TAP CHI SINH HOC 2014, 36(2): 147-159
DPI 10.15625/0866-716Q/v36n2.5113
DAN LIEU VE THANH PHAN LOAI CA 6 LlTU VUC SONG HONG THUOC DIA PHAN CAC TINH THAI BINH VA NAM DINH, VIET NAM
N g u y e n Hiru Dirc^*, Pham Thi H i n g Ninh^, Ngd Thi Mai Huffng^
' T r u d n g Dai hgc S u pham Ha Npi, *duc.ngu yen 194 [email protected]
^Sd Giao due vd Ddo tao Thdi Binh
^Cao dang Thuy san Tir Son, Bdc Ninh
TOM TAT: Ddy la kit qua dilu tra v l thdnh phdn lodi ca d Iuu vuc song Hing thuoc dia phdn tinh Thai Binh va Nam Dinh, dupc tifin hdnh trong 85 ngdy tai 9 diem; g i m 10 dot, tir thdng 12-2010 dfin thdng 8-2012. Kfit qua nghifin ciiu da xdc djnh duoc a khu vuc nghifin ciiu c6 193 loai ca thupc 131 giing, 53 hp vd 13 bp. Trong do, c6 130 loai, 61 giong, 11 hp va 1 bp lan dau tien phat hifin cho khu he cd nay. Co 108 loai thupc 82 giing, 43 hp duoc d l cap den Uong cac ngtiien ciiu tnrdc khdng gap lai. Tong hgp so lodi da cong bo trong nhimg cong trinh nghien cim trudc do, long so loai cd d khu vyc nghifin ciru cho den thdi diem hien tai Id 301 loai, thuoc 178 giong, 70 hp, 18 bp, Bp ca Vuoc chifim mi Ihl vdi 51,48% s l lupng loai, 53,08% sl luong gilng va 48,62% ve so hp Hp ca Bing trdng chilm uu thfi ca vfi giing (13,48%) vd v l loai (12,87%). 6 khu vuc nghifin cuu c6 7 loai ghi trong Sdch Do Vifit Nam; mot Ioai bac CR: Bostrychus sinensis, hai loai bac EN;
Clupanodon (hrissa va Channa maculala, bon loai bac VU: Syngnalhus acus, Elops saurus, Konosirus punciatus va Nemalolosa nasus. Trong thanh phan cua khu he co 116 lodi rpng muoi va 183 loai hep muoL
Tic khoa: Da dang sinh hpc, luu vyc song Hing, thanh phin lodi ca, vCing cua song, Bac Viet Nam
Doan sdng Hdng nam giua cdc linh Thai Binh, Nam Dinh vd mot phan tinh Ha Nam c6 chilu dai khoang 70 km. Mot phan cita doan s6ng nay, vilng cita sdng Hdng ndm frong Khu du trir sinh quyfin thfi gidi Chau ihd sdng Hdng, Khu Raramsar Xuan Thuy cung ndm frong Khu dy trii sinh quyen nay. Noi ddy dang luu giii nhiing gia tri da dang smh hgc phong phli va qui gid. Trudc day da cd mdt sd cdng frinh nghien cuu vfi ca khu vuc nay, Duong Nggc Cudng &
Trin Minh Khoa (2004) [3] nghifin ciiu thdnh phin loai cdc xa phfa Bac huyen Giao Thiiy da thdng kfi 107 lodi; Trin Thanh Than (2004) [16]
khi nghifin cuu thanh phan loai ca Khu bao tdn tiiifin nhien Tifin Hai, Thai Buih da xdc dmh cd 124 loai vd Nguyfin Hiiu Due (2010) [4] nghien ciiu thanh phin loai ca Khu bao tdn thifin nhien Tiln Hdi da xdc dinh 46 loai. Tuy nhifin, cac cdng trinh nay mdi chi thyc hifin difiu fra frong mdt pham vi h?p va diu tdp frung d vung cira sdng. Pham vi ciia difiu fra nay thyc hien frfin pham vi rdng hem nhilu. Bai viel nay frinh bdy ddn lieu vl thdnh phin loai cd d sdng Hdng doan thugc dia ban cac tinh Thdi Binh va
Nam Dinh dya fren cdc nghifin ciiu dugc Ihyc hifin trong ba nam, tii 2010 dfin 2012.
VAT LIEU VA PHirONG PHAP NGHIEN ClTU
Hinh i. Sa dd Khu vuc nghien ciiu ciing cdc diem thu man
Nghien ciiu thuc dia va thu mdu frong 85
ngay dugc tifin hanh frong 10 dot, frong dd co 5
dgt vdo mha khd (vao cac thdng 12/2010,
2/2011, 3-4/2011, 3/2012) vd 5 dgt vao miia
mua (vao cac tiiang 5/2011, 6/2011, 7/2011,
Nguyen Huu Due, Pham Thi Hong Ninh, Ngo ' Huong 8/2011 va 8/2012 lai 9 dia difim: M m h Tan
(huyen Hung Ha); Viel Hting, Bach Thudn, H6ng Phong (huyfin Vu Thu); Vii Binh (huyfin K i l n Xuong); H5ng T i l n , Nam Phii (huyen T i l n Hai) thupc linh Thai Binh; True C u d n g (huyfin Trye Ninh) vd NghTa An (huyen N a m True) thupc tinh N a m Dinh (hinh 1).
Tai cdc difim nghifin ciiu da cd 924 mdu cd dugc Ihu true tilp tii n g u dan ddnh b i t bdng chai, ludi, cau, dang. Ngoai ra, mpi sd mau dugc thu mua lai tir n g u dan vd d cac c h g d cac difim nghifin ciiu. Mau ca dugc dinh hinh frong dung dich formalin 8-10%, dugc bao quan frong dung dich formalin 4 - 5 % vd luu giu lai Phdng Ihi nghifim D^ng val, Khoa Sinh hpc, trudng Dai hgc S u pham Ha Npi hoac/va Irudng Cao ddng thuy sdn Tii San.
