NAN<S CAO KY NANG D N G PHO VOI STRESS TRONG HOAT DONG HOC TAP THEO HOC CHE TIN CHI CUA SINH VIEN SU PHAM THONG QUA HINH THQC TAP HUAN
TS.OoVanOoat
Trudng Dai hgc Suphgm Hd Ndi.
TOM TAT
Tren ca sd khdo sat 189 sinh vien suphgm vi ky ndng img pho voi stress trong hogt dong hoc tap theo hgc chi tin chi, nghiin cuu dd lua chon 16 truong hgp de tdc dong nhdm phat triin ky ndng ndy. Kit qud nghiin cuu cho thdy, khi dp dung bien phep tap hudn ndng cao ky nang thuc hien phuang dn "co gang tap trung gidi quyet vdn di "
khi img phd vdi stress trong hgc tap theo hgc che tin chi da giiip cho sinh vien ndng cao hiiu biit vd thuc hien ky ndng ddy dii, thanh thao vd linh hogt han. Bac biet, sinh vien da gidm stress vd hitng thu han vdi hgc tap theo hgc che tin chi
Tir khoa: Ky ndng ung phd; Hgc tap theo hgc che tin chi; Ky ndng img phd vai stress; Stress trong hgc tap.
Ngdy nhdn bdi: 15/3/2017; Ngdy duyel ddng bdi: 251412017.
ABSTRACT
Based on a survey of 189 pedagogy students on stress coping skills in credit- based education system, this research selected 16 individuals for intervention program which aimed at improving those skills. Results showed that training solution-focused skills did help students enhance their understanding and skills to cope with stress.
Especially, students could lower their stress level and became more interested in studying in credit-based education system.
Keywords: Coping skills; Credit-based education system. Stress Coping skills.
Stress in studying.
1, Mff dau
Stress ciia smh vien 1^ su cang thing vi mat tam ly xuit hien d sinh vien khi hp gap khd khan (tham chi qua tai so vdi sue chiu dung thdng thuong) trong
TAP CHI TAM LV HOC, 86 5 (218), 5 - 2017 29
qua trinh thuc hien hoat ddng bit ky [2], [3], [5], Cd the ndi, stress la hien tugng xay ra kha pho biin d sinh vien bdi hpe tap ve ban chat la linh hdi cai mdi, ma cai mdi bao gid ciing tiim in kha nang gay stress. Kha nang xuat hien ciia stress cang cao khi sinh vien chua thuc sir quen vdi ban chat hoat ddng hpc tap theo hoe chi tin chi. Tuy nhien, stress khdng xay ra hoac stress se duge giai tda khi sinh vien cd ky nang img phd. Do vay, nghien cuu vi ky nang ung phd vdi stress trong hoat ddng hpe tap theo tin chi la vd ciing can thiet.
Nhiiu kit qua nghien cuu cho thay, khi hi stress do cdng viec, cac thdng sd tam ly nhu tri nhd, tu duy va chu y deu giam mpt each dang ke (Kumarmahi, 2007) [2, tr. 28 - 31]. Ngoai ra, sinh vien khi bj stress thudng ed nhung y nghi tieu cue, ching han nhu: "Tdi khdng the lam duge dieu nay"; "Minh la ke kem edi";
"Minh ludn gap that bai"... va khdng cd kha nang thoat ra khdi nhiing y nghi tieu cue nay (Terry D.J., 1991) [4]. Khi bi stress lau ngay, mot sd bieu hien tam ly se gia tang nhu sg hai, linh cam bat dn, khiing hoang,... nhiing phan ung sinh ly bieu hien chirng lo au nhu run so, dau nhuc cd mire dp rat tram trpng den ndi bj lan Ion vdi cac hieu chirng ctia benh tim dang phat tac. Hp thudng dot nhien lo budn, cau gat, gian dir... (Pham Minh Hae, 1998) [1, tr. 9]. Theo nghien cim cua Trever Butlin (2006) [dan theo 5], khi bi stress, sinh vien cd khuynh hudng thich sir dung nhieu thirc udng cd cdn, ludn mudn thu minh vao mpt chd, ngai tiep xiie vdi mpi ngucri.
Nhieu sinh vien td ra thieu kien nhan, thieu kiem che, bdi rdi, sg hai, hue dpe, rat de cd nhirng hanh vi gay gd vdi ban be. Hp lam viec thudng mat rat nhieu thoi gian nhung hieu tqua cdng viec ral thap. Tham chi, nhirng ngudi hi stress qua nang eon cd the dan den nhirng hanh vi Ihieu kiem che, mang linh chat pha hoai, nguy hiem cho ban than va xa hdi.
Hon nCra, hpc tap theo hpc che tin chi ddi hdi tinh than tu chii, chii ddng, lir tighien ciru. lu hpc d mire dp cap. Nhiem vu cua hpc lap Ihep tin chi ciing kha nhieu. Vi the, neu sinh vien khdng cd ky nang ndi chung va ky nang irng phd vdi stress trong boat dpng nay ndi rieng thi hp kho ed thi tich IQy Idl tin chi hpe lap.
