^ THUC TIEN - KINH N G H l l M
GIAI PHAP THl/C HIEN
BINH DANG GIGII VA TRAO QUYEN CHO PHU N O dVIET NAM HIEN NAY
•PGS, TS NGUYEN THI BAO Vien Nhii nuac vd Phap luat.
Hoc vien Chinh tri qudc gia Ho ChiMinh
• Torn tdt: Thuc day binh dang gidi vd trao quyen cho phu nd Id muc tieu phdn ddu eia todn nhdn logi, trong do co Viet Nam. Hien nay, ben cgnh nhdng thdnh tdu, Viet Nam vdn con nhieu hgn che nen cdn phdi coquan diem vd thdc hien dong bg6 gidi phdp cd bdn: ndng cao nhdn thdc cua cdn bg vd nhdn ddn; tiep tuc hodn thien chinh sdch, phdp ludt; tdng cddng vai tro cua cdhe thong chtnh tri; tdng cddng cong tdc thanh tra, kiem tra, gidm sdt vdxdlyvi phgm phdp ludt; tdng cddng hdp tdc quoc te, tranh thu nguon life de
bdo ddm binh dang gidi vd trao quyen cho phu nd; dgng vien bdn thdn ngddi phu nSphai nd Idc vUan len, vddt qua rao cdn detiep can vd hddng thu quyen.
mTiikhoa: binh ddng gitJi, quyen phund, trao quyen cho phu nd, thdc hien muc tieu binh ddng gidi.
1, Mot vai net thtrc trang vi binh ding giffi Trong nhimg nam qua, Viet Nam da dat va trao quyin cho phu nii hien nay dupe nhieu thanh tuu quan trong trong bao
Thuc day binh ddng gipi va trao quyen cho dam quyln cua phii nu, dupe qudc te va khu phu nu la muc tiiu phan dau cita loan nhan vue ghi nhan. Nhd dd, phu nir Viet Nam da cd Ipal trong dd cd Viet Nam. Cac nude Bdc Au cd nhieu co hdi de tilp can quyln, cdng hien vd nhilu thdnh n,m ndi bat trong bdo dam quyln hudng thu. Tuy nhien, dudi gdc dp quyen con eua phu nu; cde nude trong khdi ASEAN cung ngudi, Viet Nam van cdn nhieu han che trong dd cd nhieu nd luc nhung cung cen cd qua bap dam quyln eiia phu nd nhu; han che trong nhilu rdp can dpi vdi sutiep can vd huong thu till che bdp dam quyln, trong su van h ~ h ' quyen cua phund. Dilu dd chp thay, CUPC ddu thiet che bap dam quvin-ban r.i,~ .] ,
, . , . . , . . . , . ; , . •-• .- u. u , , ' •" ™e do rao can ttanh tren pham VI toan cau Vl bmh dang gioi tu chmh phu nu chua vuot m.a „i,- u . , . , , . - , . , . , . . I, L- , - ^'^1 eninh minh;
va trao quyen eho phu nu van eon lau dar han che trong thue tien bao dim
*"" quyen cua
L* LUAN CH(NHTR|-So 3/2019
m
phu nii. Tu tudng trgng nam, khinh nu edn dai dang la nguyin nhan dSn din su phan biet ddi xu vdi phu nir; bat binh dang trong tudi nghi huu, tao rao can cho phu mi tilp can quyen tham chinh nin ty ll phu nu tham ehinh thap;
han chi trong tilp can vile lam nen ty le phu nii tii^t nghiep edn cao; han chi trong tilp can dich vu cham sdc siic khde nen edn ty suat td vong me cdn cao so vdi mdt sd nude trong khu vue; quyen binh ding trong hdn nhan va gia dinh chua dupe bao dam tdt, dan din tinh trang bao lue gia dinh doi vdi phu nir; ban chi trong hudng thu cac quyen an sinh xa hdi; ban che trong tilp can quyln van hda, xa hdi; dac biet la ehua quan tam dung miie den bao dam quyln cua phu nii cd hoan eanh dac biet khd khan nhu phu nu: ndng thdn, phu nir dan tde thilu sd...