Phdn tich dac difim hinh thai theo Pravdin (1963) [15]. Dinh loai theo cdc tai lieu cua Nguyfin Nhai Thi (1991) [18]; N g u y i n Khdc Huong (1991, 1993a, 1993b) [9, 11, 12];
Nguyfin Khac H u d n g va Nguyfin Nhat Thi (1992) [10]; Mai Dinh Yfin (1978) [19]; Nguygn Van Hao (2001, 2005) [6, 7, 8]; Seichi Kimura
& U k k n t (2009) [14], Kollelal (2001) [13], Chen Yiyu (1998) [2], Yue Peiqi et al. (2000) [19].
Sdp xep cdc loai theo he thdng phan loai va mdi trudng sdng ciia Froese & Pauly (Editors 2014)[5]
KET QUA VA THAO L U ^ N
T h a n h p h a n loai ca d lini vwc song H o n g thuoc dia phain T h a i B i n h v a N a m D i n h
K i t qua nghien ciiu da xdc dinh dugc d khu vuc nghifin ciiu cd 193 loai ca thudc 131 gidng, 53 hg va 13 bd. Theo kfit qud nghifin cim cua cdc cong ninh da cong bd trudc day [3, 4, 16] da tiidng kfi 177 loai, tiiudc 114 gidng, 5 4 hg, 17 bd.
N h u vdy, cimg vdi k i t qud nghien ciiu nay, tdng so loai cd d khu vyc nghien cuu da phdt hifin cho d i n ttidi dilm hifin tai la 301 lodi, thupc 178 gidng, 70 hg, 18 bp (bang 1). Trong nghifin ciiu nay cd 130 lodi, 61 gi6ng, 11 hp va 1 bd l i n d i u lien ghi n h | n cho khu he ca nay. Ngodi ra, cd 104 lodi, 64 gidng, 22 hg cua cac nghign ciiu trudc khdng gap lai trong nghifin cuu nay.
cdu true thdnh phdn cua khu hi ang 1) vi bgc bo: bd cd V u g c (Perciformes) c6 nhifiu hg n h i l vdi 34 hg ( c h i l m 48,62%); tilp Iheo Id bd cd Nheo (Siluriformes) vdi 7 hg (10,01%); bg cd Tn'ch (Clupeiformes) va bd cd B a n (Pleuronecliformes) c o 4 hg (5,72% m l i bg). Cd 1 b p cd 3 hg, 5 bp cd 2 hg va cd ldi 8 bp mdi bd chi cd 1 hg.
VS bdc hp: h p B d n g frang (Gobiidae) cd nhieu giong nhat vdi 26 gidng (chifim 14,61%);
tifip dfin la hg cd C h e p (Cyprinidae) cd 22 gidng (12,36%) va h p cd Tn'ch (Clupeidae) co 8 gidng (4,49%), hg cd Dii (Sciaenidae) cd 7 giong (3,93%), h o cd K h i (Carangidae) cd 6 giing (3,37%). Sd cdn l^i cd tii 1 dfin 5 gidng mdi hp frong d o cd ldi 4 0 h p d a n gidng.
Ve bgc lodi: bd cd V u g c cd sd loai nhieu nhdt vdi 156 loai (chiem 51,48%); tifip dfin bO ca Chep c6 32 loai (10,56%); bO cd Trich cd 29 loai (9,57%); bd cd Bon (Pleuronecliformes) c6 23 lodi (7,59%), bd ca N h e o (Silurifomies) co 18 loai (5,94%). Cdc bd cdn lai mdi bd cd tii 1 dfin 9 loai.
Ve moi trudng song
Cd 116 loai r g n g m u 6 i (bang 2), frong do c6 83 sdng d ca n u d c nggt, n u d c l g va n u d c man, 27 loai sdng d ca n u d c l g va n u d c m a n va 7 lodi vira sdng d n u d c nggt v u a s i n g d n u d c lg. Co 183 loai hep mudi, frong do cd 128 loai sdng d n u d c man, 5 4 loai sdng d n u d c ngpt, chi cd 1 loai chi sdng d n u d c l g .
Thanh phdn lodi cd phdn bS theo dia phirong Cdc dia p h u a n g d u d i day d u g c x i p theo thii t y xa bifin dan.
Nam Phu: cbo tdi nay, d khu vyc nghifin cim da ghi nhan tdng sd 203 lodi ca; rifing trong nghifin c u u nay da gap 114 loai. Chi cd 1 loai cd nudc nggt, s6 con lai deu la ca n u d c l g hodc nudc man.
Cac dia d i l m dudi day chi d u a ra kfit qua ciia nghifin cuu tii 2010-2012:
Hdng Tiin: cd 45 loai, trong dd cd 22 loai rgng mudi d i u la cac loai sdng d u g c d cd nudc nggt, n u d c Ig va n u d c man; cd 2 3 loai hep mudi, frong d o co 11 loai ca n u d c man, 11 loai cd n u d c nggt va 1 lodi ca n u d c lg.
148
Thdnh phan cd song Hong VM Binh: cd 35 lodi, cd 17 lodi rdng mudi,
frong dd cd 14 Ioai sdng dugc cd d nudc nggt, nudc Ig va nudc man, 1 lodi d nudc nggt vd nudc lg, 2 loai d nudc Ig vd nudc man. Cd 18 loai hep mudi, 15 loai nudc ngpt, 2 lodi nudc man vd 1 lodi nudc lg.
True Cuang: cd 34 lodi vdi 21 loai rgng mudi (15 loai sdng dugc d cd nudc ngpt, nudc lg va nudc man, 1 lodi nudc ngpt vd nudc lg, 5 lodi nudc lg va nudc man); 13 lodi hep mudi (9 lodi nudc nggt, 4 lodi nudc man).
