KHOA HOC - CONG NGHE VA DOI MOl
VIEN KHOA HOC VA KY THUAT HAT NHAN:
25 nam dong hanh cung sif phat trien nganh hat nhan cua dat nifcic
'iHlil
TS Trjnh Van GiapVien tri/cing Vi|n Khoa hpe va Ky thuat Hat nhSn Vi&n N3ng lu'<?ng Nguyen tii Vi^t Nam
Vien Khoa hoc va Ky thuat Hat nhan (Vien Nang IUdng Nguyen tQ Viet Nam, Bp KH&CN) dUdc thanh lap theo Quyet djnh so 18-CT ngay 21.1.1991 cQa Chu tjeh Hpi dong Bp trUdng (nay la Thu tUdng Chinh ph^) tren cd sd sap nhap mgt so ddn vj triic thuoc Vien Nang li/dng Nguyen tuf Quoc gia (nay la Vien Nang IUdng Nguyen tQ Viet Nam), bao gom: Vien 481, Trung tam Chieu xa, Ban Trien khai Ky thuat, Phong Dien nguyen tiT, Phong Vat ly ly thuyet. Ban Ky thuat hat nhan va An toan bu'c xa. Trai qua 25 nam xay diing va phat trien, Vien luon la mot trong nhQng ddn vj di dau trong nghien cilu t(hoa hpe va ufng dung cdng nghe hat nhan phuc vu phat then kinh te - xa hpi cua dat nUdc.
Hoat flting nghien ciiti khoa hqc va trien khai cAng ngh6
Trong 25 nam qua, dupc su quan tam cua Bd KH&CN, Vien da trien khai IhUc hien nhieu de tdi/du an cac cdp, bao gdm: true tidp chu tri 6 de tai thude ChUdng frinh KH&CN cap nha nudc ve ky thudt hat nhdn KC09 (1992-1995), trong dd de tai KC09- 17 "Nghien cUu chien lUde phdt trien ky thuat va nang lUdng hat nhdn d Viet Nam" eo the xem nhU la nghidn cUu trong nudc dau tien vd didn hat nhdn; thuc hidn 6 t i i u mgc trong npi dung cija dd tdi KH09-04 "Xac dinh edn ciJI khoa hpe, kInh te, xa hpi cho ChUdng trinh phat trien dien hat nhan" (1996-1999) thude ChUdng trinh KH&CN cap nha nUdc vd chinh sach va chien lupc phat f r i l n nang lupng ben vOng KH09; phdi hpp cung Bp Cong thUdng hoan thanh DU an
"Nghien ctfu tong quan phat f r i l n nha may didn nguyen tCf 6 Vidt Nam"
(1996-1998). Vien eCing la ddn vi chO tri frong t r l l n khai eac de tai doe Idp cap nha nudc nhU: "Tinh trang d nhiem bui hd hap cd phdn biet kich thUdc hat trong mdi trUdng dd thj va mdi trudng sdn xuat" (1998-1999);
"Xac djnh eac yeu fd tde ddng den d nhidm byl hd hap PM10 trong qua trinh cdng nghiep hoa" (2001- 2002) va "Xay dung cd sd ha tang R&D cho phat trien dien hat nhan va nghien cUu lam ro 7 diem lien quan den chUdng trinh dien hat nhan"
(2003-2005); ehu tri 3 dd tai thude ChUdng trinh KH&CN frong d i l m cap nhd nude KC05/11-15 (2011- 2015); true tidp thiic hidn hdn 70 de tdi thupc chUdng trinh nghien cifu cd ban cap nhd nudc; f r i l n khai cac nhiem vy frong khudn khd Nghi djnh thu vdi Hoa Ky, Malaysia, Cdng hoa lidn bang DUc, Hungary, Phap, Han Qudc...