Thue tieho th^y: ty ll phu nii tham gia eSp iiy nhiem ky 2015 - 2020 d cap xa chi dat 19,69%;
clip huyen chi dat 14,3%; cap tinh ehi dat 13,3%'". Nir dai bieu Qudc hpi Khda XIV dat 133 ngiroi (ty 1126,80%)'^' nhung van cdn each kha xa so vdi muc tieu eua Chiln lupe quoe gia ve bmh dang gidi giai doan 2011-2020 da dat ra.
Trong tdng so 10 coquan cua Qude hdi, chi cd I CO quan ed ty le lanh dao chu ehdt la nir chiem 60%. Chi cd 13,7% nu dai bieu tham gia giii vi tri lanh dao chu chdt trong eac ea quan eiia Qudc hoi va chu ylu tap tnmg vao cac ea quan van hda - xa hgi, thilu ving phu mi trong cac co quan Qude hgi ve kmh tl, ddi ngoai, tai chinh, phap luat™... Ty le phu nu tham gia dai bieu HDND cap xa dat 26,59%; eap huyen dat 27,85%; cap tinh dat 26,54%; nhieu tinh, tiianh phd cd ty 11 nii lanh dao, quan Iy cap xa dudi 5%, trong dd phan ldn la cae tinh, tiianh phd phia Bk'*'.
Ty le hg gia dinh cd nam gidi la ehii sd hiiu quyln su dung dat duy nh^t la 74,2% trong khi
do d vung ndng thdn ddng bang la 40.6%.
Trong khi 36% giay ehiing nhan sii dung dat eua ngudi Kinh cd ten ca vg va chdng thi con sd nay d ngudi dan tge thieu sd ehi la 21%'^'.
Theo sd lieu tdng hgp cua 51/63 tinh, thanh phd true thudc Trung uang cho thay ehi tinh rieng nam 2016, sd vu bao luc gia dinh cd nan nhan la phu nir la 9733 vu'^'. Tinh trang m£it can bang gidi tinh khi sinh - he luy ciia nan phan bilt ddi xu dang bao dpng d Viet Nam khi nam 2015, ty sd gidi tinh khi sinh tai nude ta la 112,8/100 den nam 2016, ty le nay da tdi 113,4/100'^'.
Tir thuc trang tren cho thay, can phai cd quan dilm, giai phap phu hgp nham khae phue tinh trang bat binh ddng gidi dl trao quyen cho phu nii.
2. Quan diem va giai phap thu'c hien muc tieu binh dang gidi va trao quyen cho phu nu ff Viet Nam hien nay
Mot li, toan xa hdi can nhan thue rd binh dang gidi va trao quyln eho phu nii Viet Nam la ylu eau khach quan cua su phat triln dat nude. Nd cung xuat phat ttr yeu cau thuc hien traeh nhiem ciia qudc gia thanh vien Lien Hpp qudc trude edng ddng qudc tl va khu vue. Nd eung la mot ngi dung eua vile dua dudng Idi, chinh sach eua Dang, phap luat cua Nha nude ve binh dang gidi va trao quyln eho phu nu vao thue tiln ddi sdng.