Bdng 1. Phdn bo cdc hg, cac gidng, cac loai Iheo nhiing bd cd d khu -vyc nghien ciiu STT
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Ten khoa hoc Orectolobiformes Myliobatifonnes Elopiformes Anguilliformes Clupeiformes Scorpeliforaies Cypriniformes Siluriformes Atheriniformes Belonifonnes Osmerifomies Syngnathifonnes Synbranchiformes Scoipaeniformes Aulopiformes Perciformes Pleuronectiformes Tetraodontiformes
Tong
SL 1 1 1 2 4 1 2 7 1 3 2 1 1 2 1 34 4 2 70
Ho 1,43 %
1,43 1,43 2,86 5,72 1,43 2,86 10,01 1,43 4,29 2,86 1,43 1,43 2,86 1,43 48,62 5,72 2,86 100
Giong SL
1 1 1 6 15
1 24 9 1 4 4 3 1 5 1 93 12 5 178
0,56 %
0,56 0,56 3,36 8,40 0,56 13,44 5,04 0,56 2,24 2,24 1,68 0,56 2,80 0,56 53,08
6,72 2,80 100
SL 1 3 I 9 29 2 32 18 3 7 5 5 1 6 1 154
23 6 301
Loai 0,33 %
0,99 0,33 2,97 9,57 0,66 10,56 5,94 0,99 2,31 1,65 1,65 0,33 1,98 0,33 51,48
7,59 1,98 100 Hong Phong: cd 42 loai, frong dd 12 loai
lodi rdng muoi dfiu la cac lodi sdng dugc d ca nudc nggt, nudc lg va nudc man; cd 30 loai hep mu6i, frong do cd 26 loai nudc nggt va 4 lodi nudc man.
Bach Thugn: cd 59 loai vdi 17 loai rpng muoi (15 loai sdng dugc d ca nudc ngpt, nudc lg va nudc man, 2 loai nudc lg vd nudc man);
42 loai hep mudi (39 loai nudc nggt, 3 loai nudc man).
Nghta An: co 35 loai, frong do 17 loai loai rdng mudi (12 loai sdng dugc d ca nudc nggt, nudc lg va nudc man, 2 loai nudc nggi va nudc lg vd 3 loai nudc lg vd nudc man); co 18 Ioai hep mudi dfiu la cac loai nudc nggt.
Viet Hting: cd 48 loai, frong dd 13 loai loai rpng mudi (11 loai sdng dugc d ca nudc nggt, nudc lg va nudc man, 2 lodi lg man va 1 loai
nggt lg); cd 34 Ioai hep mudi, frong dd co 32 loai nudc nggt va 2 loai nudc man.
Minh Tdn: cd 28 loai, trong dd 9 loai loai rdng mudi tat cd deu sdng dugc d cd nudc nggt, nudc lg va nudc man; cd 19 loai hep mu6i, 18 lodi nudc nggt va 1 loai nudc man.
Cac loai ca CO gia tri bSoton
CJ khu -vuc nghifin ciiu, da thu dugc 5 loai
gap frong Sdch Do Viet Nam, phan Dong Vat
(2007), frong sd dd mgt loai bac CR: Bostrychus
sinensis; hai loai bac EN.- Clupanodon thrissa
va Channa maculata; 2 loai bac VU.-
Syngnathus acus va Konosirus punctaius, frong
dd cd 2 loai lan dau tien ghi nhan cho vUng
nghien cim la Channa maculata va Syngnathus
acus. Ngodi ra, cd 2 loai dugc ghi nhdn frong
cac nghien cim Irudc, khong gap lai la Elops
saurus va Nemalolosa nasus. Trong sd 7 loai
149
Nguyen Huu Due, Pham Thi Hong Ninh. Ngo T: J' f^"orig fren 2 lodi Clupanodon thrissa va Channa vd 1 bg lan d i u tifin phdt hifin cbo r;iiu he. Tdng maculata gap vdi s l lugng ldn, thdm chi la lodi hgp tit ca sfi lodi da dugc cdng bd frong cac cdng kinh t l d dia phucmg. Cdc loai cdn lai chi gap tit trinh frudc day, long s6 lodi cd d khu vyc nghign 1 d i n 3 mdu frong qud trinh difiu fra. cuu da ghi nhan cho dfin thai diem hien nay la 301
lodi, thudc 178 gidng, 70 hg, 18 bp.
KET LUAN f.^ 7 j ^ ^ - ^^ ^^ ^ ^^^ jXj^^ ^^j^g ^ ^ ^^ J K i t qua nghien cim dd xdc dinh duoc d khu lodi bac CR, 2 lodi bac E N va 4 loai bac VU.
vyc nghien cim cd 193 loai ca thuoc 131 gidng, 53 Trong thdnh p h a n cua khu h e cd 116 loai rpng hp vd 13 bd frong dd cd 130 lodi, 61 gidng, 11 hg mudi va 183 loai hep mudi.