Ve dien hat nhin: kdl qua eCia cdc de tai thupc ChUdng frinh KH&CN cap nhd nude KC09 va KH09 do Vien thuc hien la nhQng nghien cifu dau tidn ve dien hat nhan va lam ed sd eho eac nghien cUu tiep theo phyc vu eho DU an nghien eUu tien khd fhi ve dien hat nhdn d Viet Nam. Nhiing edng trinh nghidn cUu lien tyc frong nhidu nam qua ve dien hat nhan cOa Vidn da gdp phan khdng nhd trong viec tu van cho Dang va Nha nude quydt dinh dUa dien nguydn fCf vdo Viet Nam. Gdn ddy nhdt, kef qua
nghien cUu ciia de tai KC05.04/11- 15 "Nghien cUu danh gia tae dpng mdi trudng cua phdng xa phat ra tU nha may dien hat nhan Ninh Thuan 1 trong dieu kien hoat ddng binh thudng va khi xdy ra sU eo, tai nan theo cac cap dp khae nhau" da ddp Ung tot yeu cau phuc vy cd quan phap quy Viet Nam trong ddnh gia phdt thdi phdng xa eua nha mdy didn hat nhan Ninh Thuan 1 sCf dung edng nghd VVER-1000; cung cap sd lidu tinli toan phan bd lidu bUc xa trong didu kidn lam vide binh thudng va danh gia phat thai phdng x^, xay dung ban dd phan bd lieu bUc xa, ke hoach Ung phd su CO trong mdt so kich ban lai nan gia djnh xay ra tai nha may dien hat nhan Ninh Thuan 1. Kdt qua cua de tai Id tidn dd tdt d l f r i l n khai cac nhiem vy tidp theo trong vide nghien eUy lan truyen phong xa xuyen bien gidl anh hudng den nude ta.
VS edng nghe bUc xa: Vien la ddn vj ddu fien trong ea nUdc thUc hidn nghien cUu trong finh vUc nay, Cae nghien cUu phat trien cdng nghe bUc xa tai Trung tam Chieu xa Ha Ndi da dupe dua vao Ung dung thUc le nhu chieu xa khi!f trimg y le, md ghep, bao quan thuc pham, sdn xuat
S5 1 nam 2016 KHOAHOC CdNGNGH£
VietN; lam
KHOA HOC - CONG NGHE VA DOI MOI
phdn vi sinh, bidn finh vdt lidu, lieu ke mang mdng... Cae ket qua tren la can cif khoa hpe va thuc lien tin cay de Vien Nang lUpng Nguyen lif Vidt Nam quyet djnh xay dUng mpt cP sd ifng dung cdng nghe bUc xa vdi quy md thUdng mai 6 thdnh phd Hd Chi Minh, hien lai cd sd dang hoat dpng rat hieu qua.
Ve Ung dung ky thuit hat nhin trong nghien cUu mdi trudng: thdng qua viec thuc hien Du an "Dieu tra nhidm ban phdng xa nhdn tao do cae hoat ddng hat nhan va ede sU CO hat nhan tren the gidi gdy ra fren lanh tho Viet Nam", Vien da xay dUng dupe mpt bp so lieu ve phan bd Cs- 137 tren khap lanh thd Viet Nam. Bp sd lieu nay vUa cd y nghTa khoa hpe trong vide nghien cUu lan truyen tac niidn phdng xa frong pham vi toan eau, vUa cd y nghTa fhUc fien de giai quyet bai toan xdi mdn dat, eung nhu bai toan lUu giii carbon trong dat. Cac nghien cUu khae ve dieu tra khao sat hien trang va xay dung bd sd lidu ve phdng phdng xa mdi trudng dupe f r i l n khai 6 mdt sd finh trong ea nude nhCfng nam qua ed y nghTa thiet thuc doi vdi viec phat trien kinh te - xa hpi cua dja phUdng, giup cho ede co quan qudn ly cd nhQng can cU khoa hpe can thief de thUc hien vide quy hoach dan cu va cac cd sd san xuat, dua ra cdc bidn phap giam thieu tac ddng phdng xa den con ngudi va mdi trudng. Ben canh dd, Vidn ciJng tham gia qudn ly va van hanh mpt sd tram
quan trac vung phia Bae ve phdng xa mdi trudng. Cac sd lidu thu dUdc trong 10 nam qua cd y nghTa khoa hpe trong viee danh gia lac dpng cua hoat ddng san xuat den mdi trUdng, ddng thdi lam cd sd cho viec xay dung mang quan trac va canh bao phdng xa loan qude de'n nam 2020.
Dae bidt, nam 20^ 1 Vien la mpt trong nhOng ddn vj cdng bd kdt qud phdn tieh sdm nhat ve anh hUdng phdng xa do su cd hat nhan Fukushima gay ra trdn lanh tho Viet Nam, giup cac ed quan quan ly nha nUde ed thdng lin kip thdi.
l^e Ung dijng ky thuit hat nhin trong cic nganh kinh te - ky thuat khie: eac de lai, du an ve Ung dung ky thuat hat nhdn da dUdc trien khai rdng rai frong edng nghiep, xay dung, giao thong van tai, y le, ndng nghiep... da khang djnh dupe vj the cua Vien. PhUPng phdp kiem tra khdng pha huy (NDT) da dUdc eac can bd eua Vien ap dung tai cae eong frinh nhu: thuy didn VTnh Sdn, Thac Mo, Yaly; cae eau Viet Tri, Quan Hau, Hod Binh... va dUde fhUa nhan la mpi phUPng phap dang tin edy, liel kiem, eho ket qua nhanh chdng.
