• Tidak ada hasil yang ditemukan

va Idioa hoc cong nghe tir 1991 den nay "iQuan he Viet Nam - Lao ve van hoa, giao due

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Membagikan "va Idioa hoc cong nghe tir 1991 den nay "iQuan he Viet Nam - Lao ve van hoa, giao due"

Copied!
4
0
0

Teks penuh

(1)

THONG TIN - TIT LIEU

"iQuan he Viet Nam - Lao ve van hoa, giao due va Idioa hoc cong nghe tir 1991 den nay

»ThS LE X U A N CHl/aNG Thanh tra Chinh phu

Tii nam 1991, hpp tdc gjiia hai nude Viet Nam - Lao ^ cd nhiing dieu cfainfa can bdn tu quan diem "tai nguyen cua Lao, ky thudt lao dgng cua Viet Nam va von ciia nude tini ba" sang nguyen tac "hpp tac binh ddng cijng cd lpi, kit hop hdi hod tiiod dang giira quan hB dgc biet vdi tiiong le qudc tl nham uu tien, uu dai fapp Iy cfao nhau". Su phdt tiien quan he hgp tdc giiia Vi6t Nam ~ Lao da gop phdn xdy dung vd bao ve ddt nude cua ca hai qudc gja trong sudt nhiing nam qua va se dugc tiep tuc md rgng, da dgng vao nhiing nam tdi. Dac biet, hgp tac vl van fada, gido due vd kfaoa hpc cdng nghe giiia Viet Nam - Lao hi nam 1991 den nay da cd nhirng kit qua ddng ghi nhan, ddng gop fliilt tiiy:c vao su nghipp ddi mdi d mdi nude vd dua mdi quan he dac biet giiia hai nude Ien tdm cao mdi.

Since 1991, cooperation between two countries Vietnam - Laos has basic adjustment from position of

"Laos'resources, Vietnam'technicallaborandathirdcountiyscapilal" to the principle of "equal coop eration, mutual benefit, harmonious combination of special relationship and adequate intemational prac- tices to give priority and incentives to each other." Their boosted relations have helped construct and protect the two countries over the past years and will continue to expand and diversify in the upcoming years. In particular, cooperation in culture, education and science technology between Vietnam - Laos since 1991has achieved remarkable outcomes, practically contributing to the cause of innovation in each country and lifting their special relationship lo new heights.

I. Qud trinh phdt trien Tir khi iiy ban Lien Chinh phu di vao hoat ddng nam I99I,hgptac giira hai nude Viet - Ldo dd cd nhung dieu ehinh can him tu quan diem "tdi nguyen cua Lao, 1^ tiiuat lao dgng ciia Viet Nam vd vdn ciia nude thii t)a" sang nguyen tdc "hpp tdc binh dang eting cd lpi, ket hgp hdi hod thod dang giiia quan he dac biet vdi tiidng le qudc te nham uu tien, uu dai hgp ly cho nhau", kit hop giiia cdc hinfa tfavrc hpp tdc tmyln tfadng vdi cdc hinh tfauc hgp tac trong dilu kien faai nirdc chuyen

ddi tir nen kinh te ke hoach hoa tap tmng sang nen kinh te thi trudng vd bude ddu tham gia fapi n h ^ kinfa te qudc tl vd kfau vue. Quan he kinh tl dupc quan tdm vd tiing bude phdt trien tirong xiing vdi quan he tmyen thdng dac biet giira tiai Dang, hai Nha nude"*'* va tiem ndng cua hai ben.

Ngdy 15.2.1992, Hippdjnhbpp tac vdn faod, kfaoa hgc, ky thudt Viet Nam - Ldo tiidi ky 1992-1995 da duoc ky kit tai Thu do ViSng Chan vdi tinh thdn "hai bien ra sue tang cudng quan he hgp tdc kinh tl, van

faoa, khoa hgc ky thuat giua hai nude plidt tiiln cd hieu qud, cimg co lgi, dn dinh vd l>en viing... Ky ket cdc van bdn cy the tren co sd binh ddng, hai t>en cung cd Ipi, tdn ttpng p h ^ Iudt cua mdi nude va tmyen tfadng hpp tdc gii^ do lan nfaau"'^.

