236 The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

(1)

The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

Vol.29 No.2 April - June 2023 ISSN 2408-0845 (Print) ISSN 2651-1487 (Online)

236

การดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคม The Existence of Sugar Palms Wisdom in Sathing Phra Peinsula in The Midst

of Social Dynamics อธิศา ปานคง*

Athisa Pankong บุษกร โกมลตรี**

Busakorn Komoltree ปญญา เทพสิงห**

Punya Tepsing

Received : November 1, 2021 Revised : April 12, 2022 Accepted : June 13, 2022 บทคัดยอ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงคเพื่อศึกษาการดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคมโดยเก็บขอมูลภูมิปญญาตาลโตนดจากกลุมอาชีพ 4 กลุม ไดแก กลุมลูกตาลลอยแกว กลุม น้ําตาลโตนดผง กลุมโคมไฟใบตาล และกลุมสบูจากตาลโตนด ดวยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพใชแบบสัมภาษณเจาะลึก การสนทนากลุมยอย และการสังเกตแบบมีสวนรวมและไมมีสวนรวม ผลการวิจัยพบวากลุมอาชีพทั้ง 4 กลุมมี

การดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระทามกลางพลวัตสังคม ไดแกการรวบรวม ฐานขอมูลของกลุมอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดโดยแสดงสถานที่ตั้ง ชื่อ จํานวนสมาชิก และรายได

รวมของกลุมอาชีพ การอนุรักษภูมิปญญาตาลโตนดจากภูมิปญญาดั้งเดิมสูการพัฒนาเปนผลิตภัณฑ การพัฒนา ภูมิปญญาตาลโตนดใหเขากับยุคสมัยโดยการพัฒนาดานกระบวนการผลิตและการพัฒนาตอยอดผลิตภัณฑ

การถายทอดภูมิปญญาตาลโตนดสูสังคมดวยการถายทอดในครัวเรือน การถายทอดในกลุมแมบาน

*นักศึกษาหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพัฒนามนุษยและสังคม คณะศิลปศาสตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร

วิทยาเขตหาดใหญ

Master of Arts Program in Human and Social Development, Faculty of Liberal Arts, Prince of Songkla University Hat Yai Campus e-mail: [email protected]

**อาจารยประจําสาขาพัฒนามนุษยและสังคม คณะศิลปศาสตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร วิทยาเขตหาดใหญ

Human and Social Development, Faculty of Liberal Arts, Prince of Songkla University Hat Yai Campus

(2)

สักทอง : วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร (สทมส.)

ปที่ 29 ฉบับที่ 2 เมษายน - มิถุนายน 2566 ISSN 2408-0845 (Print) ISSN 2651-1487 (Online)

237

และการถายทอดความรูแกบุคคลที่สนใจ การสงเสริมกิจกรรมการเรียนรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดดวย การเขารวมกิจกรรมกับทางหนวยงานภาครัฐและภาคการศึกษา การเขารวมกิจกรรมประจําปของทางอําเภอ สทิงพระ และการจัดตั้งเปนศูนยการเรียนรู การเผยแพรแลกเปลี่ยนเรียนรูภูมิปญญาตาลโตนดกับพื้นที่ชุมชนอื่น ทั้งภายในประเทศ และตางประเทศ และการสงเสริมบทบาทปราชญทองถิ่นที่มีความรูดานภูมิปญญาตาลโตนด ในฐานะวิทยากร

คําสําคัญ : คาบสมุทรสทิงพระ / ภูมิปญญาตาลโตนด / พลวัตสังคม ABSTRACT

The purpose of the study was to investigate the existence of the wisdom of sugar palms in Sathing Phra Peninsula amidst social dynamic by data were collected from four occupational groups: a group of sugar palm fruit in syrup producers, a group of palm sugar powder

producers, a group of sugar palm leaf lampshades producers, and a group of sugar palm soap producers. The data of this qualitative research were collected using in-depth interview, focus group discussion, participant observation and non-participant observation. The study found that in all the four occupational groups, the existence of the wisdom of sugar palms amidst social dynamics included a collection of databases about occupational groups related to wisdom of sugar palms showing locations, names, number of members and total incomes of the occupational groups. Moreover, the databases comprised conservation of wisdom of sugar palms from traditional wisdom to development of products; development of the wisdom of sugar palms up to date with the modern age by improving the production process and producing new products; transfer of the wisdom of sugar palms to society from transferring wisdom in family, in groups of housewives to transferring to people interested in sugar palms;

promotion of learning activities related to wisdom of sugar palms by participating in activities organized by the government and the education sectors; participation in activities of the Annual Sugar Palm Fruit Fair of Sathing Phra District; establishment of a learning center to disseminate and exchange knowledge about sugar palms with other communities in the country and abroad; and promotion of local scholars as speakers to give talks about sugar palms.

Keywords : Sathing Phra Peinsula / Wisdom of Sugar Palms / Social Dynamics

(3)

The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

238

ความเปนมาและความสําคัญของปญหา

คาบสมุทรสทิงพระเปนแผนดินใหญในยุคโฮโลซีน (Holocene) ซึ่งเกิดจากการทับถมของซากหอย ปะการังและทราย ทําใหเกิดลักษณะเปนที่ราบลุมและเปนสันทราย (Liengpornpan, 2017) จึงทําใหมี

ทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณคนในชุมชนตางๆมีการดําเนินวิถีชีวิต วิถีอาชีพดวยการประกอบอาชีพทํานา ทําตาลโตนด และการประมง เปนตน ในปจจุบันอาชีพที่สรางชื่อเสียงใหกับคนในชุมชนคาบสมุทรสทิงพระ อีก ทั้งยังเปนการสรางชื่อเสียงใหกับอําเภอสทิงพระเกิดเปนรายไดหลักใหกับคนในชุมชนและเกิดเปนสินคาหนึ่ง ตําบลหนึ่งผลิตภัณฑที่สําคัญคือ อาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนด

ตาลโตนดเปนพืชสารพัดประโยชนสามารถนําทุกสวนของตาลโตนดมาใชไดทั้งสิ้น พื้นที่ในประเทศไทย ที่มีการปลูกตาลโตนดเปนจํานวนมาก คือ พื้นที่อําเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา เพราะตาลโตนดเปนพืชที่

เจริญเติบโตเองไดตามธรรมชาติ ลําตนมีเปลือกแข็งและยังสามารถใหผลผลิตไดยาวนานถึง 80 ป

(Chaturawong, 2017) ในอดีตพื้นที่อําเภอสทิงพระเปนพื้นที่ที่คนในชุมชนสวนใหญประกอบอาชีพเกษตรกรรม และการทําผลิตภัณฑที่มาจากตาลโตนดซึ่งเปนอาชีพที่ทํากันมาอยางแพรหลายเปนภูมิปญญาชาวบานที่เกิดเปน การสรางรายไดที่เปนทั้งรายไดหลักและรายไดเสริมใหแกครอบครัว แตในปจจุบันอาชีพที่เกี่ยวของกับตาลโตนด มีคนทําในปริมาณที่ลดลงโดยเปนคําบอกกลาวจากคนในพื้นที่ซึ่งมาจากในหลายๆ สาเหตุดวยกัน เชน สาเหตุ

ดานสภาพแวดลอม เนื่องจากพื้นที่อําเภอสทิงพระเปนพื้นที่ติดลุมน้ําจึงมีการรุกล้ําของน้ําเค็มเปนสาเหตุทําให

ตนตาลโตนดยืนตนตายสงผลใหมีปริมาณตนตาลโตนดลดนอยลงไปจากอดีต ตอมาเปนสาเหตุปญหาใน ดานสุขภาพของผูสูงอายุ จากอายุที่เพิ่มขึ้นจึงทําใหไมสามารถไปขึ้นตาลไดมากเหมือนตอนหนุมสาวหรืออาจจะ ทําไดในปริมาณที่ลดนอยลงไปจากเดิม สาเหตุตอมาคือวัยรุนในปจจุบันไมสนใจในอาชีพนี้จึงมีการผันตัวเองไปทํา อาชีพอื่นทําใหตองออกไปทํางานในพื้นที่หางไกลและใชชีวิตอยูในสังคมเมืองเปนสวนใหญ

นอกจากสาเหตุขางตนที่กลาวมานั้นยังมีสถานการณที่เกิดขึ้นในชวงตนปพุทธศักราช 2563 ประเทศไทย เกิดการพบโรคระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ทําใหคนในประเทศเกิดภาวะวางงาน จึง สงผลใหคนสทิงพระที่ทํางานไกลบานไดกลับภูมิลําเนาและหันมาชวยเหลือธุรกิจของครอบครัว ดังนั้นจึง จําเปนตองมีการปรับเปลี่ยนการใชชีวิตเพื่อใหเขากับสถานการณที่เกิดขึ้นในปจจุบันดังพลวัตทางสังคมที่มีการ เปลี่ยนแปลงไปอยูเสมอ ทั้งนี้ตาลโตนดก็ยังดํารงอยูในพื้นที่อําเภอสทิงพระอีกและมีชื่อเสียงในดานการทํา ตาลโตนดมาเปนระยะเวลายาวนาน คือ พื้นที่ของตําบลชุมพล หมูที่ 3 และหมูที่ 5 มีภูมิปญญาตาลโตนดลูกตาล ลอยแกวและการผลิตน้ําตาลโตนดผง ในสวนของตําบลทาหิน หมูที่ 3 และหมูที่ 7 มีภูมิปญญาตาลโตนด หัตถกรรมจากใบตาล และการผลิตสบูจากตาลโตนด ดังนั้นแมจะไดรับผลกระทบจากสถานการณการระบาดของ โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ที่เขามา ทําใหคนในชุมชนตองมีการปรับตัวใหเขากับสถานการณที่

เกิดขึ้น เชน การหันมาทําธุรกิจสินคาออนไลน เพื่อใหคนทั่วไปมีการเขาถึงสินคาเพิ่มมากขึ้นเกิดเปนชองทางหนึ่ง ในการคงไวซึ่งอาชีพ อีกทั้งยังดํารงไวซึ่งภูมิปญญาของบรรพบุรุษมิใหสูญหายไปอีกทั้งยังเปนการชวยเหลือ ดานคุณภาพชีวิตใหสามารถดํารงชีพตอไปได

(4)

สักทอง : วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร (สทมส.)

239

ดังนั้นผูวิจัยจึงมีความสนใจศึกษาการดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในแถบคาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคมเปลี่ยนแปลงไป เพื่อเปนการเก็บรวบรวมฐานขอมูล และเรียนรูภูมิปญญาดังกลาวในการ กาวทันสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป อันจะเปนประโยชนในการสืบทอดและสนับสนุนใหผลิตภัณฑจากตาลโตนดของ คนในชุมชนเติบโตไดอยางมั่นคง สามารถสนองตอบความตองการของผูบริโภคในยุคปจจุบันที่โลกมีการ เปลี่ยนแปลงไปอยูเสมอไดอยางยั่งยืน

วัตถุประสงคการวิจัย

เพื่อศึกษาการดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคม วิธีดําเนินการวิจัย

การศึกษาเรื่อง การดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในคาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคม โดยใช

ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) มีขั้นตอนและกระบวนการศึกษาดังตอไปนี้

1. การศึกษาจากเอกสาร (Documentory Study) เปนการศึกษาคนควารวมรวมขอมูลจากแหลงงาน เอกสารงานวิจัย เชน เอกสารทางวิชาการที่มีการอธิบายถึงภูมิปญญาทองถิ่น วิทยานิพนธที่เกี่ยวของกับ ภูมิปญญา และการถายทอดความรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาทองถิ่น รวมไปถึงวารสารที่มีการวิจัยที่เกี่ยวของกับ ปราชญชาวบาน ตาลโตนด และการวิจัยที่เกี่ยวของกับคาบสมุทรสทิงพระเพื่อนํามาอางอิงประกอบเขากับ งานวิจัย

