NGHIEN Ciiu - TRAO e 6 l
HI€U QUA CHnN NUOI
WEN NEN OEM LOT SINH THM
C
han nuoi li mgt trong nhirng hgp phan quan trpng ciia nganh nong nghiep a Viet Nam. Ty trpng nguon thu tir chan nuoi ngiy cing tang len trong tong ngudn thu tir nginh nong nghiep trong GDP cua nuac ta.Cu the, ty trpng dong gop eiia nginh chin nuoi trong GDP ciia nginh nong nghiep la 26,4% (2006) di tang len 30,7% (2009), phin diu dat ty trpng 38,4%) trong 2015 v i khoing 45-50% trong 2020.
Chung ta dang doi mat vai nhieu cin tra va thach thirc de phit trien nginh chan nuoi nhu: chan nuoi tren nen ting nong hp, quy mo nho le, ky thuat lac hiu, giy 6 nhiem mdi truang nghiem trpng, die biet li van de dich benh, ve sinh an toin thue phim ciia sin pham lim ra.
Theo thong ke eua Cue Chan nuoi, moi nam din vat nuoi cua nuac ta dang thii ra moi truang han 80 trieu tan chit thai ran, vai chuc ty khoi chat thii long v i hing tram trieu tin chat thii khi. Trong do ehi eo khoing 40-70%) chit thii ran duge xir ly, con lai true tiep thii ra moi truong. Hiu het cic CO sa chan nuoi khong co nhi xir ly phin hoin chinh dat tieu chuin chit lugng.
Khoing 40%o chit thai long true tiep dugc diing de tuai hoa miu, nuoi ci, con khoing 60% thuong dugc do thing ra he thong thoat nuac ciia khu dan cu. Nginh chin nuoi ciing "dong gop" to'i 18%) khi nhi kinh, yeu to giy hieu iing lim cho trii dit nong len v i su bien doi khi hiu toan eiu.
Tir xa xua, tip quin chan nuoi (lpn, gi, triu, bo...) chii yeu tren nen dat tu nhien vai cic chat dpn sin eo nhu ram ra, rac ruai...
• N g u y i n Kim Ou'd'ng Trong tien trinh be tdng hoa, cic chuong nuoi cung da dugc cirng hoa bang xi ming hoac lit gach. Vai he thong chuong nuoi nay, hang ngiy hoac dinh ky nguofi chin nuoi phii dpn phin, nuac giii, chat dpn chuong ra khoi chudng nudi v i tam cho vit nudi (lpn). Cic chit khi thoit ra tir phin, nuac giii cua vit nuoi hoa trgn vao moi truong khong khi giy 6 nhiem cho con nguai. Cac mam benh ton tai luu ciiu tren vich tuang, trong moi truang, tren cic dung cu chin nuoi vi thuong xuyen co ca hpi de tin cong vit nuoi.
Trong vii nim gin diy, nginh chin nuoi mpt so nuac ciing nhu a Viet Nam dang phit trien mpt hinh thirc chin nuoi mai, do l i chin nuoi tren nen chuong dem lot vai cic vi sinh vit co ich. Hinh thii'c chin nuoi niy con dugc gpi li chan nuoi vai dem lot sinh thii hay chan nuoi dem lot vi sinh. Nen chuong dugc lam bing dit nen, sau hon mat dit (im), tren do rii mpt lop dpn chudng (dem lot) diy 60em v i tren be mat dem lot co phun mpt hon hgp cic vi sinh vat co ich. He thdng chuong nuoi niy khong xiy kin m i thuong li de ha v i lim hai mii (eo the lap bing li hoac tranh sang) de tao thong thoing toi da, thim ehi neu chan nuoi vai quy mo Ion nguai ta con c6 the sir dung he thdng quat gio v i lim mit bang phun suong hai nuac, die biet li trong miia nong.