Tii Hiep dinh khung ndy, hdng nam, Hdi nghi Uy ban Lien Chmh phu giiia hai nude dupc td chiic dl ddnh gia kit qud tiiyc tiien trong mpt ndm vd ky kit tiiep djnfa eho nam sau.

D I cung hpp tac vd pfadt triin, cimg hpi nlidp vdi khu vvrc vd qudc te, myc tieu ^ g qudt vd tu tudng

Ly l u S n c h i n h t r i & I V u y e n thAng Sd thdng 2-2015

(2)

T H 6 N G TIN-TU-LIEU

chi dgo ciia iiai Dang, faai Ntid nude trong quan lie fapp tdc van tiod, khoa hpc, ky tiiuat Vipt Nam - Lao giai doan 1996 - 2000 la: "Giu vimg vd phat faity tmyen thong dodn kit giiia hai Ddng va faai ddn tgc lang gilng anh em. Phat trien cd chieu sdu quan hp hpp tdc trong cdc linh virc kmh te - xa h^i nham khai thdc vd ptidt huy tdi da tiem ndng eua mdi nude phuc vvi cd tueu qua nhat cho cong cudc phdt trien, giii viing an ninh chinh trj va an todn xa hpi"*''.

Vdi tinh ttidn dd, teong quan he hpp tac van hod, kfaoa fapc, ky thugt giai dogn 1996 - 2014, Vipt Nam - Ldo da ddy manh fapp tac toan dien tren cdc llnfa vue: Tfauong mai, ddu tu, du lich, buu chinh vien thdng, ndng nghiep, lam nghiep, thuy lpi, cdng nghipp, giao thdng vgn tai, nang lugng, kfai tugng tiiuy van, ve ban do, cfauyen gia lao dpng, khoa hpc - cdng nghp - mdi trudng, gjdo dye - ddo tao, y te, van hod, nghp tiiugt, V.V., ben cgnh do Id md rdng fapp tdc da c ^ , da nganh vd hpp tac giiia cdc dja phuong...

Hai nude da ky ket cae ke hogch hgp tac tiung han vd ddi ban, nhu chuong tiinh hpp tac vd nhiing thod thudn ve cttien lupc hpp tac vdn hod, khoa fapc - ky thugt giai doan 1996-2000, 2001-2005, 2006-2010, 201I-20I5 vd djnfa hudng den nam 2020. Cdc van kien ndy da Idm ro quan dilm, phuong hudrng, ndi dung va ca cfai gdp pfadn nang cao sy hpp tdc. Viet Nam vd Lao ciing da ky Bdn thod thudn chien luge hpp tac giai doan 2001-2010, Hipp djnh hpp tdc van hod, khoa hpc, ky tfaugt giai dogn 2001-2005, 2006-2010 vd 2011- 2015. Pfauong thiic tien hanh:

Hdng nam, Uy ban Lien Chinh pfau hai nuoc hpp ddnfa gia ket qua ttong nam, trao ddi ve pfauong hudng, nhiem vu va cac bien phap cu the tiong vipc tang cudng hgp tae vd ky kit faiep dinh mdi cho nam sau. Net ndi bat tiong quan he giai dogn nay d phia Viet Nam la su chuyen ddn tii co ehe tap tnmg, bao cap, tir hpp tde timg vu viec theo theo yeu cdu cua Lao giai doan trude sang hgch todn kinh doanh Cling cd Igi vd fapp tdc cd chien luge trong tiing giai doan, timg thdi ky t>dng cdc tuep djnh, chirong tiinh, dir an...

