• Tidak ada hasil yang ditemukan

M enggali Potensi Ekonomi Umat Yang Terpendam.

Dalam dokumen dari etika ke spiritual bisnis (Halaman 191-200)

i . D a r i Te o r i t i s k e Ra n a h P ra kt i s

Per soal an y an g c u k u p r u m it d iat asi d al am k er an gk a p en d ay agu n aan p o t en si ek o n o m i u m at ad al ah p ar ad i g m a b er p i k i r u m at y an g m asi h n o r m at i v e- t eo l o gi s. Segal a b en t u k aj ar an I sl am t er m asu k d al am b i d an g ek o n o m i d i p an d an g sem at a- m at a b er d i m en si i b ad ah m a h d a h d an p el ak san aan n y a d i m ak su d k an seb ag ai b en t u k p en g ab d i an k ep ad a A l l ah SW T . T en t u saj a c ar a p an d an g i n i t i d ak sel u r u h n y a sal ah . H an y a saj a ef ek y an g d i t i m b u l k an n y a t i d ak p o si t i f b ah k an d ap at b er p en gar u h n eg at i f sec ar a so si al .

Seb ag ai c o n t o h d ap at d i seb u t d i si n i . K et i k a z ak at h an y a d i l i h at d ar i si si i b ad ah n y a saj a t an p a m em p er t i m b an gk an d i m en si ek o n o m i n y a, m ak a b i sa d i p ast i k an p el u an g u n t u k m el ak u k an r ef o r m u l asi z ak at b er w aw asan ek o n o m i m en j ad i su l i t , u n t u k m en gat ak an t i d ak m u n g k i n d i l ak u k an . O r an g su d ah m er asa am an k et i k a t el ah m em b ay ar z ak at d an m er asa t i d ak l agi b er d o sa. Pel ak san aan z ak at b ag i n y a m er u p ak an seb u ah u p ay a u n t u k m el ep ask an d i r i d ar i b eb an k eag am aan . Jan g an k an u n t u k m em i k i r k an b ag ai m an a m en d ay ag u n ak an z ak at sec ar a p r o d u k t i f , k em an a z ak at n y a d i sal u r k an I a t i d ak l agi m au p er d u l i .

Sam p ai d i si n i d i p er l u k an p er u b ah an p ar ad i g m a b er p i k i r u m at t er u t am a d al am asp ek m u 'am al ah n y a. Set i d ak n y a ad a b eb er ap a t esi s y an g p er l u d i j ad i k an seb ag ai t i t i k b er an gk at . P er t a m a , k esal eh an so si al h ar u s l eb i h d i u t am ak an d ar i k esal eh an i n d i v i d u al . K ed u a , u k u r an k esal eh an t i d ak h an y a d i u k u r seb er ap a b an y ak i a m el ak san ak an p er i n t ah agam a, t et ap i d i u k u r seb er ap a b esar ef ek so si al y an g d i t i m b u l k an d ar i i b ad ah i n d i v i d u al n y a. K et i g a , n i l ai i b ad ah so si al j au h l eb i h b esar d ar i i b ad ah i n d i v i d u al . K eem p a t , d al am k o n t ek s m u 'am al ah , f ak t o r l i n g k u n g an so si al b u d ay a m en j ad i san gat p en t i n g d an m en en t u k an d al am m em f o r m u l asi k an k o n sep - k o n sep ek o n o m i I sl am k et i m b an g t ek s at au n a sh b ai k d ar i al - Q u r ’an m au p u n d ar i h ad i s at au p u n i j m ak u l am a. K el i m a , i b ad ah ap ap u n

b ent u k n y a d al am I sl am h an y a ak an b er m ak n a b i l a m em i l i k i i m p l i k asi p o si t i f d al am k eh i d u p an so ci al . H asi l d ar i p er u b ah an p ar ad i g m a i n i , d i h ar ap k an u m at t i d ak ak an k eb i n g u n gan at au k et ak u t an u n t u k m el ak u k an p em b ah ar u an - p em b ah ar u an t er h ad ap k o n sep - k o n sep aj ar an I sl am y an g d i an gg ap t el ah m em b an t u . P ad a si si l ai n , j i k a t er j ad i p em b ah ar u an - p em b ah ar u an m i sal n y a d al am k o n sep z ak at at au w ak af , u m at t i d ak ak an m en c u r i g ai n y a l agi m al ah seb al i k n y a ak an m em b er i k an d u k u n g an k ar en a m er ek a y ak i n p er u b ah an i t u sem at a- m at a u n t u k k em asl ah at an u m at . P o t en si Z a k a t

