CO CHE, CHINH SACH VA CAC CONG CU QUAN LI THUONG MAI
QUAN DIEM VA GIAI PHAP PHAT TRiiN CAC CO SCy BAN LE HIEN DAI TREN DjA BAN T I N H PHU THO
Ths. Nguyen Ba Dung, Trudng Cao ddng Kinh te - Ky thugt Phii Thp Vai cdc dieu kiin hien tgi, viec phdt trien cua cdc ca sa bdn le hiin dgi tren dia bdn tinh Phd Thg la dieu tdt yeu khdch quan trong thai gian t&i. Tuy nhien, chinh quyin tinh Phd Thg not chung vd S& Cong Thuang tinh Phu Thp noi rieng cdn co nhieng bu&c chudn bj ky luang nhdm dinh hu&ng cho suphdt triin ciia cdc ca sa hg tdng thuang mgi noi chung vd cdc ca sa bdn le hien dgi noi rieng. Bdi viit niu lin nhieng quan diem dephdt trien cdc cas& bdn le hi^n dai tren dia bdn tinh Phu Thp. Ben egnh do, trin ea s& ndm bdt thuc trgng cdc ca s& bdn le hiin dgi tgi dia phuang vd phdn tich diiu kien cho su phdt trien cae cas&bdn lehiin dgi cua Tinh, di xudt mot so gidi phdp nhdm tiep t^c phdt tien mgng lir&i cdc ca sa bdn li hiin dgi trin dia bdn tinh Phu Tho trong then gian t&i.
Tir khoa: Cas&bdn lehiin dgi; Bia bdn tinh Phu Thp; Gidi phdp phdt trien.
1. M$t so quan diem de phat trien cac ctf sit ban le hi^n d^i tr^n dja ban tinh Phii Thi^
Phat hien cac ca sd ban le hien dai hen dia ban tinh Phii Thp can dya tren nhung quan diem sau:
- Viec phat trien cae ca sd ban le hien dai tren dia ban Tmh trudc bet phai bam sat qui hoach tdng the phat trien nganh Thuang mai cung nhu quy hoach ban budn, ban le cua Tinh va cua vung Trung du mien mii phia Bac, va phu hgp vdi qui hoach tdng the kinh te - xa hdi cua Tinh dl diy manh phat trien thuang mai ndi ehung va thi tnrdng ban le Phii Thg ndi rieng, phat huy dugc tilm nang va lgi thi so sanh cua Tinh, ciia vung Trung du miln niii phia Bic, gdp phin thiic diy qua trinh chuyen dieh co cau kinh tl va thay ddi bg mat thuong mai ciia Tinh.
- Phat trien mang ludi cac co sd ban le hien dai hen dia ban tinh Phii Thg khdng nhiing phai dya vao dac diem, phu hgp vdi xu hudng phat trien chung cua ca nude va cua vimg Tnmg du va mien mii phia Bic, ma edn phai vira thich iing vdi dilu kien kinh tl - xa hgi, vdi ban sic van hoa, tap quan mua sim, tieu diing, thu nhap va mire sdng ciia ngudi dan d hing dia ban, timg khu vuc (thanh thi va ndng thdn; ddng bing va viing niii), vira hudng boat dgng mua sim, tieu dung va cac Ioai hinh ban le truyin thing tilp can vdi van minh, hien dai hen co sd danh gia dilu kien cin va du de phat trien.
- Mang ludi ca sd ban le hien dai ciia Phu Thg can phat trien phu hgp vdi cac quy luat khach quan eua ea che tbi trudng. Theo dd, quyln ty chu, ty do kinh doanh cua cac chu the tham gia kmh doanh ban le can dugc de cao. Cac quylt dinh quan ly ciia Nha nude ddi vdi ITnh vyc ban le cua Tinh can phai la cac quyet dinh ed tac dpng gian tiep, mang tinh kien tao. Tranh nhihig quylt dinh, chinh sach mang tinh ciiit hanh chinh tryc tilp.