Dem lot thuang duge lim tir cic nguyen lieu thuc vat nhu miin cua, dim bio, triu, than ciy ngo v i loi bip ngo kho nghien nho..., khong nen diing cic leai vit lieu de ngim nuac v i de nit nhu li diy khoai lang, l i than ciy lac, ram ra. Neu dem lot li hon hgp nhieu loai vit lieu ein trpn deu, roi dem vio rii deu len nin chudng lin lugt thinh 3 lap, mdi lap diy 20cm, tilp theo tuai mpt lan dung dich len men, sau do dl tir 3-7 ngiy cho dem 16t len men roi mai dua vit nuoi vio. Chi phi dem lot v i dung dich men vi sinh cho mpt chudng rpng 20m^ li khoing han 1 trieu dong.
So 3 / 2 0 1 1
Thdng tin KH-CN NgheAnui)
NGHIEN CUU - TRAO o 6 l
Anh 1: Kilu chudng hai mai trong chan nuoi Cic loai vi sinh vit sinh sdi phit trien
trong dem lot se phin giii toan bp nuac tieu v i phin gia sue gia cim thii ra. Thofi gian de phin giii nuac tieu mit khoing 3 gia, con thai gian de phin giii phin trong vong 2-3 ngiy. Do do, giim ding ke miii hoi thoi ciia phin, giim ruoi muoi, tao moi truang thong thoing eho vat nuoi phit trien khoe manh v i khong giy 6 nhiem khong khi ciia con nguai hit tha hing ngiy.
Binh thuong, dem lot sinh thii eo the sir dung dugc trong 4 nam. Die biet, trong qui trinh do cic vi sinh vat trong dem lot lien tuc sinh soi niy na, cic chit dinh duong
trong phin lpn se cung cap dinh duong cho vi sinh vat v i chuyen hoa vi sinh vit co lgi thinh protein, cung cip cho vat nuoi. Vi khi vit nuoi dio bai, mo ria chat dpn lot se tiep nhin nguon protein niy vio ca the. Cac vi sinh vit co lgi se thuc diy qui trinh tieu hoa ciia vat nuoi tot hon, lim ting khi nang hip thu axit amin, qua do tang dp mem, vi ngpt tu nhien cho thit, trimg so vai sin phim lim ra tir chin nuoi thong thuong.
Chin nuoi tren nen dem lot sinh thii c6 the tiet kiem duge 80%) nuac, 60%) nhin luc, 10% chi phi thirc in, thuoc thii y phong trir dich benh. Die biet, trong dem lot ehua eic vi sinh vit co lgi nen se rit hieu qui trong viee phong chong eic benh dich co hai nhu la mom long mong, tai xanh, eiim...
Anh 2: Chuin bj dem lot chudng nuoi Nuoi lan vo'i dem lot sinh thai
Lap dem lot vai he thdng cdc vi sinh Phin giii phin, nuac tieu do vit nuoi thii ra, han vgt cd ich (he men) cd tdc dung chii yeu: che sinh khi hoi, thoi; Ue che v i tieu diet su phat
S d 3 / 2 0 1 1
Thong tin KH-CN Nghe An 122]
NGHIEN CUU - TRAO 001
triln ciia he vi sinh vat co hai; Phin giii mpt phin dem lot; Chdng ret cho vit nudi do he men vi sinh vat ludn ludn hoat dpng v i sinh nhiet lim cho nhiet dp chudng nuoi tang len.
Chdn nudi tren nen dem lot sinh thdi tiet kiem duac 80% nudc, do: Khdng sir dung nuac rira chudng; Khdng sir dung nuac de tam, rira cho vat nuoi; Nuac sir dung duy nhit cho vit nudi udng va phun giir dp im cho nen chudng (dem 16t chudng ludn co dp im 30%).
Chdn nudi tren nen dem Idt sinh thdi tiet kiem duac 60% nhdn luc, do: Khong sir dung nhin luc dpn, rira chuong hing ngiy;
Khong sir dung nhin lire de tim rira cho vat nuoi; Chi sir dung nhin lire de eho vit nuoi in, theo doi dien bien ciia vat nuoi.
