2+ ·≈– Hg22+
´÷Ëß “¡“√∂𔉪 Ÿà‚√§¡‘π“¡“μ–‡¡◊ËÕ – ¡„π√à“ß°“¬ Õ’°∑—È߬—ß “¡“√∂‡ª≈’ˬπ‡ªìπª√Õ∑Õ‘π∑√’¬å´÷Ëß¡’æ‘…√⓬
·√ß‚¥¬Õ“»—¬·∫§∑’‡√’¬ ·≈–‡¢â“ ŸàÀà«ß‚´àÕ“À“√„π√–∫∫𑇫»‰¥â μ—«Õ¬à“ߪ√Õ∑Õ‘π∑√’¬å∑’Ë¡’æ‘…√⓬·√ß ‡™àπ
‡¡∑‘≈‡¡Õ√å§‘«√’ “¡“√∂∑”≈“¬√–∫∫ª√– “∑ °≈â“¡‡π◊ÈÕ·≈–∑”„Àâ∂÷ß·°à™’«‘쉥â [1] ª√‘¡“≥ª√Õ∑∑’ËÕπÿ≠“μ
„Àâ¡’‰¥â„ππÈ”¥◊Ë¡·≈–Õ“À“√∑–‡≈¡’§à“‡∑à“°—∫ 1 μg/L ´÷Ëß°”À𥂥¬Õß§å°“√Õπ“¡—¬‚≈° (World Health Organization, WHO) ·≈– 0.5 mg/kg ´÷Ëß°”À𥂥¬°√–∑√«ß “∏“√≥ ÿ¢ [2, 3]
ªí®®ÿ∫—π‡∑§π‘§∑’Ë„™â°“√«‘‡§√“–Àåª√Õ∑¡’À≈“¬‡∑§π‘§‡™àπ ‚æ‡∑π™‘‚Õ‡¡∑√’ [4] Õ‘π¥—°∑‘ø≈’
§—æ‡æ‘≈æ≈“ ¡“·¡ ‡ª°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’ [5] ‡Õ°´‡√¬åø≈ŸÕÕ‡√ ‡´πμå ‡ª°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’ [6] Õ–μÕ¡¡‘§
·Õæ´Õ√åæ™—𠇪°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’ [7] ‚§≈¥å‡«‡æÕ√åÕ–μÕ¡‘°·Õæ´Õ√åæ™—𠇪°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’ [8]
ø≈ŸÕÕ‡√ ‡´πμå ‡ª°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’ [9, 10] ∂÷ß·¡â«à“‡∑§π‘§‡À≈à“π’È®–¡’§«“¡‰«·≈–§«“¡‡∑’Ë¬ß Ÿß·μà°Á¡’
¢—ÈπμÕπ„π°“√‡μ√’¬¡μ—«Õ¬à“ß ‡§√◊ËÕß¡◊Õ¡’√“§“ Ÿß·≈–´—∫´âÕπ´÷ËßμâÕßÕ“»—¬ºŸâªØ‘∫—μ‘°“√∑’Ë¡’§«“¡√Ÿâ·≈–∑—°…–
°“√∑”ß“π¢Õ߇§√◊ËÕß ¥—ßπ—Èπ‡æ◊ËÕ≈¥§«“¡¬ÿà߬“°·≈–§à“„™â®à“¬„π°“√«‘‡§√“–Àåª√Õ∑‡∑§π‘§ ‡ª°‚∑√‚ø‚μ
‡¡∑√’·≈–μ—«μ√«®«—¥∑“ß· ß (optical sensor) ®÷߇ªìπ∑’Ëπ‘¬¡¡“° πÕ°®“°®– “¡“√∂ —߇°μ°“√
‡ª≈’ˬπ·ª≈ß ’‰¥â¥â«¬μ“‡ª≈à“·≈⫬—ß “¡“√∂«‘‡§√“–Àåª√‘¡“≥‰¥âÕ¬à“ß¡’ª√– ‘∑∏‘¿“懡◊ËÕ‡≈◊Õ°„™â√’‡Õ‡®πμå À√◊Õμ—«μ√«®«—¥∑’ˇÀ¡“– ¡ μ—«μ√«®«—¥∑’Ë„™â„π°“√«‘‡§√“–Àå Hg2+ ¡—°¡’Õ–μÕ¡∑’Ë„Àâ§ŸàÕ‘‡≈Á°μ√Õπ§◊Õ ‰π‚μ√‡®π ÕÕ°´‘‡®π·≈–´—≈‡øÕ√å ´÷Ëß “¡“√∂‡°‘¥æ—π∏–‚§ÕÕ√契‡π∑‚§‡«‡≈πμå°—∫ Hg2+ ‰¥â‡™àπ Terphenyl derivative [9] Thiooxorhodamine [10] Phenothiazine [11] 2,3-diferrocenylquinoxaline [12] 4-(2-pyridylazo)- resorcinol [13] Benzothiazolium Hemicyanine [14] ≈‘·°π¥å‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡ªìπ≈‘·°π¥å∑’Ë¡’À¡Ÿà„Àâ Õ‘‡≈Á°μ√Õπ§◊ÕÀ¡Ÿà‰Œ¥√Õ°´‘≈·≈–À¡ŸàÕ‘¡¡’π π‘¬¡„™â‡ªìπμ—«μ√«®«—¥‚∫√Õπ„πμ—«Õ¬à“ß Õßÿàπ [15] ¥‘π [16]
πÈ” [17] ‚¥¬‡°‘¥ “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ ’‡À≈◊Õß°—∫‚∫√Õπ ®“°°“√»÷°…“æ∫«à“°“√„™â‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡ªìπμ—«
μ√«®«—¥¡’πâÕ¬¡“°·≈–‚¥¬∑—Ë«‰ª·≈â«μ—«Õ¬à“ß∑’Ë„™â„π°“√«‘‡§√“–Àåª√Õ∑¡—°‰¡à¡’‚∫√ÕπªπÕ¬Ÿà¥â«¬ „πß“π