Do do, nghien cim de cd bien phap giup sinh vien giai quyit dugc nhirng hoan canh khd khan, bj stress trong hpc tap thep tin chi cang ed y nghTa quan trpng trong vice nang cao hieu qua ciia hoat dpng hpc tap. Viec irng phd dugc voi stress se dem lai nhieu Igi ich: lam cho cupc sdng di dang hem; giam cang thing (stress); tang hieu qua hoat ddng; tang niem vui Irong cdng vice; lang nang suat lao dpng cua ca nhan va tap thi; tang "thdi gian rieng tu" eho ban than,...
(Kumannahi. 2007) [2]. 0 bai viet nay. ehiing tdi lap Uung vao thuc nghiem lac ddng nham tha\ ddi tich cue ky nang irng phd vdi stress tren mpt mlu 16 sinh vien dugc ehpn lir tdng thi gdm 189 sinh vien su pham eua Trudng Dai hpc Su pham Ha Not. Miu dupe ehpn la nhirng sinh vien cd ky nang irna phd vdi stress d inirc Ihap nhat.
30 TAP CHI TAM LV HOC, So' 5 (218), 5 - 2017
2. Phircng phap nghien ctru
Phuong phap chinh dupe thuc hien la phuong phap thuc nghiem tac ddng.
Can cu khoa hpc di td chiic thuc nghiem la thuc trang ky nang utig phd vdi stress trong hpc tap theo tin chi ciia sinh vien d miic trung binh va phin Idn sinh vien dupe khao sat chua dupe cung cip nhiiu kiin thiic vi hpc tap theo tin chi, chua dupe dao tao ve k5' nang ung phd voi stress trong hpc tap theo tin chi. Npi dung thue nghiem dupe tap trung la cac bien phap thong qua td chuc 'tap huan nang cao ky nang ung pho vdi stress trong hpc tSp theo tin chi cho sinh vien'" va dupe danh gia thong qua cac tham sd thdng ke kiim dinh. Di cd kit qua thuc nghiem, chung tdi tien hanh thuc nghiem qua 6 budc:
Budc 1: Chuan bi trude thuc nghiem (Xac dinh khach the thuc nghiem;
Thdng nhat thdi gian, dia diem thue nghiem va ndi dung tap huan);
Budc 2: Thiet ke chuong trinh thuc nghiem (Thiet ke npi dung thuc nghiem vdi chuong trinh thuc nghiem tap trung vao hai ndi dung Idn: NhOng kien thtic co ban, thiet yeu ve ky nang ling phd vdi stress trong hoc tap theo tin chi, thuc hanh ling phd vdi stress trong hpc tap theo tin chi tai dia diem tap huan; Thiet ke quy trinh ren ky nang: Tiep thu kien thiic ve ky nang, quan sat, thuc hanh ky nang va luyen tap ky nang);
Budc 3: Do kel qua trude thuc nghiem (Su dung ket qua nghien ciiu thuc trang lam can cir de so sanh vdi ket qua sau thuc nghiem);
Budc 4: Trien khai thuc nghiem (Trien khai theo quy trinh da lap d budc 2);
Budc 5: Do ket qua sau thuc nghiem (Ket thiic khoa bdi dudng, tien hanh khao sat ket qua thuc nghiem bang phieu hdi nghien ciiu thuc nghiem va so sanh vdi ket qua trude thuc nghiem ctia nhdm tham gia thuc nghiem. Ket hpp vdi quan sat, phdng van. bai tap tinh hudng de lam ro htm van de nghien ciiu. Ndi dung phan tich di sau vao cac dac diem nhu' Su ihay ddi ve miic dp hieu biet va miic dp ihuc hien cac thao tac ctia ky nang ung phd vdi stress trong hpc tap theo tin chi ciia sinh vien su pham);
Budc 6: Tdng ket lap thuc nghiem (Danh gia ket qua dat dupe; Phuong phap khic phuc khd khan khi thuc hien ky nang ling phd da chon; Y kien ciia sinh vien ve khoa hpc: T u kct qua thu dupe, khang djnh y nghTa. \'d\ trd va tinh kha thi ciia bien phap Uic ddng trong vice rcn luyen. nang cao ky nang ung phd cho sinh vien).
3. Kct qua nghien cuu
3.1. Su thay ddi ciia ky udng iing phd vdi stress trong hogt dong hgc tap iheo iin chi ciia sinh vien sir pham trude vd sau thuc nghiem
Bang 1 cho thay. muc do thuc hien ky nang ling phd vdi stress ciia sinh
TAPCHITAMLVHOC, Sd5(21S), 5 -2{)i7
vien su pham da cd su biin chuyen ro ret sau thirc nghiem. Cu th6, neu tnidc thuc nghiem khdng cd sinh vien nao thirc hien ky nSng 6 mire kha va tot thi sau thuc nghiem da cd 3/16 sinh vien thuc hidn ky nSng a mire tdt va 10/16 sinh vien dat mire kha. Dac biet, mire yiu khdng cdn sau thuc nghi?m so vdi truac thuc nghiem la 2/16 sinh vien. Sd sinh vien cd ky nang d mire trung binh giam di ro ret (rtr 14/16 smh vien trude thuc nghiem xudng eon 3/16 sinh vien sau thue nghiem). Nhu vay cd thi khing dinh, cac bien phap dugc ap dung trong chuong trinh tap huan ky nang img phd vdi stress ed hieu qua va cd the tin cay.