Bdng 2. Danh sach cac loai ca thudc doan sdng Hdng chdy qua Thdi Binh vd N a m Dinh ra den cua sdng Ba Lat
STT Ten khoa hpc Dia difim
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Bo Orectolobiformes
Ho Odontaspidae
1 Scoliodon sorrokowah (Cuvier, 1%41) *m Bp Myhobatiformes
Hp Dasyatidae
2 A Dasyatis sinensis (StQtndachn&r, 1892) ^ • m + 3 D bennetn (MuUer & Henle, 1841) • m + 4 Z). zuge((MuUer& Henle, 1841) ( m +
Bo Elopiformes Ho Elopidae
5 Elops saurus Liime, 1766 VU ^ m + Bp Anguilliformes
Hp Muraenesocidae
6 A Muraenesox cinereus (FoTSskal, 1775) *• m,l,n + + 7 A Congresox talabon (Cuvier, 1829) • • m,l,n +
Ho Ophichthidae
8 A Ophichlhus apicalis BenneU, 1839 <?> • m -t- 9 O celebicus (Bleeker, 1856) • «m -t-
lOA Pisoodonophis cancnvorus (Rich., 1884)m,l,n* + +
l l A P i o m (Hamilton, 1822) <i>»«m,l,n + + 12 Cirrhimuraena chinensisKaup, 1856 • •m -i-
13 Muraenichthys malabonensis Herre, 1923 • • m -i-
14A M. gymnopterus (Bleeker, 1853) m,l* + V. Clupeiformes
Hp Clupediae
15A Clupanodon thrissa (Linnaeus, 1758) EN ^* m,l,n + + + + + + + + +
16A Konosirus punciatus (Temminck & Schlegel, 1846) -i- + VU • • m,l
17 Nemalolosa nasus (Bloch, 1795) VU 0 m,l,n + 18 Dusumieria hasselti Bleeker, 1851 • • m + 19 //arengw/a ftu/a« (Bleeker) • • $ m +
20A H. ovalis (Bennett, 1850) m* + H. nymphaea (Richardson, 1846) •m -l-
Escualosa thoracata (Valenciennes, 1847) m,l,n* -i- ^ Sardinella albella (Nalencienn&s, 1847) m* 4- -f
24A S. gibbosa (Bleeker, IM9) m* + 25A S.fimbricata (Valenciennes, 1847) m,l*
26A S melamura (Cuvier. 1829) m*
22 A 23 A
Thdnh phan ca s6ng H6ng 27 S.jussieu (Lacepfede, 1803) • • m
Hp Prisligasteridae
28 A llisha elongala (Bennett, 1830) m,l*
Hp Engraulidae
29A Encrssicholina hetoroloba (Ruppell, 1935) m*
30A Stolephorus baganensis Hardenberg, 1933 m,I,n*
31A S. tri (Bleeker, 1852) m,l,n*
32A S. commersonii Lac6pfide, 1803 •m 33 A S. chinensis (Gunther, 1880) m*
34A Thrissa mystax (Schneider, 1801) m*
35A T. kammalensis (Bleeker, 1849) • • m , l 36A T.hamillonii Gray, 1835^ • m,I 37 A T senirostris (Rrossonei, 1782) "m 38A T dussumieri (Valenciennes, 1848) • • m 39A 7". vitrirostris (Gilchrist & Thompson, 1908)m,l*
40A Coilia grayii Richardson, 1845 4*» m,l,n 41A C mysrus Linnaeus, 1758 ^ • • m , l , n
42 Setipinna taly (Valenciennes, 1848) • • m,l Ho Chirocentridae
43 Chirocentrus dorab (Forsskal, 1775) • m Bo Scorpeliformes
Hp. Synodontidae
44 Saurida undosquamis (Richardson, 1848) •m 45 S gracilis Quoy & Gaimard, 1824 •m
Bp Cypriniformes Hp Cyprmidae
46A Ctenopharyngodon idellus (C. &, V„ 1844) n*
47 A Mylopharyngodon piceus (Richardson, 1846) n*
48 A Squaliobarbus curriculus (Richardson, 1846) n*
49A Megalobrama terminalis (Richardson, 1846) n*
SOA M. skolkovii Dybowsky, 1872 n*
51A Simbramaaffinis(\amanX, 1892)n*
52A Rasborinusformosae Oshima, 1920 n*
53A R. lineatus (PeUegrin, 1907) n*
54A Hemiculler leucisculus (Basilewsky, 1853) n*
55 A H. songhongensis Nguyen & Nguyen, 2001n*
56A H. elongatus Nguyen & Ngo, 2001 n*
57 A Ancherythroculler daovantientni (Banarescu, 1967) n*
58 A Toxabramis hotayensis Nguyen, 2001 n*
59A T houdmeriVellegnn, 1932n*
60 A T. swinhonis Guntiier, 1873 n*
61A Cutter recurvirostris (Sauvage, 1884) n*
62A Chanodichthys erythroplerus (Basilewsky, 1855) n*
63 A Hypophthalmichthys harmandi Sauvage, 1884 n*
64A Squalidus argentaius ( Sauvage & Dabry, 1874) n*
65 A Rhodeus ocellatus (Kner, 1866) n*
66A R. spinalis Oshima, 1926 n*
67A Acheilognathus tonkinensis (Vaillant, 1892) n*
68 A Capoeta semifasciolata (Gunther, 1868) n*
69A Cirrhinus molilorella (C. & V.,1942 ) n*
70A C. cirrhosus (Bloch, 1790) n*
7 1 A Osteochilus salsburyi (Nichols & Pope, 1927) n*
Nguyen Huu Due, Pham Thi Hong Ninh, Ngo T/i^MaiJImng^
72A Labeo erythroplerus Cuvier & Valenciennes, 1842 n*
73A Cyprinus carpio O^innaeus, 1758) n*
74 A Carassoides cantonensis Nguyen, 2001 n*
75 A Carassius auralus auratus (Linnaeus, 1758) n*
76A C. argenleaphthalmus Nguyen, 2001 n*