«‘®—¬π’È®–‡ªìπ°“√»÷°…“°“√«‘‡§√“–Àå Hg2+ ¥â«¬≈‘·°π¥å‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‚¡‚π‚´‡¥’¬¡´÷Ëß≈–≈“¬πÈ”‰¥â¥’·≈–
∑”°“√μ√«®«—¥ª√‘¡“≥ Hg2+ ‚¥¬Õ“»—¬‡∑§π‘§ ‡ª°‚∑√‚ø‚μ‡¡∑√’ ¡’°“√»÷°…“ ¿“«–∑’ˇÀ¡“– ¡·≈–ªí®®—¬
μà“ßÊ ∑’Ë¡’º≈μàÕ°“√«‘‡§√“–Àå ‡™àπ pH μ—«√∫°«π Õ—μ√“ à«π‚¡≈√–À«à“ß Hg2+ ·≈–‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™„π “√
‡™‘ß´âÕπ
Õÿª°√≥å·≈–«‘∏’∑¥≈Õß
“√‡§¡’∑’Ë„™â‰¥â·°à Azomethine H monosodium salt hydrate (L), (NH4)2FeSO4.6H2O, MnSO4.H2O, AgNO3, NiSO4.6H2O, Co(NO3).6H2O, CuSO4, Hg(CH3COO)2 ·≈– Cd(NO3)2, Pb(NO3)2 ‡ªìπ “√ analytical grade ·≈–‡μ√’¬¡‡ªìπ “√≈–≈“¬¥â«¬πÈ”°≈—Ëπμ“¡§«“¡‡¢â¡¢âπ∑’Ë μâÕß°“√ “√≈–≈“¬‡μ√’¬¡„À¡à‡¡◊ËÕ„™â«—¥°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߥ⫬ Shimadzu double beam UV-VIS spectrophotometer Model UV-2101 PC ·≈–«—¥ pH ¥â«¬ Metrohm pH meter
°“√‡μ√’¬¡ “√≈–≈“¬‡æ◊ËÕ𔉪«—¥°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑”‚¥¬º ¡ “√≈–≈“¬ Hg2+ ·≈–
“√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™∑’˧«“¡‡¢â¡¢âπ·≈–ª√‘¡“μ√∑’ËμâÕß°“√‡μ√’¬¡·≈⫪√—∫ “√≈–≈“¬„Àâ¡’ pH 4 ¥â«¬
Õ–´‘‡μ∑∫—ø‡øÕ√å ®“°π—Èπª√—∫ª√‘¡“μ√¥â«¬πÈ”°≈—Ëπ 𔉪«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’˧«“¡¬“«§≈’Ëπ 425.5 nm
„π°“√»÷°…“º≈¢Õß pH μàÕ°“√«‘‡§√“–Àå®–¡’°“√ª√—∫ pH 2-12 ¥â«¬ NaOH ‡¢â¡¢âπ 1 M ·≈– HNO3
‡¢â¡¢âπ 1 M ∑”°“√‰∑‡∑√μ “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™¥â«¬ “√≈–≈“¬ Hg2+ ·≈â«π”‰ª«—¥ ‡ª°μ√“∑’Ë 300-600 nm ·≈–„π°“√»÷°…“§«“¡‡©æ“–‡®“–®ß„π°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑ ®–¡’°“√»÷°…“μ—«√∫°«π°“√
«‘‡§√“–Àå‚¥¬°“√‡μ‘¡ “√≈–≈“¬ Fe2+, Mn2+, Ag+, Ni2+, Co2+, ·≈– Cu2+ ·μà≈–™π‘¥∑’˧«“¡‡¢â¡¢âπ 5 ‡∑à“¢Õß§«“¡‡¢â¡¢âπ Hg2+
º≈°“√∑¥≈Õß
“√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 5 Ó 10-4 M ‰¡à¡’ ’ ‡¡◊ËÕπ”¡“º ¡°—∫ “√≈–≈“¬ Fe2+, Mn2+, Ag+, Ni2+, Co2+, ·≈– Cu2+ ∑’Ë¡’§«“¡‡¢â¡¢âπ‡∑à“°—π ∑’≈–™π‘¥æ∫«à“‰¡à¡’°“√‡ª≈’ˬπ·ª≈ß ’
¬°‡«âπ Hg2+ ´÷Ëß “√≈–≈“¬®–‡ª≈’ˬπ‡ªìπ ’‡À≈◊Õß∑—π∑’ ‡ª°μ√“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 300-600 nm
· ¥ß¥—ß √Ÿª∑’Ë 1 æ∫«à“ “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™¥Ÿ¥°≈◊π· ߉¥â¥’∑’Ë λmax=340 nm (ε=11,280 M-1 cm-1) ¥—ß√Ÿª 1a ·≈– “√≈–≈“¬ ’‡À≈◊ÕߢÕß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπª√Õ∑¥Ÿ¥°≈◊π· ߉¥â¥’∑’Ë λmax= 425.5 nm (ε=1,740 M-1 cm-1) ·≈–°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë λmax=340 nm ®–≈¥≈ߥ—ß√Ÿª∑’Ë 1b