Z ak at , i n f aq d an sad aq ah ( Z I S) m em i l i k i k ed u d u k an y an g san gat p en t i n g d al am st r u k t u r aj ar an m u 'am al ah I sl am . I n i d i t u n j u k k an d en gan d i seb u t k an n y a p er i n t ah w aj i b m en gel u ar k an z ak at seb an y ak 36 k al i d an 21 k al i d i an t ar an y a d i r an gk ai k an d en g an k ew aj i b an sh al at . L eb i h j au h d ar i i t u , m en ar i k u n t u k d i cer m at i b ah w a Z ak at m er u p ak an so k o - gu r u k eh i d u p an ek o n o m i u m at y an g b er k ead i l an sep er t i y an g d i c an an gk an al - Q u r ’an . Sam p ai d i si n i m en ar i k m en c er m at i u n gk ap a Y u su f A l - Q ar ad h aw i :

Z ak at ad al ah sat u r u k u n y an g b er c o r ak so si al - ek o n o m i d ar i l i m a r u k u n I sl am . d en g an zak at , d i sam p i n g i k r ar t au h i d ( sy ah ad at ) d an sal at , seseo r an g b ar u l ah sah m asu k k e d al am b ar i san u m at I sl am d an d i ak u i k ei sl am an n y a sesu ai d en g an f i r m an A l l ah Q .S.9 : 11, T et a p i m er ek a b er t a u b a t , m en d i r i k a n sh a l a t d a n m em b a y a r z a k a t , b a r l a a h m er ek a sa u d a r a k a l i a n sea g a m a ...z ak at sek al i p u n d i b ah as d al am p o k o k b ah asan “ i b ad at ” k ar en a d i p an d an g b ag i an y an g t i d ak t er p i sah k an d ar i sh al at , sesu n g g u h n y a m er u p ak an b ag i an si st em so si al ek o n o m i I sl am , d an o l eh k ar en a i t u d i b ah as d i d al am b u k u - b u k u t en t an g st r at eg i h u k u m d an ek o n o m i I sl am .1 1 Y u su f Q ar d h aw i , H u k u m Z a k a t , t e r j . Sal m an H ar u n , D i d i n H af i d h u d d i n d an H asan u d d i n , Ja k ar t a: L i t er a A n t a r N u sa, 19 9 1, h . 3

D al am p er k em ban gan t erak h i r , z ak at t el ah d i h u b u n g k an d en g an su at u u p ay a st r at egi s u n t u k m el ak u k an p en g en t asan k em i sk i n an y an g d i d er i t a o l eh m ay o r i t as u m at I sl am y an g h i d u p d al am gar i s k em i sk i n an b ah k an d i b aw ah gar i s k em i sk i n an . D en g an k at a l ai n z ak at seb en ar n y a d ap at b er p er an d al am p em b er d ay aan ek o n o m i u m at . M asal ah n y a ad al ah b ag ai m an a m en go p er asi o n al i sasi k an z ak at ag ar d ap at m em b er d ay ak an ek o n o m i u m at ?. Sej at i n y a p em b er i an h ar t a k ep ad a o r an g y an g m em b u t u h k an b u k an l ah h an y a sek ed ar m an i f est asi k ei m an an seseo r an g k ep ad a T u h an n y a, m el ai n k an sat u b en t u k k o m i t m en so si al m u sl i m t er h ad ap m u sl i m l ai n n y a. Si n g k at n y a, z ak at d al am I sl am b u k an h an y a m en g an d u n g d i m en si et i s t eo l o g i s t et ap i j u g a et i s so si al ek o n o m i . K ed u a d i m en si i n i sej at i n y a t i d ak b o l eh t er p i sah . T an p a y an g sat u n y a, z ak at t er seb u t m en j ad i t i d ak o p t i m al .

Sat u h al y an g m em b ah agi ak an , p er l ah an n am u n p ast i d i k al an gan u m at t el ah t u m b u h k esad ar an u n t u k m el i h at z ak at d al am d u a o p t i k t er seb u t . Z ak at t i d ak l agi sem at a- m at a k ew aj i b an seo r an g m u sl i m u n t u k m en g el u ar k an h ar t an y a u n t u k m en d ap at p er k en an ( r i d a) A l l ah saj a, m el ai n k an j u g a d i p ah am i seb agai b en t u k k o m i t m en t er h ad ap sesam a m an u si a.

