TfP chi Cong lac Ton glao
Tf N NGlfflVG, TdN GIAO Vft \k DII PHAT TRlfHf DU UCH TAM UM ^MM PHtJC
I.Oatvande
Trong nhung nam gan ddy, Vinh Phdc Id mpt trong nhung tinh ddng dau ea nuflc ve tdc dp tang tmdng kinh te. Chi sd nang lue canh tranh (PCI) va ehi sd phdt trien eon ngudi (HDI) cda VTnh Phdc ludn xdp trong nhdm 10 tinh, thanh phd dan dau cda ca nUiffc. Oat duOc tdc dp tdng tn/dng kinh td nhu tren la do tinh da hot dd nhdng ye'u td phat trien can ttiiet nhu chinh saeh kinh td xa hot va chinh saeh thu hdt nhan tai phu hpp, dac biet la chinh sdch thu hdt dau tu phd hop. Mdt mat, VTnh Phdc dd khai thde vd sd dung cd hidu qua nhdhg ttie manh td ben ngoai; mat khde, phat huy vd sd dung ed hldu qua nhdng tiem tUc bdn trong. Trong bdc tranh phdt tridn kinh te xa hot eda Vinh Phdc, cd su ddng gdp khdng nhd eda ngdnh du tjch.
Theo con sd ttidng kd eda nganh du ljeh VTnh Phdc, doanh thu nam 2011 dat 840 tf ddng, tang 11% so vdi nam 2010. Khaeh du tjch de'n VTnh Phdc trong nhuhg nam vda qua van chd feu tap tmng tai cdc khu. Slim du Ijch chinh eda tinh nhu. Tam Dao, Tdy Thien, Oai Lai. Mot sd diem mdi ttiu hut khach den nhieu hon la:
lang nghd ran VTnh Son - VTnh Tuflng, ehua Ha -Vinh Yen...
Sd dT nganh du Ijch VTnh Phdc ed nhdng thanh edng nhu vay la nhd cd nhidu lai thd, trong dd cd lai ttie ve nhdng diem du Ijch tin ngudng, tam Ilnh. Tai VTnh Phdc, cd nhieu co sd tin ngudng, tdn giao dUi^ col Id Ilnh thieng. Id nhdhg ndi ma khdch du Ijeh ttiap phuting thUiJng hay fim ddn.
* Tnrdng Dai bgc Ngi vu Hd Ngi
ThS. LE THj VAN ANH * VTnh Phue thudc Vdng ddng bangisdng Hdng, vung kinh te trpng diem Bac Bd va vdng Thd dd Hd Ndi. VTnh Phuc cd nhieu tuydn giao ttidng quan trpng: dudng bd, dudng sat, dudng sdng va gan san bay qudc td Not Bdi. VTnh Phdc Id vdng da't cd bd day Ijeh sd- van hda lau ddi, vdi hdng trdm dl t'ch tieh sd - vdn hda gin vdi cdc Sia danh ndi tidng. Vdi tpi the dd, VTnh Phdc can phai ed mdt quy hoaeh tdng file ddl vdi du Itch tdn giao, du tjch tam Ilnh vl ngdnh nay cd nhdng ddng gdp khdng nhd chp suphdt trien kinh tdxa hot cda tinh. Trong bdi vidt nay, ehdng tdi se lam ro nhdng diem nhdn ve fiem ndng phat trien du tich tam linh d VTnh Phdc va de xuat mdt sd giai phap phd hop.
2. Tin nguSng thd mau d Vfnh Phdc (tiitdng hop Qudc mau Tay Thien)- mot dja cht thu hut khach du Ijch trong va ngoai nudc
Tin ngudng thd mlu la mdt fiong nhdng loat hinh tin ngudng ndi bat nhat d VTnh Phdc. Theo nhd nghien cdu Nguyin Thj Td Hoai, xua nay, fin ngudng fiid Mdu ed the xem la mpt fiong eac hien tuang van hda dde dao, dde sac vd ndi fipl trong he ttidng t'n ngudng tdn glao ttojyen ttidng d cdc Idng qud cda Viet Nam. Ttai qua hang nghin nam Ijeh sd hinh thanh va phat fiien. fial qua bao ttiang ttam ttieo nhdhg tjlen ddng eda xa hpi, ddi sdng tdm linh eda ngufli Viet Nam da cd nhidu ddi thay. Song, fi'n nguSng ttid Mlu vdn tdn tal ben bi va cd sdc lan toa rang khap fiang ddn gian, trong lang xa Viet Nam, d nhdhg mdc dp dam nhat khac nhau qua tdhg glal doan lieh sd. Midn da't Td VTnh Phdc td xa xua, vdn vln dupc col Id mpt trong nhdhg ttung tam hdi til va Ian tda cda tuc ttid Mlu ma tuc ttid Qudc Mau Tay Thien, mdt trong hai vj Qudc Mlu xuat hidn
Si 4-20/3
Tap Ghi Cong tac Tdn giao
mEsmsnas^E^
tUthdi Hung VuOng dung nudc la dieu d6 nhan thay. Tuc thd Qudc Mlu Tay Thien khdng chi lam nen sd da dang van hda cCia VTnh Phuc, mpt vung dat cd Ijch su" lau dai hang nghin nam, ma xet tren mdt phUdng dien nao do thi trong vai nam gan day, cac dja diem thd Qudc Mlu Tay Thien cdn tao ra sU phat trien da dang, day tiem nang cho nganh du lich cCia tinh VTnh Phuc.
