• Tidak ada hasil yang ditemukan

Pengaruh Jenis Salak, Natrium Meta Bisulfit dan Suhu Pengeringan Beku terhadap Mutu Irisan Salak (Salacca edulis Reinw.) Kering

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2017

Membagikan "Pengaruh Jenis Salak, Natrium Meta Bisulfit dan Suhu Pengeringan Beku terhadap Mutu Irisan Salak (Salacca edulis Reinw.) Kering"

Copied!
129
0
0

Teks penuh

(1)

h a mer~h.rrnbiihl:.ari baq,%. i.ainh.< i i e n i j a n ;l:iv- iiii:jari

.b. ,.dl-lainan za.iti\ri, . k o ~ ~ x i a ariggur. dan berniacram bi.16ih- b ~ i a h a n

.

Sesungyutinya pacia y a n g deti\i.ki.in i t u ada

L . :.&r!da k e k u a s a a n A l l a h b a g i lcaitrn yang r n e m i . k i r l a n

(An.-IVah? :

403)

!!&is-. d a r i bilah i.i:.i!-ma il9.n a n g g ~ h r - , liarmi-i b i i a t i.h,iiriiai'- d a n t - e r l t i y a n g b a i k

.

Sesungg~!l?riya pads yang d e m i k . i a n

:i:u t e r i d a p a t i-aiida C:.elr~.iasaan A l l a l ? b a g i orang y a n g

(n&sii!i,kii-l,:.ziri (Ari-N,3hl : & 7 ) ~ ,

Daii sesungguhnya pada b i n a t a n g tet-nak i t u t e r d a p a t p e : l a j a i - a n b a g i liarnu. t'arni membei-irnu r n i n ~ t m d a r i p a d a apa yang b e r a d a d k l a m p e r u t n y a ( b e r u p a ) susu y a n g b e r s i h a n t a r s t a h i dan dai-ah, y a n g mndah d i t e l a n b a g i 'orang-or-ai-~g yang hendala; rnei~rinurnnya ( a n - N a h l : 5 5 ) .

1 - a k i t t getgal a d a i a i i k e g a g a l a n s e i a t r j . ,

i a k ~ . i t !ria+-i a d a l a h n i - l t l . s e b r l a i n m a t i

(2)

PENGiARUN dE#IS SBILAIA, RATRBaBM META

BISLBbF1'6

DAM

SUWU

PEHGiERiNGAN BEKU TERNADAP MUTU

IRISAN SALAK (Salacca

edllilis

Reinw.1 KERlgitiG

Oleh

:

A S L A M

ME1

NUR

WlDlGDO

F

21. 0304

1 9 8 8

FAKULTAS TEKNOLOGI PERTANlAN

INSTITUT PERTANIAN

BOGQR

(3)

*<

e i N u r W i a i g d o . F 2 0 4 . P e n g a r u h J e n i s S

INatrxum Meta H z s u l f 1

t

d a r ~ S u h ~ t

.-

P e n g e r l n g a r i

HeVu

T e r h a d a p

M u t u I r l s a n S a l a k

( S a l a c c a

e d u l i s R e l n w . ) K e r i n g , R l b a w a h

b 3 m b l n g a n P r o f . D r . F . G . W l n a r n o d a n 1 r . D a r w i n C . a d a r l s m a n , M S .

R I N G K A S A N

:

-B u s h salal.:. ( S a l . t . c c i , e d ~ . t l i s R e i n w . ) t e t - m a s u k b i t a h t r o p i s a s l i I n d o n e s i a ( S a s t r a p r a d j a

&

a&.,

1977 j

.

I n d o n e s i a

n i e r u p a k a n p r o d u s e n s a l a k t e r b e s a r d i d u n i a ( S u t e r , Mompas

i U O k t o b e r 1 9 6 8 ) . LJmur s i m p a n y a y a n g s i n g k a t m e r u p a k a n

r n a s a l a h b a g i k o m o d i t i i n i . P e n g e r i n g a n m e r u p a k a n s a l a h

s a t i t m e t o d a p e n g a w e t a n y a n g d a p a t d i t e r a p k a n p a d a b u a h

salak:. d i s a m p i n g m e t o d a p e n g a w e t a n y a n g l a i n .

I r i s a n s a l a k k e t - i n g d i p e r o l e h d a r i i r i s a n d a g i n g b u a h

s a l a k y a n g d i d e h i d r a s i d e n g a n p e n g e r i n g b e k u p a d a s u h u

n o o

!51:! C, 6 0 C d a n 70 C

.

P e r l a k u a n s e b e l u m p e n g e r i n g a n

a d a l a h p e m b l a n s i r a n i r i s a n d a g i n g b u a h s a l a k p a d a l a r u t a n

n a t r - i i i m n i e t a b i s i . 1 1 f i . t m e n d i d i h d e n g a n k o n s e n t r - a s i 0 % ,

1 i Y 0 5 % , O , i i ) % dal-i 0 , 1 5 X s e l a m a l i m a m e n i t d a n L e m u d i a n o

c i i b e l . u l - a n p a d a si.ihii s e k i t a r 5.:20 C.

t.ias3.I p e r i e l i t i a n r n e n ~ t n j L I k a n trahwa j e n i s ralak:.

"i-otal asam t e t - t i t r a s i . I r i s a n s a l a k . b a l i C:.el-ing m e m p u n y a i

b a d a t -

all-

d a n pti y i i n g l e b l h l . e c . ~ l

s e r t a

t o t a l

asam

t e r -

t i t r a s i

y a n g l e b i h b e s a r d a r i p a d a i r i s a n s a l a k C o n d e t
(4)

menyebab1;an ptl., . / i t a i r r i n C: dan d e r a j a t p i - i t i h , +:etapi

i d ! ciai: i.;iclar iibi..! i:,l.daL l i r p e r ~ q a r c i h i r ~ l e h L.e!-?~ga

.c

-

: I .~a.!l ln.~13..-1 i r . t e r : . i i - a Ftendernel? i-ata--.,- a t a

t.tiri:.i.ii, ?.i;1sar1 s i i l a i . t:i;ili I i e r r n g a d a l a h i . ~ ; , b l . % dari crr?ii.il.:.

.

.

1 ? - I s a n 5a:I ai.. c a n r f e % sebesar- l . 3 , 2 4 % . SedangI.:ar? I-aila--I-ata

p e n u l i r - l e b i l - i n-ceriyctkai i r - i s a n i e t - . i n g s a l a k b a l i dav-i, pada

1.r-isaii .;al.al. cor~clet. iei,-i,n~;j !.inkciL p a r a n i e t e r a aroma,

iii-1ii.11.- !.wa.i--i-~a nla~; pariam1::lakari urnciiri drdapati#:.nn pada i,:.oinbii-~a.ii

D

lpcr-r-Ialiiiari I [pengi?i-xngan lbeb:.cr 6 0 C dan 1k:onsent:-asi

t7'

ri ,:: . ;.i..iii2 rni?ket l i i s l . \ l f , i t l.l,!.:-i pel-sel-I. v , ;leilangl.ar? ?;iil-ii: b ( , j i.:

(5)

PENGARUH J E N I S S A L A K , N A T R I U M META B I S U L F I T DAN SUHU PENGERINGAN HEKU TERHADAP WUTU I E I S A N SALAI:: ( S a l a c c a e d u l i s R e i n w . ) K E R I N G

O l e h

ASLAM ME1 NUR WIDIGDO F

21.

i ) 3 0 4

S e b a g a i s a l a h s a t u s y a r a t u n t u k m e m p e r o l e h g e l a s SARJANA T E E N O L D G I P E R T A N I A N

P a d a Jurusan TEKNOLOGI PANGAN DAN G I Z I F a k u l t a s T e k n o l o g i P e r t a n i a n

I n s t i t u t P e r t a n i a n H o g o r

1988

(6)

PEMWkRUH

JEB4IS S A W ,

EifiSRIM

3ETA BISULFiT

bKIN SUW

P W - E R I C S E W

M M TERHADW

HUTU

I R I W SFrkEiK

<

SaIacca

4 e a Q

i s Reimw.