Bdng 1: Muc do ky ndng ung phd vai stress trong hoc tap theo tin chi ciia sinh vien su pham trude va sau thuc nghiem Mwc do thirc hien
ky nang Kem
Yeu Trung binh Kha Tot
So lirong triro^c thirc nghiem
0 2 14 0 0
So lirong sail thirc nghiem
0 0 3 10 3
3.2. Su thay ddi ve mice do thuc hien cdc nhdm ky nang irng phd v&i stress trong hpc tap theo tin chi cua sinh vien su pham tru&c vd sau thuc nghiem
Chiing tdi tiin hanh danh gia anh hudng cua cae bien phap duge ap dung trong khda tap huan den mire dp thuc hien eac ky nang bd phan cua ky nang irng phd vdi stress trong hoat ddng hpc tap theo tin chi d 16 sinh vien dugc khiio nghiem. Chiing tdi Het ke vin tat cae biiu hien eua tirng nhdm ky nang bp phan vdi cae ket qua nhu dudi day:
Mu-c do thuc hien cdc nhdm ky ndng img phd vdi stress trong hoc tap theo tin chi ciia sinh vien su pham trude vd sau thuc nghiem qua bdng hdi phdng vdn vd quan sdt.
' Nhdm ky nang nhan dien tae nhan gay stress va biiu hien stress trong hpc tap theo hpc che tin chi:
Diem trung binh chung ciia nhdm ky nang nay trude Ihuc nghiem la 2 79 (muc trung binh) nhung sau thuc nghiem da tang len Ihanh 3,40 (mire kha) Diiu nay chung to, trude thuc nghiem, sinh vien su pham van dung nhirng tri thdc
32 TAP CHI TAM LV HOC, So' 5 (21 8), 5 - 2017
kinh nghiem cua ban than vao viec nhan dien nhung tae nhan gay stress cho ban thSn va nhiing biiu hien stress cu thi ctia ban than khi hpc theo tin chi chua tot bing sau diuc nghi$m. Bang 2 cung eho thiy, miic dp thuc hien ky nang nhan dien nhung biiu hien stress ciia sinh vien su pham ve cac mat cam xiic, hanh vi va hpc tap tang len rat dang ki, tu miic yeu va kem (DTB ^ 2,53; 1,78; 2,17) len miic trung binh (DTB ^ 3,06; 2,62; 2,81). Kit qua phdng vin cung cho kit qua tuong tu. Sinh vien P.B.T. cho biit: "...Khi su viec da xong roi thi em moi ngoi nghT lai vd biet bdn thdn bj stress Id do nguyen nhdn nao. Doi luc em hoang loan, dac biet Id nam thir nhat. Khi ddng ky hoc phdn, em cam thdy v6 ciing lung tiing Em hoi co vdn hgc tap nhimg dudng nhu khong giup duoc gi. Den gia em vdn con cam gidc cdng thdng. Khi hgc em da hieu duoc Id viec xac dinh nhanh, kip thdi vd chinh xac cdc yeu to gay ra cdng thdng cho bdn thdn la v6 ciing quan trgng. Em ciing xac dinh duoc: tu minh phdi '''chdn doan" chinh xdc benh ciia minh thi mai co "phuang thuoc'''' tot nhat cd the. Neu nhu vay em nghi khong ai bi cdng thdng ddu".
Bdng 2: Mice dp thuc hien cdc ky ndng ung pho voi stress trong hgc tap theo tin chi cua sinh vien suphgm truac vd sau thuc nghiem
TT
1 1.1 1.2 1.3 1.4 1,5 1.6 1.7 1.8 2 2.1
Cac ky nang irng piio
Nhom Ity nang nhan dien stress
Biet nhung viec gay stress trong lira chon, dang ky hoc phan Biet nhCrng viec gay stress trong tich lijy tin chi hpc tap Biet nhCrng viec gay stress trong hcrp tac de hoan thien kien thiic. ky nang can tich luy
[iiet nhung viec giiy stress trong kiem tra, danh gia ihtrong xuyen, dinh ky va het mon
liiet nhifng bieu hien stress ve mat cam xuc Biet nhttng bieu hien stress ve mat nhan thuc Biet nhirng hieu hien stress vc mtit hanh vi Biet nhung bleu hien stress vc hoc tap
Nhom ky nang xac dinh cac phutmg an ting pho vol sircss Biel huy dong cac nguon tai lieu v^ phuong an tmg pho voi stress
Tru'oc thirc nghiem Diem trung binh 2,79 3,23 3,20 3,47 3,35 2,53 2,61 1,78 2.17 3,16 3.32
Do lech chuan
1,08 0,90 0,90 1,10 0,80 1,94 1,05 0,82 1,11 0,76 0,57
Sau thirc nghiem Diem trung binh 3,40 3,94 3,81 3,69 4,00 3,06 3,25 2,62 2,81 3,84 4,19
Do lech chuan
0,76 0,68 0,75 0,70 0,63 0,85 0,85 0,87 0,75 0,S1 0,83
TAP CHi TAM Vi HOC, Sd 5 (218), 5 - 2017
2,2 2,3 .3 3.1 3.2 3.3
Biet phan tich cac phirong an irng pho vdi stress BiSt quyft dinh lira chon phirong an ling pho vdi stress Nhom ky nang thuc hien cac phuong anirng pho voi stress Bi6t kien dinh khi thuc hien cac phuimg an ung pho Biet thuc hien cac phtrong an ung pho cu th6 da xac dinh Bi^t quan ly thoi gian khi thuc hien cac phuong an ting pho
3,11 3,05 3,36 3,41 3,16 3,53
0,79 0,92 0,99 1,01 0,94 1,02
3,88 3,44 4,19 419 4,25 412
0,72 0,89 0,68 0,75 0,68 0,62 Nhu vay, trude thue nghiem, sinh vien su pham cdn chua nhan dien chinh xac cac tinh hudng giiy cang thang eho ban than va nhirng bieu hien cang thiing di kem khi hoc tap theo tin chi thi sau thirc nghiem, sinh vien da nhan dien day du, chinh xac hon. Cd dugc ket qua nay la do sinh vien di! tiep can dugc each nhan dien stress thdng qua nhirng ggi y, dinh hutitng cua giang vien trong budi tap huan ky nang.