2. Cac Imh vue quan hf ca bdn Ve van hda nghe thugt: Trong Imh vvrc ndy, phucmg thiic hgp tdc ehu ylu la phdi hop hogt ddng chuyen mdn, nfaung phdn ldn Viet Nam vdn giup Ldo ve co sd vat chat. Viet Nam da giup Lao nhieu cdng trinh van hda tii ngudn vien trp khdng hodn lai, nhu: Bdo tang Cfau tjcfa Cay-xdn Pfadm-vi-han, Trung tdm luu tiii phim vd hmh dnh dpng qudc gia, Cdng trinh xdy dimg cdc trgm chuyen tiep sdng tmyen hinh d mdt sd dia phuong viing sdu, xa. Ddc biet, Viet Nam da vd dang giup Ldo ddo tgo chuyen gia ve cac luifa virc van faod - nghe thugt, nhu am nhac, mua, xiec, hpi hog, thu vien, xuat bdn, dien anfa, phdt thanh trayin hinh... Hai ben ciing da phdi hop td chiic nltieu hoat dgng ldn nhu san xuat phim, td chiie tuan van hod Viet Nam tai Ldo vd Tuan van hod Lao tgi Vet Nam, xdy dimg Khu kfadng gian Vet Nam tai Trung tam Van hod qudc gia Ldo d Thu dd Vieng Chan. Bd Van hod - Thdng tin 'S^et Nam tang Bp Van

hod - Tfadng tui Ldo phdng dpc sdch Viet Nam va bd dia DVD

"Nhung bai ca huu nghi Viet - Lao" gom nfaiing ca kfaiic eua cdc nhac sT hai nude sang tac qua cdc tfadi ky. Hai ben thdng nhat tang tfadi gjan pliat thi dilm pfavi dl tilng Lao trong edc chuong trinh chuy6n tiep cua Ddi Tmyen hinh Viet Nam tai Lao, hoan ttiiSn dir an xdy dung va phat sdng ptidt thanfa d Lao, trien ktiai dvr dn xdy dvmg Tnidng Nghe thudt dm nhac Qudc gia Ldo tgi Vieng Cfaan; tiSp tuc pfadi hgp triSn khai cac hogt dpng xuc tien vd qudng bd du tich cua mdi nude.

Bp Van hda - The thao vd Du lieh Viet Nam va Bp tmdng Bp Thong tin Van hda Lao thudng xuy8n giao luu, trao ddi vd ky kit hgp tdc trong khudn kfad cdp Bd.

Trong hai nam (2007-2008), Vipt Nam da cd nhi6u ddng gdp cho Lao nhu cit dodn can bd ky thudt ve am thanh, anh sang phuc vii nghe thugt trong khudn kho Dai hpi The thao quoc gia Ldo; eu cdc chuyen gia sang Lao giiip vl mat chuyen mdn Itnh vue bdo tdn t)do tang; giiip Tfau vipn Qudc gia Lao ttong viec xay dvmg va soan thdo cdc van ban qudn ly nha nude ve thu vipn, du thdo de cuong Luat Thu vi^n, cung cdp mpt sd trang tiuet bj va cac tai lieu chuyen mdn ve Imh vvrc thu vien.

Cac ttudng van hda, nghe thudt tiiupc Bp Van hda, Tfai ttiao vd Du lich Viet Nam quan ly da va dang ti^ nlign cdn bg, sinh vien Lao sang hgc t ^ , dao tgo ngan hgn va dai han tgi tnrdng; xdy dvmg phdng dpc Vipt Nam tai Thu vi6n cjudc gia Lao.

Tir 2009, hai ben cung phdi hgp td chitc Tudn van fada Vipt Nam tai

Sd thdng 2-2015 hy lu^n chinh tri & I V u y c u (hdng 87

(3)

T H 6 N G TIN - T l / L I E U

Lao va Tudn van hda Lao tai Viet Nam luan phien 2 nam mgt lan.

Hogt ddng ndy se dupc td chiic quy md ldn bao gdm bieu dien nghe thudt, triin Iam vd clueu phim...<^>.

Ddc biet, Viet Nam da ghfl) Lao toan dien trong viec chudn bi td chiic SEA Games 25 diln ra vdo tiiang 12.2009. Viec tiao ddi cdc dodn ngh? thudt, the thao da ihiic ddy giao luu van hda ngay cdng phdt trien, tang cudng tmh him nghj giiia hai nude.

Vigido due vd ddo tgo: Ddy la linh vvrc dupc hai Ddng, hai Nhd nude xdc dinh Id mdt nhiem vy quan tipng. Id Iinh vue hpp tac chien luge vd la bieu hien dac bipt trong mdi c{iian he giiia hai nude.

Hpp tdc gido due - dao tgo ciing Id ITnh virc dupc ddnfa gjd thdnh cdng nhdt, nd da tao ngudn nhdn Ivrc va ctidt xam cho cdng cupc xdy dimg, bdo vp vd phdt trien ddt nude Ldo, dupc Ddng vd Nha nude Lao ddnfa gid cao.

