NGHltNCttU-TRAODOl
T
heo Nghi dinh 90/2001/ND-CP ngay 23/il/2001 cua Chinh phii thi DN vtfa va nho (DNWN) la nhifng cd sd san xuat co vdn d3ng ky kinh doanh khong qud 10 tl ddng h o k sijf diing lao dong trung binh hang nam khong qua 300 lao dong. Theo tieu chi nay, DNWN d Viet Nam chiem tren 96% sd DN d3ng k^ va hoat dong theo Luat DN va chiem tdi 99% tong sd cd scl san xuat, kinh doanh ciia ca ntfdc.Khu vtfc DNVVN dang boc 16 nhieu han che ve ndng Itfc canh tranh trong dieu kien hoi nhap kinh te qudc te ngay cang sau rong cua Viet Nam the hien cl cac mat sau:
- Thieu cac DN co trinh do cong nghe va khoa hoc ky thuat cao. Nhin chung cac DNVVN cua Viet Nam co day chuyen san xuat ddn gian, han che ve ndng Itfc cong nghe, chu yeu ap dung cac phtfdng thtfc kinh doanh truyen thdng, dia phtfdng va s\S dung cac cong nghe lac hau, c k chu DN thtfdng khong nhan thtfc day dii vai tro doi mdi cong nghe. Xet ve cong nghe va may mdc thiet bi trong san xuat nganh cong nghiep Viet Nam cho thay, mtfc do doi mdi may moc, cong nghe, tfng dung khoa hpc ky thuat vao san xuat, mu'c do chuyen giao cong nghe ciia c k DN Viet Nam thap hdn rat nhieu so vdi c k qudc gia khk. Dieu dang noi nCa la theo b k cdo cua Trung tam khao sat va nghien ctfu ve phat trien qudc te (CERDI) so sanh canh tranh giifa c k nen kinh te Viet Nam va Trung Qudc da de cap deh mot nguy cd dang ltfu y la cong nghe, thiet bi ky thuat NK ciia Viet Nam phuc vu cho san xuat, ke ca nganh cong nghe cao phan ldn deu ttf chau A (chii yeu ttf Dong Nam A) ma khong phai la thiet bj cong nghe nguon. Trong khi do, phan ldn c k thiet bi cong nghe cao phiic vu san xuat deu dtfdc Tmng Qudc NK ttf chau Au, Nhat Ban va My, ndi co nhifng thiet bi cong nghe nguon.
- Ndng Itfc nghien ctfu va trien khai (R&D) yeu kem. Day la ndng Itfc the hien kha ndng trien khai cac san phiim
6 I raUONGM^ 3631/2008
top phjio khic phuc hin ch^
ciia doaih nihlip vHi n chi
Th.S HA V A N TUAN
mdi, qua trinh mdi, ve nghien ctfu va trien khai dtfdc to chii'c ra sao (theo dinh htfdng thi trtfdng hay dinh htfdng cong nghe), ngan quy danh cho R&D va vi the noi chung ciia bo phan R&D ciia DN trong nganh kinh doanh. Phai noi rang, ndng itfc nay ciia cac DNVVN Viet Nam rat yeu do co nhieu nguyen nhan chii quan lan khdch quan nhtf cac DN chtfa quen vdi canh tranh toan cau, kha ndng tai chinh han che, chat Itfdng nguon nhan Itfc chtfa cao, ddc biet khong it DN con c6 nhan thtfc chtfa day du ve vai tro ciia R&D nen chtfa tap trung dau ttf cho Enh vtfc nay.
- Ndng life tai chinh han che. Thtfc te cho thay, hau het vdn cua cac DNVVN ciia Viet Nam rat thap, theo tinh toan, DNWN ciia khu vtfc kinh te ttf nhan vdn binh quan chi dat khoang 1,5 ty dong/DN, khong it DN co the dtfdc coi la sieu nho, tuy nhien day mdi chi la sd vdn ddng ky, con sd thtfc te con thap hdn rat nhieu, bdi cac DN thtfdng ddng ky vdn cao hdn so vdi vdn thifc te de nang cao vi the cua DN, de thu hiit ddi tdc, de huy dpng vdn ttf ngan hang cho thuan ldi, nang cao vi the khi dam phan vdi cdc ddi tdc... Ndng Itfc ve vdn yeu dan den mtfc trang bi tdi san cd dinh rat thap, binh quan chl dat 137 trieu dong/1 lao dong cl DNNN, ddi vdi DN ngoai qudc doanh la 43 trieu ddng, trong khi do DN cd vdn dau ttf ntfdc ngoai la 247 trieu ddng. Vdi mtfc vdn thap nhtf vay nen cdc DN khd CO kha ndng cai thien tinh trang cong nghe lac hau hien tai. Hdn the nffa, cdng nghe lac hau keo hieu qua sii dung vdn
thap, kha ndng canh tranh thap. Vi nhtf theo tinh todn cua cac chuyen gia kinh te cua UNDP, de san xuat ra 1 USD tdng them trong GDP, Thai Lan chl can dau ttf them 1 dong thi Viet Nam phai can den 3 dong. vdn it buoc cac DN chtfa the xay dtfng cho minh mot chien Itfdc kinh doanh htfdng tdi cac nganh c6 ham Itfdng cong nghe cao, co f nghia Idn ddi vdi nang cao gid tri gia tdng cho chinh DN va cho dat ntfdc. Ngoai ra cac DN Viet Nam noi chung va cdc DNWN ndi rieng con gdp phai khd khdn rat Idn trong viec vay tin dung de md rong san xuat kinh doanh. Hien chu yeu cac DN phai silf dung vdn vay thtfdng mai, do vay thtfdng phai chiu stfc ep rat ldn ve tai chinh.