2. การลงภาคสนามเก็บขอมูลจากในพื้นที่ (Field Study) เปนการศึกษาโดยผูวิจัยไดเริ่มจากการติดตอ เจาหนาที่พัฒนากรอําเภอเพื่อเปนคนชี้แนะพื้นที่ในการเขาถึงขอมูล อีกทั้งยังเปนคนนําผูวิจัยลงไปพบกับผูนํา ชุมชน และกลุมคนที่ประกอบอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดซึ่งผูวิจัยไดเก็บขอมูลภาคสนามผานแบบ สัมภาษณ การถายภาพ และการจดขอมูลลงสมุดบันทึก ดังนี้

2.1 ผูวิจัยใชวิธีการเก็บขอมูลวิจัยแบบสัมภาษณเจาะลึก (In-depth Interview) โดยมีการใชคําถาม ประกอบการสัมภาษณ เพื่อใหไดรายละเอียดของประเด็นปญหาอยางชัดเจน และอีกทั้งเปนการสัมภาษณแบบ ไมเปนทางการ (Informal Interview) มีการกําหนดลักษณะคําถามปลายเปด ตามประเด็นการศึกษาไดแก

ขอมูลทั่วไปของผูใหสัมภาษณ บริบทอาชีพของผูใหสัมภาษณ และ การดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่

คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคม โดยใชแนวคิดของChawengsak Khlaokhern & Waassanan Nuchanart (2007) ไดมีการกลาวถึงการคงไวซึ่งภูมิปญญาทองถิ่น ดังนี้ 1) การรวบรวมขอมูลภูมิปญญาในดาน ตางๆ 2) การอนุรักษและการเห็นคุณคาของภูมิปญญาทองถิ่น 3) การพัฒนาภูมิปญญาใหเหมาะสมกับยุคสมัย 4) การถายทอดความรูไดอยางเหมาะสม 5) สงเสริมกิจกรรมและสนับสนุนใหเกิดการพัฒนาภูมิปญญาของชุมชน 6) การเผยแพรแลกเปลี่ยนภูมิปญญาและวัฒนธรรม 7) การสงเสริมปราชญทองถิ่น สนับสนุนการพัฒนา ศักยภาพของชาวบาน อีกทั้งมีการยกยองเกียรติคุณในลักษณะตางๆ จากการนําแนวคิดขางตนมาปรับใชนั้นเปน แนวทางในการสรางแบบสัมภาษณเพื่อใชกับกลุมเปาหมาย ไดแก กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิต

(5)

The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

240

ลูกตาลลอยแกว กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตน้ําตาลโตนดผง กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดาน การผลิตโคมไฟใบตาล และกลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตสบูจากตาลโตนด

2.2 การสังเกตแบบมีสวนรวม (Participant Observation) การเขาไปมีสวนรวมในกิจกรรมตางๆ ของชุมชน โดยผูวิจัยไดมีสวนในการทดลองเรียนรูในการทําผลิตภัณฑตางๆ ของทั้ง 4 กลุมอาชีพ ไดแก การ เลือกผลตาลโตนด การกวนน้ําตาลโตนดผง การพับใบตาลโตนด และการกวนสบูจากตาลโตนด เปนตน เพื่อ ทราบถึงวิถีชีวิตการเปนอยูของคนในชุมชนที่มีความสัมพันธกับภูมิปญญาตาลโตนด

2.3 การสังเกตแบบไมมีสวนรวม (Non-Participant Observation) การสังเกตการทํากิจกรรมของ ชุมชน สังเกตการณทํากิจกรรมการดําเนินงานของกลุมอาชีพเพียงเทานั้น ซึ่งผูวิจัยไมไดมีสวนเกี่ยวของในการทํา กิจกรรมแตจะเปนการเขาไปในชุมชนกับพัฒนากรชุมชน เพื่อเขาไปศึกษาดูงานของกลุมอาชีพทั้ง 4 กลุมโดย ภาพรวมเปนการศึกษาจากมุมมองคนภายนอกชุมชนเทานั้น

2.4 การสนทนากลุมยอย (Focus Group Discussion) เปนการสัมภาษณรวบรวมขอมูลที่กวางมาก ยิ่งขึ้นโดยมีผูใหขอมูลสําคัญ คือ กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดในตําบลชุมพล หมูที่ 3 กลุมอาชีพภูมิปญญา ตาลโตนดดานการผลิตลูกตาลลอยแกว หมูที่ 5 กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตน้ําตาลโตนดผง และ กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดในตําบลทาหิน หมูที่ 3 กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตโคมไฟใบตาล หมูที่ 7 กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตสบูจากตาลโตนด เพื่อเปนการสอบถามถึงประสบการณ

แนวคิดหรือกระบวนในการผลิตสินคาที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดในชุมชน สรุปผลการวิจัย

ผลการวิจัยการดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคมทั้ง 4 กลุมอาชีพ ดังตอไปนี้