* Nhdm ky nang xac dinh cac phuang an irng phd vdi stress trong hpc tap theo hpc ehe tin chi:
Sau khi sinh vien nhan dien ban than ed bieu hien ciia stress va do dau ma cd stress thi hp can lien hanh xac dinh nhirng phuang an img phd vdi stress. Ket qua nghien ciru Irudc thuc nghiem cho thay, hau het sinh vien deu thuc hien ky nang xac dinh cac phuang an irng pho vdi stress trong hpc tap theo tin chi d mire trung binh. T uy nhien, sau thirc nghiem, ket qua da cd sir thay ddi rd net va dupe bieu hien d bang 2. Diein Irung binh chung eua ky nang nay la 3,16 (mire trung biiih, trude thire nghiem) va 3,84 (mire kha, sau thtre nghiem). Kit qua nay cho thay. trude thuc nghieiri. sinh vien dii ed tinh diy dit. thanh thao va linh boat, can Ihiel ciia ky nang nhung chua that su dn dinh, ben vung thi sau thirc nghiem, tinh linh hoat ciia ky nang nay tuong ddi eao. Hp da ed thi van dung diy dii, thanh thuc ky nang trong nhirng tinh hudng thdng thudng va trong ca nhirng dieu kien da dang ciia hoat ddng hpc tap theo tin chi nhung sang tao cdn han che. Bang phdng van va quan sat. chiing tdi ciing nhan thiy, viec tim kiim va xac dinh cho ban than nhirng phuang an irng phd hap ly doi vdi tirng tinh hudng stress da kha him so vdi trude thuc nghiem. Nhd bien phap Ihuc nghiem cung cap kii-n thirc va ren ky nang trong cac budi tap huin iriit sinh vien da nang cao han ky nang eiia ban than. I.m L.Th.H.T. cho hay: "Trude day, em rat liay "chat" tren mang de dime chia se ninmg ddi luc em cdn cdm thdy rdi ren han Trong liic duac tap Inidn. em nlid lai viec minh hay lam vd ngd ra rang, tu vdn lir cdc "chatter" ciing chi Id di gidi kimdy chir thuc su khdng gidi quyet duac vdn de Id bao Sau tap hudn. em Igi cdng thdy ro diiu nay. Em cho rang tim ra cdc pimang an de gidi quyit cdng tlidng klidng phdi la di. ddc biet
34 TAP CHI TAM Vi HOC, So 5 (218), 5-2017
Igi cdng phdi hcrp voi hoan cdnh cua bdn thdn ntra. Nhung gia em da cdm thdy ly^ tin han vd dang san sdng "doi ddu"^ voi nd".
* Nhdm ky nang thuc hien cac phuong an ung phd vdi stress trong hoc tap theo hpc chi tin chi:
Trong ba nhdm ky nang dupe nghien ciiru thi nhdm ky nang thuc hien cac phuong an ung phd vdi stress trong hpe tap theo tin chi cd diim trung binh cao hon ca. Kit qua d bang 2 cho thiy diiu nay. Diim trung binh ciia ky nang nay trude thuc nghiem la 3,36 (muc trung binh), sau thuc nghiem tang len la 4,19 (miic kha, can tdt). Diiu nay cd nghTa la, trude thuc nghiem, sinh vien da cd tinh day du, thanh thao va linh hoat cin thiit cua ky nang nhung chua that su dn dinh, ben viing va sau thuc nghiem tinh linh hoat ciia ky nang nay tuong ddi cao.