Dieu ddng ndi nifa la so vdi mdt bbg lai suat cho vay ciia cdc ntfdc thi DN Viet Nam phai chiu Iai suat cao hdn rat nhieu (lai suat hien tai dao dong ttf 1,75 - 1,85%/thdng, trong khi dd mtfc lai suat ciia cdc ntfdc thap hdn rat nhieu, ddc biet la cac qudc gia la ddi thii canh tranh XK tnfc tiep vdi, Viet Nam nhtf Trung Qudc, Thdi Lan, An Dp... Day la nhffng ly do giai thich tai sao gid ca cdc hang hoa XK cua Viet Nam thtfdng cao hdn rat nhieu so vdi cdc ddi thii canh tranh - day la diem yeu kem trong canh tranh todn cau ciia cdc DN Viet Nam ndi chung va cdc DNVVN noi rieng.
- Mtfc do hen ket, hdp tdc trong hdi nhap cua cdc DN chtfa cao. Kha ndng hen ket, hdp tac trong san xuat, kinh doanh kem, day van la mot diem yeu cd hffu vd chtfa CO bien phdp khac phuc co hieu qua.
Hoat dong ciia cdc DN con bi chi phoi nhieu bdi ttf ttfcing tieu nong, chup gitfi- Tinh trang thieu cac DN phu trd cho cac
NGHIEN cdu-TRAO06l
ngdnh XK chinh nhtf may mdc, da giay da thich tai sao doi ngu doanh nhan Viet nguon nhan life cung nhtf cdc ngudn Itfc Id van de het stfc btfc xuc trong canh tranh Nam chii yeu tap trung vao cdc Cnh vtfc khdc cua DN, tren cd sd do nang cao XK ciia Viet Nam. Vi nhtf nganh det may thtfdng mai, dich vu, bdi nhffng nganh ndng life canh tranh cho DN. Chi co cd Vi?t Nam nguyen phu heu NK chiem tdi nay co ddc thii la cdc dieu kien gia nhap cau, td chtfc hdp ly thi DN mdi cd dieu 80%, han che ndy da lam cho ndng life ngdnh rat thap, cdc DN thtfdng tap tmng kien md rong phat trien san xua't kinh canh tranh XK cua hdng det may Viet vao cdc nganh nghe tmyen thdng, gian doanh mpt each hieu qua. Nang cao Nam giam ddng ke, mdc dii hien cdc DN ddn nhtf buon ban nho, may mac, giay trinh do chuyen mon cho nguon nhan d?t may dang tap tmng tan dung ldi the dep vd nong san, thtfc pham. Tuy nhien Itfc, DN vffa phai dao tao phat huy nguon canh tranh nhd gia nhan cong re. Tuy cdc DN phai canh tranh rat khdc het ve nhan life hien cd, vtfa phai tao moi nhien Idi the nay se khong keo dai dtfdc gid ca va ldi nhuan. tnfdng thuan ldi de thu hiit nguon nhan bao lau vi tinh hinh qud: te hoa lao dong Q „ ^ t^y, to^jj ^^^ y ^ ^^^g j j | „ ^^ lire co chat Itfdng cao ttf ben ngoai, song ngay cdng dien ra manh me, hdn the nffa ^^^ ^^^ nj^^jj ^^^ j ^ ^ , jjjgj ^^^^^ ^^^ song vdi viec lam nay la can td chtfc sap c k ntfdc XK d?t may cung dang tap tmng j^g„ yjgj ^^^ ^^^^ ^^^^ ^^^ ^^^^ ^jg^ xep bo may quan ly cila DN mot each tan dung tfU the ndy. ^^^ ^ - f o vi vay viec canh tranh giffa gon iihe, hoat dong hffu hieu. Day manh - Trinh do quan Iy, dieu hanh va ky cdc DN se ngdy cang dien ra rat gay gat. dau ttf cho cac hoat dong nghien ctfu thi ndng kinh doanh tren thi trtfdng qudc te De cd the hpi nhap thanh cong thi va'n tnfdng. Co the noi, cac DNVVN hien kem. Hau het cdc chu DN It dtfdc dao tao de mang tinh sdng con la cac DN phai nay chtfa co dii dieu kien can thiet de bdi ban ve nghiep vii quan ly, chien Itfdc nang cao ndng Itfc canh tranh. Theo do nghien ctfu thj tnfdng mot each bai ban kmh doanh, ky ndng marketing qudc te cac DN Viet Nam noi chung va DNVVN doc lap, tuy nhien day la van de het stfc ma chii yeu dtfa tren kmh nghiem. Ddc ndi rieng can tap tmng vao cac giai phap quan trong ddi vdi cdc DN, vl vay ngoai biet Id cong tdc quan ly noi bo cua DN sau: Ddi vdi Nha ntfdc, can tao moi viec nd Itfc ttf chinh cac DN, Nha ntfdc con rat yeu kem, khong chuyen nghiep, trtfdng san xuat kinh doanh thuan ldi. can hd trd cho cdc DN trong van de nay.