√Ÿª∑’Ë 1 ‡ª°μ√“¢Õß (a) “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 5.0Ó10-5 M ·≈– (b) “√≈–≈“¬º ¡∑’Ë¡’
§«“¡‡¢â¡¢âπ Hg2+ ·≈–‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡∑à“°—∫ 5Ó10-5 M
°“√»÷°…“º≈¢Õß pH ∑’Ë¡’μàÕ°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑
‡¡◊ËÕπ” “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ ·≈– “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™∑’Ë¡’§«“¡‡¢â¡¢âπ
‡∑à“°—π∑’Ë 4.0Ó10-5 M ·≈⫪√—∫„Àâ¡’ pH 2.2-11.8 π”¡“«—¥°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm ∑”´È” pH
≈– 3 §√—Èß §à“∑’ˉ¥âπ”¡“ √â“ß°√“ø· ¥ß¥—ß√Ÿª∑’Ë 2 æ∫«à“ pH ¡’º≈μàÕ°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑ ‚¥¬∑’Ë pH ‡∑à“°—∫
4 ‡ªìπ§à“ pH ¢Õß “√≈–≈“¬º ¡∑’Ë„Àâ§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß Ÿß ÿ¥ ·≈–‡¡◊ËÕ “√≈–≈“¬‡ªìπ°√¥À√◊Õ‡∫ ¡“°
¢÷Èπ®–„Àâ§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß≈¥≈ß·≈– “√≈–≈“¬¬—ߧ߇ªìπ ’‡À≈◊Õß ‡¡◊ËÕ∑”°“√∑¥ Õ∫º≈¢Õß pH μàÕ “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™æ∫«à“ “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‰¡à¡’°“√‡ª≈’ˬπ·ª≈ß ’‡¡◊ËÕ pH ‡ª≈’Ë¬π ¥—ßπ—Èπ º≈¢Õß pH ∑’Ë∑”„Àâ°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß≈¥≈ßπ—Èπ¡“®“°°“√μ°μ–°Õπ‰Œ¥√Õ°‰´¥å¢Õߪ√Õ∑„π “√≈–≈“¬‡∫
À√◊Õ°“√·μ°μ—«¢Õß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ¢Õߪ√Õ∑„π “√≈–≈“¬°√¥‡π◊ËÕß®“°¡’ H+ ¡“·¬àß®—∫°—∫≈‘·°π¥å
‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™¥—ßπ—Èπ ¿“«–∑’ˇÀ¡“– ¡„π°“√«‘‡§√“–Àåª√Õ∑¥â«¬‡∑§π‘§π’È §◊Õ pH 4 „π°“√∑¥≈Õß®÷ߪ√—∫
pH ¢Õß “√≈–≈“¬¥â«¬Õ–´‘‡μ∑∫—ø‡øÕ√å pH 4 °àÕπ∑”°“√«‘‡§√“–Àå
√Ÿª∑’Ë 2 °√“ø√–À«à“ß§à“ pH ·≈–°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm ¢Õß “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬
Hg2+ ·≈– “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™∑’Ë¡’§«“¡‡¢â¡¢âπ 4.0Ó10-5 M
°“√»÷°…“ Stoichiometric ratio ¢Õß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ¢Õߪ√Õ∑
‡¡◊ËÕπ”§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm ¢Õß “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ ·≈–
“√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™ (L) ‡¢â¡¢âπ 2.0Ó10-3 M „πª√‘¡“μ√μà“ßÊ °—π∑’Ë pH 4 ¡“ √â“ß Jobûs plot
¥—ß√Ÿª∑’Ë 3 æ∫«à“ ‡¡◊ËÕ √â“߇ âπ·π«‚π⡇ âπμ√ß 2 ‡ âπ®–μ—¥°—π∑’ËÕ—μ√“ à«π‚¡≈‡∑à“°—∫ 0.5 ´÷ËßÀ¡“¬§«“¡«à“