Hai li, can quan trilt 5 quan dilm co ban la;
i) Thue hien mue rieu binh dang gidi va trao quyln eho phu mi phai tren co sa nam vimg quan diem cua chu nghia Mac-Lenin, tu tudng Hd Chi iVIinh va Dang Cdng san Viet Nam ve binh dang gidi va trao quyen eho phu nu; ii) Thuc hiln muc tieu binh dang gidi va trao quyen cho phu nu la nham phat huy vai trd, tiem nang to ldn cua phu nu trong su nghiep
LYLUAN CHfNHTRI-So 3/2019
Chii tich Quoc hoi Nguyin Thi Kim Ngdn tham du Cuoc gap mat ciia lanh dao Quoc hoi. Nhom nii dgi biiu Quoc hoi Viet Nam, lanh dgo tinh Vinh Phiic vai cdc nii Dgi su. nii Tnrdng ca quan dgi dien ngogi giao va cdc td chirc qudc te lgi Viet Nam niidn ngdy Qudc te phu nii 8-3-2019 _ Anh: TTXVN
ddi mdi dat nude, nang cao dia vi cua phu nu, thuc hiln binh dang gidi trin mgi linh vue; iii) Thuc hien mue tieu binh dang gidi va trao quyen cho phu nu phai gin voi xay dung nha nude phap quyen ciia nhan dan, do nhan dan, vi nhan dan, phat huy dan chu xa hgi chii nghia; iv) Thuc hien muc tieu binh dSng gidi va trao quyen cho phu nu ehi ed the thanh edng khi gin liin vdi viec kien quyet ehong lai tu tudng "trongnam. khinh nd', phan biet ddi xii doi vdi phu mi; v) Thuc hien mue tieu binh dang gidi va trao quyen cho phu nii ddi hdi phai phat huy vai trd, trach nhiem cua ca he thdng chinh tri, eiia toan xa hdi va timg gia dinh trong bao dam quyln eiia phu nii.
Ba li. Viet Nam chi cd the dat duoc mue tieu binh ding gidi va trao quyen eho phu nii khi
thuc hien ddng bd 6 giai phap ea ban sau day.
- Thiie day boat dgng giao due nham nang cao nhan thiie eho eae cap lanh dao, xa hdi, gia dinh va phu ndve quyln eiia phu mi, trong dd ehu trgng thudng xuyen md cae Idp dao tao ve gidi, binh ding gidi va quyln eho cac ddi tugng la can bd lanh dao nu cua cae ban nganh, doan the, can bd Hdi phu nti cac cap va nhan dan.
Tilp tue long ghep van d l gioi va binh ding gioi, quyln eua phu nii vao chuang trinh dao tao, bdi duong can bd trung, cao cap trong he thdng cac trudng Dang (Hoc vien Chinh tri qudc gia Hd Chi Minh); can bd cap co sd (cac trudng ehinh tri tinh, thanh phd true thude Trung uong va eac bg, ban nganh); trudng dao tao can bd trong nganh Cdng an va Tu phap- trudng dao tao can bd nganh b;
ao chi, truyin
LYLUANCHlNHTRj-So 3/2019
Jl
thdng... Dac biet, phai chu trpng long ghep van de binh dang gidi vdi nhimg dam bao mang tinh die thu ve quyln cua phu mi vao eac hoat dong kinh tl - xa hgi ciia dia phuong trong cae dot tip huan cho can bg dia phuong, gdp phan nang cao kiln thiic va ky nang thirc hien eae biln phap thiic day binh ding gioi cho dpi ngii cin bp lanh d^o, quan ly, giup hp cd kha nang 16ng ghep cac ehinh sach vl gidi vao cac chucmg trinh kinh te - xa hpi a dia phuang cd hilu qui han.
- Tilp tue hoan thien chinh sach, phap luat vl bao dim quyen ciia phu nu: luit hda day du, kip thdi cac chuan mue qudc tl vl quyen cila phi,i nii tiong cac edng uac qudc tl Viet Nam da tham gia; ra soat, siia ddi, bd sung cie quy dinh lien quan din binh ding gidi va trao quyln cho phu nG, khic phuc han che, rao can tii thi che, quan tam xiy dung thi ehe dac thu bao dim quyln ciia phu mi ed hoan canh dac biet kho khan nhu phu nu ndng thdn, phu nii dan tde thilu sd theo ylu eau eua Cdng ude CEDAW dl tao eo sd phap ly cho phu mi Viet Nam tilp cin va huong quyen.