De phdt trien va khdng ngimg ndng cao chdt lupng ngudn nhdn Ivrc, tir rtiiung nam 90 ciia the ky XX, trong dinh hirdng hgp tdc cua Bp Giao due - Ddo tao hai nude da cd cfau trucmg "khdng tiep nhgn ddo tgo tgi Vet Nam luu hpc sinfa Ldo d bgc phd tiidng vd bgc tiung hpc chuyen nghipp, chi dao tao luu hpc sinh Lao d bdc dgi hpc, tang cudng sd lugng bdc thgc sT vd tien si, chii y cho edc ngdnfa miii nhgn ve kinfa tl, kfaoa fapc ky thugf''*'.

Vdi chu truong ndy, trong suot qud trinh ddt quan he hgp tac ndi chung, trong tiai muoi nam trd Igi day ndi rieng, Viet Nam da ddnh cho Lao mgt ngudn kinh phi khdng nhd vd svi hd tro toan dien d Gnh vue gido

dye - ddo tao, phia Lao da giii hang cfauc ngan sinh vien, can bp sang hpc tap, nghien ciiu tai Viet Nam vdi CO cau bdc hpc, ngdnh hpc da dang.

NIU trong nhimg nam 1991 - 1995, Viet Nam chu ylu gii^ Lao ngudn vdn tien dudi 1 trieu USD/nam (chiem 69% tdng sd v6n) dl ddo tgo ngudn nhdn lire, thi giai dogn 1996 -2000, Vipt Nam da nang khodn vien trp khdng hodn lai ndy len gdp 4 lan va chuyen hudng sang nhieu hinh thiic ddo tgo mdi.

Chu yeu la ket hpp htiih tfaiic ddo tgo ddi fagn, chinfa quy vdi bdi dirdng va ddo tgo ngan hgn d nhieu Imfa vvrc; ket fagp giira cir chuyen gia sang ddo tgo tai Ldo vdi md rpng fainh thirc dao tgo tai chiic cho cdn tm Lao tai Vet Nam.

Viet Nam cung dua cfauyen gia vl giao due sang giup Lao bien sogn giao trinfa gidng dgy, dao tao cdc he tgi eho; tai trg vl tdi heu, sdch vd; xdy dvmg he tiidng tiudng phd thdng ddn tpc npi tru d 4 khu virc Uddmxay, Xavanakhet, Chdmpaxdc, Xecdng; xdy dung tnrdng Trung cdp dgy nghe tmh Bd keo, tiirdng Nang khilu vd du bi dai hpc dan tpc thudc Dai hoc quoc gia Vieng Chan, tnrdng phd thdng tiling hgc Hiiu nghj Lao - Viet...

Ddng tiidi, Viet Nam - Ldo cdn hop tac md rpng cdc hinh thiic dao tgo tai nltilu dja phuong d Ldo, gdp pfadn dao tao va nang cao trinh dp van hda cho con em cac bd tpc vung sdu, vimg xa cua Lao.

Ngugc lai, de ddp ling yeu cdu cdn bp cho cdc chuong trinfa fagp tdc, mgc du Lao van nhieu kfad khan ve kinfa te, song hang nam vdn tiep nhan tir 10 den 15 sinh

vien Vipt Nam sang hpc tgp va nghien ciiu tgi Dgi hpc qudc gia Vieng Chan.

Trong Chien lupc hop tac giai dogn 2001 - 2010 va dinh hudng din nam 2020, cd 6 chuong trinh hpp tdc ldn ma hai ben tap trung tfavrc ttien ttu gido due - ddo tao, bdi dirdng can bp dugc xep hang ddu.

Nhin ehung, chat lugng giao dye dugc ndng ten dang ke, sd tugng hpe sinh kfad gidi tdng, so sinh vien vd nghien ciiu sinh dupc ddo tao d Viet Nam ve nude da phat huy dupc nang luc. Dgi ngu ndy khdng ctti gdp plidn xay dung dat nude Lao ma cdn Id nhdn to vun ddp va thdt chat tinh dodn ket, tang cudng mdi quan he hpp tdc giua faai dan tpc Viet Nam vd Ldo.