1. การรวบรวมฐานขอมูลของกลุมอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนด เปนการแสดงฐานขอมูล สถานที่ตั้งของกลุมอาชีพ แสดงชื่อและจํานวนสมาชิกภายในกลุมอาชีพ อีกทั้งเปนการรวบรวมฐานขอมูลการ แสดงถึงรายไดรวมของกลุมอาชีพที่ไดรับผลกระทบในชวงที่เกิดสถานการณของโรคระบาด Covid-19 เนื่องจาก การเกิดสถานการณโรคระบาด Covid-19 สงผลกระทบตอรายไดรวมของสมาชิกภายในกลุมเปนอยางมาก จาก เดิมกลุมอาชีพมีรายไดเฉลี่ยประมาณ 30,000 บาท ปจจุบันขณะที่มีการระบาดของ Covid-19 ทําใหกลุมอาชีพ มีรายไดเฉลี่ยลดลงเหลือประมาณ 10,000 บาท ดังนั้นการรวบรวมฐานขอมูลจึงทําใหกลุมแตละกลุมตระหนักถึง การปรับตัวทางการตลาดหันมาทําธุรกิจออนไลนมากยิ่งขึ้น เพื่อใหสมาชิกภายในกลุมอาชีพยังสามารถมีเงินเลี้ยง ชีพเลี้ยงครอบครัวตอไปได เพราะฉะนั้นกลุมอาชีพจึงตองมีการปรับเปลี่ยนการดําเนินกิจการในทามกลาง สถานการณที่มีการระบาดของโรคในปจจุบัน

2. การอนุรักษภูมิปญญาตาลโตนด

การอนุรักษภูมิปญญาตาลโตนดของทั้ง 4 กลุมอาชีพเกิดจากการนําภูมิปญญาที่เกี่ยวของกับ ตาลโตนดดั้งเดิมมาพัฒนาเปนผลิตภัณฑชุมชนขึ้น ไดแก กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตลูกตาล ลอยแกว และกลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตน้ําตาลโตนดผงไดนําองคความรูภูมิปญญาตาลโตนดที่

(6)

สักทอง : วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร (สทมส.)

241

เกี่ยวของกับอาหารมาพัฒนาเพื่อยืดอายุอาหารใหอยูไดนานยิ่งขึ้น ตอมากลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการ ผลิตโคมไฟใบตาลไดนําภูมิปญญาตาลโตนดที่เกี่ยวของกับเครื่องจักสานมาพัฒนาเปนของใชในรูปแบบตาง ๆ และ กลุมอาชีพภูมิปญญาตาลโตนดดานการผลิตสบูจากตาลโตนดไดมีการนําภูมิปญญาตาลโตนดที่เกี่ยวของกับ สรรพคุณทางยามาสกัดจนเกิดเปนสบู หรือผลิตภัณฑเสริมความงามได เพราะฉะนั้นการอนุรักษภูมิปญญา ตาลโตนดเปนสิ่งที่คนในชุมชนตองมีความตระหนัก และใหความสําคัญของภูมิปญญาทองถิ่น อีกทั้งเพื่อเปนการ ปลูกจิตสํานึกใหกับเยาวชนคนรุนใหมไดเรียนรูการสืบสานภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นอําเภอสทิงพระ หรือ สามารถนําไปประยุกตปรับใชในพื้นที่บานเกิดของตนได

3. การพัฒนาภูมิปญญาตาลโตนดใหเขากับยุคสมัย

การพัฒนาภูมิปญญาตาลโตนดใหเขากับยุคสมัยสามารถแบงได 2 กระบวนการ คือ

3.1 การพัฒนาดานกระบวนการผลิตมีภูมิปญญาตาลโตนดที่นําเทคโนโลยีเครื่องจักรมาปรับใชใน กระบวนการผลิตดวยกันทั้งหมด 3 กลุมอาชีพ ไดแก กลุมลูกตาลลอยแกว กลุมโคมไฟใบตาล และกลุมสบูจาก ตาลโตนด ยกเวนกลุมน้ําตาลโตนดผงที่ยังตองมีการใชกรรมวิธีดั้งเดิมอยู เพราะการผลิตสินคาบางชนิด เครื่องจักรเทคโนโลยีก็ไมสามารถตอบสนองความตองการไดจึงทําใหกลุมอาชีพคงไวภูมิปญญาการทําน้ําตาล โตนดผงดวยฝมือคนจนถึงปจจุบัน

3.2 การพัฒนาตอยอดผลิตภัณฑ ภูมิปญญาตาลโตนดทั้ง 4 กลุมอาชีพไดตอยอดผลิตภัณฑจาก รูปแบบดั้งเดิมมาเปนรูปแบบใหม ใหสอดคลองกับความตองการของยุคสมัย เชน กลุมลูกตาลลอยแกวไดพัฒนา ผลิตภัณฑจากลูกตาลลอยแกวเปนลูกตาลอบแหงบรรจุถุงสุญญากาศ กลุมน้ําตาลโตนดผงไดพัฒนาผลิตภัณฑ

เปนน้ําตาลโตนดผงอัดแทง กลุมโคมไฟใบตาลพัฒนาผลิตภัณฑเปนหมวกใบตาล และตะกราสานจากใบตาล และกลุมสบูจากตาลโตนดไดพัฒนาผลิตภัณฑเปนเซรั่มบํารุงผิวหนาและโลชั่นบํารุงผิวกาย เปนตน กลาวไดวา การพัฒนาภูมิปญญาตาลโตนดใหเขากับยุคสมัยเปนสิ่งที่ทุกกลุมอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดได

ตระหนักในวิธีการพัฒนาภูมิปญญาเพื่อเปนการตอยอดผลิตภัณฑ และเปนการสรางมาตรฐานใหกับผลิตภัณฑ

โดยมีการประยุกตการนําเอาเทคโนโลยีสมัยใหมมาปรับใช ทั้งนี้การพัฒนาภูมิปญญาตาลโตนดนั้น กลุมอาชีพได

มีการประชุมถึงแนวทางการพัฒนาภูมิปญญาตาลโตนดใหมีการพัฒนาตอไปไดทามกลางการเปลี่ยนแปลงของ กระแสสังคมในปจจุบัน

4. การถายทอดภูมิปญญาตาลโตนดสูสังคม กลุมภูมิปญญาตาลโตนดทั้ง 4 กลุมอาชีพมีรูปแบบการ ถายทอดความรู 3 รูปแบบดังนี้