Xet tren goc dp du lich, VTnh Phuc da sdm bi^t den gia tri du Ijch va di vao khai thac tiem nang cCia di tfch thd Qudc Mlu Tay Thien. VTnh Phuc da nang dpng va trien khai kha hieu qua viec thu hut cac ngudn lut trong, ngoai tinh, cung nhu ngudn luc qudc te de tdn tao cac cdng trinh len quan den di tich thd Qudc Mlu Tay Thien. Ngoai cac cdng trlnh lien quan den khu di tich thd Qudc Mlu Tay Thien, mot sd cdng trinh tin nguQng, tdn giao khac tren dat Vinh PhCic dupc ca nudc biet tieng, nhieu nudc biet ten va co sifc hut Idn ddi vdi khach thap phuting tren mpi mien dat nUdc nhufng nam qua cung dupc quan tam dau tu va dua vao khai thac phuc vu du Ijch tam linh. NhDng kinh nghiem ci^a VTnh Phuc da duOc nhieu tinh, thanh trong ca nUdc van dung.
Mdt thut ^ khdng the phu nhan, cd che thi tnrdng da tac ddng va anh hudng rat Idn den ddi sdng tam linh, tin ngudng, tdn giao cCia mdt bd phan khdng nho ngudi dan. Trong nhijng nam gan day, cung vdi sU phat trien cCia kinh te thi tmdng, sU hdi nhap sau rang vdi nen kinh te - vSn hda the gidi, ban sac van hda ban (^a Viet Nam ndi chung, ban sac van hda ban dia vung dat thd Qudc Mlu Tay Thien ndi rieng da cd nhieu xao ddng. Khdng chi d VTnh Phuc ma d cac tinh thanh khac cung rdi vao tnidng hop nay. VTnh Phiic hien nay dang dilhg tn/dc mdi lo mat di nhiJng gia_ tri tmyen thdng cija tin nguOng thd Qudc Mlu. Cau hdi dat ra la phat trial du lich cd lam mat di nhiJhg gia tri nguyen thCiy cCia phong tuc thd Qudc Mlu Tay Thien hay khdng? Dieu nay da dupc nhieu hoc gia quan tam nghien cdu. Sd di nhu vay la vi tin ngudng thd Mlu da ngU tri trong the gidi linh thieng va tham kin cCia moi mot con ngudi. Trai
nhieu thap k^, tuc thd Qudc Mlu Tay Thien da phai nem trai chung sd phan cua cac tuc thd Thanh Mau khac nhu: Qudc Mlu Au CP, Mlu Lidu Hanh, Mau ThuOng Ngan, Mlu Thoai...
Do nhieu nguyen nhan, ca tu nhien va con ngUdi, cac di tich thd Mlu da bj mai mdt, nhieu dia diem thd tu tU xa xUa nay da trd thanh phe tich. Phai tU sau khi dat nUdc ddi mdi, dac biet la nhCfng nam gan day, cac cdng trlnh nay mdi dupc phuc hoi va xay mdi trd lai. Hien nay, tren toan dia ban tinh VTnh Phuc cd 48 di tich thd Qudc Mlu Tay Thien, trong do, dia diem cd the coi la khdng gian tmng tam cua viec thd Qudc Mlu la cac di tich thd tu lien quan den vdng ddi cua Qudc Mlu: den thd Mlu sinh, Mlu hda nam tren dia ban xa Dai Dinh, huyen Tam Dao, Cung vdi tmng tam thd Mlu tai xa Dai Oinh, mdt sd xa lan can va cac ndi khac tren dia ban tinh cung da hinh thanh them nhieu dia diem thd Qudc Mau. Dieu nay cho thay tuc thd Qudc Mlu Tay Thien d VTnh Phuc cd xu hudng trd lai va phat trien manh sau mdt thdi gian dai tram lang. Du lich tam linh lam cho cac di tich thd Mlu va tuc thd Mlu tai sinh, hay ngupc trd lai, cac di tich thd Mlu dupc trCing tu hay xay dung lai, tuc thd Mlu tai sinh da iam cho du Ijch tam linh phat trien, ca hai each nol nay deu khdng sai, cai nay dua vao cai kia va ngutJc lai de phuc hdi va phat trien.