3 KERllhS

Sebagai sall.&

-ti%

s y x a t m t u / k :

e r a p e ~ a l & i q e P a r

%,%JFkPW T£KNDLEG

I

PERT6N

I

AN

Pada Jkassisam

TMF-BdCEI P#WS&$4 DM3

EIZI

FakiiX t a s TekrsaEagii P w t a n i

an

Imstitut

P e r P a i z m

Bogor

Cilahirkan pada tangqai

22

Mei

1955

di Malang

(Ir.Darwin Kadarisman

r . F . G .

Winarnof

---

(7)

KATA PENGANTAH

1'iad;i iinigl..apan l a i r ? yaiirj pei-.!!ania--tam ~ . n g i . n p e r i c i i ~ s

i.iiapk.an l : , e c i i a l i AlPsairtduill l a t i a t a s beral.:,t-iirnya s t i i i i i c i i

3 i . i r ~ i s a n Tekriolocii. Paiigaii cian G i z i . . , 1nsti:tut P e r - t a n i a n

f i n q i ? ~ . C;e!~ai.a. 1iii:tr tiaql. 1-iihaii ~ i e t - i i s e i - a l i a n alain, a t a s : I : O z i ? iic~i,l.:al.il\ly.s . r i . t 1 : I - r t l mera,iip!.~ri<~kas? t u q ~ l i s .ti. ! , i i i i i l ,,

p - acla I . e . ! : i I p e n i i l i s i r i g i n rnenyainpail:.ciii r a s a

i-PI,-lina i a v s i i i yal'ig si?i?esar--he!;ai-t,ya i.epada Hapah:. PI-o-f.

i)~

.

i ' , . G . Wliiai-no i:iaii R;ipal, I - I - w i : : a I a r i s m a r M . S .

C = l .,i.~al:.i.!. diisen peinbimbing, yarig t e l a h hanyal.. memberikan

I : i i t - si<liiiiici psr-.ilapccri daii pelaC:.sanaan p e r i e : l . i t l a n

-r.i.iil.n:~ya tea,-si~s~irinya s C r - i p s i . , i i r i ~ :,

Fissa .tei-ima k + ~ i i h .ii.iga ~ i i q : i n : e n ~ . : i ~ . s sairipaii.an

lbcpada i ? . . ~ ! . i Ja.jz?~.-aii lpei-igaiar- d:i lrisi1i:ii.t Bi.?i-ikarii~i!?

v,

f<c>r!(:jr ,. I,:. ~ ~ t ~ ~ s i . t ~ ~ n y , . 4 -i :. ., i i-,~r.i~i.!;~ j ;.ti; , ' i i i i i k ~ : , ~ t r , 1i.i ri;;l oq 1 1:',=,1-~,:1,3ri

..I ..AI-~

r.?

I. z I. ;3 [:.~3+; , ~ : i : l a .t

;*

.i. I, in\! YF,I-,,~ d 1.. I.:,~FI- .II, '::>G>

I

,:~-,.a !~E+.I !,I I 7. ,:

,T,*! ! i; {.. s a r , c2.L.

z~!::

[::; i.!c:l :i c:l .!,.

:r

l.is.{:i, ,[:is 4:. P e r k . .:,!:! i E~ 'i$ciqcJp-

,2 er,ci t-

,

I .. :

- -

i i . , = d

- -

- tet-i.rn;<a !.L-?s3.h yanq 4:.:iii<.ak:.

4.. ..

\. =! ?- I i :i n g 82 a p iL 1. i a 7 . I: a I I:.

e

a d a I t i clan h::a L. i; li - - 1,:. a I:.. a k

ettas i;egal,a clnr-onqan daii iiiil:.!rngat-I + i i : ~ ~ a n y .

!)capan set-.itpa , 1 1 1 ~ ~ ~ 3 p~?ni.~l.:i.s sampai.l~:ati i-eparlla selilcia p i h a i i

yang tuv-u.t nierr~banti-i h i n g g a p e n y e l e s a i a n penyusunan

(8)

Aii?l.i- l a t a , p e n i ' i i s ir!ertiai-ap s e r n n g a t u l l s a n

4 a ; ! q se~iei-i.,ai?.i c i a n jai.'i? dar-1. s e m p u i - n a i n i dapa.i:

(9)

D A F T A K IS1

H a l a m a n

k:ATA PENGI;I\I-FAR

...

I.

.

.

D A F T A R I S 1

...s..q...

11

D A F P A R T A F E L

...

iii

D A F T A K L A M P I R A N

...

v i

A . SFiL.Hk.. ( S a l a c c a e c l i l l i s F i e i n w

.

)

...

-7 .

.

I " 1 -

...

....

A . 2 . P e r t u m t i u l - ) a n c l a n P e i r i a n e n a n

...

b

A.7:. 1 : : o n p n s i r i i r i n i i a c l a n n i l a i g i z i

...

19

f;

.

I F ' E F i l . ! ~ l 4 PASC:A F'ANEN

...

I 0

B.l

.

B l a n s i r

...

12

is

....

S u l f u r D i o k s i d a c l a n Gat-am S u l f i t

...

1 3

I?

.

PEI\IGERINGAI\I HEKU

us...,...

13

...

1 1 1

.

EtAHAN DAhI PIETODA

...

23

B

.

A L A T

...=...

25

C

.

METUDA P E M E L I T I A k l

...

24

...

D

.

RANCANGAN PERCOBAAN 26

H

.

P E I E L S ~ I A I I : - L A

...

:T

4

...

(10)
(11)

lTabel

1.

Ir:ompo!zi.si Ikimia daging

( p e r

1130

g r a m )

. . .

Tabel

2. Analisa huah salak s e g a

Tabel.

3.

Hasil pencjukiiran nilai

f i w

irisan salak ke-

ring yang mempunyai kadar air- tertinggi,

[image:11.496.30.487.63.753.2]
(12)

DAFTAR GAMHAR

(: ... ,

,

, , j . t-

::

'., , i.'i, t ~ ~ . l . i i d 6 t t i i i i i pziriaci dari rnaissa. s ~ l a t i r i t p r o - -

... 7 ( - )

3 . : - 1 - . I : lei:..!

.

: , . " . : " " " " " " , L ..

j.. ...z?s!lt?a. r ;',. F.,i-o.liiscli..!r-. pc?mbi.!a-iari i.i-'x?jan salak:. Ib:,er l n g *.