4.1 การถายทอดในครัวเรือน เปนการถายทอดองคความรูภูมิปญญาที่เกี่ยวของกับตาลโตนดโดย การสอน และปฏิบัติใหดูเปนแบบอยางซึ่งลูกหลานไดลงมือปฏิบัติดวยตนเอง

4.2 การถายทอดในกลุมแมบาน เปนการใหความรูจากประธานกลุมอาชีพสูคนในชุมชนใหเขารวม เปนสมาชิกภายในกลุมอาชีพ เพื่อสงเสริมใหคนในชุมชนมีรายไดที่เพิ่มมากขึ้น

(7)

The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

242

4.3 การถายทอดความรูแกบุคคลที่สนใจ เปนการถายทอดองคความรูภูมิปญญาตาลโตนดสู

เยาวชนรุนใหมเพิ่มพูดทักษะในเรื่องของภูมิปญญาทองถิ่น เปนการเปดโอกาสไดเขาใจ เขาถึงความรู และไดลง มือปฏิบัติดวยตนเอง

5. การสงเสริมกิจกรรมการเรียนรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนด

5.1 การสงเสริมกิจกรรมการเรียนรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดดวยการเขารวมกิจกรรมกับ ทางหนวยงานภาครัฐและภาคการศึกษา ดังตัวอยาง

5.1.1 กลุมลูกตาลลอยแกว ไดมีการจัดกิจกรรมอบรมการพัฒนาบรรจุภัณฑโดยมีหนวยงาน ภาครัฐคือ สํานักงานเกษตรจังหวัดสงขลา และหนวยงานภาคการศึกษาคือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรี

วิชัยเขามาใหความรูในการพัฒนา และออกแบบบรรจุภัณฑใหมีความสวยงามและเปนที่ตองการของตลาด 5.1.2 กลุมน้ําตาลโตนดผง ไดเขารวมอบรมใหความรูกับหนวยงานภาครัฐ คือ พัฒนาชุมชน อําเภอสทิงพระไดมีการจัดโครงการใหบุคคลที่สนใจในการทําน้ําตาลโตนดผงเขามาศึกษาดูงานภายในกลุมอาชีพ และหนวยงานภาคการศึกษา ไดแกโรงเรียนในระดับประถมศึกษาในพื้นที่อําเภอสทิงพระ และระดับ

มหาวิทยาลัยไดแก มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา

5.1.3 กลุมโคมไฟใบตาล มีการจัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพ โดยมีมูลนิธิกองทุนการศึกษาเพื่อ การพัฒนาไดนําเด็กนักเรียนเขารวมกิจกรรมโดยการสรางสรรคโคมไฟจากใบตาลโตนด อีกทั้งมีมหาวิทยาลัยราช ภัฏสงขลาโดยคณะอาจารยและนักศึกษาเขารวมจัดกิจกรรมสงเสริมการเรียนรูการทําเครื่องจักรสานจากใบ ตาลโตนด เพื่อเปนการตอยอดความรูดานภูมิปญญาอีกทั้งเปนแรงบันดาลใจในการสรางอาชีพตอไปไดในอนาคต

5.1.4 กลุมสบูจากตาลโตนด มีการเขารวมกันคิดคนเทคโนโลยีในกระบวนการผลิตสบูกับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย หรือรวมกับโรงเรียนแสงทองวิทยาหาดใหญไดจัดกิจกรรมใหเด็ก นักเรียนเขามามีสวนรวมในการเรียนรูเรื่องภูมิปญญาตาลโตนดและเรียนรูวิธีการผลิตสบูจากตาลโตนด เปนตน อีกทั้งยังมีการรวมกิจกรรมการอบรมสรางตนแบบผูประกอบการ OTOP ออนไลนชุมชนเข็มแข็งอีกดวย เพื่อเปน การสงเสริมกิจกรรมการเรียนรู ที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดใหคนรุนใหมไดศึกษาเรียนรูมากยิ่งขึ้น 5.2 การเขารวมกิจกรรมประจําปของทางอําเภอสทิงพระ

กลุมอาชีพทั้ง 4 กลุมไดมีการเขารวมกิจกรรมวันลูกโหนดประจําปของอําเภอสทิงพระ ซึ่ง ภายในงานมีการจัดกิจกรรมตางๆ มากมาย อาทิ การออกบูทจัดแสดงสินคาผลิตภัณฑที่มาจากตาลโตนดของแต

ละกลุมอาชีพ มีการจัดประกวดลูกโหนดในสายพันธุตางๆ อีกทั้งยังมีการสาธิตกระบวนการทําผลิตภัณฑที่มาจาก ตาลโตนดใหแกนักเรียน นักศึกษาและบุคคลที่สนใจภายในงานอีกดวย

5.3 การจัดตั้งเปนศูนยการเรียนรูชุมชน ทั้ง 4 กลุมอาชีพไดมีการจัดตั้งดังนี้

5.3.1 กลุมลูกตาลลอยแกว “แมบานเกษตรกรบานนางเหลา”

5.3.2 กลุมน้ําตาลโตนดผง “กลุมอาชีพผลิตภัณฑน้ําตาลโตนด”

5.3.3 กลุมโคมไฟใบตาล “กลุมสวนเพชรปลายนา”

5.3.4 กลุมสบูจากตาลโตนด “ศูนยการเรียนรูเชิงทองเที่ยววิถี โหนด นา เล”

(8)

สักทอง : วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร (สทมส.)