Hp da CO the van dung day dii, thanh thuc ky nang trong nhiing tinh huong thdng thudng va trong ca nhGng dieu kien da dang ciia hoat ddng hpc tap theo tin chi nhimg sang tao cdn han che. Dac biet, trong ba ky nang cua nhdm ky nang nay thi ky nang thuc hien cac phuong an ung phd cu the da dupe xac dinh tdt hem ca, tu miic trung binh (DTB - 3,16) len hin miic tdt (DTB = 4,25). Con so nay cho chiing tdi hai nhan dinh: Mot la, nhung thao tac thuc hien hanh dpng cu thi dupe sap xep theo trinh tu cac budc the hien qua cac bai tap giam stress dudng nhu cd tac dung manh me den su chiem ITnh de thanh thuc cac thao tac hon la nhiing thao tac gan lien vdi viec tim kiem tri thiic (tri thiic ve cac each ung phd vdi stress...). Hai la, sinh vien su pham cd quan diem rat thuc te, thich thuc hanh va mong mudn nhin thay ngay ket qua ciia viec ung phd vdi stress.
Phdng van va quan sat ciing cho ket qua tuong ddi triing vdi ket qua khao sat bang bang hdi. Qua quan sat, chiing tdi thay, sinh vien tap trung nhat den cac bai tap giam stress va hang say tap luyen. Qua phdng van, sinh vien cung danh gia cao hoat ddng thuc hanh ndi chung va thuc hanh giam stress qua cac bai tap ndi rieng. P.m N.B.C. ndi: "Truac day, em nghe mgi nguoi noi, de gidm stress, hieu qud nhdt la di boi vd nghe nhgc. Em ciing thu vdi lan nhung ve den nhd vdn cdm thay cdng thdng vl bdi va vdn con do, khong ai giup minh.
Khi em duoc tdp hudn, em da biet each lam de viva gidm stress tire thi vira gidi quyet diroc nhung vdn de trong hgc tap lam em cdng thang. That la thu vi' Bdy gid, em lai cdng thdy cdu noi "Nghe khong chua dii md phdi lam mai bieC Id dung Cdm an thdy!"
Mire do ihuc hien cdc nhdm ky ndng img phd vai stress trong hgc tdp theo tin chi ciia sinh vien su pham truac vd sau thuc nghiem qua bdi tdp tinh huong
Kit qua bang 3 cho thay, khi xu ly tinh huong gia dinh, cac ky nang ling phd vdi stress trong hpc tap theo tin_ chi ctia sinh vien su pham da thay ddi dang ke so vdi trude thuc nghiem. Ket qua nay cung kha phii hpp vdi kit qua
TAP CHI TAM LV HOC, So 5 (218), 5 - 2017 35
nghien cuu bing phiiu hdi ciing cac phuang phap khac va bo sung can cu khSng dinh kit qua thue nghiem tae ddng.
Bdng 3: Muc dii thuc hien cdc ky ndng ting phd vdi stress cua sinh vien suphgm qua bdi tap tinh hudng truac vd sau thuc nghiem
Mirc do thuc hien cac nhom ky nang ung pho
So lu-ong trifffc thu'c nghiem
So lu'ong sau thuc nghiem I. Nhdm ky nang nltdii dien tdc nhdn gdy stress vd Itieu liien cua stress Kem
Yiu Trung binh Khi!
Tat
0 1 14 1 0
0 0 4 12 0 2. Nlidm ky nang .xdc dinh cdc pltirong dn irng phd v&i stress
Kem yiu Trung binh Kha T6I
0 1 10 5 0
0 0 3 11 2 3. Nhdm k\' ndna thuc lucii cdc pliinnif,' dn inif; phd vdi stress Kem
Y6u Trung binh Kha Tdt
0 0 11 4 1
0 0 5 9 2 Kiem dinh ket qua nghien cim ve miic dd thuc hien cdc nhdm AT ndng img pho vai stress Irong lioat dong hoc lap theo tin cin Irudc vd sau lliuc nghiem':
Chiing tdi sir dung kiim dinh 2 miu i-tesl va cho kit qua d bang 4. Gia trj t Idn ban gia tri t-test chirng id ring k\ nang irng phd vai stress tro'na hoat dpng hpc tap theo tin chi ctia sinh vien su pham cd su IhaN' dtii khac biet so \di trude ihirc nghiem. Su thay ddi na>' dutrc biiu hiC-n o hiu hit cac biiu hien cua 3
36 TAP CHi TAM LV HOC, Sd 5 (21 X I, 5 - 2017
nhdm ky nang bd phan trong ky nang img phd vdi stress trong hgc tap theo tin chi (bang 2 va bang 3). Day ciing la can cir de khang djnh them hieu qua cua bien phap duge ap diing trong thuc nghiem.
Bdng 4: Kiim dinh sir khdc biet giira trude vd sau thuc nghiem ve cdc ky ndng img phd vdi stress trong hoc tap theo tin chi cua sinh vien su pham
Su thay doi ve mite do hieu biel
Gia tri kiem dinh T
2,131 df 15
Sis- 0,048
TB 1,035
95% khoang tin cay ciia hieu so Du-ol 0,322
Tren 2,391 3.3. Su thay doi ve mite dp ky ndng thirc hien phir&ng dn ung pho "co gang tap trung giai quyit vdn de" khi ung phd v&i stress trong hoc tap theo tin chi cua sinh vien supham
Muc do ky ndng thuc hien phuang dn "co gang tap trung gidi quyet vdn de'' khi irng pho vai stress trong hgc tap theo tin chi ciia sinh vien su pham trude vd sau thuc nghiem-
• Irirac iKuc nghiem ffl Sau thirc nghiem
Ghi chit BHl (Tim nguyen nhdn dan den stress). BH2 (Hinh dung cdc each irng pho vol stress). BH3 (Hoc each gidi quyet vdn de).
