Dalam ilm u tajwid ban yak dijelaskan bagaim an a cara m em baca h u r u f-h u r u f d i d alam Al-Qu r 'an , t en t an g p an jan g, p en d ekn ya, tan da berhen ti, dan sebagain ya.
Dalam bab in i akan dipelajari ten tan g m ad dan waqaf.
Se t e la h p r o s e s b e la ja r m e n ga ja r k a lia n d ih a r a p k a n d a p a t m e n je la s k a n h u k u m b a ca a n m a d d a n wa q a f, m e n u n ju k k a n h u k u m b a ca a n m a d d a n waqaf d alam bacaan Su r ah : Al-Qu r 'an ser ta d ap at m em p r aktikkan bacaan m a d d a n wa q a f d a la m b a ca a n Su r a h Al-Qu r 'a n .
10
T u j u an Pem bel aj ar an
Aspek Al-Qur ’an
Sumber: http://www.pasarkreasi.com
Gambar 10.1 Apabila belum memahami ilmu tajwid, kita dapat meminta bimbingan ahlinya.
1. Penger tian M ad
Men urut bahasa Mad artin ya : pan jan g. Sedan gkan m en urut ilm u tajwid ialah : m em an jan gkan bacaan m en urut aturan -aturan yan g terten tu dalam m em baca Al Qur'an .
H uruf Mad ada 3 yaitu :
a . Alif m ati dan huruf sebelum n ya berbaris fathah ( ) Con toh :
D am ir in, waqala
b. Wau mati dan huruf sebelum n ya berbaris dam m ah ( ) Con toh :
Yusuf, m a tasna‘un
c. Ya m ati dan huruf sebelum n ya berbaris kasrah ( ) Con toh :
Al-yatim i, sabil
2. M acam -m acam M ad
Secara garis besar Mad dibagi dua m acam , yaitu : a . Mad asli atau Mad thabi'i ( )
Mad asli yaitu m em an jan gkan bacaan karen a huruf m ad dan tidak ada sebab yan g m en gubah keaslian n ya.
Con toh m ad ashli :
D a r a, di nu, taji duhu
Cara m em baca m ad asli pan jan gn ya 1 alif atau 2 harakat. b. Mad Far'i ( )
Mad far'i ialah m ad yan g lebih pan jan g daripada m ad thabi'i den gan adan ya beberapa sebab, yaitu bila dihadapan n ya terdapat huruf ham zah ( ) yan g berbaris hidup, atau huruf lain n ya yan g
A M ad ( )
.
.
Mad far’i dibagi m en jadi 13 m acam , yaitu
1. M ad W ajib M uttasil ( )
Mad wajib m u t t asil yait u ap abila h u r u f m ad d iiku t i h u r u f ham zah ( ) dalam satu kata. Ukuran m adn ya dua seten gah alif atau h ar akat.
Con toh :
Ja‘a, sam a‘un, m ala‘ikatun, ula‘ika, si‘a, ji‘a
2. M ad Jaiz M unfasil ( )
J aiz artin ya boleh. Mun fasil artin ya terpisah. Mad jaiz m un tasil ialah apabila m ad asli bertem u den gan h uruf h am zah ( ) pada dua kata. H uruf m ad pada akhir kata yan g pertam a dan ham zah yan g m en yam butn ya. Itu pada awal kata yan g kedua.
H ukum atau cara m em bacan ya, ada tiga m acam : a . Ketika cepat, yaitu satu alif atau dua harakat
b. Ketika sederhan a, yaitu dua alif atau em pat harakat
c. Ketika bertajwid betul, yaitu seten gah alif atau lim a harakat. Con toh :
W ala autum , bim a unzila, qulu a m ana
3. M ad 'Ar id Lissukun ( )
'Arid artin ya baru. Lissukun artin ya karen a sukun (m ati). Mad 'arid lissukun ialah m ad asli yan g diirin gi huruf hidup dalam satu kalim at, tetapi dibaca m ati karen a diwakafkan .