Chdn nudi tren nen dem lot sinh thdi tiet kiem duac 10% thuc dn, khdng (hoac rdt it) phdi sic dung cdc logi thudc thii y, do: Vit nuoi thu nhin dugc mpt so chit tir nen dem lot sinh thii do su len men phan giii phin, nuac tieu, dem lot; Khi nang tieu hoa hip thu thiie an cua vit nuoi tdt han do con vit i n dugc, hit duge mpt sd vi sinh vit co lgi, con vit hoat dgng nhilu han. Cie vit nudi khong hoac rit it bi benh dich.
Chdn nudi tren nen dem lot sinh thdi khdng (it) gdy d nhiem mdi trudng, do:
Khong CO ehit thai tir chin nuoi ra moi truong (phan, nuac thii cua vit nuoi dugc he vi sinh vit trong dem lot phin giii v i lin vai d?m lot); Khong eo miii hoi thoi tir phin, nuac tieu cua vat nuoi do he men vi sinh vit trong ehe pham sir dung da canh tranh v i diet het cic vi sinh vit co hai v i
cac vi sinh vit sinh miii kho chiu...; Han ehl rudi, muoi (vi khong co nuac dl rudi mudi sinh sin, khdng CO phin de ruoi mudi de trirng). Cae mim benh, nguyen nhin lay lan va biing phit cic benh dich bi tieu diet hoac han che tai miic thip nhit.
Chdn nudi tren nen dem lot sinh thdi tgo ra cdc sdn phdm thit, trimg dam bdo ve sinh an todn thuc phdm
vd cd mdu, miii, vi gdn vai chdn nudi hiru ca, do: Vat nuoi khong bi stress tir moi truong v i eon vit dugc van dpng nhieu; Thiic an khdng trpn cic chit kich thich, vit nudi khdng nhiing khong bi benh ma con thu nhan dugc nhieu khoing, vitamin tir dem lot sinh thai.
Trong qua trinh chin nuoi theo ky thuat chuong nuoi CO dem lot sinh thii cin chu y: Giir cho dem lot CO dp im khoing 30%, neu thiy dem lot kho thi phii phun bd sung nuac. Hing ngiy phii rii va trpn deu phin, nuac tieu cua lpn thii vio trong dem lot. Giir eho chuong nuoi thong thoing de giim nhiet dp chuong nuoi. Sir dung he thong eung cip thirc in v i nuac udng tu ddng.
Vai phuong phap niy, mpt lao ddng co the nuoi duge 800 con Ipn thit, khoi lupng lpn ciing ting 5% so vai chin nuoi thong thuong, tong ehi phi cho mpt diu lpn nuoi thit giim khoing 400 ngin dong. Dac biet, cie sin phim sin xuit ra tir he thong chin nuoi tren nen dem lot sinh thii se cung cip cho con nguai cie thue phim an toin ve sinh thuc phim v i se bin dugc gii eao hon.
Sau mpt thai han sir dung, cic chit dem lot dugc dua ra v i sir dung bon cho eic ciy trong nhu cic phan hiru ca vi sinh rit tot nha co him lugng dinh duong cao.
Ky thuat chin nuoi tren dem lot sinh thii vai viec lim chuong, chuin bi dem lot v i chim soc vat nudi don giin, ehi phi khong eao, vi vay nguai chin nuoi Viet Nam noi chung, Nghe An noi rieng hoan toin co the ip dung tot./.
Tai lieu tham khao
1. Hoang Kim Giao (Cue Chan nuoi), Chdn nuoi tren nen dem lot sinh thdi. http://www.hua.vn:85/cnts/index 28/9/2009.
2. Chdn nuoi khong phdn bdng dem lot sinh thdi. http://www.ktdt.com.vn/ newsdetail.asp? Catid =868newsld=190190, 15/12/2009
3. Dem lot sinh thdi - ldi gidi cho 6 nhiem trong chdn nuoi. http://www.thiennhien.net/news/147/ARTICLE/1351 1/211- 01-30.html 30/1/2011.
4. Lien hiep Cac hoi khoa hoc va ky thuat Viet Nam, Chdn nuoi tren nen dem loi sinh ihdi, hnp://www.vusta.vn/temps/home/temp2/?nid=8786, 04/8/2010.
Sd 3 / 2 0 1 1