26

j.,~, -3-iinbar .. 8 . [I-i:;a~-i i ' e r i n y s a l a k C:clndet clan s a l a k

iia1.i l-rasi.1 p e n g e r i . n g z n deilgan k o ! i ~ b i n a s l pel-lab~.ie,n yarig d i t e i - a p k a n pada p e n e l i -

t.. i 3 I:: I : . a I :

...

7.0

I 1 i s . 1 , pe1::rgar-iih i . n t e r - a i . . s l _ ; e n i s

s i l a l , dm-vgan i~airt-i.i..!rii n i e i x l b . i s u l i . ~ t i r e r - - brad ~3 i? ir i, t t: i asam -i:e t-

t

i. -1: r-as i

...

4 4

i7:aml:jar

12.

l-.l1i-t-- .uijiia!!i iier183ai-uh i . r i t i i r a l : . s i n a t t - i u ~ i i ii; ,i.. a 1- ..a

.

k!:i..si.il.fii dengal? sihhi! p e n g e l - i n g a n

be1,l.i tc>i;-ti<:viiap t o t a l asc~m t e r t i t l - a s i

...

4 5

a . 1'1. i:~rt-;.ci re,:ji-i?sl. jpenqai*-!.il-, s~..it-~i., penqi.p-liiq.sn

(13)
[image:13.501.35.489.64.750.2]

G a n i b a r

Gambar-

G a m b a r

E a i n b a r

H a l a m a n

15.

IHi.s.togtiain p e n g a i - u h i n - t e i - a k s i n a t r - i u m

meta

b i s u l f i t d e n g a n s u h u p e n g e r l n g a n

b e k u t e r h a d a p v i t a m i n C

...

40

16. G a r 3 . s r e g r - e s i p e n g a r - u t i i f i t e l - a k s i j e n i s

s a l a k d e n g a n n a t r i u m

meta

b i s u l f i t

t e r -

...

h a d a ~ ) d e r a j a t p ~ t i h

5 0

1 7 . H i s t o g r a m p e n g a r u h i n t e r a k s i j e n i s sa-

l a k d e n g a n n a t r i u m

meta

b i s u l f i t t e r h a -

d a p n i l a i k e s u k a a n w a r n a

...

18. Histogram p e n g a r u h j e n l s s a l a l . . d e n g a n s u h u p e n g e r i n g a n b e l i u t e r h a d a p n s l a i

b e s n l . ,?an r q a r n a

...

1 9 , l r l s a t i s a l a l . C e r r n g d e n g a n s u h u p e n g e -

r l n g a n

5 0

C, 60 C d a n 70 C

...

21:). H s s t o g r a m p e n g a r u h r n t e r a k , s r j e n s s s a l a l . d e n g a n s u h u p e n g e r i n g a n b e l i u

t e i - h a d a p n r

l a i

l. e s u l i a a n

rasa

...

21. H i s t o g r a m p e n g a r u h i n t e r a k s i j e n i s sa-

1.31::. d e n g a r ? n a t i - i n m

meta

h i s u l f i t .

te!----

i-ia.clap n i l a i b:.risiil-aan r a s a

...

-) ..i

,., :.. l - i i ? l i - , i - l r - a m ~ ) e i i g a r i . . i t s . i r i t e r a k s i i j e n i s s a - -

l a k . c i ~ m g a n r i a t r i . ~ i r n nieta h a . s u l f i t t e r - -

Ihaclap n i l a i k e s u k a a n k e r e n y a h a n

...

-,

,:...:..

-..

t l i s t o g t - a m p e n g a t - u h i n t e r a l * : s i j e r i i s s a - .

l a i d e n g a l ? s u l i u p e n g e r i i ' g a n heC.u

ter-

h a d a p n i l a i k e s u k a a n k e r e n y a h a n

...

' . . #

,<.us

H i s t o g r a m p e n y a r ~ ! h i n - t e r a k s i jeriis sa:-

la!:: d e n g a n n a t r i u m

me%a

t i i s u l f i t

ter-,

h a d a p n i l a i p e n a m p a i - a n ~ i i n ~ i r n

...

.-7 Li i i ~ . s ' c o g r a n i p e n y a t - i i h ir?'t'eral.:,si. j e n i s s a - - .

la!,: denga.ii siih!.~ p e n y e r i l - q g a n bel.:u tei---

h a d a p n i l a r p e n a m p a l i z ~ n uinitm

...

. Z 6 . I r i s a n s a l a k i . e t - i n g 1,:nmbiriasi pet-ial.:.uan

(14)

DAFTAR

LGMPiRGN

i... ;i in p i.

r-

an

! .i,ml:!l.r<>s-:

I... :,ii,c>

',.

? <>.!'!

.

,*

... 6 ) r., 3 1 :!. 5 a. $j

.t

i : .I-

.

.i <-

.k

. 1 . . . P. I:. a c i a 1,- a I.

r

: a 1.1 a I, i s a

v e i r l . a r , ciiii-i i ! j i Stiideri.i:ized

i'<iirii:]e u

...

.I....

. , .

..

= I

..

...

. I " .

'7-1

6 . . Ar?a.!l:;:,a

?jtatir';ti.C;

. t r - , i a l

asam t e r - t i t - -

r a s ? :, a n a i i s ~ , . s a r - i . a n clan H S D

t e s t

...

7 7

9. AriaI..isa r-:t;iI:istil.<. plir a i - s a l i s a v a r i . a . n

...

i:.i a1.1 i-Ii.iX) t:.ts5

t.

8ICi

L..~;iiil:~iu-an '.Ci, iinaI.iir-a s t a t i . s i - i . l ~ i i : a m l i - ~ (_': a o a i i s a

v dt

- -

- . c . ~ - ~ i

-,

d a n I-ISD t ~ s l

...

ai

l...an~pi.l-aid 1.1

.

i i j

i

p ~ r t i e c j a a i i t a r a f pr-t-laI::i.ias? ti-r t > a i i a p

LJ:i.-tarriIn I::

...

811

L..,impl.ran

12.

(41-ial r s a p e r i < j a r i i h j r i e i - 1 al..i.!.:;~n .tei;l?e:dap

{J:k.arn?.n C

...

,,

a

'3

L a i n p i t - a n : L 3 . A n a 1 . i s a s t a t i s t i k d e i - a j a t piitil-8: a!-,a,--

8

l i s a vai-i.ari d a n l i S D

t e s t

...

8 4

i.amjzi?-an

1 4 ,

. G i a l ~ . s a p e n g a r - u h pel-lai,:.uan t e r h a d a p

d e t - a j a t p u t i h

...

B5

L..&rnpit-ari 1 5 . G n a l i s a s t a t i s t i l i w a r r i a : a n a l i s a va-

r i a s t , tiSI) t e s t un.t~-iC- n a . t r i u m

me-ta

b i -

siilt.i.1: dal-i scii-lu p e n y ? c ? r i . n g a n belt!.!, ser.-

'iii i..!_i I. p e r b e d a a r ~ t a r ' a f

...

86

L.arnpru-an

16.

G r i a l r s a laengal-uh p e r l a k u a n t e l - h a d a p
(15)

I l a I aman !_arnj>rv-an 1 7 . i2tnaI. ~ s i pengar-ul? per-ial.:.i.tan i r e r h a d a p

w a r i i a i-est..ikaan

...