“√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ¢Õߪ√Õ∑‡°‘¥®“°ªØ‘°‘√‘¬“√–À«à“ß Hg2+ : ‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™„πÕ—μ√“ à«π‚¡≈ 1 : 1
· ¥ß∂÷ß Ÿμ√‡§¡’¢Õß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπª√Õ∑„π√Ÿª¢Õß HgL ·≈–‡ πÕ‚§√ß √â“ß∑’ËÕ“®‡ªìπ‰ª‰¥â¢Õß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ HgL ¥—ß√Ÿª∑’Ë 4 ´÷Ëß¡’‚§√ß √â“ß§≈⓬°—∫ “√‡™‘ß´âÕπ√–À«à“ß‚∫√Õπ·≈–‡Õ‚´
‡¡∑’π‡Õ™∑’Ë¡’Õ—μ√“ à«π‚¡≈·∫∫ 1 : 1 ‡™àπ°—π [18] ‚¥¬∑’ËÀ¡Ÿà„Àâ§ŸàÕ‘‡≈Á°μ√Õπ∑—Èß “¡¢Õ߇Ղ´‡¡∑’π‡Õ™
§◊Õ À¡ŸàÕ–¡‘‚π¢Õ߇´§—π¥“√’Õ‘¡’π À¡Ÿà‰Œ¥√Õ°´‘≈¢ÕßøïπÕ≈·≈–À¡Ÿà‰Œ¥√Õ°´‘≈¢Õß·πø∑Õ≈ √â“ßæ—π∏–
‚§ÕÕ√契‡π∑‚§‡«‡≈πμå°—∫ Hg2+ ‡°‘¥‡ªìπ«ßÀ°‡À≈’ˬ¡ Õß«ßμ‘¥°—π„π “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ HgL
√Ÿª∑’Ë 3 Jobûs plot ¢Õß “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ ·≈– “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™ (L) ∑’Ë pH 4 «—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm
√Ÿª∑’Ë 4 ‚§√ß √â“ß∑’ˇªìπ‰ª‰¥â¢Õß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ HgL
°“√‰∑‡∑√μ¢Õß “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™¥â«¬ “√≈–≈“¬ Hg2+
‡¡◊ËÕ‰∑‡∑√μ “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 1 Ó 10-4 M ¥â«¬ “√≈–≈“¬ Hg2+ ‡¢â¡¢âπ 0.0 M-1.5Ó10-4 M ·≈â«π”‰ª«—¥ ‡ª°μ√“„π™à«ß§«“¡¬“«§≈◊Ëπ 300-600 nm º≈· ¥ß¥—ß√Ÿª∑’Ë 5 ®“°
‡ª°μ√“· ¥ß§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’ˇª≈’ˬπ·ª≈߉ª‡ªìπøíß°å™—π°—∫ª√‘¡“≥¢Õß Hg2+ ∑’ˇæ‘Ë¡¢÷Èπ ·∂∫°“√
¥Ÿ¥°≈◊π· ߢÕß “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™∑’˧«“¡¬“«§≈◊Ëπ 340 nm ¡’§à“≈¥≈߇¡◊ËÕª√‘¡“≥¢Õß Hg2+
‡æ‘Ë¡¢÷Èπ ·≈–‡°‘¥ red-shift ‰¥â·∂∫°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß„À¡à∑’˧«“¡¬“«§≈◊Ëπ 425.5 nm ´÷Ëß¡’§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß
‡æ‘Ë¡¢÷Èπμ“¡§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß Hg2+ ∑’ˇæ‘Ë¡¢÷Èπ ´÷Ëß∑”„Àâ ’¢Õß “√≈–≈“¬‡ª≈’Ë¬π®“°‰¡à¡’ ’‡ªìπ ’‡À≈◊Õ߇¢â¡¢÷Èπ
·∂∫°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß„À¡àπ’ȇªìπ¢Õß “√≈–≈“¬ ’‡À≈◊ÕߢÕß “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ (HgL) ·≈–‡¡’ËÕ‡μ‘¡ “√≈–≈“¬
Hg2+ ¡“°‡°‘πæÕ®–æ∫«à“§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߉¡à‡æ‘Ë¡¢÷Èπ ·≈–¡’ isosbestic point 1 ®ÿ¥∑’˧«“¡¬“«§≈◊Ëπª√–¡“≥
380 nm