nhat Id quan ly tdi chinh trong DN thtfdng xheo dd, Nha ntfdc can tdng ctfdng cai Ben canh do, tap tmng cho cong tac xiic thieu mmh bach, thieu dp tin cay, vi the cdch thii tuc ddng ky kinh doanh thanh tien thtfdng mai va md rpng thi tnfdng.
cdc DN nay, nhat la cdc DN vtfa vd nho lap DN, thtfc hien tdt cd che "mot cifa DN can phai hinh thanh, xay dtfng bp ttf nhan chtfa tao dtfdc niem tin ciia ngan lien thdng" trong ddng ky kinh doanh. phan marketing cd can bo trinh dp hang khi xem x^t cho vay. Trinh dp tay xiep tuc md rong cdc hinh thtfc ddng ky chuyen mon cao, co kinh nghiem dieu nghe, cung nhtf cdc ky thuat si dyng day ^^^ doanh nhtf ddng ky kinh doanh tnfc tra va dtf bao thi tnfdng tren cd sd dd chuyen cong nghp hien dai con yeu kem. tuyd'n ^e tao dieu kien cho DN sdm gia giiip cho chii DN hoach dinh chien Itfdc - Chtfa khai thdc het nhffng cd hgi nhap thi tnfdng vd giam cac chi phi kinh doanh mpt each cd hieu qua. Tang cung nhtf vtfdt qua nhffng thach thtfc ttf khdng can thiet cho DN. Cai each hanh ctfdng lien doanh lien ket de nang cao hoi nhap vd todn cau hoa kinhte qudc te. chinh trong thii tuc, quy trinh nop thue nang life canh tranh, trong dieu kien Day Id van de het stfc khd khdn ddi vdi vd hoat dpng ciia cdc td chtfc tin dung, kinh doanh hien nay khong the cd DN cdc DNVVN do nhffng nguyen nhan Tiep tuc hien dai hoa thii tuc thong quan nao co the bao toim dtfdc toan bo nganh, khdch quan vd chu quan, khdch quan Id dien tiJ nham ttfng btfdc cai each hoat ma cac DN phai lien doanh, lien ket de do Vif t Nam tham gia hpi nhap kinh te dpng nghiep vu phii hdp vdi chuan mtfc khai thac het ldi the vdn cd ciia ttfng DN, qudc te chtfa lau, cdc DN con liing tiing, hai quan hien dai. Phat trien dong dp cdc cung nhtf han che nhffng diem yeu ciia bi dong trong kmh doanh qudc te, dieu loai thi trtfdng nhtf thi trtfdng tai chinh, DN. Dac biet la DN can phai xay dtfng thdch thtfc nffa la hen ket trong thtfdng tien te, chtfng khoan, bat dpng san, khoa hinh anh va uy tin ciia minh tren thi mai qudc te ttfdng ddi ben vffng, vi vay hoc, cong nghe vd thi trtfdng lao dpng de trtfdng, danh tieng va hinh anh ciia DN de vtfdt qua nhffng rdo can nay DN can giup cdc DN de dang tiep can cac nguon la van de quan trong de DN cd the md phai nhan thtfc day dii mtfc dp anh htfdng ii^c dau vao cung nhtf giai quyet cdc van rpng hen doanh, lien ket vdi ban hang, ciia toan cau hda, khong ngtfng nang cao de dau ra. Tdng ctfdng hd trd thdng tin vdi he thdng ngan hang va thu hut khach ndng Itfc canh tranh. Ngoai ra con phai thi trtfdng va xiic tien thtfdng mai cho hang. Ngoai ra, can phai tang ctfdng xiiy ke den cdc DNVVN con ra't thieu thong cac DN. Ve phia cdc DN, can tap tmng dtfng van hda DN, day la yeu td cdt ldi Im thi trtfdng, thieu thong tm ve ddi thu vdo cdc giai phap sau: hoan thien cd cau tao nen stf khac biet ciia DN, la mot canh tranh, ddc bi?t ve cac chii tnfdng, to chtfc ciia DN thich tfng vdi dieu kien trong nhffng dieu kien giiip DN thtfc hien chmh sdch cua Nhd ntfdc. hpi nhap. Day la van de het stfc quan chien Itfdc nang cao ndng life canh tranh
Nhffng han che, bat cap tren da giai trpng nham phat huy va sff dung tdt nhd khac biet hoa •
THUONG MAI Sfi 31/2008 j 7