Vien da dao tao dupe hdn 500 lUdt can bp ky thuat NDT (bae II, bae III) eho cac don vj khde nhau trong ca nude, gdp phan xay dung hau hel eac ddn vj NDT cua eac nganh kinh le qudc dan, nhd dd t i l l kiem dupc nhieu trieu USD thue cac cdng ty nudc ngoai Irong vide k i l m Ira cac
cdng trinh (dac bid! trong xay dung, giao thdng, dau khi).
Trong nghien eQu thu^ van, phUdng phap sis dyng cac ddng vj trong fU nhien de danh gia ngudn goc nUde ngdm khu vUc Ha Ndi, ddnh gia nguon goc nhiem b i n cae hop chat nitd vd luu huynh trong nudc ngdm da dupe cac can bd cCia Vien nghidn ciTu va tnen khai ifng dyng co kdt qud, ddng gop tich cue cho cdng tac qudn ly va khai thac nUdc ngam ciia dja phUdng.
Vidn cung da thuc hidn chuyen giao cdng nghe "Xae djnh tuoi tuydt ddi trong khao eo hoc bang phUdng phap phong xa" cho Vien Khao co hoc thupc Vien Han lam Khoa hpe va Xa hpi Viel Nam. Bdy la sU hpp tae ehuyin giao cdng nghe rat ed y nghTa. Vdi cdng nghe nay, Vien Khao cd hpe da tU ddnh gia kha chi'nh xac dupe f u l l ciia nhieu mau vat ma trude day phai thue ehuyen gia nUde ngoai.
Vi an toin bdc x^: Vien da thUe hien nhieu de tai nghien cUu vd cae phuong phap do lUOng bQc xa, chuan eac thiet bj do ludng bUc xa, ddnh gid lieu nghe nghiep, lidu benh nhan trong y t i . Vidn la ddn vj duy nhat trong ca nude dupe giao nhidm vu qudn ly va khai thae phdng chuan quoe gia cap 2, thuc hien viee duy tri vd phat t r i i n chuan d miTc xa tri, chin doan va mUc an loan.
Vi nghien cUu ed bin: XU nam 2000 den nay, Vien da lien hanh nghien cUu cd ban ket hpp vdi dao lao tidn sy chuydn nganh vai ly hat nhan nguyen Xii va vat ly ly thuyet, thu dUOc nhUng ket qua nghien cUu dat trinh dd qudc fd. Vidn la mpt Irong so it cac vien nghien eUu d nUde fa frung binh hang nam eo hOn 10 cdng trinh (ehi finh rieng frong 5 nam trd lai day da cd hdn 80 edng trinh) dupc dang tai tren cac tap chi khoa hpe hang ddu thd gidi nhu: Nuclear Physics, Physical Review, Radiation Physics and Chemitry...
KHOAHOC
roNGNGHE
lam
KHOA HOC - CONG NGHE VA DOI MOI
Khda dio tao quan trie phdng xa mdi trudng lin thd 5 (10.2015) Hai nhom de tai nghidn eUu cd
ban vd ly thuyet phan Ung hat nhan va vat ly tia vu try la 2 hudng nghidn eUu trpng d i l m eua chUdng trinh khoa hpe CO bdn cap nha nudc dupe ddnh gia dat ket qua xuat sac, dat trinh dp qudc te.
Cfing tac (Iao tao va phat tridn ngudn nhlln lilc
Trai qua 25 nam xay dUng, Vien da true tidp ddo tao hodc cCf di dao tao t^l cac cd sd ben ngoai dupe 15 tien sy va gan 30 thae sy thupc cac chuydn ngdnh vat ly ly thuyet va v|it ly loan, vat ly nguyen tLf va h^t nhdn, hoa hoc, cdng nghe thdng tin... Hidn tai, toan Vien cd 14 nghidn cQu sinli va 10 hpe vidn cao hoc, 11 ngudi trong sd do dang theo hoc lai cac nude Nga, Nhat Bdn, Han Qudc. Trong so can bp dUpc dao tao neu tren, nhieu ngudi da trd thanh nhQng can bd dau dan, giQ cac vj tri chCi chdt trong ddn vj va nganh.