Ho Cobitidae
77 A Misgurnus anguillicaudalus (Cantor, 1842) n*
B6 Siluriformes Hp Bagridae
78 A Pelteobagrus fulvidraco (Richardson, 1846) n*
79A P vacAeWi (Richardson, 1846) n*
80 P gulio (Hamilton, 1822) • • n 81A Leiocassis yeni Nguyen & Nguyen, 2005 n*
82A Tachysurus virgalus (Oshima, 1926) n*
Hp Cranoglamdae
83 A Cranoglanis henrici (Vaillant, 1893) n*
84 A C.bouderius (Richardson, 1846) n*
Hp Siluridae
85 A Silurus asotus Linnaeus, 1758 n*
Hp Clariidae
86A ciariasfuscus (Lac6pfide, 1803) n*
87 A C. gariepinus (Barcell, 1882) n*
Ho Ariidae
88A Arms arius (Hamilton, 1822) m,l,n*
89A A. sinensis (Lacepede, 1803) " m,l,n 90A A. leiotetocephalus Bleeker, 1846 • • m 91A A ihalassinus Ruppell, 1835 • m,l,n
92 A falcarius Richardson •m,l,n Hp Plotosidae
93A Plotosus lineatus (Thunberg, 1787) m*
94 P. anguillaris Bloch •m,l,n Hp Loricariidae
95A Hypostomuspunciatus Valenciennes, 1840 n*
B6 Atheriniformes Hp Atherimdae
96A Alherina bleekeri Gunther, 1861 • • ra,l 97 A A forskalii'R.u-p^el, 1935 m*
98 A. bleekreii Gxmtker, 1861 •m,l Bp Belonifonnes Ho Belonidae
99 Tylosorus stronggylurus (van Haselt) • • • m 100 T. melanotus (Bleeker, 1850) • • m
Hp Hemirhamphidae
101A Rhynchorhamphus georgi (Valenciennes, 1847) m*
102 Hemirhamphus georgii Valenciennes, 1847 • m 103 H sinensis Gunther •*m,l,n
104A H. intermedius (Cantor, 1842) n,l,m*
Ho Exocoelidae
105 Paraxocoetus branchipterus (Richardson, 1846)
• • m Bp Osmeriformes Hp Salangidae
106A Leucosoma chinensis (Oshec\,\l(i5) *m,l,n
Thanh phdn ca song Hong 107 L. crocodilus •Obeck m
108 Salanx acuticeps 'Regan m,l,n
109 Protosalanx hyalocranius (Ahh., 1901) 0 m,I.n Hp Harpodontidae
110 Harpodon nehereus (Hamilton, 1822) • • m Bp Syngnathiformes
Hp Syngnalhidae
U l A Hippichthys heptagonus Bleeker, \ZA9 m*
112A Syngnalhus acus Lirmaeus, 1758 VU m*
113 S. spicifer (Rup., 1838) ^m,l,n 114 S. djarong Bleeker»»m
115 A Hippocampus kelloggi Jordan & Snyder, 1902m*
B$ Synbranchiformes Hp Synbranchidae
116 A Monopterus albus (Zuiew, 1793) n*
Bp Scorpaenifoimes Hp Platycephalidae
117A Platycephalus indicus (Linnaeus, 1758) O ' ^ m 118A Grammoplites scaber (Linnasus, 1758) m*
119 A Cociella punctata {Cuvier, 1829) m*
120 C. crocodilus (Cuvier, 1829) -m 121 Inegochia japonica (Tilesius, 1814) ' m
Hp Triglidae
122 Lepidolriglajaponica (Bleeker, 1854) t m Bp Aulopiformes
Hp Synodontidae
123 Saurida (umbil (Bloch, 1795) -m Bp Perciformes
Hp Centropomidae 124 iMtes calcarifer (Bloch) ^ • • m , l , n
Hp Ambassidae
125A Ambassisgymnocephalus (Lacephde, 1802) ••m,l,n 126A A. buruensis Bleeker, 1856 m*
Ho Serranidae
127A Epinephelus malabaricus (Bl. et Schn., 1801)
••m,l,n
128A E- awoara (Temm. et Schl., 1842) m*
129 E akaara (Teminck & Schlegel, 1842) 0 m 130 E.fasciatus (Forsskal, 1775) • • m 131 Laleolabrax japonicus (Cuvier, 1828) 0m,l,n
Hp Teraponidae
132A Therapon theraps (Cuv. & Vaf, 1829) ••m,l,n 133 A 7". p«W Cuvier, 1829 m,I,n*
134A T.jarbua (Forsskal, 1775) ) ^ ' ^ m
135A . Rhynchopeiates oxyrhynchus (Tem. & Schle., 1842)
••m.l.n
136 Pelales quadrllineaius (Bloch, 1790) • • m 137 Helotes sexlineatus (Quoy & Gamiard, 1825) ^m
Hp Latilidae
138 Branchioslerus japonicus (Houttuyn, 1782) •m Hp Sillaginidae
139A Si//ago5iAa/na (Forsskal, 1775) • • • m , l , n Hp Carangidae
140A Alepes djedaba (Forskal, 1775) m*
Nguyen Huu Due. Pham Thi Hong Ninh, Ngo Tht :4ai Huong
142A 143 144
149 A 150A 151A 152
158A 159A 160 A 161 162A I63A 164A 165 166A 167 168 169 170A 171A 172A 173 174 175 176A 177A 178A 179A I80A 181A 182 183A
A Jta/Za Cuvier, 1833 • • m Alectis ciliaris (Bloch, 1787) m*
Carangoides chrysophris (Cuvier, 1833) 'm.l Scomberoides lysan (Forsskdl, 1775) ••m.I S, roKCuvier, 1832)* ^m
Trachiurusargenteus'^sAsi-ya, 1924 •m T. argenleus Wakiya ' m
Atropus atropus (Bloch & Schneider, 1801) ' m Hp Leiognathidae
Z,eiognar/iu,r/i>ieo/or«5 (Valenciennes, 1835) m*
L. breviroslris (Cuvier & Valenciennes, 1835)
•0m,l,n
L. rivulatus (Temminck & Schlegel, 1845) m*