88

i..:+.inpir.~r~ L8-1:. Aiie?.Lisa !;ta'kl.si:..ili 1ra5a:: a n a l i s a v a r i . a n , IiS!! t e s - t t . i i i - k i i i - :ieii.i!i salal:. dan siihcr

pc+~?clerinqa?i be!.!.^

,,

s e v - t a 1.1.j

i

peiFI+edaan

+.; . I f :.

...,...

€39

i :::a;xt13~r.::4~-t 2 5 ~ /.8!-te:t1j.<5;3 l:~~?r-!c:!=,ri.zi-, ..z -. l~e~-l,:%l,:.i.i;;,i~ kei-~,acj;~p

I. I I r 1 h i

...

'i' 6

C' 0

i.aliip:i i - . = i i i

8

.

I . ! !:iertieclacn tzii--a:

...

r

..

I..?.i~ipir-ar! ::.?'?. i r i 1 1 a l i ~ i a j:>en*;jai--~.!I"i jiei'.lakitan t e r h a d a p

;,ei-i;n~~:';iL,ai--a tJmi.im

...

1C10

:s

.~ .,

(16)

I.

PENDAHULUAN

l.iainpi:- st2I:iagian dai-i, pu-od~il,:.!si. pangan d i dcinia rne~,.i.!pai;ar-l p e r . l . s i ~ i . b l e .foods ( b a i l a n pangan yang mudah I - u s a k )

,

termasc..ilc b~1aI-i s a l a k ( S a l a c c a e d u l i s fi'einw. ) Rush ,. - , i l . a k

.

.. meri.tpal.:.an bi.iah t r n p i s as1 i. 1ndnnesi.a yarIi7 cuC;i.lp

d r l i r ? r i a l mas-gar-alcat. I > i I i - i d n n e s i a buah i n i t e r s e d i . a

-

I a n ilahun

,,

.teirapi. rnasa penanamannya berbeda--beda

a n k a r a iJaerah s a t i r dengal? d a e r a h i . a i n n y a .

F'a!:ia b i i l a n - b i . i l a n t e r - k e n t i t pi-oduC:si salaC: c ~ i i . ~ i p banyak dai-1 I,:.aclariq--k~.ldang r n e l e b i h i kemarripuan pernasal-an ( l i ~ i d a y a h ciain P~hza, 1.9F31). t l a % i n i ! d teru.tarna pada masa panen i . a y a . IZ'i.-ocii.iCrr-?. s a ' l . a i d i I n d o n e s i a s e l a i i ~ a I.iiila t a h i i n

k c I :- 1 t r i I I . I - I : ! l ! : t $ 1 r * r . . ir,eii I ;ic! 1,~ a

:

.

I..-.',a .. ,.I . ;:, k3i-iL.ili i.'?!!i:'; pi.-!ir:!lr!~:,iii. l:t!.t=ii-i s a l a k . dl. 1nclonec.ra i;,i.ric:ap;i

!~;~..~.qi~-,;~.t,~ I Q ' ~ - : - ) = / .A Men~ii-ii-i Mi.;cht.acii ( 3 . 9 7 8 dalam siinposil-im

iiETl:i13 ( J a p a n E:.:i:!??t-na.1. 1-r-ade i ? r q a n i z a t i o n ) tahiic? 1972 di. '7

8 oi-yo, j i l g a t e l ai-i d i l s a i ~ a s i-ein~ingi::.inan e l i p n r bitah s a l a l r

cian t?~[ah-bctahai-i l a i n d a r i i n c i o n e s i a k e Jepang

.

i - t .,J- T i g a P e r k a i - a daii PT' M ~ l i t i Sararia B a k t i d i J a k a r t a

:s<.~!!,:i?:~c:{<;~ j. pc?r u:;e,b,,;?~.g:~, . - l:,~ I ! 3 t - 1- :

-

- yali!:] bel-k.ic .mp(.ing dalclin . .
(17)

d a n R e l a n d a , t e l a h m e l a k u k a n e k s p o r s a l a k s e k a l i d a l a m

-

= . L m i n g g ~ i . pJ P e r -irahun,

r a - t a - r a t a

d u a p e r u s a h a a n i n i mampet

m e n g i i - i m s e k : . i t a i - di.ta t o n s a l a k s e g a r ( A n o r n o u s , 1 Y 8 6 ) .

M s s a l a h y a n g a d a p a d a k o m o d i t s i n 1 s e t e l a h p e m a n e n a n

a d a l a h d a y a a w e t n y a y a n g s r n g b a t . M e n u r u t N o n o a r f a

(1776)

b n a h s a l a k y a n g t e l a h d z l e p a s b a n d a r x t a n d a n y a d a n

d ~ s l m p a n p a d a s u h u r e t a n g , p a d a h a r r I l e s e p u l u h s u d a h

meniin j ~ t l i a n k e b u s u k a n d a n t i d a k p a n t a s u n t u k ; d i i n a k a n .

K a r e n a

i t c r

per1t.t d i l a k u k a n t i n d a k : . p e n y t l a m a t a n e i n t u k

m e m p e r p a n j a n g

masa

s i m p a n b u a h s a l a k . H a n y a k p e n e l i t i a n

y a n g

t e l a i ?

d ~ l a b t . i l , a n i i n t u % m e m p e r p a n j a n g

masa

s i m p a n bctah

s a l a k , s e p e r t i p e n y i m p a n a n p a d a s u h u r e n d a h d a n

p e n g a l e n g a n s a i a k . n l t e r n a t i f p e n g a w e t a n g l a i n a d a l a h

p e n g e r i n g a n .

Pel-~get-ir~r.iari a d a l a h s u a t i r t e k n i k n g a w e t a n d e n g a n

j , x l a r i i n e n r j i i r a n g i ! ; e j u i n l a h a i r y a n g d i k a n d u n g s e i a h t b a h a c ? .

'Sejeinilaii b e s a r b i t a h - b i t a h a n k e l a h d i j u a l s e b a g a i b ~ i a h

k e r i n g , s e p e r t i a p e ] . , a p r i k o t , p i r , a n g g u r , n e n a s d a n

s r b a g a i r i y a , K:ec.tntungan b a h a n y a n g d i a w e t k a n d e n g a n c a r a

p e n g e r i n g a n a d a l a h m u d a h d i b a w a , m e m b u t u h k a n r u a n g

p e n y i m p a n a n y a n g r e l a t i f s e d i k i t d a n b i a y a d i s t r i b u s i

l e b i h m u r a h .

T u j u a n p e n e l l t i a n s n x a d a l a l ? m e m p e l a j a r r p e n g a r u h

j e n i s s a l a k , k o n s e n t t - a s i n a t r i u m

m e t a

b i s u l f i t d a n s u h u
(18)

JAUAN PUSTAKA

I i (Sd1,7CiZrl ( 2 i d ~ i 1 1

a

1 e i-c I :: I i

r

I : i c ? 'L 4.. i tI : 1 I '[ n d

on

ti:: i a

walau[?r.!ii clr-rigan nama 2erbec:Ia-,-iiecla,,

'1- I ... I 5.i I. a lc ht.? I*-;?, 1,: i; I:- <sera L i i i

.t

il, be i;

be?

%art Q 1,: I? I:-? c i

c:I;tl-i .i:?.i-icjc,~i.iiy;::~ .