H ukum atau cara m em bacan ya, boleh tiga m acam : a . Tul (pan jan g) yaitu 3 alif atau 6 harakat
b. Tawassuh (sedan g) yaitu 2 alif atau 4 harakat c. Qasar (pen dek) yaitu 1 alif atau 2 harakat.
4. M ad Layyin atau M ad Lin ( )
Lin artin ya lunak.
Mad Lin ialah ap abila ad a wau m ati ( ) atau ya mati ( ) sesudah huruf berbaris fathah, serta diirin gi sebuah huruf m ati.
. . . . . . . . . . . . .
Mad lin in i terjadi, bila dihen tikan . Bila tidak dihen tikan , tidak jadi m ad lin atau tidak ada m ad.
Mem bun yikan wau atau ya ketika m atin ya seperti itu tidak boleh dikeraskan den gan m en ekan suara padan ya, tapi hen dakn ya d en ga n d ilu n a kka n b egit u r u p a sesu a i d en ga n n a m a n ya ya it u lu n ak.
H u ku m atau car a m em bacan ya boleh 1 alif atau 2 h ar akat, boleh 2 alif 4 harakat, boleh juga 3 alif atau 6 harakat.
Con toh : dihen tikan K haufun K hauf
dihen tikan
Al-yaum a Al-yaum
5. M ad Badal ( )
Badal artin ya gan ti. Mad Badal ialah terhim pun n ya huruf m ad beserta ham zah dalam satu suku kata.
H ukum atau cara bacaan n ya yaitu 1 alif atau 2 harakat Con toh : asaln ya
A dam u a‘a dam u
asaln ya
I m anun i‘i m a nun
6. M ad Far q ( )
Farq artin ya beda. Mad farq ialah m ad badal yan g diirin gi oleh h u r u f ya n g b e r t a s yd id . Din a m a k a n m a d fa r q k a r e n a u n t u k m em bedakan an tara ben tuk pertan yaan .
H u ku m at au car a m em bacan ya ialah 3 alif at au 6 h ar akat . Di dalam Al-Qur'an han ya ada 4 tem pat saja, yaitu :
a .
Qul az-zakar aini
. .
.
.
b. Dalam Surah al-An 'am 144 :
Qull az-zakar aini har r am a am il-unsyaini
c. Dalam Surah Yun us ayat 59 :
Qul allahu
d. Dalm Surah an -Nam l 59 :
Allahu khair un am m a yusyr ikun( a)
7. M ad Lazim mukhafaf Kilmi/ kalimi ( )
Lazim ar tin ya h ar u s. Mu kh affaf ar tin ya d ir in gan kan . Kilm i artin ya seban gsa kalim at. J adi m ad lazim m ukhaffah kilm i ialah m ad yan g diirin gi atau disam but oleh huruf m ati. Con toh m ad in i t er d a p a t p a d a Su r a h Yu n u s a ya t 51 d a n 9 1. H u ku m a t a u ca r a m em bacan ya ialah 3 alif atau 6 h ar akat. Bu n yi ayat ter sebu t di atas ialah :
Artin ya : adakah (baru) sekaran g
Al-ana
M u la n ya k a lim a t in i d a r i k a t a - k a t a ya n g a r t in ya seka r a n g. Kem u d ia n d it a m b a h p a d a p a n gka ln ya ya n g a r t in ya ad akah .
8. M ad Lazim M usaqqal Kalim i ( )
Mu saqqal ar tin ya d iber atkan . Mad lazim m u staqqal kalim i artin ya apabila ada m ad th abi'i bertem u den gan h uruf bertasyid dalam satu kata.
H ukum atau cara m em bacan ya ialah 3 alif 6 harakat. Con toh :
W al ad d al l i n a, ad d abbat u , al h aqqat u , m al -haqqatu, w at-tam m atu
. . . . . . . . . . . .
9. M ad Lazim M ukhaffaf H ar fi ( )
Mad lazim m ukhaffaf harfi ialah huruf-huruf yan g ada pada perm ulaan Surah-Surah Al-Qur'an . H uruf itu bisa satu atau lebih dari an tara huruf:
Con tohn ya: dibaca Taha T ah a
H am a H am im u