Phat trien kinh id, van hda gan lien vdi vlec bao tdn cac gia tri van hda ban dia dang la van de can sU quan tam hang dau cOa nganh van hda - du lich Vinh Phuc trong dieu kien giao luU, hdi nhap ngay cang sau rpng nhu hien nay Cac di tich thd Thanh Mlu Tay Thien d VTnh Phuc nam trong mot he thdng cd trpng tam, trpng diem rat thuan Ipi cho viec thiet ke cac tour du lich tin ngudng chuyen biet phuc vy cho nhu cau ngay mdt tang cOa ngudi dan cda nhieu vung trong ca nudc. Oac biet, Thanh Mlu Tay Thien nam trong he thanh Mau cCia toan qudc, dieu nay cang lam tang them tam quan trpng cCia Thanh Mau vdi tu each la Qudc Mlu.
Thanh Mlu Tay Thien dupc tang uy quyen linh thieng khi cd sU hdi nhap, tfch hdp vdi Mau Tam
$$4-2013
ll|.<,l|!I.W.M.I.U/JggEgl
T^p chi Cong tac Ton I Phd, Mlu Tdphd. Hien nay, d hau khap cdc ditich trong he thdng thd tu, ngodi ban ttid Qudc Mdu Tdy Thien td mien ndi xudng cdn cd cdc ban ttid Mlu Tam Phd, Mlu Td Phd td ddng bang ten, sU kd't hap nay da Iam eho tinh thieng cda Qudc Mau Tay Thien ngdy edng tdng.
Subten ddi eda tin ngudng thd Qudc Mlu d VTnh Phdc la ket qua eda qua trinh giao idu, hot nhdp manh me, Sieu ndy the hien qua sUxuat hien nhidu hinh thdc thd tu khde trong he thdng thd Qudc Mdu Tdy Thien hien nay. Oae biet trong thdi gian gan day, tai cde di t'ch flid Qudc Mlu Iai gia tang eae hien tuang hau ddng va quy tu ve ddy nhieu dng ddng, ba ddng cdng cac cung vdn d hau khap cdc vdng mien cda dat nufle. Hien tuang nay vda phan dnh su da dang cda tin ngudng fiuyen thdng trong bdi canh hpi nhap, vda cho thay nhu eau ve ddl sdng tam linh eda eae glal tang xa hdi ngdy eang phong phd, da dang. Mpt thdng ttn cho biet cae eo quan hdu quan cda Nha nddc dang tap hd so de trinh UNESCO edng nhan Chau vdn la di san van hda the gldl. Vide nay ndu duac UNESCO thdng qua fill chac chan hien tupng hau ddng tal ede dl tieh thfl Qudc Mlu d VTnh Phdc se gia tdng va nganh du Ijch tam linh fl day ed ca hot phat tridn. Tuy nhidn, vide phat t r i ^ du Ijeh tam Ilnh can gan Hen vfll viec thay dd'iJBdch thdc quan If cho phd hpp, tranh vide Ipi dung hau ddng de hoat dpng me tin va taic lai cha mat sd ed nhan.
Viec td chde cac tour du Ijeh tdm linh d VTnh Phuc can ket hpp cae didm thd Qudc Mlu Tay Thidn vdi cdc CO sd ttid tu cda cdc tin ngudng vd tdn gido khdc. Sd dT nhu vay Id vl vung dat VTnh Phdc ddpc xem Id dat Phat, col fien eda ddng bang Bao Bd. Khaeh hanh huang ddn VTnh Phdc Id den vdi Mlu, ve vdi Phdt Qua khao sat eac diem dl tieh tdn glao d day hien nay cd the thay rd mdt didu id khdng gian thd tu ndi day cd sU kd't hop chat che gida ttid Mlu va thfl Phat. Cd cd den ttid Mau la ed chda thd Phat, hoac cd nai thi tidn Phat, hau Mlu. Dleu nay phan anh ddt sdng tdm tinh cda con ngddl nai day cd sucan bang ro ret gida ddl sd'ng hien
tal vdi file gifli ludn hdi. NgUdi ta vda hudng ddn mdt ddi sdng cd sdc khde, hanh phdc, vda hudng den mdt coi vTnh hang thanh finh. Su song song tdn tal giua thfl Mau vd thd Phat chinh la mdt trang cdc dac tning van hda mang tinh ban Sia rat dac sac cda vdng dat nay.