Vi hap tdc y ti: Bd Y tl Viet Nam da giiip Lao xdy dvmg de an Tmdng dai hpc Y - Dupc Vieng Chan va dang dugc trien khai vdi tong kinh phi vien tip khdng hoan Igi khoang 5 trieu USD; phat tiiln vd ddo tgo dpi ngii giang vien, can bg cho ngdnh y tl; Ky hi6p djnh ve kiem djch y te bien gidi. Ngoai ra, cdn hgp tdc d luih vvrc dupc phdm.

Mpt sd cdng ty dugc cua Vipt Nam ttien dang hogt dpng tai Lao tuy quy md cdn han ehe. Phia Ldo ciing mong muon sdm thdnh lap hen doanh sdn xudt, xudt vA^wp khdu thudc tdn dugc vdi Cong ty CUD- OPHA cua Viet Nam.

Ve buu chinh vien thong: Vi?t Nam va Lao da Ity Hipp djnh hpp tdc song phuang ttong lihfa vue buu ciiinh viln thdng. Theo Hipp dinh ndy, hai ben thda tfauan hpp tdc trong tat cd cdc Unfa vvrc lien quan den buu etiinfa vien thong: ttao dli thdng tin, kinh nghiem, cltia se y

Ly l u a n c h i n h t r i & T r u y e n t h o n g Sd thdng 2-2015^

i

(4)

T H 6 N G TIN - TU-LIEU

tudng trong Imh virc qudn Iy, xdy dvmg chien luge, etiinfa sacli, ke hogch phat tnen nganfa buu cltinh vien tfadng; trao ddi thdng tin vd fagp tdc trong vipc xdy dvmg lugt vd qui cfae buu etiinfa vien tiidng.

Hai ben ciing se hpp tde phat trien ngudn ntidn Ivrc; phdt trien dtr an hgp tac tiong luifa vyc buu etiinfa vien tfadng va cdc linfa virc khdc cung quan tdm; thuc ddy kinfa doanh vd khuyen ktuch dau tu dai fagn; tang cudng hpp tac trong viec cung cap tttiet bj vd dich vu buu chinh vien thdng.

Viet Nam va I^o da hgp tac hodn thanh ddi chuyen tiep sdng tmyln hinh Vipt Nam d Vieng Chan vd dang trien khai xdy dyng 4 dai khu vyc d cac tmh khac eua Lao. Phia Viet Nam ddng y tiep tue ddnfa ngdn sdch uu tien cho ddo tgo cdn bd, phdng vien Ldo; hd trg cdc khod bdi duong ngfaiep vu ngan han, tap tnmg ve kien tfaiic quan ly lien quan den phdt thanh - trayen hinh, xudt bdn. Hai ben cvuig thdo lugn van de hgp tdc trao ddi ngi dung chuong trinh ttuyen hinh, eoi day la npi dung hpp tdc thiet yeu trong tirong lai. Tiep tpc hgp tdc xdy dvmg va phat trien fag tdng mgng tmyen ddn, phat sdng tmyen fainh, khai tiidc vp tinh VNASAT 1 ciia Vipt Nam. Triin khai thirc hien dvr dn xay dimg 4 cpt pfadt tiep sdng tmyen hinh tgi cdc viing Bdc, Tmng va Nam Ldo. Viet Nam da giup Lao xdy dvmg chien luge ciing nhu ke hogch tdng the phdt trien ngdnh phdt thanh, tmyen tiinh giai dogn tir 2005 din ndm 2010 vd 2015.

Vipt Nam vd Ldo da thda tfauan xay dvmg tuyen cap quang ndi hai nude, ky ket phdi hgp lap dir dn

hgp tac kinh doanh he thdng cdp quang qudc tl vdi chilu ddi 230 km se ndi lien 6 nude ttong khu vvrc (Tnmg Qudc, Vet Nam, Thai Lan, Malaysia va Singg^xi) da giiip eho Lao tang them khd nang quan he qudctl.