Bieu do 1: Mice do ky ndng thirc hien phirang dn "co gang tdp trung gidi quyet vdn de" cua sinh vien su pham truac vd sau lime nghiem
TAP CHI TAM LV HOC, So 5 (218), 5 - 2017 37
Diim trung binh cua "Tim hiiu cac tinh hudng gSy stress trong hoat ddng hgc tap theo tin chi" (BHl) trude thuc nghiem 14 2,50 nhung sau thuc nghiem da tang len, dat 3,56. Trude thuc nghiem thao tac niy yiu nhung sau thirc nghi|m da dat mire kha. So di nhu vay la bdi trade tSp huin, sinh vien chua xac dinh dugc he thing, toan dito nhiing vin di gay stress trong hpc tSp theo tin chi, song sau tap huin sinh vien da biit each xac dinh rd rang su viSc, lam ca sd cho vi?c tim kiim cae phuang an irng phd phu hgp. Khi dugc phdng van, mot sinh vien ndi: "Da, mdi khi bi stress Id em ciing nghi din vi4c xdc dinh nguyen nhdn nhung nhiiu Idc em chdng xdc dinh dime. Nhung nay em cam thdy tu tin han nha duac tgp hudn nhu thi ndy. Em dd hinh dung duac each di xac dinh nguyen nhdn gay stress trong hoc tap cua em... (nghi mot chut Igi ndi). A, thich nhat Id em cd dinh hudng di nhdn dien duac nhOng tinh hudng gay stress trong tdt cd cdc hogt ddng cua hgc tdp theo tin chi g" (P.T.M.). I3en canh do, diem trung binh eda thao tac "Hinh dung dugc c4e each ung phd di giai quyet van de stress"
trude thue nghiSm la 2,64 (mire trang binh) va tang len 3,41 (muc kha) (sau thuc nghiem). Nhu vay, trade thuc nghiem, hiu hit sinh vien su pham chua thuc su chu trgng din viec xac dinh phuang an ling phd vdi stress cho hgp vdi timg tinh hudng stress nhimg sau thue nghiem sinh vidn d£i tien hanh tdt han.
Diim trang binh cua "Thue hien mot sd bai tap giam stress" cung tang len ro ret (tir 3,29 - mire trung binh, trade thue nghiem len 4,25 - mure tdt, sau thue nghiem). Dieu nay cung ehiing td khda tap huan ed hieu qud ddi vdi sinh vien. Trude thue nghiem, sinh vien chua thuc sir dn dinh trong cac thao tae thuc hien giam stress thi sau thue nghiem, sinh vien da biet each xac dinh va thirc hien thanh thuc bai tap giam stress hgp ly nhat vdi ban thSn, dae biet la bai tap di vao giai quyet gdc re eiia van de gay stress trong hoe tap theo tin chi. Dd la viec lap ke hoach va thuc thi ke hoach nhu thi nao de ban than khdng bi stress gia tang. Qua phdng vin, chung tdi cQng thiy dieu tuong tu nhu da phan tich. Em H.H.H. ndi: '\..Em se ve lap Igi ke hogch hoc tap cho phii hap. Truac day, em Cling biet Id phdi lap ke hogch nhung khdng lam, ndi ddng ra em chdng biet lam the ndo. Nhd tap hudn md em nhdn thiic duac duac la khi lap duac mot bdn ki hogch hap ly, gidi quyet timg viec mot trong ki hogch se giiip ich cho em rdi nhieu... Gia em cdm thdy "minh ciing gidi, thi ra minh cd thi hoc duac chii khdng den ndi sa hoc nhu trude". Truac ddy, em "hdi" mdi khi gidng vien giao nhiem vu, vl thay biet day, khdng phdi chi cd mot md nhieu gidng vien nhimg nha viec lap ke hogch vd thirc hien nd ddn ddn md em cdm thdy de chiu hdn len".
Ket qua nghien eilu bing bai tap tinh hudng ciing eho thiy, sau thue nghiem, viec xu ly cac tinh hudng gay stress trong hgc tap theo tin chi da eao hem dang ke so vdi trade thuc nghiem. Niu nhu trade thue nghiem, sinh vien
38 TAPCHITAMLVHOC, So'5 (218),5 - 2017
thirc hijn ciic thao tae eua ky nang thtrc hien phuong an "c8 g5ng tSp trung giai quyit vin d i " khi ung phd vdi stress trong hgc tip theo tin chi d miic yiu (3/16 sinh vien) thi sau thuc nghi?m, khong cd sinh vien d mure nay; miic trang binh (13/16 sinh vien) xudng eon 4/16 sinh vito; miic kha dat 3/16 sinh vien. Nhu v|y, sinh vien cd ky nang thuc hien phuong an "ed gjng t4p trang giSi quyet vin d i " khi ling phd vdi stress trong hgc tSp theo tin chi cao hon so vdi trade thue nghiem. Kit qua n4y phil hop vai nghien cim da dugc phSn tich d Ir&i.