Real i t as y an g t i d ak b i sa d i t o l ak b ah w a sec ar a so si o l o g i s t er d ap at sek el o m p o k m an u si a y an g h i d u p ser b a k ek u r an g an d an p ad a si si l ai n t er d ap at sek el o m p o k m an u si a y an g h i d u p ser b a m ew ah . D i si n i d i p er l u k an p em i k i r an r asi o n al b ag ai m an a m en gan gk at d er aj at k eh i d u p an o r an g m i sk i n m en j ad i l eb i h b ai k . D en gan d em i k i an z ak at d i p ah am i seb ag ai r eal o k asi su m b er - su m b er ek o n o m i . K et i k a z ak at d i l i h at seb ag ai sat u b en t u k r eal o k asi su m b er - su m b er ek o n o m i , m ak a p en gel o l aan d an p en g g u n aan n y a h ar u s d i l ak u k an sed em i k i an r u p a, seh i n g ga m en gh asi l k an m an f aat k o n su m t i f t er l eb i h l agi m an f aat p r o d u k t i f y an g m ak si m al .

D en g an d em i k i an h al m en d esak u n t u k d i l ak u k an ad al ah b agai m an a m er ek o n sep t u al i sasi z ak at y an g b er w aw asan ek o n o m i . K en d at i p u n f u n gsi k o n su m t i f z ak at i t u sesu at u y an g t i d ak b i sa d i t o l ak , ak an t et ap i f u n gsi

p ro d u k t i f ny a h ar u s leb i h d i ut am ak an . Pad a g i l i r an n y a f u n gsi p r o d u k t i f z ak at j u g a seb en ar n y a ad al ah seb u ah c ar a u n t u k m em ak si m al k an f u n gsi k o n su m t i f zak at . B ed an y a h an y al ah p ad a d i m en si w ak t u saj a. Ji k a f u n gsi k o n su m t i f z ak at l eb i h d i u t am ak an , m ak a d i m en si w ak t u n y a l eb i h c ep at t et ap i t i d ak ak an b er p en gar u h m ak si m al sec ar a ek o n o m i . D al am k o n t ek s i n i l ah seg al a u p ay a y an g d i l ak u k an p en g el o l a z ak at u n t u k m em p r o d u k t i f k an z ak at i t u h ar u s d i d u k u n g sep en u h n y a o l eh u m at I sl am . Beb er ap a w ak t u y an g l al u , B A Z Su m at er a U t ar a m el ak u k an t er o b o san b ar u m em p r o d u k t i f k an z ak at d en g an c ar a m en g el o l a k eb u n saw i t . Bi sa j u g a d en g an c ar a- c ar a y an g l ai n sep er t i m em u t ar d an a- d an a z ak at u n t u k u sah a- u sah a p r o d u k t i f . Sem est i n y al ah h al i n i h ar u s d i d u k u n g o l eh u m at I sl am k ar en a t u j u an k em asl ah at an j an g k a p an j an g n y a l eb i h t er j am i n . T en t u saj a p en g el o l al aan p er k eb u n an saw i t at au u sah a p r o d u k t i f l ai n n y a h ar u s d i l ak u k an d en gan b en ar d an p r o f esi o n al . L ag i - l ag i m asal ah n y a ad al ah k et i d ak si ap an u m at I sl am m en er i m a p em b ah ar u an i n i .

K i t a d ap at b er an d ai - an d ai , j i k a u m at I sl am sem u an y a m el ak san ak an zak at , i n f aq d an sad aq ah , b i sa d i b ay an g k an b er ap a d an a u m at y an g ak an t er k u m p u l . H an y a saj a j i k a d an a y an g c u k u p b esar t er seb u t t i d ak d i b er d ay ak an k ep ad a u sah a- u sah a y an g p r o d u k t i f , m ak a d an a t er seb u t t i d ak ak an b er p en gar u h sec ar a ek o n o m i . Set el ah d an a t er seb u t d i b agi - b ag i k an k ep ad a m u st ah aq n y a d an a t er seb u t p u n h ab i s, k i t a k em b al i ak an m en gu m p u l k an d an a, b egi t u l ah set er u sn y a, d an k o n d i si u m at y an g m i sk i n d an t er b el ak an g t i d ak ak an b er u b ah . D an a z ak at y an g m er ek a g u n ak an ak an h ab i s d al am w ak t u y an g si n gk at k ar en a d i gu n ak an u n t u k h al y an g k o n su m t i f p u l a. Pad a ak h i r n y a sam p ai k ap an p u n m er ek a t i d ak ak an d ap at b er p i n d ah m en j ad i m u z a k k i . M er ek a t et ap saj a m en j ad i m u st ah aq d an i t u b i sa t er j ad i sel am a h ay at d i k an d u n g b ad an . P o t en si W a k a f