- Can dam bao sy canh tranh lanh m^nh cong bing giira chu thi ban le. Cac nha ban le trong nude, cac nha ban le nude ngoai... cin dugc dam bao quyen, nghia vy cdng bing khdng c6 sy thien lech.
- Viec phat trien mang ludi cac co sd ban le hi?n dai tren dia ban tmh Phu Thp phai dam bao su bai hda vdi sy phat trien ciia eac ca sd thucmg mai truyen thdng nhim tang din ty hgng eiia ban le hien dai hong thi phin phan phdi ciia Tmh, ddng thdi tranh pha vd ket ciu ha ting thuang mai hien tai.
2. Mdt so giai ph^p nhim ph^t triln cac Cff sor ban le hi|n dai tren dia b^n tinh Phii Thg
Tren thuc tl, m^ng ludi cac co sd ban le hi^n dai tren dia ban tinh Phii Thg nhin chung cdn kem phat triln do nhilu nguyen nhSn khac nhau, tuy nhien nhung dieu ki?n de cac cd sd nay phat triln h-ong tuomg lai gan la kha thuan lgi. Vi vay, sy hinh thanh va phat hiin ciia mang ludi cac co
2 8 NGHIEN CO-U THU'aNG MAI So 11 (10/2014)
CO CHE, CHINH SACH VA CAC CONG CU QUAN U THU'ONG MAI
sd ban le bien dai tren dia ban Phii Thg la tat yeu.
Tuy nhien, cin cd nhiing giai phap de thiic dSy cd dinh hudng qua trinh phat trien do, cy the la nhung giai phap sau:
(1) Tgo car ehi nhdm thu hut dau tw vdo hg tdng bdn le hi^n dgi tren dia bdn Tinh
- Chinh saeh, quy hoach su dung dat cho phat trien ca sd ban le, nhat la co sd ban le bien dai d eac do tbi can dugc tiep tuc bd sung hoan thien phii hpp vdi Ig trinh thu hut dau tu vao Imh vyc ban le, phii hgp vdi quy hoach phat trien ha ting thuong mai tren timg dia ban lanh thd de dam bao su dung hgp ly, hi?u qua quy dat.
- Tinh can phai cu the boa cac qui dinh chinh sach khuyen khich diu tu phat trien ket cau ha tang bf thdng ban le truyen thong va bi^n dai.
Viec xay dyng va hoan thien eac chinh sach cy the nay ddi hdi phai dugc dieu hanh ddng bd vdi viec hoan thien chinh sach khuyen khich, thu hiit cac du an dau tu hinh thanh mang ludi lien ket san xuat, thuang mai, cac nganh cdng nghiep hd trp, cac dich vu ho trg kinh doanh, eac dich vy gan lien vdi phan phdi ban le hang hda de bmh thanh chudi gia tri.
- Song song vdi viec ap dyng chmh sach bien hanh hd trg vdn dau tu tir ngai sach nha nude ddi vdi mdt sd ket cau ha tang thucmg mai theo loai hinh va dia ban dau tu, can nghien ciiu ap dyng hinh thiic Nha nude dau tu xay dung mgt sd cdng trinh ket cau ha ting thuang mai quy md Idn cho cac thuang nhan thue khai thae.
- Co chl thu blit diu tu can dugc hoan thien theo hudng tao dieu ki$n thuan lpi de nhanh ehdng xay dung ket cau ha ting thuang mai hien dai, trudc bet la d cac dd thi Idn nhu thanh phd Viet Tri va thi xa Phu Thg de dap ung nhu ciu ngay cang cao ciia ngudi tieu dung.
- Chu trpng tao quy dit hgp ly cho phat triln kit ciu ha tang thuang mai, dac bi?t la kit ciu ha ting thuang mai hien dai, quy md Idn.
- Tao dieu kien thuan lgi cho cac doanh
nghiep dugc tiep can cac nguon tin dung de phat trien ket can ha tang thuang mai. Khuyen khich va tao dieu kien cho cac hinh thirc lien doanh, lien ket dau tu giua doanh nghiep phan phdi va td chirc tin dung dau tu phat trien ket cau ha tang thuong mai ban le.