Kiim dinh su khdc biet giitg truac vd sau thuc nghiem ve ky ndng thuc hien phuang dn ^^cd gang tap trung gidi quyet vdn de" khi img pho vai stress trong hoc tap theo tin chi ciia sinh vien suphgm:
Bang 5: Kiem dinh kit qud nghien ciru ve mite do thuc hien ky ndng thuc hien phuang dn img phd ^^cd gang tap trung gidi quyet vdn de"
truac vd sau th\rc nghiem
Biiu hiSn cua ky n^ng BHl BH2 BH3
Gia tri kiem dinh T
2,369 2,139 2,211
df 15 15 15
Sig.
0,001 0,001 0,001
TB 2,500 1,938 1,875
9 5 % khoang tin c^y ciia hiSu so DuM 2,111 1,575 1,545
Tren 2,889 2,300 2,205 Ghi chic BHl: Tim hiiu cdc imh huong gdy stress Irong hogt ddng hoc tap theo tin chi: BH2:
Hinh dung din^c cdc each ung phd de gidi quyet vdn de stress: BH3: Thuc hien mpl sd bdi tdp/cdch gidi quyet vdn de stress.
Ket qua bang 5 cho thay, cac gia tri t deu Idn han t-test nghTa la chip nhan gia thuyet HO (ed su khac biet giOa trade va sau thue nghiem ve ky nang img phd "cd gSng tap trang giai quyit vin di"), ddng nghTa vdi khang djnh: cd su khac biet ve mu:c dp thuc hien cae thao tae cua ky nang thuc hien phutmg an ling phd "cd ging tap trung giai quyet vin de" trade va sau thue nghiem d mire p = 0,001.
3.4. Mire do vd bieu hien ciia stress trir&c vd sau thu'c nghifm Thuc hien ky nang ling phd vdi stress trong hgc tap theo tin chi suy cho ciing la giam stress va giai quyet vin di stress. Do do, ehiing tdi kiim dinh sir thay ddi ve miie do stress trade va sau thue nghiem di ehiing minh miic dd hieu qua cua bien phap thuc nghiem, lam co sd danh gia mdc do thuc Men ky nang ling phd vdi stress trong hgc tap theo tin chi eiia sinh vien su pham.
TAP CHI TAM ly HOC, Sd 5 (218), 5 - 2017 39
Chung toi su dung diSu tra b k g bang hoi v^ kat hpp voi phong van, quan sat da danh gia vin de nghien ciiu. Kk qua thu dupe nhu sau:
Mire do biiu hien cua stress d sinh vien su pham trude vd sau thuc nghiem:
Chiing toi dihu tra timg biiu hien cu th§ cua stress thupc 4 nhom: cam xuc, nhan thuc, hanh vi va hgc tap. K6t qua dugc thi hien trong biiu do dual day.
Bieu do 2: Mire do bieu hien cua stress d sinh vien sir pham truac vd sau thuc nghiem
Bieu hien cua stress giam ciing la ca sa de khang dinh ky nang ung pho vai stress dugc nang cao. Bieu do 2 cho thay: 6 moi nhom bieu hien stress co su khac biel ro ret truac va sau thuc nghiem. Vai nhom 1, truac thuc nghiem. diem trung binh toan nhom la 42 thi sau thuc nghiem, diem trung binh dugc tang len d6n 62,4. Tuong lu, a nhom 2 (tir 22,4 len 30,3), nhom 3 (tir 20.3 len 28,5), nhom 4 {tir 19,1 len 25.2). Nhin chung, c6 su khac biet dang ke ve bieu hien cua stress truac va sau thuc nghiem. Mire do bieu hien ciia stress giam a moi nhom cho thay hieu qua ciia khoa tap huan ky nang irng pho vai stress trong hgc tap theo tin chi.
Du bdo sir thay doi cita mire do bieu hien stress dudi dnh hudng ciia ky ndng dirge lap hudn.
Day la mot gia thuyet khoa hgc ciia nghien ciru. Thuc hien cac buac ciia
40 TAP CHI TAM LV HOC, So' 5 (21S), 5 - 2 0 1 7
thuc nghiem da xic l$p, ehiing tdi dS do lai biiu hien cila stress vi miic do stress cOa sinh viSn trong hpe tap theo hgc chi tin chi. Chiing toi sii dung phep hdi quy d i danh gia anh hudng cua khda tSp huan cung nhu anh hudng cua ky nang thuc Men phuong an "cd ging tap trang giai quyit vin d i " dugc tap trung trong khda tap iiuan din ket qua ciia ky nSng ling phd vdi stress trong hgc tap theo tin chi cua sinh vien su pham. Kit qua thu dugc la:
Bdng 6: Muc do bieu hien stress cua sinh vien suphgm trong hoc tap theo hgc che tin chi theo ky ndng thi^c hien phuang dn
"cd gang tap trung gidi quyet vdn de"
Bien phu thuoc: Mirc do stress
Bien doc lap: Ky nang th^rc hien phuang an "co gang t^p trung giai quyet van de"
Bien phu thuoc: Mirc do bieu hi^n ciia stress Bign doc lap: Ky nang th\ic hien phuong an "co gang tap trung giai quyet van de"
Dir bao tac dong thav doi R
0,502 R"
0,252 P 0,048 Dir bao tac dong tbav doi R
0,726 R' 0,527
P 0,001
K6t qua nghidn ciiu eho thay, miic do stress va mire do bieu hien eua stress gi^m va dugc giai quyet. Chiing tdi su dung phep hdi quy va cho kfit qua 0 tren. Theo k6t qua phan tich hdi quy d bang 6 cho thay, ket qua mirc dp stress trong hgc tap theo hgc che tin chi vdi ky nang thuc hien phirong an "ed ging tap trung giai quyet van di" cd tuang quan thuan, chat che vdi R = 0,502; p = 0,048.