I n st i t u si ek o n o m i I sl am y an g saat i n i sed an g m en d ap at p er h at i an ser i u s ad al ah w a k a f p r o d u k t i f at au w a k a f u an g. Set i d ak n y a k ei n g i n an m en gg al i d an

m en gem ban gk an k o n sep wa k a f i n i d i d asar i ol eh d ua p er t i m b an g an b ai k y an g b er si f at ek t er n al m au p u n y an g b er si f at i n t er n al . P er t a m a , ad al ah sat u k en y at aan b ah w a d i n eg ar a- n eg ar a I sl am , w a k a f t el ah d i j ad i k an seb agai sal ah sat u i n st r u m en t ek o n o m i I sl am y an g m am p u m em b er d ay ak an k eh i d u p an u m m at . t en t u saj a w a k a f y an g d i m ak su d d i si n i ad al ah w a k a f p r o d u k t i f at au l eb i h t eg asn y a w a k a f u an g. C o n t o h y an g p al i n g d ek at ad al ah p en g al am an Ban g l ad esh y an g k eh i d u p an ek o n o m i u m at I sl am m u l ai b an gk i t sep er t i y an g d i l ap o r k an M .A . M an n an p ak ar ek o n o m i I sl am asal Ban gl ad esh .

K ed u a , f ak t o r i n t er n al . Ber k ai t an d en g an w a k a f d i I n d o n esi a seb u ah p en el i t i an y an g d i l ak u k an o l eh U sw at u n H asan ah ( D o sen Pasc a Sar j an a U I ) d en g an m en g am b i l l o k asi d i Jak ar t a Sel at an m en u n j u k k an , 74, 6 2 % t an ah w ak af d i m an f aat k an u n t u k t em p at i b ad ah sed an gk an si san y a, y ai t u 25,38 % d i m an f aat k an u n t u k sek o l ah d an Pesan t r en . D at a t er ak h i r m en u n j u k k an b ah w a sam p ai t an g g al 1 A p r i l 20 0 1 - m en u r u t d at a D ep ar t em en A g am a RI - j u m l ah t an ah w a k a f d i I n d o n esi a seb an y ak 358 .710 l o k asi d en g an l u as 8 19 ,20 7,733,9 9 M 2. Ju m l ah y an g c u k u p b esar i n i b el u m t er m asu k t an ah w a k a f y an g t i d ak t er d af t ar seb ag ai m an a t r ad i si y an g b er k em b an g d i d aer ah - d aer ah p ed esaan . ( U sw at u n H asan ah :20 0 2)

Say an gn y a t an ah w a k a f y an g l u as t er seb u t b el u m d i m an f aat k an sec ar a p r o d u k t i f t et ap i seb al i k n y a h an y a d i m an f aat k an sec ar a k o n su m t i f . Pal i n g- p al i n g t an ah w a k a f d i I n d o n esi a h an y a d i m an f aat k an u n t u k p em b an g u n an M asj i d , m ad r asah , d an y an g p al i n g ser i n g d i g u n ak an u n t u k t an ah k u b u r an . Jel as sek al i p em an f aat an t an ah w a k a f sep er t i i n i d i p an d an g t i d ak p r o d u k t i f . D i k at ak an t i d ak p r o d u k t i f , k ar en a h ar t a w a k a f t er seb u t t i d ak b er k em b an g b ah k an u n t u k b i ay a p em el i h ar aan n y a saj a t i d ak b i sa d i t ar i k d ar i t an ah w a k a f t er seb u t . T i d ak l ah m en gh er an k an j i k a t an ah w ak af , “ m asj i d w a k a f ’, m ad r asah - m ad r asah y an g b er asal d ar i w a k a f ser i n g t i d ak t er u r u s d en g an b ai k .

Pad a si si l ai n w a k a f u an g t i d ak b eg i t u p o p u l er d i k al an g an u m at I sl am . M u n gk i n i n i d i seb ak an d o m i n asi p em i k i r an Sy a f i i y y a h y an g m asi h m en gk r i st al

d i k al an gan u mat I sl am . A k h i r n y a w a k a f d al am b en t u k asset t et ap t i d ak b er d ay a, w a k a f u an g j u g a t i d ak b er l ak u , m ak a k o n sep w a k a f y an g d i t u l i s d i d al am b u k u - b u k u d an d i p el aj ar i o l eh u m at I sl am m en j ad i p er c u m a k ar en a t i d ak ap l i k at i f .