.

ijapat: ciiei1capa.i. 7 rni?i:er (MuI--gea, :i97?,). iVle!-ti$?-ii-k iEr!y ( l V 8 h 7 ianainaii yanq ".r?qgin.y<:

his?,

i i l i s r ? c a p ~ t i 4

., C?

-.

7 m e t e r i . l q i i:,ijmb~h bi~.ruiiipitn clan

. , 2. .. ."

c~..ei!iyn'%,.? sei-i.i?q .kidah: G e l i h a t a n l ~ a i - e n a tert:i.tti.ip o i e h pel.e?paii cli?i.in ?/'art4 bei-81-ir-i., Pleriui-ut S a t r a p i - a d j a gi& a i .

-

( 1 1 7 7 ! ba.ilar-iqn)/a tidal,:. "cegak $;eats%

t e i a p i rnct!i?data!-- c i i a i a s t a n a h dan d a p a t b e t - t ~ i n a s ; i ~ c ~ l e l ~ a l - 1 rian tr?ncji-zi r:!ailiinya i-iei-d~!i-i. p a n i a n g , Hc.inga!-#'fa+

teri!.i.;i.!:: c,l;+lar!~ i.;*;iijan j a r t a n dan b e k i n a y a n g masi.i-~g-~

(19)

G a m h a r

. i e r l e t a k d i a n

t a r a

p e l e p a h d a u n . H u a h

b e r s l s i k c u l l a t s a m p a i k e k u n i n g a n , r a s a n y s .

as am:i a t a u s e p a t , d a n d a y i n g b ~ i a h n y a . m e , n p u l - , y a i C ; o n s i s t e r ? s i . y a n y h e r p a s i t - ( S a s t r

$A.

1 7 7 7 ) . I Y e n u r u t O c h s e

a.

(1961)

p a n s ? l a k d a p a ' t m e n c a p a i

2 , s

-8,(S

c m

d a n l e b a r n

z:

-,

-8

-

,

, , l i t b u a h b e r w a r n a c n k l a t

k e r s e o u t

a d s y a n g

a p r a d ~ s

eL

j a n g h i t a h

(20)

.k, > ,., .. I i i i a r i . .J @I-I j5s~-i-+a

.

1-ii.i 1.i-i.ya iber-bei?.ti.!b hu ! a

t

i)ei.-wcir-iii~ c c j k l a t rrii..!c::la sarnpai,

tuz,

I-etras clan

. ~..

~:?ai?ianqi;yc; ail.!-- -<li I ..= <" L.

. .

. L rfl r

I I : . .yara-) -iua dii::arlc-13.1 o!.ei-, s i f a t umciinY

s : . l.:iil.ii: I:,~.!ah bei-was-na keki!nrnq.--I::?.iisrngan,

t r I: . I c . , I I I I' i p i, i:ia ill:: an I,: aclar~ g --- . 1,: ad ar! g t e l i 1-1

. .

pet-zal-g ~ . c l . . t , si.%ri.. l::.:.il.ii. mer-aka pada s e l u r - u h b a y i a r ?

!ii!ah, W I J ~ I - II a L I C : b i j i k e r a s dan

I I : k

1

a!.

9 : : i, 5 I . r 3 - 3j 5

;z,:&

a-1-

, , I977 )

.

p ,el-,i.!r-i.11: .. Siiiiicti-.tts ? ? I t i c p "canaman sa1.zL.: d a p a t

t>t?s-iiuat~ a:-,i.ai.-;s 1

.-

5 tanclan. T i a p t a n d a n t e r d i r i d a r i .

1 [> -, c:

.. . .i i:?!.ial-.I., clari

I

b i ~ l:i!iai.i sal.ilc t e i - d i r i d a r i .lr:l -

i. 4 t:8t.~a 13 ,,

t'Ier~i.iu-iti Pt-t.!ciimanr~ i l i ' S B j t e r d a p a t 4 j e n i z s a l a i ;

a salai,.. r l s a l a k p u - t i i i ! , s a L a k roal.gin

'ear,

saial::. mad!-i. S a i a l i Pondol,: I;i..!l~t hi.iahnya fie!-wat-na

h i t a r n ? b!.inganya Gecii.-l::.et:i 1 , d a i i i n g buahnya fic-rwai-ria

p i . ! i l t t clan .i:.lp?.".. h ~ i a l ? yai?<j t r - l a t i masal,:. niai-!piin yanq

i n a i .L I-, I .3 r-eiieii-I y i i iiiari :;. +s

.

.Se? 16i I,: IF'ILI t .L I-, lr~eir, p~..!rc f a i.

i i n t a r i g , ? 1 claui-1 clan d~it-3. y a n g tier-warna p u t i t ,

i.;el::i.cni.nyan :, l:ii.!ahn)ia besar---t:iesat- cdan t-asanya t i d a k

ser?a!:.:, S~lal.. I : I C : . ~ l

.

kjnahnya h e r w a r r i a merat-t

k e t z n k i a t a r i

,

b i i a h n y a cepa'c inasai. d a n I-asanva man i s ,

sepc..,i-.i:i iriiidi.t. S a l a l . malam pohori dan b i i a h n y a s @ p e r . t i

(21)

t e r d a p a t 3 j e n i s s a l a k . , y a i t u s a l a k

Hiasa,

s a i a k .

N a n g k a d a n s a l a k K e l a p a .

t e r s e b u t s a l a k b i a s a

k a r e n a r a s a n y a y a n g

mc

K e l a p a mempuny

i e b i h i n u d a h b u s u

d a p a t d l I n d o n e s i a

seyara

m e n y e l i l r u h b e l ~ t m p e r n a h

d i l a k u k a n , 5 e h i n g g a s a m p a i s e k a r a n g b e l u m d i p e r o l e h

d a t a t e n t a n g j e n i s s a l a k a p a y a n g s e b a i k n y a d i o l a h

t e r l e t a l i d a i - i u l u s e h e l ~ r m c l i m a k a n . Zaht-awan (1972)

melaC:.uk:.a~-i p e n e l i t i a n l . . ~ j i t-asa t e r h a d a p 3 j e n i s s a l a l i ,

y a i t u s a l a k H i a s a d a n U a l i , salak: C o n d e t d a n s a l a k

K a l o s i . kiasil p e n e l i t i a n menl..lnjuC:.kan b a h w a s s l a k

R i a s a c i a r i . H a l i m e m p u n y a i r a s a y a n g p a l i . n g enal:.

( p a l i n g d i s u k a i ) , m e n y u s u l s a l a k C o n d e t d a n y a n g

t e r i : h i . r a d a l a h s a l a l - Kalosi d a r i S u i a w e s i S e l a t a n .

P i h a k m a j a l a h T r u b u s

(1986)

t e i a h b e r h a s i l m e l a c a k

20

j e n i s s a l a k y a n g a d a d i I n d o n e s i a . ( L a m p i r a n 31,).

S a l a k d a p a t t u m b u h h a i k d i

a t a s

t a n a h g e m b u r

y a n g d a p a t m e n a h a n a i r , b a i k d i

d i p e g u n u n g a n s a m p a i k e t i n g g

i

a t a s

.

(22)

p a d s I c e k i r i q q i a n :3r:)0 m d i a t a i j 1:)ei.-in!.!kaar? :lai!ir (Ochse gJ4.

