ก
: กก
ก
© ก !"# 2
ก $$
%&ก '#ก ()'#*+ x1, x2, x3.
,-./$ 0,/ก/1 ก
*2ก .)ก/1 กก '#. ก' %'3ก /2*&'#' กกก 4 53. ' $. '3'#
/2 #6'.,-./$' '#'4ก 7.
!6.กก/$ *ก ,-.' '#7$'/1 '#01 ,-.2
,-./$0'30)' '# $7 /2,-./$0 0)' '# $7
*+7*7.'1 7$)$,-./$0'32ก/6ก/$2 7$)$ก '#
4ก 42*&'# -$$6?
ก)02'"ก96. *. ก/
1. $ )$('$.01 (0, 0, 0) *+('$%
2.'3ก 6-*(0, 0, x) 1 x > 0, *+('$ < %2)$,-./$=7*
=/1 ก' '# ก4ก 7.
3.('$%=7**+7*7.01 ก ก ()'#$ก(0, 1, 1)
'1 (0, 2, 2) %27$)$,-./$=7*2' %'3'# กกก
=' '# ก6'.()'#64 ก $ก'1 7.
4.4('$> ก ก ()'#7$$ก(0, x, y) 1 x ≠ y
> 0 *+('$ < %2)$,-./$=7*=' '# กกก กก)$
6'.'/1 ก ก ()'#$ก กก4ก ก $ . ก ()'#$กก<*+('$ <.) $ (1, 1, 2)
)ก('$> ก
● ก))02'"ก/$) =(7*>'('$%/2('$ <
7. ก/$)01 ('$ (1, 4, 5) /2(2, 4, 6) *+('$%
● $7ก< ก'-*)7*.))4*+7*7./( ก
● ('$ (5, 7, 9) 0)*+('$%'1 7$? ('$(15, 23, 30) *+
('$%'1 ('$ <?
● 6*? ก0&@"% )$ )6ก')$('$> ก *+
('$%'1 ('$ <96.,/ )ก (nim-sum) (6'.,-./$=
'ก/6ก/$27.9$ ก/$)01 ,-./$0()&0$,/ )ก> () '#6ก *?
© ก !"# 5
,/ )ก
(' ()< )ก x 2ก>.)/>A 7.%'3
x = xm2m + xm-12m-1+ ... + x12 + x0
1 xi *+ 0 '1 1 >.) (xmxm-1...x1x0)2
) $$ 30 = 1×16 + 1×8 + 1×4 + 1×2 = (11110)2.
: ก (nim-sum) > (xmxm-1...x1x0)2 ก (ymym-1...y1y0)2 01 (smsm-1...s1s0)2 /2>.) (xmxm-1...x1x0)2 (ymym-1...y1y0)2 = (smsm-1...s1s0)21 (' ก k, sk = xk + yk (mod 2) ก/$) ก'3)$ sk = 1
=.0$> xk'1 yk%'3)0$*+'3$7$6$40-$
© ก !"# 6
) $> ,/ )ก
) $$ (10110)2 (1101)2 = (11011)2 22 = 101102
13 = 11012
,/ )ก = 110112 = 25
,/ )ก ก*/'-$ (associative), x (y z) = (x y) z,
/2 ก/ (commutative), x y = y x.
0 *+ ก/ก&"ก )ก
ก()*+),ก,ก )ก> ()4, x x = 0.
> L. Bouton (1902)
('$ (x1, x2, x3) 6ก*+('$% ก<$ 1 ,/ )ก> ก() 0$*+@-", x1 x2 x3 = 0.
) $$ ('$ (5, 7, 9) 0()&0$,/ )ก7.
5 = 1012 7 = 1112 9 = 10012
nim-sum = 10112 = 11
%2)$0$,/ )ก7$6$@-" ('$4*+('$ <
> L. Bouton (1902)
=.' '# ก 7 '#กก '# 9 '# 7.('$6'$*+
(5, 7, 2) 53,/ )ก*+@-"
5 = 1012 7 = 1112 2 = 102
nim-sum = 0002 = 0
('$401 ('$%
กก4ก/$)=(6.ก ก กก)$ก 7.
© ก !"# 9
%-"> L. Bouton
ก('6'. 5> ('$,/ )ก*+@-"/26'.
5< %-"9) 4
ก('$. -$65 %2('$. 0 0 ... 0 = 0
(' ('$6 D 65 =/1 ก7*('$65
/1 กกก%&'/ก.5. (most significant) ()'3
& ('$*+()0 */0$)/>6'.'/ก 1()'3*+/>0-$
($47.%2' '# ก ('$ก$ ' ()'#กก)$
('$'/' '#
(' ('$6 D 65 ก/1 ก> ('$ก/$)(7*-$('$
65
© ก !"# 10
ก%-"96.ก>.
)$('$ (x1, x2, ...) 65 531 /1 กกก '#'3ก /.)0*+('$6 (WLOG) 97$ก x1*/7**+ x1'
0$. ก)$ x11 ก('$4 -$65 7.)$ x1 x2 ... = 0 = x1' x2 ... $=.6.'/กก ก 2'/1 x1 = x1'
53>.ก กกก/$ก. ' ก $. '3'#
ก 47.)$ 5 01 5> ('$%4' /25 01 5> ('$ <
ก)$())ก/1 กก('$ <2$ก ()'3*ก -$
'/ก5.0) 4ก('$ <2ก/6ก/$2 $. 0
กกก/$/ ก
2ก 27>34=./$กกก/$ / ?