L. berbis (Valenciennes, 1835) 0»m,I L e^uu/u5 (Forsskal, 1775) ^•m,l,n L ruconius (Hamilton, 1822) ••m,l,n L elongatus (Gunther, 1874) •m,l
Nuchequula nuchalis (Temminck & Schlegel, 1845)
•m,l
Gazza mi>iM(a (Bloch, 1797) m,l*
Hp Lutjanidae
Lutjanus johnii (Bloch, 1792) • • m L russelin (Bleeker, 1849) • •m L argentimaculatus (Forsskal, 1775) m*
Ho Nemiptendae
Nemipterus virgalus (Houttuyn, 1782) •m Hp Gerridae
Gerrej/ucidus Cuvier, 1830 0m,l,n G.^/amfnro5«j Cuvier, 1829 ^ • • m , l , n G. japonicus (Bleeker, 1854) • • m G. limbatus (Cuvier, 1830) •m,l,n
Gerreomorpha decacanlhus (Bleeker, 1865) m,l,n*
Hp Pomadasidae
Pomadasys hasta (Bloch, 1790) 0m,l,n P. grunniens (Schneider) ' ^ m P. kaakan (Cuvier, 1830) • • m Hp Sparidae
Rhabodosargus sarba (Forsskal, 1775) m*
Acanthopagrus berda (^orssYai, 1775) ^ • • m . U A /aru5 (Houmiyn, 1782) ^ • • m , l , n Parargyrops edita Tanaka, 1916 0 m Evynnis cardinalis (Lacepede, 1802) • • r a Parosomus major (Temminck & Schlegel, 1843) •m Ho Haemuhdae
Pomadasys argenteus (Forsskdl, 1775) nim*
Parargyrops edita Tanaka, 1916 n,l*
Ho Sciaenidae
Johnius fasciatus Chu, Lo & Wu, 1963 n,]*
Boesemanis microlepis {fileeker, 1858) m*
Nibea soidado (X^cephAe, IZai) m,l,n*
Mcoifeor (Hamilton, 1822) m*
N. albiflora (Richardson, 1846) • • ^ m Otolilhes ruber ( Bloch and Schenerder. 1801)
•m,I,n
Thanh phan ca song Hing 184 Argyrosomus nibe (Jordan & Thompson, 1911) 0m
185 A. argentatus (Houtmyn, 1782) • • m 186 A sina (Cuvier & Valenciennes) ' m 187 Johntus dussumieri (Cuv., 1830) ••m,l,n 188 / . belegeri (Cuvier & Valenciennes) ' m 189 Colichthys luciudus (Richardson) •m 190 Pseudoscianende crocea (Richardson, 1846) 'mil 191 Sciaena dussumieri (Cuvier, 1830) "m
Hp Polynemidae
192A Eleutheronema tetradactylum (Shaw, 1804) 0*m Hp Drepamdae
193A Drepanepunctatus (Linnaeus, 1758) •m,l4i Ho Stromateidae
194A Pampas argenteus (Euphrasen, 1788) ' m Ho Monodactylidae
195 Monodactylus argenleus (Linnaeus, 1758) 0*m,l,n Ho Mugilidae
196A Chelon macrolepis (Smith, 1846) ••m,l,n 197A C. subviridis (Valencieimes, 1836) n,l,m*
198A Lizo/orf^ Forsskal, 1775 0m,l,n I99A L. d«5SMmieri (Valenciennes, 1836) • • • m , l , n 200A L. cannatus (Valenciennes. 1836) 0»*m,l,n
201 L. soiuy Basilewski, 1855 •m,l,n 202 AfugiV ccp/ta/u5 Linnaeus. 1758 ••m,l,n 203 M affinis (Gunther, 1861) •m,l 204 M. anpinensis Oshima 0m,l.n
Ho Cichhdae
205 A Oreochromis niloticus (Linnaeus, 1758) n*
206A O. aureus (Steindachmer) n*
Ho Callionymidae
207A CallionymusmelanolopterusBicker. l%5\ m,l4i*
208 A C. curvicor/iiJ Valencieimes, 1837 m,l,n*
209A C hindsi Richardson, 1846 m.l,n*
210A C schaapii Bleek&r, 1852 ra*
211 C. /unfl(u5 Temmick & Schlegel, 1845 •m,l 212 C. kitaharae Jordan & Scale, 1906 ' m . ! 213 C. benilegeri Jordan & Snyder •m
Hp Eleotridae
214A £/eo/n"s>.rca (Forster, 1801) m,l,n*
215 A E melanosomus Bleeker, 1852m,l4i*
216A E oxycephalus (Temminck & Schlegen, 1845) m,l,n*
217A Prionobutis koilomatodon (Bleeker, 1849) "•m,l,n 218A Bostrychus sinensis Lacephde, I^OICR 0»»m,I,n 219A Butis buds (Hamilton, 1822) ^ • • m , l , n
Hp Gobiidae
220A Tridentiger trigonocephalus (GUI, 1859) •m 221A T. barbatus (Gunther, 1861) 1*
222A Glossogobius giuris (Hamilton, 1822) ^••m.Ln 223A G./asc(aropuncfar«5 (Richardson, 1838) • • m 224A G &ioce//ato5 (Valenciennes, 1837) 0**m 225 A Acen(rogobius caninus (Walenciennes, 1837) •m,l,n 226A A. viridipunciatus (Valenciennes, 1837) 0 ••m,l,n 227 A A. chlorostigma (Bleeker, 1849) l,n*
Nguyen Huu Due. Pham Thi Hong Ninh. Ngo Thi Mai Huong 228 A Acanlhogobius flavimanus (Tem. & Schl., 1845)
m,l,n*
229A A. stigmathonus (Richardson, 1849) m,l,n*
230A Synechogobius ommaturus (Rich) m*
231A Chaeturichthys stigmalias Richardson, 1S44 ra*
232A Oxyurichlhys microlepis (Bleeker, 1849) ra,l,n*
233 O papuensis (Valenciennes, 1837) •ra 234A Clenogobius breviroslris (Gunner, 1861) •m 235 A Acenlrogobius nebulosus (Forsskdl, 1775) n,l,m*