2.i.. L Y b l rial-i E3i;uckinarin .L9:38 y<ii,..:j d l l . u k r p !iamson.,

1 Y U O ) . :iecJanglGaii rnenit~,-!~Jr kkly (19Eltr) tanaman i a l a k

<:lapat %~irnbuh haiik cli. d a t a r - a n I-endah s a i n p a i k e t i n g q i a n

7t:)l::I mi d l a k a s i?er-mi.ikaa~i l a i . i t .

~ I I - ~ L . I - I . T a r ? ( 1 . 9 5 3 ) c a r a inemperbanyak tandinan

,. r,,l.al. -, dap;?t c : I : l a l : ! . . a ~ - d e r ~ g a n anaC :tanaman a.ta1.i

is? 1 .I ii y~

.

: i : ! . I I i n r 1. L i . . I : . r i 3 I. I rloliyar$
(23)

basah, tetap.?. s a i a k d a p a t d r t a n a ~ n d i d a e r a h k e r i n y

cai.'also:L;i : I

I

,

sa1.ak mernei-l!.ib;an tanarnan pena!..!ny

(ler-r.a a :1.4'79 r r l i . C ~ ! . t : i ~ i Samson, 1 9 8 0 )

.

Ilalaiii pcit-iar-tarnaii i : i i b i t !;al.alr diper!si.apkari i.!.iba~ig c: ...

taiicim yai?q:) I: r . ! l : . . . ! t - n i :

.

: I i n clengan jai-dl,:.

-e .,.,.

antau- l!.!banc] .I, :.: .I. m atai.1 2 :: 3 m ( E d y , 19061, 3 :.: 7:

rn (Tart, 2.95:';) a i a ~ ! 2 ;: 2 m ( U c h s e , i911:1; 1 9 6 % dan r r . r n n J.l::;E3 i:i.iki.!-tipi Sarnson, I Y E I C ) ) .

Sejal: tanaman s'alak m e n j a d i dewasa y a i t u s e t e l a h ..-

bei-iirniit- ::. 4 t a h u n , s e t i a p t a n y k a i d a m mempunyal.

K:em~idian bei-kernbang men j a d i buah, t e i - g a n t u n g pada banyab:.nya cut-ah h u j c n . F'enaikan dan penur- ina an c u r a t i

t1i1.j an antat-a '1.0 -bCI inm p e r bc.!Ial-t akan menc.!r-itnk:,an

1st-odiiksi b u a t l , sedar!yi.an j i i m l a h c u r a h h i i j a n antat-a :211) - - .Z80 rnin p e r b u l a h ak.an rrieinberikan l p r o d u k s i b ~ r a h yang b i i i i - p a d a 2 -3 isi.!lan bet-ib'utnya !Tan, i 9 5 3 ) .

<- aiidangb:.an inenur-ut Edy

-

i.ICi'36) cut-ah h u j a i ? yanu rnerata

200

-

?.i:IO nlrn p e r bi.!lan d a p a t menghasilb:.an panenan

F:,

. _,nentc!an w a i t c ! panen buah saiak. o l e h p e t a n i ij.iIaliiil-a!-i derigari c a r a s e d e r h a n a . y a i t u dengan penggerai.an t a n d a n buah. H i l a s a l a h sat^! buah s a l a k t e r s e b u t j a t u h , b e l - a r t i buah salab:. t e r s e b u t cukup

(24)

ilia

ts

1.1 q

..

' . 1

.t.

.I! ~- .-# i r r < ~ - a i.n.1,

hanya dapat drter-ap!?.ari paria

i"ii ! !s? ill I I - . s : r P i

a

I I . i l ae

I-a

t-#

sa

tit.

: i 1 r

i:ia

i? 1. 8 1 1; Pii.l.s ?. m 1p.rtl-.I e r ?

!:::-a

y ,:% d 1. (:on ilr. -;

C. :. ianr.lli(aii

pfii::l;~

! I . ;ipi- 1. I

.

Ll;in~. 8-ian

01,.

!!:*bet
(25)

y a i t i i ma!;~ng--mac,ing-inaii

28.0,

1C3.0 dan 4.2 mg t i a p li:iO

gram d a g i n y b u a h s a l a k ( U i r e k t o r a t G i z i , 1 9 5 7 ) . -1-abei

I

., lb::oral:~os.isi k i m i a d a g i n g b ~ . i a h s a l a k . ( p e r lr:ri:i

g !-'am

!

.

-

-

- -

.-

-

.-

-

-.. .- - -

- - -

- *

- -

-.

- - - - - -

.-

-.

- - -

-.

- -

..

-

... J ~ i m l a h

l<ompi2nen -.. - .-

-

-- ...

- - -

.- -

- - - -

.-

-

-.

-

,-

-.

.- .-

.-

-

-.

SalaC:. ( a )

Salak

H a l i ( b )

- -

-.

- - -

...

...

-

... .- - .- .- -*

-.

-

-.

-.

...

-

-.

.-

.-

... .-

-- -

- -

- -

.-

- - -

- - -

- -

..-

-.

E n e t - s i ( l f : I a l )

P r o t e i n ( t ~ r a i n ) i ~ n i a l : . (giVaiii,! I K a b o h i d r a t l (gi-am!

Serat

k a s a r ( g r a m !

.G b1.1 ( g ram )

K a l s i u m (mg! iFosf o r (iilg )

Eesi. (mg)

V i t a m i n A ( S I ) Vi.tarnin El3 (nig) V i t a m i n C iing )

A i r ( g r a m )