Nhidu edn bd khoa hpe cOa Vidn da va dang tham gia cdng tac giang day f?i cac ed s6 dao fao frong nudc nhu Trudng D^i hpe Khoa hoc T u nhien (Dai hoc Quoc gia Ha Ndi), Trudng Oai hoc Bach khoa Ha Ndi, TrUdng Dai hpe SU pham Ha Ndi... Vien cting da hudng dan nhieu nghidn cQu sinh va hpe vidn eao hoc den lU nhieu dOn vj khac nhau trong ed nudc. Dac biet, trong khudn khd DU an hop tac vdi Co
quan Nang lupng nguyen tCf Nhat Bdn, tu nam 2001 ddn nay, Vien da td chUc hang chuc khoa dao tao chuyen nganh ve an toan bUc xa, ghi do bUc xa, Ung phd su CO bUc xa, hat nhan, k i l m sodt phdng xa mdi trudng va cdng nghd Id phdn Ung cho tren 700 hpe vien tU ede eS sd hat nhan trong ca nudc. Ngodi ra, Vien cung true tiep hoae phdi hPp vdi eac Sd KH&CN cija cac dja phUdng to chu'c hang chyc khod huan luyen, phd bien kidn thUe vd an toan bUc xa khac cho cae can bp qudn ly va van hanh cac thidt bj bUc xa.
Hoat Sdng trilSn khai cdng nghO va dich vu kji thuat
Nhieu ket qua nghidn eUu eua Vien trong nhtJng nam qua da dupc ap dung rdng rai vao thUe tidn, gdp phan fhiic d i y phat trien kinh fe' - xa hdi eiia ddt nude, ddng thdi giiip nang eao ddi sdng cua can bp, vien ehUe Irong Vien.
Thidt bj canh bdo phdng xa treo ludng da duoc chd fao thanh edng lai Vien doat Giai thudng Techmarf toan qudc nam 2009 vd dUPe mdt sd eP sd bUc xa trong nUde daf hang che tao. Cae dieh vu do lieu ca nhdn cho cae nhan vidn bUc xa trong ed nUdc; ehuan lieu eac thief bj xa tri; kiem tra ehal lupng eac thiet bj X-quang y le; hieu chuan cdc thiet bj ghi do bUe xa; fU van thief kd, k i l m tra, danh gia an toan bUc xa, phdn tich mau mdi trUdng, kiem
Ira NDT... dUdc cac ddn vj frong Vien f r i l n khai rpng rai va trd thanh dja chi tin edy eua nhidu khach hang... Tinh tU nam 2006 ddn nay, doanh thu trung binh hang nam ti^ cac hoat dpng nay trong loan Vien dat gan 10 ty dong/
nam (bang khoang 40% tong kinh phi ngdn saeh nha nudc cap eho Vien)..
Ngoai nhOng thanh tich neu tren, Vien Khoa hpe va Ky thuat Hat nhdn cdn la ddn vj trong nhieu nam lien dUde danh gia la mpt tdp the doan kdt, chap hanh tdt mpi chO truong, chi'nh sach cOa Ddng, phap luat eua Nha nudc. Ty le can bp, vien chUc dat cac danh hieu "Lao ddng tidn tidn", "Chidn sT thi dua" cdc cdp hang nam ddu dat tren 90%. Ddng bp va cac chi bp true thupc thuc hipn tdt vai fro lanh dgo, chl dao trong cac hoat ddng cua ddn vj, dac biet la cdng tac can bd. 5 ndm lien (2010-2014), Ddng bp Vien deu dupe edng nhdn la "Dang bd trong sach, vUng manh lieu bieu". Cac to chUe quan ehiing khac nhu cdng doan va doan thanh nhien hogt ddng sdi noi, tham gia tich cue cae phong trao do cdng doan va doan thanh nien cap trdn phat ddng. Phong trao van hoa, van nghd, t h i due the thao dupc duy fri tdt, nhieu lan doat cae gidi thudng frong cae hpi dien eiia nganh va Bd.
Vidt Nam dang trong qua trinh thiic hien Chien IUdc Ung dyng nang lupng nguyen tif vi muc dich hda binh den nam 2020 va da thdng qua chu fruong dau tu Du an nha may dien hat nhan tai Ninh Thudn. Day la nhQng budc di quan trpng trong viec phat trien dien hat nhan d Vidt Nam. Vdi sU menh cua minh, Vidn Khoa hpe va Ky thudt Hat nhdn se phan dau xay dung thanh mdt cd sd nghien cUu - f r i l n khai va hd trp ky fhudf ed dij nang luc tham dinh bao eao du an dien hat nfian va h5 trO cho ehuong trinh Ung dung nang lupng nguyen tif frong cac ITnh vuc, gdp phan thief thuc vao sU phat t r i i n cua nganh va nen kinh te eua daf nUde -r
So 1 nam 2016 KHOAHOC raNGNGHE