√Ÿª∑’Ë 5 ‡ª°μ√“°“√‰∑‡∑√μ¢Õß “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 1Ó10-4 M ¥â«¬ “√≈–≈“¬ Hg2+ ∑’Ë pH 4 ·≈–«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm
°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑
‡¡◊ËÕπ” “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ ‡¢â¡¢âπ 3.0 Ó 10-6-1.0 Ó 10-3 M ·≈–
“√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 2.0Ó 10-3 M ∑’Ë pH 4 ¡“«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm ·≈–
√â“ß°√“ø¡“μ√∞“π¥—ß√Ÿª∑’Ë 6 ®“°º≈°“√∑¥≈Õßæ∫«à“§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߇æ‘Ë¡¢÷Èπ‡¡◊ËÕ§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß “√
≈–≈“¬ Hg2+ ‡æ‘Ë¡¢÷Èπ ·≈–§«“¡ —¡æ—π∏å√–À«à“ß§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß “√≈–≈“¬ Hg2+ 3.0Ó10-6-1.0Ó10-3 M °—∫§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߇ªìπ‡ âπμ√ß∑’Ë¥’¡’§à“ R2 = 0.9992 §à“¢’¥®”°—¥μË” ÿ¥¢Õß°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑
(Detection limit, LOD) ¡’§à“‡∑à“°—∫ 3.0 Ó10-6 M (n =5) ´÷Ëß§”π«≥®“° (Xblank + 3SDblank)/ slope (Xblank =§à“‡©≈’ˬ°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߢÕß·∫≈ß§å, SDblank =§à“‡∫’ˬ߇∫π¡“μ√∞“π¢Õß·∫≈ß§å ·≈–
slope=§«“¡™—π¢Õß°√“ø¡“μ√∞“π) ·≈–§à“¢’¥®”°—¥μË” ÿ¥¢Õß°“√«‘‡§√“–Àåª√‘¡“≥ª√Õ∑ (Quantification limit, LOQ) ¡’§à“‡∑à“°—∫ 5.0Ó10-6 M (n=5) ´÷Ëß§”π«≥®“° (Xblank+10SDblank)/slope §à“§«“¡
‡∑’ˬߢÕß°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑«—¥‰¥â®“°§à“‡∫’ˬ߇∫π¡“μ√∞“π —¡æ—∑∏å (Relative standard deviation,
%RSD) ¢Õß “√≈–≈“¬ Hg2+ ∑’Ë 2 §«“¡‡¢â¡¢âπ §◊Õ 5.0Ó10-5 M ·≈– 1.0Ó10-4 M ¡’§à“‡∑à“°—∫
2.84% ·≈– 1.22% (n=5) μ“¡≈”¥—∫ §à“§«“¡‡∑’ˬßπâÕ¬°«à“ 5% · ¥ß«à“‡∑§π‘§π’È¡’§«“¡‡∑’ˬ߄π°“√
«‘‡§√“–Àåª√Õ∑ °“√‡ª√’¬∫‡∑’¬∫™à«ß§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß°“√«‘‡§√“–Àå (Linear range) ·≈–§à“ LOD ¢Õß
‡∑§π‘§π’Ȱ—∫ß“π«‘®—¬Õ◊ËπÊ · ¥ß¥—ßμ“√“ß∑’Ë 1 æ∫«à“ ‡∑§π‘§π’È¡’™à«ß§«“¡‡¢â¡¢âπ¢Õß°“√«‘‡§√“–Àå∑’˰«â“ß°«à“
·≈–¡’§à“ LOD μË”°«à“‡∑§π‘§Õ◊ËπÊ
√Ÿª∑’Ë 6 °√“ø¡“μ√∞“π¢Õß “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ ‡¢â¡¢âπ 3.0Ó10-6 M-1.0Ó10-3 M
·≈– “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 2.0 Ó10-3 M ∑’Ë pH 4 ‚¥¬«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm
μ“√“ß∑’Ë 1 ™à«ß§«“¡‡¢â¡¢âπ Hg2+ ·≈–§à“ LOD ¢Õ߇∑§π‘§«‘‡§√“–Àåμà“ßÊ
μ—«μ√«®«—¥ Hg2+ Linear Range Limit of Detection Ref.