ti. PEiiUl{f\tliiP~l PiiSCFt I-'AIVEM

F:'anen

~~~~~~~~~an

s a l a h s a t i ! liegia"-,,n penanganan serJar

d a r i

suati.! b a l i a n p e r - t a n i a n , d i s a m p i n c l k:.egiatan p a s c a

pane!-! :: F'a~~es? rnempcinyai a t - ' c i niemisz'ikan b a g i ~ n tanam2.n

aka?i rneinisahi.an -tanaman d a r i kernpat titmbi.ihnya. K e g i a t a n

p-isca [:,anen mencai.:.i.ip k e g i a t a r i s e t e l a h pemanenan sarnpai. hahan l i ~ r t ~ ~ i l l z n ter-sebi.it s a r n p a ~ C e i onsumen.

(26)

gram d a g i n g b u a h s a l a k ( D i r e k t o r a t G i z i , 1 9 6 7 ) .

T a b e l

1.

K o m p o s i s i k i m i a d a g i n g b u a h s a l a k ( p e r IOU <!r-aR,)

....

... ...

.

- - - -

...

...

-

. ... . ...

-

... - - ..-.

- -

.

.

- - -

...

-

.. -

J u m l a h

... ..

....

..

..

.. ...

1k:ornpoinen

- - - - - - - -

- -

-

- -

- -

Salal:. (a) S a l a k E a l i ( b )

E n e t - s i ( ILal )

P I - o t e i n (91-am) Lemab:. ( g r a i n )

IKahohidi-at ( q r - a m ) Ei~:!r;:..il i - a s a r ( c j r e i n i )

Abii (giC-am)

k::alsi.i!m (mg )

F o s ~ f o l - ( m g )

Besi. (my!

V i t a m i n A ( S T ) V i t a r n i i ~

HI.

( m g ) V i t a m i n C ( m g )

A i r (gr-am)

a ) D i r e k t o r a t G i z i , D e p a r t e m e n K e s e h a t a n R I ( 1 9 6 7 ) b! S c i g i h a t (19.73)

' r e nieri.ip:iaIi~ir-i saIat-t s a k i ! k e g i . a t a n penanganari s e y a r

ilai-i s i . . . l?al-ian p e r t a n i a n , cIic,arnplng k e g i a t a i ? 1:161s~:a

1:1ai-!en

.

I:'ai-lei! mr!mpi.\nyal a r t 1 ri!i?misahi-:.an bagi.ar1 tanamel?

a.t.,?u

iiieinrsahl.an tarlainan i j a i - i t e m p a t "ciimhuhnya. 1r:egialran

p a s c a 1panrr.n inencai.~.ip k e g i a t a n s e t e l a h pemanenari sampai.

Lsahan jper-ta.rira!i t e r - s e b u t sampai. k e konsumen

.

F'ada umk.trnnya p r o s e s r e s p i r a s i al:.an t e r i i s b e r l a n 2 i . f - t

s e t i ? l , a t 1 balian cjipa~-een (Ivli.!chtacli, l C i 9 b ; Wini31-no i:iiiii

WartaI:.ccsi.irna,

1979)

.

P l e n u r ~ i t Meyer ( l C ? 6 0 ) p e r u b a i ~ a r i s e l e p a s [image:26.496.41.456.265.724.2]
(27)

i....ariai.- .3i..r-., ! c a d i ? - i a r - t ~ o h i d r - i s - t ! , asaiii ot-qanilc clan pH..

f:' r. m%>r?h .. . .. ir.es~!'i.i-asi clipencliir-!.!hi. ciIet? i r i n c f q : ~ c--eiidai-gnya

~t..~i-?u. Senlaliiri .~i.nr:,qi s~lhi.! ab:.aii ineriyeisabi.an s e m a k i n k i i i g q ?

I.*c:~~ipaii!ri r.6:!5r:i.ili.~i:>:!. l(:.ec~)~:iaLii~i r e ? j p I . r a s i y a n g . t i n q c i i slrar!

( 1 YVl!., ) IIIC??I-II 111 :I I.II,. I*. <,I-,, l*k(+<:(:?~>stt.~~r; r~!;:,l:):i. r a s i yarirl r e :l a t . i. 1 .k .l ri::]c$ 1

(3

a

CI ;? t3 N.,!

a

i-< 5 (3 I. G! b. .,

5i,tcSj!-.~y(:> i l . ' + . ? X ) . m e '1 ri [::to I i- ai-i l::ia hl-l;, mas; ;. :i.

n;

p.3 i? .?it] :I E, 1,

.i-,:.t c. i ,.t I i ? , 1, 3 I 3 :< I ! . ! a r c 1 - s t : 'L 7 , I ?i ,, t7 l ! a r 1 ;:>

i c : : P I ! I I C J . . ! I : rSi.!ci~byi-:).,

19/41.

I::, ~1512s

-

~ ~ e r i i : c i / ~ : l a t a r i el-.~zi.ma-i:.i.5 t e r ~ a d i pada l a r i n g a n

in.iak~-buahan ;?.ta!.i sayural.?

y a n a

t e r l u k a dengan t i d a k
(28)

, ? n :, l i n t + i

,.

;, ( plpy,c:r. ,: :l.'::?d3t:j j ~ I:<$:: ..:a.'::?. ., 1 , .. I pr;ncnkiat.art e n z i m a i i s ili.1.

j i l..iii-ens, bi.izh.-k~~~ai..it!~.~ ~Iiii-8 i$.yL!ran banyal,:. merrgaridur?g

s i . . ( b r - . t r - a t s e n y a w a pi,!.?~-lol.~i- ( W i r ~ a r n o , 1 9 8 4 )

.

D e n g a r ? a d a ~ i y a li!b:.a p a d a j a r i ~ n g a n , m a k a s e n y a w a p h e n o l aliari t e r o G : . s i d a s i

s e c a r a e n z i i n a t i s i n e n j a d i . o r i : o i - j u i n o n , y a n y

s e c a r a

c e p a t

nreiiga1ani.i p o 1 i m e r i . s a s i r n e r i ~ b e n t i t k p i g m e n c o k l a t a t a i l

iit rz 1 a n r n

.

E n z i m - - e n z l m y a n y d a p a t m e n g k a t a l i s o k s i d a s i s e n y a w a

. t e n o l i l i c i i l i e n a l d e n g a r ? h e l a - b a g a i naina y a i t c t f e n o l n l r s i d a s e ,

p o l i f e n 0 1 o k s i d a s i , f e n o l a s e a t a u p o l i f e n o l a s e ( W i n a r n o ,

19134 , t ' l e n ~ t r ' i ~ t M e y e r (1760) reak!i:. p e n c c i k l a i r a n p a d a b u a h -

buatiai-8 cian s a y u r a n h t t n y a irirnbj-61 lpada i ? r - i n q a n s e g a t - a t a u

i.?at:la . j a r i n g a n y a n g m a s i h m e n g a n d u n g e n z i i n - f e n o l o k s i d a s i .

a b : . % i ? . S e h i n g g a d e n g a n t e r ' d e n a t u r a s i n y a e n z i m , p e n c o k l a t a n

e n z i m a t i s t i d a l . a k a n t i m b u l .

B a n y a k cat-a y a n g d i g u n a k a n u n t u k m e n d e n a t u r a s i e n z i m ,

i n i . s a l n y a d n e g a n a p l i l r a s i p a n a s s e p e r t i " b l a n c h i n g " ,

a p l i k : . a s i S O d a n g a r a m s u l f

i t ,

s e r t a

a p l i k a s i asain.

,.7

L:

3 . 1 . B l a n s i r

E i l a n s i r - a d a l a h p e r l a k u a n p a n a s y a n g d i b e r i l : . a n

p a d a b a h a n p a n g a n

,

b a i k d ~ n g a n

a i r

p a n a s a t a u p u n u a p

C) o

a i r -