Bouton 2)ก/$กกก/$ / )$ $ก
$. ก ()'#กก)$'3'# /1 ก/$'1 ก
*ก $1 7'$ก<0-$$ -./1 กก' 6'.'/1 '3ก () '#ก ก)$'3'#6'.' '#6'.'/1 @-"'1 '3 $ก '/1 ()
*+/>0$/2ก '3'#
)กก/$)6.7.%2ก/$ก7$ก 0 7$6'.,-./$' '#'/1 '3'#6$/2ก /20-$$ -.7$=' '#กก '# ก 6'.
'7*6ก'37.
EFก' 1.2
1. ',/ )ก> 23 /218? '0$> x (6'.,/ )ก> 38 /2x
01 25?
2. 'ก/6ก/$24'> ก$ 7*4
2.1 กก >11, 18 /225 '#
2.2 กก >15, 18, 20 /221 '#
2.3 ก'.ก >4, 12, 18, 19 /220 '#
3. '0( > ก62.1, 2.2 /22.3 !6.กก/$ / ?
© ก !"# 13
EFก' 1.2
4. ก 4/ (Nimble): ก2ก*2ก .)$ '/$ กก$
0, 1, 2, 3, ... )'#(ก()/6$ $/2$ #6'.)7.กก)$
'3'# 01 ก/1 ก'#'3'#/.)> 7*5. $. '3
$ '1 กก)$'3$ ก<7. $. 7$6'.'#กก2 ,-./$ 0,/ก /$ ก /1 '#ก'# -$6$ 5.01 $ 0 !6.กก/$
*ก ,-..*+,-.2
'ก/6ก/$ก 4/ก2>./$4
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
0 1 2 3 4 5 6 7 8
© ก !"# 14
EFก' 1.2
5. ก%/ก$(Turning Turtles): กH. W. Lenstra '#n
'#)/( ก 9'.'#*+')'1 *+ก. 6'.'< $$
*2ก .)ก%/ก'.'# -$>)ก')*+ก. %. ก4 ,-./$ 22%/ก'# -$5. ก'3'# 53 %/กกก. *+') '1 ')*+ก. ก<7. ('$> ก.01 ก'#4'=-ก%/ก*+ก.
4' ) $> ('$.> ก$
T H T T T H T T H T 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
'ก/6ก/$2> ,-./$กก>..
EFก' 1.2
6. ก. 0 (Northcott's game): ('$6ก. 0 *+ก2ก 'กก $/2=)'ก('3)/2'ก>)'3) ,-./$6.'ก>) ก,-./$>)=/1 ก'ก>)6=)6ก<7. $'..'ก>)7*=) 1 /2'.'ก>)>.'ก( -$6=))ก 6( )ก,-./$
6.'ก( ก,-./$(=/1 ก'ก(6=)6ก<7.6/ก&2) ก ,-./$40-$,/ก/$ ,-./$.*+,-.2
ก)$ก47$ 0/. ก 1 7>ก %2,-./$ 'ก7*- 9 ก/ ('$ กก4กก/$)*+ก/$ 7$ %2,-./$
>)/2,-./$(/1 ก6ก'กก$ก & ('$$ก
EFก' 1.2 ) $ก. 0
© ก !"# 17
EFก' 1.2
7. ก 7(Staircase Nim): 9Sprague 7n >4 '#) -$
>4 6'.(x1, x2, ..., xn) ()'#xj'# >4j, j = 1, 2, ..., n ก 7*2ก .)ก/1 ก'#ก>4 j )/>4j-1
'# -$ %14(>40) 2=-ก กกก ก /1 '#ก'# -$
%14 ,-./$%/ก/$ ,-./$0.*+,-.2!6.กก/$ *ก ')$('$ (4, 3, 2, 1, 4, 5) *+('$%'1 ('$ <> ก 7?
')$('$ (1, 4, 3, 3, 2) *+('$%'1 ('$ <> ก 7?
)$ (x1, x2,..., xn) *+('$%ก<$ 1 ()'# >4 7001 ก '#6)ก*+('$%
© ก !"# 18
EFก' 1.2
8. ก> "(Moore's Nim): ก>6-*)7*) ( 9E. H. Moore (1910) กNimkก('ก '#n ก ก/$6.'/กก)ก $,-./$=/1 กก ' '# ก7. $ . k ก 1 k 0$0) $. ,-./$. ' '# ก'3'#ก ก '#7$)$
')$('$ (4, 3, 2, 4, 5, 6, 4, 5) *+('$%'1 ('$ <> Nim3? ')$('$ (4, 3, 2, 4, 5, 6, 4, 5) *+('$%'1 ('$ <> Nim4?
> " ก/$))$ ('$ (x1, x2, ..., xn) *+('$%6ก Nimkก<$ 1
x1=3xn>6/>A2 /21 )กก6Ak + 1 97$0) ,//%"01 @-"