236 Stenogobius. baliuroides (Bleeker, 1849) • m 237 A Mugilogobius lalifrons (Boulenger, 1897) • n
238 M. abei (Jordan & Snyder, 1901) •m,l 239 A Rhinogobius giurinus (Rutter, 1897) 0m,l,n
240 Stigmatogobius poicilosoma (Bleeker, 1849) '1,0 241 Apocryptodon caninus (Cuv & Val.) "m 242 A- madurensis (Bleeker, 1849) ••m,l,n 243 A Parapocryptes serpenraster (Richardson, 1846) n*
244A Boleophthalmuspectiniroslris (Linnaeus, 1758)
•m,l,n
245 A Scartelaos hislophorus (Valenciennes, 1837) l,m*
246A Periophlhalmus cantonensis (Osbeck, 1757) 0»^ra,l,n
247 A P. modestus Cantor, 1&42 m,l,n*
248A Oxuderces denlatus Eydoux & Souleyet, 1850 n,l*
249 Apocryptichthys sericus Herre m,l,n 250A Trypauchen vagina (Bloch & Schcneider, 1801)
• • r a
251A Taenioides eruplionis (Bleeker, 1849) 0^^ra,l 252A T. gracilis (Valenciennes, 1837) l,n*
253 A T. anguillaris (Linnaeus, 1758) m,l,n*
254A Odontamblyopus rubicundus (Hamilton, 1822)
••m,l 255 0, sp. 0
256A Parairypauchen microcephalus {Bleeker, 1860) m*
Hp Scatophagidae
257A Scalophagus argus (Lmnaeus, 1776) ••m,l,n Hp Malacanthidae
258 Branchioslegusjaponicus (Houttuyn, 1782) i m Hp Siganidae
259A Siganus oramin (Bloch & Schneider, 1801) m*
260A S fuscescens (Ro-mayn, 1782) • m 261 S. TOjrraruj (Valenciennes, 1835) • • m
Hp Scorabridae
262A Scomberomorus commersoni (ha.cepeA(i. 1800) •ra Hp Apoactidae
263 Vespicula sinensis (Bleeker) •ra Hp Anabantidae
264A Anabas lesludineus (Bloch, 1927) n*
Hp BelonOdae
265A Macropodus opercularis (Linnaeus, 1788) n*
266A Trichogaster Irichoplerus (Pallas, 1770) n*
Hp Channidae
267A Channa maculala (Lacepede, 1802) EN n*
__^ Hp Blennidae
Thanh phan cd s6ng Hong
269 A 270
273 A 274A
275 276A 277 278 A 279 280 281A 282 283 A 284 A 285 286 A 287 A 288 A 289 290 291 292 293 294 295
296 A 297 298 A
Petroscirtes sp. * Hp Trichiundae
Trichiurusmuticus Gray, 1831 ra*
r . savala (Cuvier, 1829) 0 « » m Tentoriceps cristatus (Klunzinger, 1884) ' r a Lobotes surinamensis (Bloch, 1790) m*
B§ Pleuronectiformes Hp Paralichthyidae
Pseudorhombus malayanus Bleaker, 1865 m*
Hp Soleidae
Zebrias zebra {Bloch, n%l) 0»^m Z. quagga (Kaup, 1858) •ra iSo/eaovaia Richardson, 1846 •ra S. humilis (Cantor) •ra
Brachirus siamensis (Sauvege, 1878) l,n*
B. orientalis (Bloch & Schneider, 1801) •ra,l,n Soleichthys helerorhinos (Bleeker, 1856) 0*m Hp Cynoglossiidae
Paraplagusia bilineata {Bloch, 1787) m*
P blochi (Bleeker) • • m , l
Cynoglossus punticeps (Ridaard&on, 1846) m,l,n*
C. microlepis (Bleeker, 1851) n*
C. macrolepidotus (Bleeker, 1851) • • m Ccynog/o5S«s (Hamilton, 1822) m*
C. lingua Hamilton, 1822 m,l,n*
C. bilineatus {Lacepede, 1802) m*
C. trigrammus Gunther, 1862 •n
Rhinobragusia japonica {Tem &Schl., 1846) • • m Areliscus semilaevis (Gunther) ••ra,l,n Arelia diplasios (Gord & Evenn) "m Hp Bothidae
Pseudorhombus elevatus Obgilby, 1912 •m P.javanicus (Bleeker, 1853) 0 m Tephrinectes sinensis (Lacepede, 1802) 0m Bp Tetraodontiformes
Hp Lagocephalidae
Takifugu ocellatus (Osbeck, 1758) m,l,n*
T. vermicularis (Tem, & Schlegel, 1850) • • m Lagocephalus lunaris (Bloch and Schneider, 1801)
299 A 300 301
Hp Tetraodontidae Chelenodon sp. * Fugu ocellatus (Osbeck) ra,l,n*
Fugu sp. 0
1. Cdc loai cd d khu vuc nghifin ciru; 2. Cdc lodi ca tiiu dugc mdu; 3. Nam Phii; 4, Hong Tien; 5. Vii Binh;
6. Hing Phong; 7. Bach Thuan; 8. Viet Hting; 9. Minh Tan; 10. Truc Cudng; 11. NghTa An; VU, EN, CR la bac ctia cac loai ghi trong Sach Do Viet Nam (phdn Dong vat, 2007); Nhdm sinh thai m: moi trudng nudc man. I moi trudng nudc lo; n: mOi trudng nudc ngpt; • Loai lit danh sach cua Tran Thanh Than (2004);
• Lodi tir danh sach ciia Duong Ngpc Cudng (2004); 0 Loai tii danh sach cua Nguyfin Hihi Due (2010);
A Loai tir kit qua ciia dieu tra nay.
TAI LIEU THAM KHA 0
1. Bg Khoa hgc va Cdng nghe, Vifin Khoa hgc
va Cdng nghfi Viet Nam, 2007. Sach Dd
Viet Nam - Phan I: Dpng vat. Nxb. Khoa
Nguyen Huu Due, Pham Thi Hong Ninh, Ngo Thi Mai Huong
hgc tu nhien vd Cong nghe. Ha Ndi, 515 fr.