3. Oa dang ton glao d VTnh Phuc - mpt lai the de phat trien du lich tam Ilnh, tdn glao
Theo sd lieu cda Sd Not vu tinh VTnh Phdc, hien cd 3 tdn giao dupe Nhd nude cdng nhdn tn each phdp nhdn hoat ddng trdn Sia bdn id Phat glao, Cdng giao va dao Tin lanh. Toan tinh oS 374 ea sd fiid fi/ eda Phdt gido, trong dd cd 54 chda dd cd sutm tri; 45 nhd thd, nhd nguyen, 49 hp dao thudc 10 xd dao cda Cdng giao.
Rieng dao Tin Idnh mdi chi cd 1 chi hpi. Tdng sd eae tin dd ton glao trong todn fi'nh khoang tten 140.000 ngudl. Ngodi ra, mdt sd ngudl nudc ngodi lam dn trong cac doanh nghiep tai cao khu cdng nghiep trong (^a bdn VTnh Phdc cung ed nhu eau sinh hoat, hoat dpng tdn glao va truydn gido.
Tal VTnh Phdc, Thien vien Tnjc Lam Tay Thien (TVTLTT) la mdt tmng tdm Idn rat ttiudn tien de phdt trien eac tour du Ijch tdm Hnh tdn giao. TVTLTT ttiudc xa Oai Oinh, huydn Tam Oao, VTnh Phuc la mdt trong ba diem de fiiam quan, nghidn cdu Phat hpe thude thien phai Tmc Lam d Viet Nam. Xay ddhg tren nen mdt thien tu cd - Thidn An Thidn Tif fcjong fiuyen cd td ttid kf III. Nam ttdn mpt qua ddl vdi didn fi'ch rdng khoang 4,5 ha, rtlhg ngoai vi rdng 50 ha, edng trinh mang dam dau an mdt ngdi chda Vidt Nam viSi phong each kie'n ttdc duong dai.
La mpt trong ba thidn vien Idn nhatca nufle, ddy, eung Id Sia diem du ljeh hdnh huang If tddng 6 VTnh Phuc.
Ngoai TVTLTT, d VTnh Phdc cdn cd Thidn vien Tmc Ldm Tue Ode, Thidn vien An Tam Tdy Thien va mdt he thdng chda chien, trong sd dd ndi ttdng nha't Id chda Ha Tien, ehua VTnh Khanh, chda Cam Vu (Bdn Gian), vv... He thdng dinh, den, midu d VTnh Phdc cung kha phong phd vd da dang. Hien chua cd mdt Uidng Si 4-20/3
Tap clii Cong lac Ton giao VAN HOA OAO DUC TON GIAO ke cu the, nhung theo fim hldu eda chung tdi,
Vinh Phdc ndi fieng vdi eae dinh, den, midu nhu. dinh San Bao, dinh Thd Tang, dinh Ludng Quan, dinh Hpi Thinh, dinh Tri Chi, dinh Huong Canh, dinh Odng Oao, den Dudng, den Mdu, Ddn thd nhd giao Dd Khac, den Bd (den Vi Thanh), den Thupng, den Thinh, den Thdnh Mlu, den Phd Da, den Chan Sudi, vv...