Azomethine H 3.0Ó10-6-1.0Ó10-3 M 3.0Ó10-6 M This work
Terphenyl derivative 0.1-30 μM - 9
Thiooxorhodamine 0.13-0.35 μM - 10
2,3-diferrocenylquinoxaline - 1.3Ó10-5M 12
4-(2-pyridylazo)-resorcinol 0.35-7.4 μg/mL 4.49 μg/mL 13
Benzothiazolium Hemicyanine - 100 ppb 14
benzimidazole substituted - 0.77 μM 19
boron-dipyrromethene
2-hydroxy 1-napthaldehyde 0.004-0.048 μg/mL - 20
isonicotinoyl hydrazone
§«“¡®”‡æ“–„π°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑
‡¡◊ËÕπ” “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ ‡¢â¡¢âπ 4.0 Ó10-5 M ·≈–‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™
‡¢â¡¢âπ 8.0Ó10-5 M ·≈–‡μ‘¡ “√≈–≈“¬ Cu2+, Fe2+, Mn2+, Ag+, Ni2+ ·≈– Co2+ ‡¢â¡¢âπ 2Ó10-4 M
∑’≈–™π‘¥ ª√—∫ pH 4 ¥â«¬Õ–´‘‡μ∑∫—ø‡øÕ√å ·≈â«π”‰ª«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm º≈°“√∑¥≈Õß
· ¥ß¥—ß√Ÿª∑’Ë 7 æ∫«à“ ’‡À≈◊ÕߢÕß “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß Hg2+ °—∫‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‰¡à‡ª≈’ˬπ·ª≈ß
‡¡◊ËÕ‡μ‘¡‰ÕÕÕπμà“ßÊ ·μà§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߇æ‘Ë¡¢÷Èπ‡≈Á°πâÕ¬ ·≈–æ∫«à“‡¡◊ËÕ‡μ‘¡ “√≈–≈“¬ Fe2+ ®–∑”„Àâ§à“
°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߇æ‘Ë¡¢÷Èπ¡“°°«à“‰ÕÕÕπ™π‘¥Õ◊Ëπ ¥—ßπ—Èπ∂â“ “√≈–≈“¬μ—«Õ¬à“ß¡’ Fe2+ „πª√‘¡“≥¡“°®”‡ªìπ μâÕß°”®—¥ÕÕ°°àÕπ∑’Ë®–«‘‡§√“–Àåª√Õ∑·≈–¬—ßæ∫«à“‡¡◊ËÕ‡μ‘¡ “√≈–≈“¬ Cu2+ §à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß®–≈¥≈ß
√Ÿª∑’Ë 7 º≈¢Õß‚≈À–‰ÕÕÕπ™π‘¥μà“ßÊ μàÕ°“√μ√«®«—¥ª√Õ∑ (a) ‡ª°μ√“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ߢÕß “√≈–≈“¬º ¡√–À«à“ß “√≈–≈“¬ Hg2+ 4.0Ó10-5 M ·≈– “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 8.0Ó10-5 M ‡¡◊ËÕ‡μ‘¡ “√≈–≈“¬ Cu2+, Fe2+, Mn2+, Ag+, Mn2+, Ni2+ ·≈– Co2+ ‡¢â¡¢âπ 2.0Ó10-4 M ·≈– (b) °√“ø§à“¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm ¢Õß “√≈–≈“¬∑’Ë ¿“«–‡¥’¬«°—π
°“√μ√«® Õ∫§«“¡∂Ÿ°μâÕߢÕ߇∑§π‘§„π°“√μ√«®«—¥ª√‘¡“≥ Hg2+ „ππÈ”ª√–ª“
‡¡◊ËÕ∑”°“√ª√–‡¡‘π‡∑§π‘§«‘‡§√“–Àåª√Õ∑„ππÈ”ª√–ª“‚¥¬°“√‡μ‘¡ “√≈–≈“¬¡“μ√∞“π Hg2+
∑’Ë 2 §«“¡‡¢â¡¢âπ§◊Õ 8.0Ó10-5 M ·≈– 2.0Ó10-4 M ·≈– “√≈–≈“¬‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™‡¢â¡¢âπ 4.0Ó10-4 M