- Thyc hien nguyen tac chmh sach thu hiit dau tu nude ngoai c6 chgn Ipe ve ca dia ban, dia diem, loai hinh va cdng nghe kinh doanh.
K8t hpp chinh sach quan ly thi trudng ban le vdi chinh sach quan ly sir dyng dat dai, chinh sach qui hoach nham xac lap cac qui dinh ddng bp de kiem soat va dieu tiet vT md su phat trien eua cac ca sd ban le hien dai, nhat la eua cac doanh nghiep nude ngoai.
- Bd sung, hoan thi|n cac quy dinh chinh sach ve viec chuyen hda dan mdt sd chg truyen thdng d dia ban dd thi sang xay dyng cac sieu thi, trung tam thuong mai nham gdp phan nang cao chat lupng dich vu, bao dam ve sinh mdi trudng, tang cudng cdng tac kiem soat ve sinh an toan thyc pham, hien dai hda va nang cao trinh do van minh thuang mai.
(2) Hodn thien to chuc vd qudn ly nhd nu&e doi v&i mgng lir&i cdc ca s& bdn li hi^n dgi tren dia bdn Tinh
Nham phat trien mang ludi cac co sd ban le hien dai tren dia ban Tinh diing hudng, cdng tac quan ly nha nude ddi vdi ITnh vyc nay can tap trung vao nhirng boat ddng cy the sau:
- Quan ly cac hoat dpng kinh doanh ciia cac CO sd ban le hien dai tren dia ban Tinh theo diing phap luat.
- Td chiic dao tao, bdi dudng nghiep vu ve quan tri kinh doanh ddi vdi lye lugng cac nha quan tri eua cac co sd ban le hien dai tren dia ban Tinh.
- Kiem tra boat ddng kinh doanh ciia cac ca sd ban le hien dai va xii ly vi pham theo quy dinh ciia phap luat.
NGHIEN CIJU THU'aNG MAI So 11 (10/2014) 2 9 ^
CO CHE; CHINH SACH VA CAC CONG CU QUAN LI THUONG MAI
- Tao mdi lien ket chudi cac co sd ban le hien dai trong Tinh mdt each hieu qua trong dieu kien hpi nhap vdi nen kinh te the gidi.
- Danh gia tinh hinh thyc hien cac van ban qui pham phap luat bif n hanh de kien nghi dieu chinh, bd sung va sira ddi nham hoan chinh co ehe quan ly.
- Thu thap va thdng tin eac van ban qui dinh mau ve thiet ke va cac tieu chuan kinh te - ky thuat de tren co sd do thdng nhat chi dao va hudng dan cac huyen, thanh phd trong cdng tac qui hoach xay dyng va phat trien he thdng ket cau ha tang thuang mai, phe duyet va tao dieu kien thuan lgi cbo qua trinh hinh thanh va phat trien tat ca cac loai hinh, td chiic thuong mai tr§n dia ban, trong dd cd nhiing ha tang thuang mai hi$n dai.
(3)Tang cu&ng hifu qud cong tde quy hoaeh phdt trien mgng lir&i bdn le
Trong dieu kien phat trien bung nd ciia thi trudng ban le hien nay thi rat de xay ra hien tugng mat can ddi thi trudng. Do muc tieu lgi nbu^n nen cac doanh nghiep ban le se chi tap trung dau tu kinh doanh d nhiing dia dilm mat dg dan cu ddng diic, thu nhap ciia ngudi dan tuang ddi cao. Tir do, thi trudng ban le se dan tdi tinh trang mat can ddi. Tinh trang nay se tao nen nhihig tac dpng vd ciing nguy hilm ddi vdi phat trien kinh te. Thii nhit, nd se gay ra sy lang phi ve ngudn luc do qua nhieu doanh nghi?p kinh doanh tai mpt dia diem nen hieu qua kinh doanh khdng cao. Thii hai, dl tao ra mdt mdi trudng canh tranh thilu lanh manh. Thii ba, gay ra su mit can ddi sy phat triln kinh tl va thu nhap ciia ngudi dan tai eae vung miln khae nhau. Khoang each giau ngheo giua ngudi dan thanh thi va ndng thdn se tang len.