243

กลุมภูมิปญญาตาลโตนดทั้ง 4 กลุมอาชีพไดมีการสงเสริมกิจกรรมการเรียนรูทางภูมิปญญาตาลโตนดซึ่ง ไดรับความรวมมือทั้งในสวนของภาครัฐและภาคการศึกษา เชน การเปดโอกาสใหนักเรียนนักศึกษาหรือบุคคลที่

สนใจไดเขามาศึกษาวิธีการผลิตผลิตภัณฑภายในกลุมอาชีพ โดยทางกลุมอาชีพไดมีการสาธิตใหดูเปนแบบอยาง และในผูที่สนใจไดลงมือปฏิบัติดวยตนเอง อีกทั้งกลุมอาชีพก็ไดมีการสงเสริมกิจกรรมที่สําคัญของอําเภอสทิงพระ ดวยการเขารวมกิจกรรมงานวันลูกโหนดประจําป และ การสงเสริมกิจกรรมการเรียนรูจัดตั้งเปนศูนยการเรียนรู

ชุมชน เพื่อเปนแหลงเก็บองคความรูภูมิปญญาตาลโตนดของแตละชุมชนอีกดวย

ภาพที่ 1 ศูนยการเรียนรูชุมชนสบูจากตาลโตนด และ ศูนยการเรียนรูชุมชนน้ําตาลโตนดผง 6. การเผยแพรแลกเปลี่ยนเรียนรูภูมิปญญาตาลโตนดกับพื้นที่ชุมชนอื่น

6.1 การแลกเปลี่ยนเรียนรูภายในประเทศ

6.1.1 กลุมลูกตาลลอยแกวไดมีการแลกเปลี่ยนเรียนรูกับชุมชนใกลเคียงคือ ตําบลดีหลวง อําเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา มีการออกบูทงานจัดแสดงสินคาหนึ่งตําบลหนึ่งผลิตภัณฑ (OTOP) และไดมีการ เดินทางไปศึกษาดูงานที่เกี่ยวของกับตาลโตนดในจังหวัดเพชรบุรี

6.1.2 กลุมน้ําตาลโตนดผงมีการแลกเปลี่ยนเรียนรูกับหนวยงานพัฒนาชุมชนอําเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา โดยหนวยงานของพัฒนาชุมชนไดมีการนําชาวบานจากชุมชนใกลเคียงเขามาฝกอบรมเรื่องของ การทําน้ําตาลโตนดภายในกลุมอาชีพ มีการออกบูทงานจัดแสดงสินคาหนึ่งตําบลหนึ่งผลิตภัณฑ (OTOP) และได

เดินทางไปศึกษาดูงานที่เกี่ยวของกับตาลโตนดในจังหวัดชัยนาท และจังหวัดเพชรบุรี

6.1.3 กลุมโคมไฟใบตาลไดมีการการแลกเปลี่ยนเรียนรูกับองคการบริหารสวนตําบลบาง เขียด อําเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา ซึ่งกลุมอาชีพโคมไฟใบตาลไดมีการไปบรรยายใหความรูในการสรางอาชีพ จากใบตาลโตนด และไดมีการออกบูทงานจัดแสดงสินคาหนึ่งตําบลหนึ่งผลิตภัณฑ (OTOP) อีกดวย

6.1.4 กลุมสบูจากตาลโตนด ไดมีการแลกเปลี่ยนความรูโดยการเปดโอกาสใหกลุมชมรม ผูสูงอายุของอําเภอสทิงพระ การศึกษานอกโรงเรียนตําบลคูขุด การศึกษานอกโรงเรียนตําบลสนาม และชมรม ผูสูงอายุของอําเภอสิงหนครไดเขามาศึกษาดูขั้นตอนการทําสบูจากตาลโตนด และทางกลุมอาชีพไดมีการการ เดินทางไปศึกษาดูงานในจังหวัดชุมพร และจังหวัดเพชรบุรี อีกทั้งยังไดรับการชวยเหลือจากหนวยงานภาครัฐ ไดแก หนวยงานอุตสาหกรรมภาค 11 และหนวยงานกระทรวงวิทยาศาสตรการพัฒนานวัตกรรมในการเขามา

(9)

The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

244

อบรมพัฒนาผลิตภัณฑใหเปนไปตามมาตรฐานสากลอีกดวย และทางกลุมอาชีพไดมีการออกบูทงานจัดแสดง สินคาหนึ่งตําบลหนึ่งผลิตภัณฑ (OTOP) ดวยเชนกัน

6.2 การแลกเปลี่ยนเรียนรูตางประเทศมี 1 กลุมอาชีพคือ กลุมลูกตาลลอยแกวที่ไดมีการเดินทาง ไปศึกษาดูงานดานผลิตภัณฑตาลโตนดและการตลาด ณ ประเทศกัมพูชา กลาวไดวา กลุมอาชีพที่เกี่ยวของกับ ภูมิปญญาตาลโตนดไดมีการแลกเปลี่ยนเรียนรูในเรื่องของภูมิปญญาตาลโตนดทั้งในและตางประเทศ ซึ่งการ แลกเปลี่ยนเรียนรูภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่อื่นนั้นจะเปนการเรียนรูในดานของการพัฒนาตอยอดผลิตภัณฑ

หรือดานการตลาดในตางประเทศ อีกทั้งยังไดมีการออกบูทในงานจัดแสดงสินคาหนึ่งตําบลหนึ่งผลิตภัณฑ

(OTOP) เพื่อเปนแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑและยังสามารถเพิ่มชองทางในการขยายผลิตภัณฑออกสูตลาด ได

7. การสงเสริมบทบาทปราชญทองถิ่นที่มีความรูดานภูมิปญญาตาลโตนด

การสงเสริมบทบาทปราชญทองถิ่นที่มีความรูดานภูมิปญญาตาลโตนดโดยทั้ง 4 กลุมอาชีพไดมีการ สงเสริมปราชญทองถิ่นในฐานะการเปนวิทยากร ซึ่งสวนใหญเปนประธานของกลุมอาชีพเพราะเปนคนที่มีองค

ความรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดไวมากมายมีการจัดระเบียบและขั้นตอนในการถายทอดความรู

เพราะฉะนั้นการสงเสริมบทบาทปราชญทองถิ่น เพื่อใหปราชญทองถิ่นสามารถถายทอดความรูที่เกี่ยวของกับภูมิ