Ve khoa hgc vd cong nghf:

Mac du trinfa do khoa hpc cdng nghe ciia Viet Nam vd Lao deu chua cao, song sir hgp tic ciing da dat dupc nhiing kit qud nhdt djnh, chil yeu Id svr giip do tir phia Viet Nam ddi vdi Lao. Viet Nam giup Lao nghien ciiu mdt sd linh virc cfau yeu nhu: sd hiru tri me; cdng nghe sinh hpc; cdng tdc qudn Iy mdi trudng; tieu chudn do ludng vd phat trien mot sd cdng nghp kfadc.

Ben canfa dd Id su giup dd ve xdy dimg CO sd vat chat cho cdng tac do ludng va dao tgo can bp chuyen mdn. Viet Nam da gjiip vd ehuyen giao cdng nghp hp thdng thong rin phuc vu klu tugng thuy vdn vd tang cudng he thdng kfai tugng tfauy van cho Ldo. Cu the la iing dung nhiing thdnh tvm dat dupc trong edng n ^ $ tin hpc dl xdy dung he thdng thdng tin va dieu ddng tir dpng kfai tugng Amy vdn tgi Lao. Vdi ket qua ndy, cdc kenh thdng tin kfai tupng tfauy van Vieng Cfadn - Hd Ngi giiia liai nude da dupc md, 3 tram khi tupng hgng I vd 3 trgm hgng n d cdc tinh Champasdc, Bdlykhdmxay, Hua Phan, Savanakfaet, Xieng Khodng, Vieng Chan dtrpc tang cudng, gdp phan tich cvrc vdo cdng tdc dir bao khi tugng tfauy van giiia hai nude, pfayc vu tnrc tilp cfao ddi sdng va pfadt trien kinh te eua nfaan dan Ldo.

Ket qua nay ciing tao ra nhung tien de cho viec fapp tdc cdc Iinh vvrc kfadc nfau ndng nghiep, thuy Ipi,

hdng khdng... nhiing ndm sau nay.

Hai nude cdn phdi hpp nghien Cliu ve Imh vvrc lieh sii, dja ly, Viet Nam nhdn viet lieh sir eua mdi quan fae dgc biet Viet - Lao. Ngoai ra, vien Khoa hpc xa hpi Vet Nam cam ket giup Vi8n Khoa hpc xa hdi Ldo xdy dimg Trung tdm thdng tin.

Trong mdi quan hp hpp tdc todn dien Vet Nam - Lao tir I99I den nay cd the thay, hai ben deu coi trpng hpp tdc van hod - gido due, khoa hpc ky thudt, coi day la hgp tdc cdt ldi vi vgy thudng xuyen dupc ddi mdi, tdng cudng.

Svr phat trien quan he hgp tdc todn dien Viet Nam - Lao cd y nghTa quan ttong gdp phdn vdo svr nghiep xay dung va bao ve dat nude cua cd hai qudc gia tiong sudt nhirng nam qua va tiep tyc md rpng, da dang vdo nhimg nam tdi ttong bdi cdnh qudc te mdi.

Tuy cdn nhieu thdch thiic, phiic tgp song chdc chdn mdi quan he Viet Nam - Lao ve van hda, gido due vd khoa hpe cdng nghe se dupe tiep tyc phat trien manh me, tfauc day svr nghiep ddi mdi cua hai nude va dong gdp cfao hda bmh, dn dinh vd phat trien cua khu virc vd tien till gidiO

(l)Tran Bao Minh, Thitc hien hfip ldc giup docua Vi4lNam ddnh cho Ldo, Tgp chi Nghien cuu Dong Nam A. so 3.2004, tr.3S.

(2), (3) Vu Cong Quy, 25 nam hgp ldc kinh le, vdn hod khoa hoc ky thugt Viet Nam - Ldo. T ^ chi Nghien cuu Dong Nam A, sS 4.2002, tr.8,9.

(4) TrXVNAaetiiam+, Hgp tdc van hod nghe thudt Vi?l Nam-Ldo,05.0y20O9 15:25:00 GM7-+7

(5) Nguyin ST Tuan, Hap ldc gido due vd khoa hgc Viet Nam - Lao vi muc tieu phdi Irien nguon nhdn luc, T ^ chi Nghien cuu Dong Nam A. so 3.2004. tr 14

Sd thdng 2-2015 hy luan c h i n h tri & Truym thong 89

Referensi

Dokumen terkait