Chinh vi nguy co dd, Tinh cin cd mdt quy hoaeh tdng thi mang ludi ban le, theo dd khuyen khich eac doanh nghiep md cac sieu thi, trung tam mua sim, trung tam thuong mai, cira hang tien lgi tren dja ban Tinh. Ben canh dd.
can tang cudng cdng t^c quan ly hang hoa d cac CO sd ban le nay nham dam bao cho ngudi dan dii mua sam d dau ciing nhan dugc hang hoa dgt chit lugng.
(4) Bdo tgo nguon nhdn luc cho cdc cff s& bdn le hi^n dgi
Thyc te, tren dia ban tinh Phu Thp, dpi ngii lao dgng tgi eac doanh nghiep ban le ndi chung va doanh nghifp ban le hien dai ndi rieng ed ty 1? da qua dao tao thap. Vi vay, trong nhiing nam tdi, Tinh can cd chinh sach khuyen khich cac doanh nghiep tang cudng dao tao ddi ngii lao ddng trong doanh nghiep cd du kien thiic kinh doanh, ngoai chuyen mdn, can chu trpng kien thiie ve an toan phdng ehdng chay, nd va bao ve mdi trudng, an toan lao dpng.
Khuyen khich cac doanh nghidp tim kiem cac ddi tac lien doanh, cac doanh nghiep nude ngoai dau tu vao ITnh vyc ban le tren dia ban Tinh de nhanh ehdng hi$n dai hoa co sd kinh doanh.
Dau tu phat trien ngudn nhan lye, nhit la ve trinh dp chuyen mdn, nghiep vu cua dpi ngii can bd, nhan vien trong quan ly, kinh doanh ban le hien dai. Hang nam cd ke hoach md eac ldp dao tao dudi nhieu hinh thiic dl din nam 2020 ed dpi ngu Iam cdng tac quan ly, kinh doanh, khai thae chg dap irng nhu ciu trong thdi ky mdi.
(5) Mgt sd gidi phdp vephia doanh nghidp kinh doanh bdn le hi^n dgi tren dia bdn Tinh
- Tdng cu&ng lien kit giiea cdc doanh nghiep bdn le trin dia bdn Tinh. Nhim tang cudng nang luc canh tranh, cae doanh nghi?p kinh doanh ban le hi?n dai tren dia ban Tinh cin phai tao ra cac mdi quan h? lien ket. Sy lien kit khdng chi diln ra giira cac doanh nghiep ban le hien dai ma cac doanh nghiep nay cdn phai tao ra mdi lien he mat thiet vdi cac nha san xuit, cac doanh nghiep, nhimg chu tiem tap hda, cac sap chg..., cung vdi y thirc thay ddi trong phuong
3 0 NGHIEN CU'U THU'aNG MAI So 11 (10/2014)
CO CHE, CHINH SACH VA CAC CONG CU QUAN U T H U O N G MAI
thiic kinh doanh nhim tap hgp thdng nhat thanh mpt khdi, hinh thanh nen mdt kenh phan phdi manh, tiie Id vira cd siic manh tai chinh vira cd ngudn nhan lye viing vang... Lien ket thyc sy la ddi sach chien luge, lau dai cho cac doanh nghiep ban le hien dai.
- Chuyin doi phong cdch hogt dong. Ddi vdi moi doanh nghifp, xoa bd phong thai lam an cii mang tinb chop dat va tbieu chien luge (ke ca ngan ban va dai ban), chii ddng xay dung chien luge canh tranh, phan phdi cho minh tren CO sd td chiic phat trien va tham gia vao cac he thdng phan phdi hien dai cua ca nude.
- Ap dung phuang thiec kinh doanh m&i.