ปญญาตาลโตนดไดอยางเต็มที่ สงผลใหคนรุนใหมตระหนักในภูมิปญญาทองถิ่นที่มีมาตั้งแตบรรพบุรุษ เพื่อใหมี

การสืบสานตอยอดตอไปไดในอนาคตและเนื่องจากสถานการณปจจุบันคนรุนใหมเห็นความสําคัญกับภูมิปญญา ทองถิ่นนอยลงปราชญทองถิ่นจึงมีสวนสําคัญในการเก็บรักษาองคความรู และเปดโอกาสใหคนรุนใหมไดเขามา ศึกษาภูมิปญญาดั้งเดิมของคนในพื้นที่อําเภอสทิงพระ เพื่อทําใหองคความรูภูมิปญญาตาลโตนดยังคงอยู

ทามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมในปจจุบัน

ภาพที่ 2 ปราชญทองถิ่นในฐานะการเปนวิทยากร

(10)

สักทอง : วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร (สทมส.)

245

อภิปรายผลการวิจัย

การดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระทามกลางพลวัตสังคมสามารถสรุปเปน แผนผังไดดังนี้

ภาพที่ 3 แผนผังองคความรูการดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคม

การดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ทามกลางพลวัตสังคมเปนการศึกษา รวบรวมฐานขอมูลของกลุมอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดและรายไดกอนมีการระบาดของโรค และ ในขณะที่มีการระบาดของโรค Covid-19 สงผลกระทบตอรายไดรวมของกลุมอาชีพเปนจํานวนมากจึงทําให

(11)

The Golden Teak : Humanity and Social Science Journal (GTHJ.)

246

กลุมอาชีพตองมีการปรับเปลี่ยนกลยุทธเพื่อเพิ่มยอดขายที่มากยิ่งขึ้นอีก กลุมอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญา ตาลโตนดจึงมีการอนุรักษภูมิปญญาตาลโตนดโดยนําภูมิปญญาดั้งเดิมสูการพัฒนาเปนผลิตภัณฑ สอดคลองกับ การศึกษาของKamnuansin (2019) ที่พบวาภูมิปญญาและวัฒนธรรมการทําตาลโตนดบางอยางจะ

สูญหายไปเพราะคนรุนใหมไมรูจักสิ่งเหลานี้แลว เพราะฉะนั้นจึงจําเปนตองมีการสรางตาลโตนดใหมีคุณคา สามารถพัฒนาการทําอาชีพตาลโตนดไดตอไปในอนาคตและคนในชุมชนไดตระหนักในคุณคาของตาลโตนด เกิด แนวทางในการนําภูมิปญญาดั้งเดิมสูการพัฒนาเปนผลิตภัณฑเพื่อใหเปนที่ตองการของตลาดและตอบสนองความ ตองการของผูบริโภคสูงสุด

เนื่องจากโลกไดมีการพัฒนาอยูตลอดเวลาโดยการนําเอาเทคโนโลยีเขามาเปนสวนหนึ่งของ กระบวนการ ผลิตเพื่อทําใหผลิตภัณฑมีประสิทธิภาพและตรงตามมาตรฐานที่ตองการมากยิ่งขึ้น อยางไรก็ดีกลุมอาชีพที่

เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดไดมีการนําเทคโนโลยีมาปรับใชใหเขากับยุคสมัย เพื่อเปนการสรางมาตรฐาน ใหกับผลิตภัณฑและตองมีแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑอยูเสมอทามกลางสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงในปจจุบัน ตอมาในการถายทอดความรูโดยมีการใหลูกหลานไดลงมือปฏิบัติดวยตนเอง และไดมีการถายทอดความรูภายใน ชุมชนเพื่อสงเสริมใหคนในชุมชนมีรายไดที่เพิ่มมากขึ้นสามารถเลี้ยงชีพและครอบครัวได จนกระทั่งเกิดการ ถายทอดความรูแกบุคคลที่สนใจ โดยการถายทอดองคความรูใหแกเยาวชนรุนใหมเพิ่มพูนทักษะในเรื่องของ ภูมิปญญาทองถิ่นดังที่Treesawat (2005) ไดสรุปเทคนิคในการถายทอดความรูที่นาสนใจโดยการถายทอด ความรูนั้นขึ้นอยูกับวัฒนธรรมทองถิ่นที่สืบทอดกันมาในอดีต มีวิธีการบอกเลาพอสอนลูก หรือเพื่อนบานสอน เพื่อนบาน อีกทั้งในการประกอบอาชีพนั้นตองมีการปลูกจิตสํานึกเกิดการหวงแหนในอาชีพของตนอีกดวย แต

หากเปรียบเทียบกับการศึกษาของGampaengthong (2015) ไดศึกษาการถายทอดภูมิปญญาทองถิ่นในการทํา น้ําตาลมะพราว ผูประกอบการน้ําตาลมะพราว ตําบลทาคา อําเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม สรุปการ ถายทอดภูมิปญญาออกเปนการถายทอดภูมิปญญาดั้งเดิม การถายทอดภูมิปญญาปจจุบัน และการถายทอดภูมิ

ปญญาในอนาคต ซึ่งเปนผลการศึกษาในลักษณะของการถายทอดความรูที่มีความแตกตางออกไปจากการ ถายทอดภูมิปญญาการทําน้ําตาลโตนด เพราะการถายทอดภูมิปญญาการทําน้ําตาลโตนดนั้นจะเปนการถายทอด องคความรูในดานของการถายทอดภายในครัวเรือนเพื่อใหลูกหลานไดรับรูถึงอาชีพของบรรพบุรุษ การถายทอด ในกลุมแมบานเพื่อสรางอาชีพ และการถายทอดความรูแกคนที่สนใจไดเขามาศึกษาดูงานภายในกลุมอาชีพ อยางไรก็ดีการถายทอดความรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดจึงเปนการสงตอความรูจากรุนบรรพบุรุษไปสู