2. Chen Yiyu el al., 1998. Fauna Smica Osteichthyes Cypriniformes II, Science Fresh Beijing Chma, 531pp.
3. Duong Ngpc Cudng, Trdn Minh Khoa, 2004, Thanh phdn cac lodi ca Ihudc cac xa phia Bdc huyen Giao Thily, tinh Nam Dinh.
He smh thai rtmg ngap man viing ven bifin dong bang s6ng Hdng. Nxb. Ndng nghifip:
99-105.
4. Nguyfin Hiru Due, 2010. Thanh phan lodi cd cira sdng Hdng, Khu bao tdn thifin nhifin Tien Hai, Thdi Binh. Bao cao khoa hpc vg M6i trudng vd phat tnen ben vimg, Hdi thdo Quoc gia lan thii II. Nxb. N6ng nghifip. Ha Npi: 103-112.
5. Froese R„ Pauly D . (Editors), 2014.
PishBase. World wide web elecfronic publication, www.fishbase.org, version (04/2014).
6. Nguyfin Van Hao, Ngd Sy Van, 2001. Cd n u d c nggt Vifit N a m - Hp cd Chep (Cyprinidae), lap I. Nxb. Ndng nghifip, Hd Npi, 622 n-,
7. Nguyen Van Hao, 2005. Ca nudc nggt Viet Nam, tap n . Nxb, Ndng nghiep, Hd Npi, 760 fr.
8. Nguyen Van Hao, 2005. Cd nudc nggt Vifit Nam, lap JR. Nxb. Ndng nghifip. Ha Npi, 759 fr.
9. Nguyen Khdc Hudng, 1991. Ca b i l n Viet Nam (Ganoidomorpha, Clupeomorpha), tap H, quyfin 1. Nxb. Khoa hgc va Ky Ihuat, lp, H l C h i M i n h , 1 8 2 f r .
10. Nguygn Khdc Hudng, Nguyfin Nhdt Thi,
1992. Ci b i l n Viet Nam, Ifip L N x b . Khoa hgc vd Ky Ihuat, Ha Ndi, 195 fr.
11. Nguyfin Khdc H u d n g , 1993. Cd b i l n Vifit Nam, lap II, q u y l n 2. N x b . K h o a hgc vd Ky thuat, H a N g i , 176fr.
12. Nguyfin K h i c H u d n g , 1993. C a bifin Viet Nam, lap II, quyfin 3. N x b . K h o a hgc va Ky tiiual,HdNgi, 133fr.
13. Kottelal M., 2 0 0 1 . Freshwater fishes of Nortiiem Viemam, The Worid Bank, 123 pp,
14. Seishi Kimura, Ukkrit Salapoomin &
Keiichi Matsuura, 2009. Fishes of Andaman sea. West coast of southern Thailand.
National M u s e u m Nature and Science, Tokyo, 346 pp.
15. Pravadin L F,, 1961. H u d n g dan nghifin cim cd, P h a m Thj Minh Giang dich. Nxb. Khoa hgc va Ky thudt. Ha Ndi (1973), 278 fr.
16. T r i n Thanh Than, 2004. Thanh p h i n lodi cd thupc Khu bao tdn thifin nhien T i l n Hdi, Thdi Binh. Trong He sinh thdi rimg ngap man vilng ven bifin ddng bdng sdng H i n g . Nxb. Ndng nghiep: 107-115.
17. Tetsuji Nakabo, 2002, Fishes of Japan, vol.
I-II. Okai University Press, Japan, 1749 pp, 18. Nguyfin Nhat Thi, 1991. Cd b i l n Vifit Nam- e d xucmg vinh Bdc Bd. Nxb. Khoa hgc vd Ky tiiuat. Ha Ndi, 4 6 4 fr.
19. Mai D m h Yfin, 1978. Dinh Ioai ca nudc nggt cdc tinh phia Bdc Viet Nam. Nxb.
Khoa hgc va K y tiiuat. Ha Ndi, 340 fr, 20. Y u e Peiqui et al., 2000. Fauna Smica:
Osteichthyes, Cypriniformes m . Science Press, Beijing, China, 661 pp.
Thanh phan cd s6ng Hong
F I S H S P E C I E S C O M P O S I T I O N R E C O R D E D I N T H E R E D R I V E R B A S I N W I T H I N T H E T E R R I T O R Y O F T H E T H A I B I N H A N D N A M D I N H P R O V I N C E S ,
N O R T H E R N V I E T N A M
Nguyen H u u D u c \ Pham Thi Hong Ninh^, N g o Thi Mai Huong^
Hanoi National of Education
"TTiai Binh Education and Trainmg Department f i s h e r i e s colleges, Bac Ninh SUMMARY
Based on 924 fish specimens collected during ten field surveys at 9 locations in the Red River valley area of the Thai Binh and Nam Dinh provinces fi-ora December 2010 to August 2012, 193 fish species belonging to 131 genera, 53 families and 13 orders were recorded. Although 108 previously reported species in 82 genera and 43 families were not recorded, these include tirst records for 130 species, 61 genera, 11 famihes and 1 order. The total number of fish taxa currently recorded in the area is 301 species belonging to 178 genera, 70 families and 18 orders. Of these 18 orders, Perciformes are the best represented taxa, comprisrag 48,62% of families, 53.08% of genera and 51.48% of species. Seven species within the study area are listed in the Red Data Book of Viemam, one as CR: Four-eyed sleeper {B. sinensis); two species as EN: Chinese gizzard shad (C. thrissa) and Blotched snakehead (C. maculata); and four species as VU: Greater pipefish (5.
acus), Ladyfish (£. saurus). Dotted gizzard shad (K. punctatus) and Bloch's gizzard shad {N nasus).
Keywords: Biodiversity, estuaries, fish species compostion. Northern Vietnam, Red river basin.
Ngiiy nhgn bdi:22-5-2013