≈ß„πμ—«Õ¬à“ßπÈ”ª√–ª“ ·≈–ª√—∫ pH ‡∑à“°—∫ 4 ¥â«¬Õ–´‘‡μ∑∫—ø‡øÕ√å ·≈â«π”‰ª«—¥§à“°“√¥Ÿ¥°≈◊π· ß∑’Ë 425.5 nm º≈°“√∑¥≈Õß· ¥ß¥—ßμ“√“ß∑’Ë 2 æ∫«à“ §à“√âÕ¬≈–°“√§◊π°≈—∫ (%Recovery) ¡’§à“‡∑à“°—∫
94% ·≈– 103% μ“¡≈”¥—∫ ´÷Ë߇ªìπ§à“∑’ˬա√—∫‰¥â· ¥ß„Àâ‡ÀÁπ«à“‡∑§π‘§π’È “¡“√∂π”¡“ª√–¬ÿ°μå„™â„π
°“√«‘‡§√“–Àåª√Õ∑„ππÈ”‰¥â
μ“√“ß∑’Ë 2 °“√«‘‡§√“–Àå Hg2+ „ππÈ”ª√–ª“
μ—«Õ¬à“ß [Hg2+] ∑’Ë‡μ‘¡ (M) [Hg2+]±SD ∑’Ëæ∫ (M) % Recovery
πÈ”ª√–ª“ 8.00Ó10-5 (7.56±0.66)Ó10-5 94
2.00Ó10-4 (2.09±0.05)Ó10-4 103
√ÿª·≈–«‘®“√≥åº≈°“√∑¥≈Õß
‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™ (L) “¡“√∂„™â‡ªìπμ—«μ√«®«—¥ª√‘¡“≥ Hg2+ ‰¥â¥’ ‡π◊ËÕß®“°«‘∏’μ√«®«—¥‰¡à
´—∫´âÕπ¡’§«“¡®”‡æ“–‡®“–®ß„π°“√μ√«®«—¥§àÕπ¢â“ß¡“° ‰¡à‰¥â√—∫º≈°√–∑∫®“°‰ÕÕÕπ¢Õß‚≈À–™π‘¥Õ◊ËπÊ
‡™àπ Cu2+, Mn2+, Ag+, Ni2+ ·≈– Co2+ ¬°‡«âπ Fe2+ ´÷Ëß “¡“√∂√∫°«π°“√«‘‡§√“–À剥âÀ“°¡’ªπ‡ªóôÕπ
„πª√‘¡“≥¡“° ‡Õ‚´‡¡∑’π‡Õ™∑”ªØ‘°‘√‘¬“°—∫ Hg2+ „πÕ—μ√“ à«π 1 : 1 ‡°‘¥‡ªìπ “√ª√–°Õ∫‡™‘ß´âÕπ¢Õß ª√Õ∑ (HgL) ¡’ ’‡À≈◊Õß∑—π∑’´÷Ëß —߇°μ‡ÀÁπ‰¥â¥â«¬μ“‡ª≈à“·≈–„Àâ ’∑’˧ß∑π “¡“√∂§ß ’Õ¬Ÿà‰¥âπ“π°«à“
12 ™—Ë«‚¡ß ¡’§«“¡‰«„π°“√«‘‡§√“–Àå·≈– “¡“√∂μ√«®«‘‡§√“–Àå Hg2+ ‰¥â¥’„π™à«ß 3.0Ó10-6-1.0Ó10-3 M
¡’§à“ LOD=3.0Ó10-6 M ·≈–§à“ LOQ =5.0Ó10-6 M „™âμ—«∑”≈–≈“¬‡ªìππÈ”∑”„Àâ§à“„™â®à“¬„π°“√
«‘‡§√“–Àå‰¡à Ÿß·≈–‰¡à‡ªìπæ‘…μàÕ ‘Ëß·«¥≈âÕ¡‡π◊ËÕß®“°‰¡à„™âμ—«∑”≈–≈“¬Õ‘π∑√’¬å “¡“√∂𔉪ª√–¬ÿ°μå„™â„π
°“√«‘‡§√“–Àå Hg2+ „πμ—«Õ¬à“ßπÈ”‰¥â¥’
‡Õ° “√Õâ“ßÕ‘ß
1. Mason, R. P., Reinfelder, J. R., and Morel, F. M. M. 1995. Water Air Soil Pollut. 80: 915.
2. WHO. 2004. Guidelines for Drinking-water Quality 3rd edition. Geneva, World Health Organization. Available from URL: http://www.who.int/water_sanitation_health/dwq/
GDWQ2004web.pdf
3. ”π—°ß“π à߇ √‘¡·≈– π—∫ πÿπÕ“À“√ª≈Õ¥¿—¬. °√–∑√«ß “∏“√≥ ÿ¢. 2559. “√ª√Õ∑„πÕ“À“√∑–‡≈.
Available from URL: http://www.foodsafety.moph.go.th/th/news-national-detail.
php?id=393&pcid=270&pcpage=2. 12 ¡°√“§¡ 2559.
4. Caballero, A., Lloveras, V., Curiel, D., Tarrage, A., Espinosa, A., Garcia, R., Vidal-Gancedo, J., Rovira, C., Wurst, K., Molina, P., and Veciana, 2007. Electroactive Thiazole Derivatives Capped with Ferrocenyl Units Showing Charge-Transfer Transition and Selective Ion-Sensing Properties: a Combined Experimental and Theoretical Study. J. Inorg. Chem.