Mat khac, chi sd R= = 0,252; p = 0,048 ed thi giai thich dugc 25,2% su biin thien cua ket qua ky nang irng phd vdi stress trong hoat ddng hgc tSp theo hgc chi tin chi dudi anh hudng cda ky nang thuc hien phuang an "ed gang tap tmng giai quyet van de". Tuong tu, ket qua d bang 6 la: R = 0,726 vdi p = 0,001, phan anh cd tuong quan thuan va rat chat che giira miie do bieu hien cua stress va ky nang thuc hien phuang an "cd ging tap trang giai quyet van de". Han nOa, cung d bang 6 thi R' = 0,527 vdi p = 0,001 cd the giai thich dugc 52,7% sir bidn thien cua ket qua ky nang img phd vdi stress trong hoat dpng hgc tap theo hpc ehe tin chi dudi anh hudng ciia ky nang thuc Men phuang an "ed gang tap trang giai quyet van de", mot sinh vien ndi: "Nhd duac tap hudn md em cdm thdy nhe cd ngudi vd cdm thdy tu tin han trong hoc tap" (sinh vien L.Q.C.).
Ben canh dd, di kiim Ua hieu qua ciia khda tap huin cQng nhu nhirng bien phap thuc nghiem duge ap dung, chung tdi su dung nhiing cau hdi vdi muc dich
T A P C H I T A M LtHOC, S6'5 (218), 5 - 2017 41
thu thap thdng tin phan hdi Hr sinh vien su pham. Ket qua la, hSu het sinh vien su pham dugc khao nghiem eho ring khda tap huan "rat can thiet" (87,5%), "can thiit" (6,25%) va "ed ciing dugc khdng ciing dugc" (6,25%). Sinh vien su pham cdn cho biit, ndi dung cda khda tap huin da dap img dugc mong mudn eua hg va hy vpng se tiip tuc duge tham gia vao cac Idp hgc tuong tu.
4, Ket luan
Viec ap dung bien phap nang cao nhan thiic va td chirc ren ky nang qua
"tap huin ky nang thuc hien phuang an "cd ging giai quyet van de" khi ling phd vdi stress Uong hgc tap theo tin chi" da lam bien ddi ro ret mirc do thuc hien ky nang irng phd vdi stress trong hpc tap theo tin chi ciia sinh vien su pham. Da sd sinh vien da thuc hien ky nang d muc kha va tdt, khdng cdn d mirc yeu kem, ty le sinh vien thuc hien ky nang d mire trung binh cung giam di rd ret. Dac biet, khdng eon sinh vien nao bi stress d mirc rat cao, sd it sinh vien cd stress mirc cao va da phan sinh vien ed stress d mirc binh thucmg - miic phan anh sinh vien da ed the thuc hien hoat ddng hpc tap binh thuimg. Mire dp bieu hien cda stress cung giam di sau thijc nghiem. Nhu vay, bien phap nang eao nhan thire va td chirc ren ky nang qua Idp tap huan nang cao ky nang img phd vdi stress trong hpc tap theo tin chi da giiip sinh vien nang cao hieu biet ve miic dich, ndi dung va each thiic tiin hanh ky nang img phd vdi stress. Do do, tiep tuc td chii'c (phia nha tradng), tu Id ehite (phia sinh vien) nang cao nhan thire va ren mire do thuc hien ky nang la viec lam cd tinh can thiet va kha thi.
Tai lieu tham khao
I Pham Minh Hac. Le Khanh, Trin Trong Thuy, Tam ly hoc tdp I, NXB Giao due 1998,
2. Kumarmahi, Stress coping skills, Inc, 2007.
3. Lazarus va Folkman, Stress, appraisal and coping, N. Y., 1984,
4 T erry D.J,, Coping resourrces and situational appraisal as predictors of coping behavior.
Personality and individual differences. Vol, 12, Issue 10, 1991.
5. Nguyen Hiru Thu, Nghien cim nguyen nhdn ddn din stress trong hoc tdp cua sinh vien Bai hoc Quoc gia Hd Noi, Trucmg Dai hpc Khoa hoc Xa hoi va Nhan van, 2009.
TAP CHI TAM Vi HOC. Sd 5 (218), 5 ^ 2017