Ben canh tin ngudng thd mlu vd Phdt gido, Cdng glao Id mot trong 3 tdn gido chinh d Vinh Phdc. Oao Cdng gido du nhap vao VTnh Phdc td cudi ttid kf XIX, do cdc glao sTTay Ban Nha d Glao phdn Bac Ninh ttuydn sang. Mpt trong nhdhg nhd thd dau tten duge xay dung d VTnh Phdc la nha ttid Yen MT (nay ttiudc thj tran Xudn Hda, ttij xd Phue Yen). Oao Cdng gido d VTnh Phdc Id mpt trong nhdng tdn gido ed td chde chat che, cd ca sd vat chat tuang ddl khang trang so vdi cdc tdn giao khdc. Trdn gde dp du Ijch, nhdng edng trinh kie'n tnic cda Cdng gido eung la nai kdt ndi cac tour du Ijch nhu nhd ttid Bao Son thudc ttidn Bao Son, xa Ba Hien, huyen Binh Xuyen va nhd thd Tam Dao, thi trdn Tam Dao. Tai Tam Oao cung vdi canh quan thidn nhien hung vT va khdng khi mat lanh ed nhdng edng ttinh kien trte mang phong each Phdp nhu nhd hang, khach san, biet thu, vudn hoa vdi ve dep phutJng Taf Bng man va hai hoa, bidn nai day ttianh Da Lat xd Bac, "Hon ngpc Odng Duong".
cac hinh thde du Ijch tam Hnh, du Ijch tdn gido ffi dupc cae edng ty du Ijch d VTnh Phdc td chde khd nhldu. Cd eae tour td ehdc dl tham nhieu dl tteh tt'n ngudng tdn giao, cung cd cae kiur chuyen biet ehi ddhg lai d TVTLTT. Tuy nhien, ed mdt ttiue te la eac tour du Ijeh tam ilnh tdn gido hien nay chua duOc thld't Sirt ro rang nhu mdt sd nudc tnen the gldl. Thuflng mdt chi thien ve Phat glao va tin ngudng tmyen thdng.
Tat nhien. day la the manh cda tinh, nhuhg cung can quan tdm td ehdC cac tour du Itch chuydn biet ddl vdi cae tdn glao khac.
4. Mot vai de xuat va kien nghj
ThifnhS: du Hch tam linh, tdn giao la hinh
thde du Ijeh nhdm gdp phan glal quydt hai hda gida phat fiien kinh te vdi kd t h i ^ vd phdt tridn van hda. ThUc te cho thay du Ijch ndi ehung, du lich tam linh, tdn glao ndi ridng d Vinh Phdc dd thu hdt duBc mdt tupng dang kd khaeh du Ijch fim de'n de thda mdn nhu cau tin ngudng, tao them cdng an vide tam cho ngudl dan va gdp phan khdng nhd vao ngan sach cda d|a phuang. Tuy nhien, ne'u qud tap tt^ng vao muc (5ich Ipi nhuan ma khdng chd trpng tdi vide bao tdn ban sac van hda ttil se gay tdn hai den cdc gid fil tmydn thdng eda fi'n ngudng, tdn gido dia phuong. Do dd, chung tdi eho rang, fiong ITnh vue du Ijch fi'n nguflnp, tdn glao can phai gan hldu qua kinh td vfll vide bao tdn va phdt huy ede gid tri van hda eda tin ngudng, tdn gido.
Thu hai: cac edng trinh nghien cdu chuyen sdu ve tin ngudng, tdn gido d VTnh Phdc hien nay dudng nhu edn khd khidm tdn. Can ttiidt phai cd nhdhg cdng trinh nghidn cdu chuyen sau ve cdc van dd nay dd cd co sd xac Sinh hinh thdc vd npi dung du Ijch phu hpp, eung cap cho hudng dan vien va cdc nha quan If du Ijch nhdng kidn thde can ttildt ve tin ngudng tdn glao phuc vu du khaeh, trdnh nhdng sal sdt dang tide cd ttie xay ra.
ThU ba: fi'nh VTnh Phdc can tiep tue phd bidn, fijydn truyen, gldl thieu cac gia tti vdn hda dac sac cda dia phuong bang each khdi phuc vd td chde cdc Id hdi mang fi'nh cpng ddng, vda ed f nghTa tam linh vda cd f nghla gido due ddi vdi ddl sdng van hda, thudng xuf en td ehdc cde Id hpi gido Idu van hda vdi cdc dia phuang, cdc vdng mien khdc de gidi ttiidu va quang bd cac gid trj van hda ban dja eda minh.
ThifUi du Hch tdm Ilnh, tdn glao cDng Id mdt hinh thde de tuf en tmyen ehinh sach dan tde, ehinh sdeh tdn gido cda Oang va phdp luat Nha nudc, nham ngan chan va fijhg budc ddy Idi nhdng hien tuong Iai dung tin ngudng, tdn giao ehdng Iai chd tmang, dudng Idi cda Oang, phap Iuat Nhd nUiSc vd nhdng quy djnh cda dja phuong hoac Ipl dung fi'n ngudng tdn glao de hoat dpng me fi'n dj doan •