Viec su dung eac phuang thiic kinh doanh mdi nhu nhugng quyen thuang mai de md rdng mang ludi ban hang ddng thdi khai thae va ket hgp ngudn lye ciia nhieu doanh nghifp nhd de trd thanh he thdng cd quy md Idn va trinh dp td chuc cao cung la mdt phuang thiic tich eye de tap trung ngudn lye cho he thdng ban le bien dai ciia tinh. MOt mat nang cao gia tri cac thuang hieu trong nude, mat khac se giam bdt dau mdi va cac khau trung gian trong he thdng phan phdi. Hinh thiic nay da bat dau dugc cac doanh nghiep ban le hien dai Viet Nam ap dung. Dien hinh cho md hinh nay la chudi sieu thi G7 Mart, cac doanh nhan eua Cty nay da va dang lap ra mdt mang ludi phan phdi khdng Id nhung dugc quan ly va kiem soat chat che.
- Xdy dung moi lien he chat che v&i nguai tieu dung. Cang ngay ngudi tieu diing cang nam trong tay quyen lye thi trudng Idn ban. Nam bat xu the bien ddi ciia cau tieu diing, thuc hien chiln luge marketing dpc dao, phii hgp vdi timg phan khiic thi trudng cu thi,... la nhung ylu td tit ylu phai thuc hien nhim thu hut khach hang va nang cao hieu qua canh tranh ciia cac ca sd ban le hien dai trong Tinh so vdi eac doanh nghiep d khu vyc truyen thdng va dac biet la cac ddi thu egnh tranh nude ngoai. •
Tai li^u tham khao
1. Bd Cdng Thuong (2010), D I an phat hiin thuang mai ndng thdn giai doan 2009-2015 va dinh hudng den nam 2020, Ha Ndi.
2. Bd Cdng Thucmg (2012), Quy hoach phat trien mang ludi sieu thi, trung tam thuong mai ca nude din 2020 va tim nhm din 2030, Ha Ndi
3. Bd Cdng Thuong (2012), Quylt dinh sd 6184/QD-BCT ngay 19/10/2012 phe duyet Quy hoach phat triSn mang ludi sieu thi, tnmg tam thuang mai ca nude den 2020 va tim nhm den 2030, Ha Ndi.
4. Nguyen Thi Nhilu cung tap the tac gia (2006)"Sieu thi - phuang thirc kinh doanh ban le hi?n dai d Viet Nam", NXB lao ddng xa hpi, Ha Ndi.
5. Pham Hiiu Thm (2008), Giai phap phat trien cac loai binh to chiic ban le van minh, hien dai d Viet Nam, Luan an Tien sy kinh te, Vien nghien ciiu thuong mai, Ha Ndi.
6. Sd Cdng Thuong Phii Thp (2009), Quy hoach phat trien thucmg mai tinh Phii Thp den nam 2020, Phii Thp.
7. Thu hidng Chinh phu (2013), Quylt dinh sd 1064/(3D-TTg ngay 08/07/2013 phe duyet Quy hoach tdng die phat trien kinh te - xa hgi vung Trung du mien niii phia bac den nam 2020, Ha Ndi.
8. Tmh uy Phii Thp (2010), Van kien dai hdi dang bd tmh Phii Thg lin thii XVn, nhiem ky 2010 -2015, Phu Thg.
9. Uy Ban nhan dan tmh Phii Thg (2009), Quylt dinh sd 4801/2009/QD-UBNb ngay 31/12/2009 ve viec phe duyet Quy hoach phat trien diuong mai tinh Phii Thg den nam 2020, Phii Thp.
10. Uy Ban nhan dan tinh Phu Thg (2011), Quylt dinh sd 3847/QD-UBND ngay 06/12/2011 phe duyet Quy hoach phat trien ha ting mang vien thdng tinh Phii Thg giai doan 2011 - 2020, Phu Thg.
11. Uy Ban nhan dan tinh Phii Thg (2013), Quylt dinh sd 3413/QD-UBND ngay 27/12/2013 ve viec phe duyet Chuang trinh phat trien dd thi tmh Phu Thp giai doan 2013-2020, Phii Thg.
Kir^UlCM ^ i P i i - r u i p r v k . ! ^ •