46: 825-835.
5. Vallant, B., Kadnar, R., and Goessler, W. 2007. Development of a New HPLC Method for the Determination of Inorganic and Methylmercury in Biological Samples with ICP-MS Detection. J. Anal. At. Spectrom. 22: 322-325.
6. Bennun, L., Gomez, J. 1997. Determination of Mercury by Total-Reflection X-Ray Fluorescence Using Amalgamation with Gold. Spectrochim, Acta, Part B 52: 1195-1200.
7. Tseng, C. M., Diego, A. D., Martin, F. M., Amouroux, D., and Donard, O. F. X. 1997.
Rapid Determination of Inorganic Mercury and Methylmercury in Biological Reference Materials by Hydride Generation, Cryofocusing, Atomic Absorption Spectrometry after Open Focused Microwave-Assisted Alkaline Digestion. J. Anal. At. Spectrom. 12:
743-750.
8. Ferrua, N., Cerutti, S., Salonia, J., Olsina, R., and Martinez, L. 2007. On-line preconcentration and Determination of Mercury in Biological and Environmental Samples by Cold Vapor-Atomic Absorption Spectrometry. J. Hazard. Mater. 141: 693-699.
9. Bhalla, V., Tejpal R., and Kuma, M. 2010. Rhodamine Appended Terphenyl: a Reversible çOff-Oné Fluorescent Chemosensor for Mercury Ions. Sens, Actuators. B 151: 180-186.
10. Wang, H.-H., Xue, L., Yu, C.-L., Qian, Y.-Y., Jiang, H. 2011. Rhodamine-based Fluorescent Sensor for Mercury in Buffer Solution and Living Cells. Dyes Pigm. 91: 350-355.
11. Vengaian, K, M., Britto, D. C., Sivaraman, G., Sekar, K., and Singaravadivel, S. 2015.
Phenothiazine based Sensor for Naked-Eye Detection and Bioimaging of Hg(II) and F- Ions. RSC Adv. 5: 94903-94908.
12. Zapata, F., Caballero, A., Molina, P. and Tarraga, A. 2010. A Ferrocene-Quinoxaline Derivative as a Highly Selective Probe for Colorimetric and Redox Sensing of Toxic Mercury(II) Cations. Sensors. 10: 11311-11321.
13. Hashem, E. 2002. Spectrophotometric Studies on the Simultaneous Determination of Cadmium and Mercury with 4-(2-Pyridylazo)-resorcinol. Spectrochim Acta A Mol Biomol Spectrosc. 58: 1401-1410.
14. Tatay, S., Gaviña, P., Coronado, E., and Palomares, E. 2006.38 Optical Mercury Sensing Using a Benzothiazolium Hemicyanine Dye Org. Lett. 8:, 3857-3860.57-3860.
15. Demir, B. S. and Serindag˘, O. 2006. Determination of Boron in Grape (Vitis vinifera) by Azomethine H Spectrophotometric Method. Eurasian J. Anal. Chem. 1: 11-18.
16. Gomesa, D. M. C. Segundoa, M. A., Limaa, J. L. F. C., and Rangelb, A. O. S. S. 2005.
Spectrophotometric Determination of Iron and Boron in Soil Extracts using a Multi-Syringe Flow Injection System. Talanta. 66: 703-711.
17. Harp, D. L. 1997. Modifications to the Azomethine-H Method for Determining Boron in Water. Analytica Chimica Acta. 346: 373-379.
18. Takahashi, T., Yawata, S.,†and Hoshino, H. 2008. Determination of Boron in Water Samples at Nanograms Per Cubic Decimeter Levels by Reversed-phase Partition High-performance
Liquid Chromatography with Precolumn Complexation Reaction using Salicylaldehyde and 1-Amino-8-naphthol-3,6-disulfonate. Anal. Bioanal. Chem. 391: 1101-1106.
19. Madhu, S., Sharma, D. K. Basu, S. K., Jadhav, S., Chowdhury, A., and Ravikanth, M.
2013. Sensing Hg(II) in Vitro and in Vivo Using a Benzimidazole Substituted BODIPY.
Inorg. Chem. 2013. 52: 11136-11145.
20. Kumari, D. K., Vasudha, K., Sathyavathi, V. S., and Kumar, R. K. 2012. A Catalytic Spectrophotometric Method for the Analytical Determination of Trace Amounts of Mercury(II) Using 2-HNAINH. International J. Basic App. Chem. Sci. 2: 2277-2073.
‰¥â√—∫∫∑§«“¡«—π∑’Ë 25 ‡¡…“¬π 2559
¬Õ¡√—∫μ’æ‘¡æå«—π∑’Ë 19 情¿“§¡ 2559