- Tang cudng vai trd lanh dao ciia eae cap iiy Dang, trich nhilm eiia eae ea quan trong he thdng chinh tri ve bao dam binh ding gidi va trao quyen cho phu nu, tao su van hanh ddng bp ciia cac thilt ehi tu Trung uong den eo sd, trong do cd Hgi Lien hiep phu mi Viet Nam.
- Tang eudng cong tie thanh tra, kiem tra, giam sat va xii ly vi pham phap !uat ve binh ding gidi va trao quyen cho phu nu, dam bao tinh nghiem mmh ciia phap luat, tir do han chi tinh tiang vi pham quyen cua phu nir. Day dupe coi la giai phip quan trgng gop phan ngan ngiia, phit hiln va xii ly nhiing hanh vi vi pham phap luat ve binh ding gidi va trao quyen cho phu nu. Ddng thdi, thdng qua cdng tie thanh
tra, kilm tra, eo quan cd tham quyen ed thi xic djnh dugc tinh kha thi, tinh hop ly ciia chu truong, nghi quyet cua Dang, ca chi, ehinh saeh eua Nha nude de dilu chinh, sira ddi, bd sung cho phii hgp vdi ddi hdi cua thuc tiln,
- Tang cudng hgp tic qudc te, tranh thii ngudn lue de bao dim binh ding gidi va trao quyen eho phu nir d Viet Nam hien nay. Chii trong ting eudng hoat ddng nghiin ciiu phap luat, thdng qua viec thudng xuyen to chuc eae hdi tiiao khu vue va quoc tl nhim tim hilu ngi dung eac Cdng ude cua Liin Hgp qude hen quan true tiep va gian tilp den viec bao dam binh ding gidi va trao quyln cho phu nii, kl ci nhiing edng ude ma eac qudc gia tham du hdi thio chua tham gia, ky kit va phe chuin. Day se la nhiing diln dan thich hgp giiip eho cie qudc gia tham du cd dieu kien trao ddi kinh nghiem ap dung eae edng ude nay trong hoan canh va dilu kien eu till cua mdi qudc gia, tii dd, mdt mat. chi ra nhung diem can bd sung eho edng ude dl phii hgp vdi thuc tiln ddi sdng qude te; mat khae. rut ra nhtmg bai hge trong edng tic ndi luit hda va thue hiln cd hieu qua nhiing cdng ude do trong hoan canh thue tiln cua Vilt Nam.
- Ban than ngudi phu nii phai nd lue vuon lln. vupt qua rao can de tiep can va hudng thu quyen. Trong xu the hdi nhap va phat trien hien nay. phu nu Viet Nam ed nhieu eo hdi va eung gap nhilu thach thiic de cd thi khing dinh va phat huy vai trd cua minh. Do dd, bin than phu mi trudc hit phii y thiic dugc day du vai trd ve gidi eua minh mdi cd the nim bit duae nhung ea hgi, eung vdi xa hdi, hudng tdi each img xii binh ding gidi.
De lam dugc dieu dd, phu nu can ren luyen diie tinh tu tin de cd ban linh vugt qua dinh kiln gidi va hudng den muc tieu tu khing dinh minh, Phu nu phai the hien minh that su ed vai
LYLUANCHlNHTRj-So 3/2019
iL
THl/C T I I N - KINH NGHI|M trd trong eudc sdng gia dinh va ngoat xa hdi; tu ddp tap, bdi duong de bit ddp nhirng thieu hut cua ban than, de dam hao dilu kiln can va du sdn sang nhan giu trpng trach mdi. Phu nu phat cd su tdn vinh ldn nhau. tranh ttnh trang niu keo nhau giua cdn bp nu va xem that dd ung xtr ay nhu mdt each khdng dinh pham chat lanh dap cua minh. Nhat thiet khpng the i lai minh la phu nir de an phan, thu thudng, eho phep bdng ldng vdi hiln tai. Ke ea phu nu tri thtrc phai vupt qua dupe tdm ly an phdn, khi da dat dupe trinh dp nhat dinh thi tu thda man, khdng tiep tuc phan dau hpe hdi. Tuc la nir tri thuc phai ludn cd y thuc cau tien, dpe lap trpng tu duy; sdng cd mue dich va ly tudng.Phu nu phai phan dau hpe hdi, chu trpng ren luyen ky nang sdng, tu tin, sang tap, quyet dpan, bilt hpach dinh ke hoach, biet ddi mat vol ap luc, biet chdm sdc ban than vd gia dinh.