U n t u k i t u ag en d a k ed ep an w a k a f p r o d u k t i f d al am ar t i w a k a f u an g h ar u s m en d ap at k an p er h at i an ser i u s d ar i u m at I sl am . K o n sep w a k a f y an g el i t i s ( am al an k h u su s o r an g- o r an g y an g san gat k aya) p er l u d i d ek o n st r u k si ( d i b o n gk ar ) . Pad a g i l i r an n y a w a k a f t er seb u t m en j ad i d ap at d i am al k an o l eh sel u r u h u m at I sl am m u l ai d ar i k el as at as, k el as m en en g ah at au o r an g b i asa sesu ai d en g an k em am p u an n y a m asi n g- m asi n g.

A p a p u l a y an g t er j ad i j i k a sel u r u h u m at I sl am at au set i d ak n y a sep ar u h d ar i u m at I sl am b er w ak af b er d asar k an k em am p u an y an g ad a p ad an y a, t en t u l ah san gat b esar d an a u m at y an g d ap at d i h i m p u n . Ju m l ah y an g c u k u p b an y ak t er seb u t b i sa d i gu n ak an u n t u k m er eal i sasi k an p r o g r am - p r o g r am p em b en ah an u m at ap ak ah d ar i si si ek o n o m i , p en y i ap an su m b er d ay a i n san i at au l ai n n y a t an p a h ar u s k eh ab i san d an a k ar en a y an g d i f o k u sk an ad al ah p em an f aat an d an a t an p a m en gh ab i sk an j u m l ah n y a. L em b a g a K eu a n g a n Po t en si b er i k u t n y a ad al ah l em b ag a k eu an gan I sl am b an k at au p u n n o n b an k . K en d at i p u n b an k I sl am t el ah ek si s d i I n d o n esi a d an d i ak u i o l eh u n d an g- u n d an g, n am u n b an k I sl am i t u p o si si n y a m asi h b er ad a d i b aw ah b an k - b an k k o n v en si o n al . Per t an y aan em o si o n al n y a ad al ah , m u n g k i n k ah d i n egar a y an g m ay o r i t as p en d u d u k n y a b er ag am a I sl am l em b ag a p er b an k an n y a t i d ak t u m b u h su b u r ?. Sec ar a i d eal h al i n i seb en ar n y a t i d ak m u n g k i n t er j ad i . A k an t et ap i k en y at aan n y a sep er t i y an g k i t a sak si k an sek ar an g i n i . B an k Sy ar i ’ah asi n g d i r u m ah n y a sen d i r .

Ju j u r h ar u s d i ak u i , c u k u p b an y ak f ak t o r y an g m en j ad i k an b an k I sl am b el u m b er h asi l m en u n j u k k an k i p r ah n y a y an g c u k u p si gn i f i k an . M asal ah so si al i sasi , k esi ap an p er an g k at k er as d an p er an g k at l u n ak y an g b el u m

men cu k u p i , dan y an g p al i n g t erasa ad al ah k esad ar an u m at I sl am y an g b el u m mak si m al . D en gan d em i ki an ag en d a t am b ah an d i sam p i n g y an g t el ah d i seb u t d i m u k a ad al ah m er u m u sk an p r o g r am - p r o g r am p en y ad ar an u m at . U m at I sl am h ar u s d i y ak i n k an , c ar a y an g p al i n g b ai k m em b an t u sau d ar a- sau d ar an y a y an g m u sl i m ad al ah m el al u i b an k I sl am . M el al u i p r o d u k - p r o d u k p er b an k an ap ak ah m u d h ar ab ah , m u sy ar ak ah , d an seb agai n y a, k i t a t el ah m em b an t u o r an gl ai n t an p a m em b er i k an n y a b eb an y an g t i d ak m u n g k i n d i p i k u l n y a. Ji k a k i t a m en ab u n g d i b an k k o n v en si o n al , b i sa j ad i k i t a j u g a m em b an t u u sah a o r an gl ai n , t et ap i t an p a d i sad ar i , sau d ar a k i t a m em i k u l b ek an y an g cu k u p b er at m i sal n y a d en g an b u n g a y an g t i n ggi .

