CHAT LUONG/ATTPARUY NGUYEN NGUON GOC
Vacxin cho ca tra phat trien ben vCrng
D Pham C6ng Thanh va Jan Oppen Berntsen
Ti4n hanh chung
THAP KY VU'A QUA, CA TRA VIET NAM DA TRO THANH MOT TRONG NHOtJG NGANH TANG TRL/ONG NHANH NHAT TRONG NGANH NUOI TRONG THUY SAN THE GIOI. TUY NHIEN, DA CO NHO'NG DAU HIEU C H C N G LAI TRONG HAI NAM VU'A QUA. VAY TRONG NGANH DANG CO VAN DE GI?
c-
^a tra la mat hang thiiy san nuoi hang dau d Viet•-Nam. Nd ciing giii vi tri hang dau trong XK thuy san.
•Theo Bp Ndng nghiep va Phat trien Ndng thdn (NN&PTNT), nam 2010 san lupng ca tra dgt 1,3 trieu tan va nam 2011 dgt 1,14 tri?u tah. Nhin chung, ke tir khi nghe nuoi thuong mai dupe bat dau tir nam 1992, trong 10 nam gan day san lupng ca tra da tang len nhanh chdng vdi hinh thiic
CHAT LUONG/AHP/TRUY NGUYEN NGUON GOC
A^
nuoi tham canh cao trong khi dien rich nuoi van giii d miic khoang 6.000 ha.
Bp NN&PTNT dat muc tieu san lupng hang nam dgt tir 1,2-1,3 trieu ta'n. Mac dii de'n nay nghe nuoi ca tra chua bi dich benh ldn biing phat, nhung nganh nay cung da cd nhirng bao eao khdng that td't ve VSATTP va sir dung cac hda chat khdng duoc phep trong viec tri b^nh cho ea. Nganh da va dang co nhieu no lye nham cai tieh cong nghe nudi va da hgn che' dupc nhiing tac dpng tieu cue ve mdi trudng.
Cham soc sire Ithoe cho ca Ta't ca cac nganh nuoi trong thuy san (NTTS) dang ed miic tang trudng mgnh chii ye'u bang each tha gio'ng vdi mat dp cao, deu dang dung trudc nguy co bi de dpa dich benh. Chiia benh la bien phap dau tien, nhung thudng chi cd tae dung trong mpt
giai doan nha't dinh. Rd rang, khd khan ve dich benh se ngay cang nhieu, ty le ca che't gia tang do dd lieu dimg de tri benh ciing phai tang theo. De'n mpt giai dogn nha't dinh, viec chiia tri nay se khdng con phat huy tac dung.
Phdng benh la giai phap diing cho vah de dich benh, nhung phai ma't nhieu thdi gian, tieh ciia va doi hdi phai cd trinh dp chuyen mdn thi mdi co the tao ra dupe nhiing cdng cu kiem soat siie khde ea. Cac bao cao thuc te' cho tha'y logi vi khuan khang thuo'c va cac bien phap chiia tri khdng thanh cdng ngay cang phd" bie'n hon.
Mpt bao cao nghien ciiu (Dung-2008) da phat hien thay 70% cac chung Edwardsiella ictaluri dupc dieu tra da the hien khang 3 logi thuo'c thdng thudng la trimethoprim, oxytetracyline va streptomycine, ba logi thuoc khac nhu flumequine, oxolinic acid va enrofloxaeine cung kem
Hinh 1. Khao sat tai thirc dja ca tra chung vacxin ALPHA JECTPanga 1.
^ Ty te chet ciia ca d i ctiung vacxin A Ty I& clilt ciJa ck khtng ctiung vacxin
•^ Dieu Iri lang CLPcng vffi hSn h^p 3 l<hang sinti
R
So ngay sau khi chung vacxin
hieu qua dd'i vdi chung nay. Hai nam sau, bao cao nghien ciiu khae (Dung -2010) cho bie't 97,5% cac chiing E. ictaluri dugc kiem tra da gia tang manh tinh khang thuoc ciia chiing do'i vdi 3 loai thuo'c tri b^nh dupc sii dyng phd bieh.
Cdng ty TNHH fharmaq Viet Nam la mpt cdng ty dupc pham chuyen phuc vu cho nganh NTTS tren toan the'gidi vdi nhihig giai phap mang tinh ben viing truoc nhiing thach thiic ve siic khoe thiiy san. Nam 2006, Pharmaq trieh khai dau tu vao nghien ciiu va phat trieh mpt logi vacxin dimg cho nganh nudi ca tra oia Viet Nam. Deh nay, sau 5 nam, logi vacxin dau tien chp ca tra phat trieh cho Viet Nam da duoc sir dung tren quy md thuong mai d viing DBSCL.