คนรุนปจจุบันใหเกิดความหวงแหนในอาชีพของคนในอําเภอสทิงพระเพื่อมิใหสูญหายไปจากพื้นที่

การสงเสริมกิจกรรมการเรียนรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดนั้นทําใหกลุมอาชีพที่ไดมี การสงเสริม องคความรูโดยการไดรับความรวมมือทั้งในสวนของภาครัฐและภาคการศึกษาใหความสําคัญกับภูมิปญญาที่มีอยู

ในทองถิ่น อีกทั้งเปนการแสดงออกซึ่งภูมิปญญาอันมีคาของชุมชนและยังเปนแหลงเก็บองคความรูทางภูมิปญญา ทองถิ่นมิใหสูญหายไปจากพื้นที่อําเภอสทิงพระ ซึ่งมีความสอดคลองกับงานวิจัยของ Sennunta (2003) ได

ศึกษาปจจัยที่มีผลตอการใชภูมิปญญาทองถิ่นเพื่อการเรียนรูของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา : กรณีศึกษาโรงเรียน บานหลวง กรมสามัญศึกษา จังหวัดนาน พบวาปจจัยที่มีผลตอการใชภูมิปญญาทองถิ่นเพื่อการเรียนรูของ

(12)

สักทอง : วารสารมนุษยศาสตรและสังคมศาสตร (สทมส.)

247

นักเรียนคือ ผูปกครองและนักเรียนเห็นความสําคัญของภูมิปญญาทองถิ่น ทําใหชุมชนเกิดความรักและหวงแหน ในภูมิปญญาทองถิ่นของพื้นที่มากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ทางกลุมอาชีพไดการเผยแพรแลกเปลี่ยนเรียนรูภูมิปญญา ตาลโตนดกับพื้นที่ชุมชนอื่นเพื่อเปนการแลกเปลี่ยนเรียนรูที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดที่เปนทั้งในประเทศ และตางประเทศ เพื่อเปนการนํามาพัฒนาผลิตภัณฑและการศึกษาตลาด เปนตน เนื่องจากสถานการณโรค ระบาด Covid-19 จึงทําใหทุกกลุมอาชีพตองมีการปรับเปลี่ยนการดําเนินกิจการเพื่อใหกลุมอาชีพยังสามารถ ดําเนินกิจการตอไปไดทามกลางสถานการณปจจุบัน ประการตอมาการสงเสริมบทบาทปราชญทองถิ่นที่มีความรู

ดานภูมิปญญาตาลโตนด ซึ่งจะเปนการสงเสริมบทบาทปราชญทองถิ่นในฐานะวิทยากรผูบรรยายใหความรูแกคน ที่สนใจเขามารวมกิจกรรมภายในกลุมอาชีพ เพราะปราชญทองถิ่นเปนบุคคลที่สามารถถายทอดความรูที่

เกี่ยวของกับภูมิปญญาตาลโตนดไดอยางเต็มที่ อีกทั้งมีสวนสําคัญในการเก็บรักษาองคความรูเพื่อใหอยูคูกับพื้นที่

อําเภอสทิงพระตอไป ดังที่Piyasakulkiat, Khiewphakdi, Yanatharo (Juntuek), Phonsiriwatcharasin &

Priyakorn (2018) ไดกลาวถึงบทบาทปราชญทองถิ่นที่เปนผูนําชุมชนตองเปนบุคคลตนแบบรวมไปถึงการนําเอา วัฒนธรรมทองถิ่นมาสรางเปนอัตลักษณและความภาคภูมิใจในชุมชน เพื่อเปนการกระตุนจิตสํานึกของคนใน ชุมชนใหเกิดความรักบานเกิด อีกทั้งการบูรณาการภูมิปญญาทองถิ่นรวมกับนวัตกรรมตางๆ ไดอยางลงตัว และ ยังสามารถปรับตัวใหสอดคลองกับสถานการณการเปลี่ยนแปลงของสังคมในปจจุบันเพื่อเปนการพัฒนาชุมชนให

เขมแข็งและยั่งยืนตอไปไดในอนาคต ขอเสนอแนะ

ขอเสนอแนะในการนําผลการวิจัยไปใช

1. องคการบริหารสวนตําบล เทศบาล หรือสํานักงานพัฒนาชุมชนในจังหวัดอื่นหรือตําบลอื่นที่มีความ สนใจในการพัฒนาคนในชุมชนในการประกอบอาชีพที่เกี่ยวของกับภูมิปญญาทองถิ่นสามารถนําแนวทางไปปรับ ใชกับทองถิ่นของตนได

2. หนวยงานภาคเอกชน หรือบริษัทมหาชนที่มีโครงการจัดกิจกรรมไมแสวงหากําไร (CSR) ใหแกคนใน ชุมชนก็สามารถนําแนวทางงานวิจัยไปประกอบการสรางอาชีพใหแกคนในชุมชนตอไปได

ขอเสนอแนะในการวิจัยครั้งตอไป

1. ควรศึกษาเปรียบเทียบการดํารงอยูของภูมิปญญาตาลโตนดในพื้นที่ภาคใต กับพื้นตางภูมิภาค เชน พื้นที่ภาคกลาง เพื่อเห็นความเหมือนและความแตกตาง อันจะเปนประโยชนในการนํามาใชในการพัฒนา ตาลโตนดใหเกิดมูลคาเพิ่มระดับประเทศตอไป

2. ควรมีการศึกษาวิจัยแบบเจาะจงเกี่ยวกับความสัมพันธระหวางตาลโตนดกับวัฒนธรรมทางอาหาร ของคนในพื้นที่อําเภอสทิงพระ หรือประเพณีความเชื่อที่สืบทอดมาแตโบราณ เพื่อนําไปสูการสรางคุณคา และ มูลคาเพิ่มในการสรางสรรคเปนนวัตกรรมอาหารจากภูมิปญญาตาลโตนดตอไป