A l asan l ai n , d an a y an g k i t a si m p an d i b an k d i sam p i n g ak an d i sal u r k an sesu ai d en g an f u n gsi b an k seb agai l em b ag a i n t er m ed i asi , j u g a b i sa d i p ast i k an u an g t er seb u t ak an d i g u n ak an u n t u k u sah a- u sah a y an g h al al . Pad a g i l i r an n y a h asi l d ar i b ag i h asi l y an g k i t a p er o l eh j u g a b er si h ( h al al ) . B er b ed a d en g an b an k k o n v en si o n al , k en d at i p u n k i t a t i d ak b i sa m em ast i k an u an g t er seb u t d i g u n ak an u n t u k y an g h al al at au y an g h ar am , y an g j el as k i t a t i d ak b i sa m en j am i n d en g an p ast i ap a y an g k i t a p er o l eh ad al ah h al al .

D en gan d em i k i an m o t i v asi u m at u n t u k m en ab u n g at au m en d ev o si t o k an u an g d i B an k I sl am t i d ak saj a d i d asar i p ad a m o t i f p r o f i t t et ap i l eb i h d i d asar k an p ad a k ei n g i n an u n t u k m em b an t u o r an g l ai n y an g t i d ak m am p u . Pad a g i l i r an n y a k i t a t u r u t ser t a m en d o r o n g k eg i at an u sah a y an g r i i l , d an k et i k a u sah a - u sah a r i i l i n i b er j al an d en g an b ai k , m ak a k eh i d u p an ek o n o m i k i t a j u g a ak an sem ak i n m em b ai k . A p a y an g t er j ad i j i k a sel u r u h u m at I sl am m en ar i k d an an y a d ar i b an k k o n v en si o n al t er u t am a y an g b u k an m i l i k p em er i n t ah d an m en y i m p an n y a d i b an k I sl am ?. Jaw ab an n y a u m at i n i ak an m em i l i k i l em b ag a k eu an gan y an g c u k u p h an d al d an t an gg u h . D ar i si n i l ah p r o g r am - p r o g r am p em b er d ay aan ek o n o m i u m at d ap at d i j al an k an d en gan b ai k .

Say an g n y a m asi h san g at sed i k i t u m at I sl am y an g p er d u l i d en g an b an k I sl am . T en t u saj a j u m l ah y an g sed i k i t i t u d i t en g ah d o m i n asi b an k k o n v en si o n al , b an k I sl am m en j ad i t i d ak b er d ay a. M au t i d ak m au , u m at I sl am h ar u s d i d o r o n g sep en u h n y a u n t u k m em an f aat k an l em b aga b an k I sl am t er seb u t .

P en u t u p

Sam p ai d i si n i j el asl ah p o t en si ek o n o m i u m at i t u ap ak ah zak at , w a k a f d an l em b aga p er b an k an seb en ar n y a san gat b esar j i k a d i b er d ay ak an sec ar a m ak si m al . T en t u saj a k i t a t i d ak i n gi n h an y a b er an d ai - an d ai saj a. B er an d ai - an d ai sam a seb en ar n y a d en gan b er k h ay al y an g k en y at aan n y a san gat t i d ak m u n g k i n d i w u j u d k an . M asal ah k i t a b u k an h an y a m en g h i t u n g - h i t u n g d an m en g al i k an p o t en si ek o n o m i u m at y an g b eg i t u b esar , k ar en a t an p a d i h i t u n g p u n k i t a t ah u p o t en si y an g b esar t er seb u t . H al t er p en t i n g k i t a l ak u k an b ag ai m an a m ew u j u d k an p o t en si t er seb u t m en j ad i k ek u at an n y at a ?.

2. F i l a n t r o p i I sl am , P o t e n si Y a n g T e r a b a i k a n

Ph i l an t r o p y ( f i l an t r o p i ) sec ar a sed er h an a d ap at d i t er j em ah k an seb ag ai k ed er m aw an an , k em u r ah h at i an at au su m b an gan so si al m an u si a. Fi l an t r o p i j u g a d ap at d i t er j em ah k an seb agai r asa c i n t a k ep ad a sesam a m an u si a y an g m en d o r o n gn y a u n t u k b er b u at b ai k d an t u l u s k ep ad a m an u si a y an g m em b u t u h k an seh i n g ga d ap at m en i n gk at k an k eh i d u p an n y a.

Dalam dokumen dari etika ke spiritual bisnis (Halaman 191-200)

Dokumen terkait