Hang trieu con ca da dupc chiing vacxin va tdi thdi diem nay cac can bd cua Pharmaq va Trung tam Thli y van dang theo doi nhirng ca da dimg vacxin. Nhieu danh gia cho thay ke't qua ra't tich cyc, day la dieu khdng qua bat ngd dd'i vdi nhiing ngudi da theo sat sy phat trien oia nhieu bo phan trong nganh NTTS toan cau trong vai thgp ky qua (Hinh 1).
Phong benh han chOa benh Y tudng rat rd rang vdi nganh ca hoi la sir dung vacxin de dam bao ca co kha nang chdng ehpi lgi benh tgt, khong bi chet. Hi?n nay, trong nganh nay hau nhu khong cd mpt con ca hoi non nao trudc khi dupe dua ra bien de nudi lgi khdng duQc dam bao se sdhg tot.
Tuy vgy dieu nay vin chua dupc phd bieh trong nganh ca tra, it
CHAT LJQNG/ATTPARUY NGUYEN N G U O N GOC
nha't la trong thdi diem hien tai.
Khac vdi nganh ea hoi, ca tra khi dupc gie't md con cd nho han rat nhi^u va gia thanh tgi trgi khong cao lam. Tuy nhien, viec sif dyng vacxin van cd nhiing diem mgnh gio'ng nhau:
- Ty 1^ sd'ng tang len do ca dupc bao ve trudc nhiing loai dich bfnh nha't dinh
- Ca ldn nhanh hon, vi ca khoe se an nhieu ban va tang trudng to't hon, nit ngan thdi gian va chu ky san xua't trudc khi dua ra thi trudng
- Cat giam ehi phi eiia eac bien phap tn bfnh dimg khang sinh, hgn che' su phu thupc vao cac loai thudc khang sinh va nguy co khang thuoc
- Sii dyng cac loai khang sinh giam di ciing logi bd nguy ca chiia du lupng trong ca va eac hgu qua kem theo trong xua't khau ca ra thi trudng quoc te'.
Khi an toan thyc pham van con mpt la va'n de dang quan tam, thi vifc sir dyng cac logi vacxin chac chan se la mpt tieu chuan mdi. Thuc te', dieu nay se la ye'u
to thiic day mdt nganh nudi cd trach nhiem phai trieh khai sir dyng vacxin tren quy mo ldn.
San xuat vacxin - mot nganh mai
Hlfn nay, co the tha'y mpt nganh san xua't mdi dang dupc hinh thanh tgi Vift Nam. San xua't vacxin la mpt thach thiic ciia hau can nghe ca, trong dd sinh hoc phai dap iing dupc cae yeu eau ve mgt dia ly va van chuyen.
- Con gio'ng phai dupc kiem
tra khde mgnh trudc khi sir dung bat Cli mpt loai vacxin nao.
- Phai can nhac toan bp qui trinh chung vacxin.
- Trang bi logi ban dge chiing tgo dieu kien thugn lpi cho qua trinh chiing vacxin suon se
- Phai kiem tra chat lupng qui trinh chung vacxin va ngay sau khi chimg vacxin ciing phai kiem tra tinh trang siie khoe eiia ca
- Dong thdi trong qua trinh nudi ciing phai kiem tra tdng the ca nudi mot lan. Ne'u dich benh biing phat, can phai tieh hanh kham va chan doan de tim nguyen nhan lam che't ca.
Pharmaq hien dang co 40 can bp chuyen mon ve vacxin va hang thang thudng bd sung them nhan luc. Hien nay, nhieu nha chuyen nghiep mdi dang hinh thanh mpt nganh san xua't mdi, hp la mpt bp phan di tien phong trong vifc phye vu cho nganh ca tra Vift Nam. •
Tmng Mai dich Asia Paciphic Aquaculture
5-6/2012
^ ,
J
Tfiac sj> NTTS Phpm Cong Thanti: GiSm doc ky thugt vS tilp thj, PHARMAQ Vietnam Co.
Ltd , chju trach nhi^m ho trp ky thuat va djch vy khach hang; d6ng thdi phg trach ban hang vA tiSp thj san pham d Vi^t Nam Hien nay, dng dupc giao trach nhiem tap trung vao vi^c Cmg dyng vJlc xin cho ca iSn d^u ti&n a Vi§t Nam.
E-mail: [email protected] Tfiac sy h6a hpc Jan Oppen Berntsen:
Giam doc ban hang quoc te, PHARMAQ AS, Oslo, Na Uy. 6ng d|ic trach cac hoat dong phit t n l n kinh doanh, b^n hang va tiep thj d khu vyc chau A. Ong cSng tSc trong ITnh vuc quan h$ kmh doanh t i i nam 1982. trong ITnh vyc thCi y vS thCi y thCiy san tii' 1989.
E-mail: jan-oppen berntsen@pharmaq no