The ky XXI da vd dang dl cao vai trd cua ngudi phu nu, dilu dd ddi hdi phu nu phdi khpng ngimg hpc tap, ten luyen de ndng cao vai trd va su de cao cua xa hdi Hiln nay, phu nu ttiam gia hau het eac Hnh vue cua dot sdng xa hdi nhung phu nir cung khdng dupe phep lang quin ttdch nhiem phai Idm trdn vai ttd etia ngudi me, ngudi vp trong gia dinh. Mdi phu ntrphai ludn cd y tiiitc tiau ddi Hi ddc Cdng - Dung - Ngdn - Hanh. Phai lam trdn vat trd lam me, cd ttach nhiem nudi dudng, giao due con khdn ldn tnrdng thdnh. Phu nu cdn la ngudi tiiay dau tiln cua con, ddi xir binh ddng, edng bang ddi vdi cac con.
Thuc te dd minh chung, neu phu nu nd luc dat duoc nhilu thdnh cdng trong cupc sdng, sir nghiep thi chinh hp da trd thdnh ngudn cd vu, dpng Men tp ldn eho eac cbi em gai, con gai ho tiong gta dinh vd cho cdc ddng nghiep nit trong eo quan, dodn the de hp vting tdm, tutin phdn dau vuon len.
Du Dang, Nhd nude, xa hdi va gia dinh co no lire bao nhieu ma ban tiian ngudi phu ntr khong cd chi hudng vd quyet tam phan dau ren luyen thi hp khdng thS vuot len chlnh minh, khdng the vupt qua nhung rdo can de nr tin tiep can vd hudng thu quyen cua minh tren tat ea cac Unh vue chinh tri, kinh te, van hda va xa hpi. Va nhu vay, trong gia dinh hp ludn sdng vdi vi tri tiiap kem vi phu thude ngudi chdng ve mpi mat, khdng the Id tam guong chp con gai, Ngpai xd hpi, hp cam chiu thua thiet, khdng phdn ddu n i n khdng du tteu chi de tit;p can ede vi tri ceng tde tdt vd ed thu nhap cap; khdng ed tieng ndi d l bap ve ddng nghilp nu vd bao ve ehinh mmh; ddng thdi khd cd the ddng gdp nhieu cho su nghilp binh ddng gicri va trao quyln cho phu nir; cang khdng the ddng gop n h i l u cho sir nghiep xdy dung va phat trien dat nude trong xu till hdi nhap va phat trien hien nay •
(1) Chinh phu (2015); Bao cao quoc gia ket qua 15 nam thuc hien muc tieu thien nien ky eia VietNam.
(2) Hdi ddng bau cit; Bao cao tom tit Tdng ket cuoc bau ai dai bieu Quoc hoi khda XIV vi dai bieu Hoi aSng nhan dan cac cap nluemky 2016- 2021, Ha Npi, 2016.
(3) Dai bieu Quoc hoi cac khoa.
http: / / dbqh.na.go v.vn.
(4), (6) Chinh Phu ,2017); Bao cao „ec thueh/en muct^u quocgia vebinli dinggi^,,^ ,,jg "
(5 T t e h i a n h i n h d d n j g , ^ , . , ^ , . , , . . ^
Nhimg buoc tien „g„,„ „ http;//genic.molisa.gov.vn. ' (7) "Bat binh dang gia ^(,„ .
http:/;www.hoinongdan.org.vn. """^ " " ' LYLUAN CHiNH TRI-So 3/2019