p a l n a s p a d a s u h u 21:'

F

(100 C )

a t a u

kul-any (Llcilncl,

1 7 7 7 ) . -1-itjc!an b 1 a n s . i r a n t a r a l a i n a d a l a h u n t ~ t k

inenginaL<. ti-Flka~i e n z i m - - e n z i r n trian m e n g e l u a r k a n g a s d a r i

1 a 1 - - . ? . n g a n . Plen!.tr-i.tt LJlnal.-no i 1983) b l a n s i r - y a n g

(29)

...

I , ,I , . : I : . 1 : - el:-, z l i i , v,rt t a h a i i panas. <;<=.per t i

i a i a : i z s s ~ - I ~:j11li~:~I::5i,da~e.

p i . I- . , : I . : . irtei.i\/~:?i::!i-ii:)l~.iiii i-iind~knlga:~ v i t a i n r n yanq

i .:? i- ,..I il 1 : I. T I . I I I I r I I I -1 I I: I y E w,-l I, {:?I

t

I I

,

r : : i : i i 1 : : , . I " 3 4 3 r I . / 1 i ? . i;e:,'i: a I:. I i

,.

4 8 , .. ,.:s 1. I i::i..,:,, ..,, ~,,:j;:, Y-l..ll-, , !:I I

<::,,,

5 1 r- \/<<,I ,!:I i:,~:~r-,~::ic~,.li~, al,. ;:,I1 ;a I, 8 - ,.-,<4,'1+,5

,+ c. c c ! - 8 I i.ii.i I ( i r ~ I l t bei-lii.~r;incjnya

1,'. .i i i i / 1.1 I i ci r?i 8 . j 1. 1:,it iii I. 1 , ,, *d 3. t ' .I ?><,. 4 <<. k.7 I, c$ ?t 5 1, 1- c i

e

;-# t.7 ri I.I.E! 113 ,iI 1- r ~ . . . , i - ~ ~ . s ~ , i . ~ . . ~ : ~ r l , , J . . c ? ~ r ' ~ 7 ~ ~ ~

W;.Irtii

t

:

:

L

t v r ::~ t;~ri.:?.~:i i c.iirttFial 1.1

, n c - , ? i i te?~.i::.:ir-~l:x.!~iq irtii!::+im l?al:isii, I I ~ 3 . 3 1 1 a:iet-a..i;:it !:en.,;, t;incjca.i-> i f;'ut' $. ~2 r ~ . j C j ' s i I , 1 ,,

i i i l i - t ~ i r ci..i..oLs~..da l..c*iiql? d i j i i t n a l - a n paci;, bai-isii

in<<!L ai;arl i.ii.~i..i!l~

t

:

?

:

I l,ieni.ii-iiir :Jail yi-t i l i c i i i

. ( l , i > L -

. . i , i 7..4 ) si: I -fur c i i o i . ; ~ d a dlgiircakan s e b a g a i $ , , ..:,,,I-, .. 1.

t

.? 2 1 I-i i:, . 1 1 : .

'

i.1 a I.

.:+

t i i I Ia I : n : : . r 1 I i;1.-ai?ii

I . .t I I I I . : i t I I r ~ - 8 1 i t 111 I ail ] ~ . i t C arc

(30)

,nil-r-uor-ganisiiie selaina penyirnpanar! i - e r i i i g

.

pien~.,i.~.,i: /I:s I.:. i, n PI.

s?..:,

( 1 9 7 1 ) s i l l f i . t clan

t.urunannya ~ ~ l d a h lama clll:.enal, clan di.q)u!-~akan s e b a g a i

za.t pengawet s e r t a a n t i a k . s i c l a . , l:.at-end i-eefeki:i.iarinya

g a s ( S O

!

a t a u garani s i l l - f i t ( h l a - s u l f i t , N a - b i s i ~ 1 f i . t

,.,

a t a n N a - m e t a b i , s u l f i t )

.

F'engguriaan cialam ben t ~ i l i

I)a:Lani hahan pangan y a n g d i k e r i n g k a n

,

pengguoaan

SCI ataci gar-ainnya berl.:,ai.tan dengan , f ~ t n g s i n y a s e b a q a i

,-,

.1

a n t i n k s z d a , i n i - i i . b i . t o t - e n z i n i yang m e n g k a t a l i s s t r e a k s i

"

b r o w i i i n g " da11 inencegah t e r j a d i n y a " b r o w n i n g " no17

eri r i m a t i s ( J o s l yri dan Hr-averman, 1954; Chichesiret- dan

-ranner :, 1.772; L..indszy, 19'76: P e t e r s o n dan Zohnson

1978

serta

D e s t - o s i e r , l Y i 3 0 ) .

S u l f L t d a p a t h e r - f u n g s i s e b a g a i i r i h . i b i t o u - e n z l m

seciiir-a l a n q ~ i i r i q a . t a i i tidal,:. langsi.ing. S e c a r a i a n q s u ~ i g

?c?i-!gari c,ai..;ss iner-,(;~~liat lagain C1.t paida e ~ i z i m !Jo.;iyt~ 8da.1-i

prii,

..

.b .. 1. i-!

9

1.

9

Yi

7

i

.

Sec-at-a

t

jrlak 1.arigsi.ing denclari cat-a

mer-ediiksi beniruk qiifLnon i r i e n j a d . d i i e n n l i E s l i i n

:?.sl. +I..

. I . Y 7 1 !

.

D i s a m p a i ~ i g 1lrc.t s u i f i t d a p a t mengik.ai: 01" (~:~rl"iwirnri,er"

i,v!::lj

1 "

Ple~iitr-i.ti t : ? s e t - r Tarrier

(3772)

, i p i i . k i i s i

SC! a t a i l si.1

S

.f i. t pada si< yi.t~*ari alial-i ir!rnaiGlic?ii t.imitr-

-> L.

sinipan ~ i ~ ~ ! r r \ p e r - t a h a n i a i i wat-na clar? f l a v o t - s e r t a

(31)

2d ,:i ;<,r, <:, <,. t,.;acn ,SI:,l 1 .f .L

.t.

<:I a 1 ;:,,I., GI36:#?- < G<?V, e r a :1 1 .y Ir<et::<3<;J 1-8 .l :ztzu.t

,-, .,,'

, $

,

. ,

:

1::. I . . . t3 a l-i

,=,

1-1 :i ii1 I: i 1-1 a I. cl <P pe,. 't c i 1 GI 1L.I rl ;:3 1.:

ri

VI al:i 3

( ~ h i i : i r r : ~ . ; i i I I ! : : : ~ .I i i e r L Y ' 7 2 ) , nalairi ti..~ilul-~

il.rii-t iiiI~:sm!. ( I,.'?/"!) iner;ya irak.arl batais m a l i s i m i i i n lqat1!3CJ 7.:

yaiii:> key-cla1:ii'r ii-?l..:~ir! inal:.a!ials ib:l:?ri.rig ada!.ah SCii) ppiii. U :I

r

t ,

k

?..c~ u- a i_ 1 I : w : ? r I k I 1 d a n I i

r

I r ( 1.9 7 8 ! inr.rnl.ji~i-i. bal:.;*.s,r.~? r l i n ~ . . ~ I . SrJ pada sayiit-.ai?

' 1

.-

kei-.nl:l .ieI3e.::::ai- ','::Or:)l.'! pjim, l.~,l:.i~~:._~a:l:i k e n t a n g dari i-iibl.:::::. p cc. Y- ;ir-, t:j iil m ;lI? I:: 3 I- ... ii

!pe!ri'lari

d a i a m I . iilatISC:
(32)

(LY0i3) ~ p e n g e i - i n g a n d i k e n a : l pada w a k t u ber-samaan dengan jpei-igalengan, y a i t u s a t u s e t e n g a h ahad y a n g l a l u .

-1Tei.nii. penger,i.iigan d a p a t m e n g h a s i l l c a n prodnb:. denqan kadat- a i r - r-enciah. PI-ndiik rlclingan Cadar a i r r e n d a h d a p a t m e r i g e n c i a l i l ~ a n keliiia-tai-i--iceL:.iia.tan I.:.imia dan b i o l n g i s y a n q I piid, bahan pariqan, setiin(;jqa l i e a w e t a n b a h a r ~ d a p a i r i i . t i r i q k a t . l ~ : . a i i . Pleni.i~- it U e s r n s i e r - (1.180) p e n g e r - i n q a n l:~l.iah- buahan d a p a t mengut-angi kadat- a i r bahan, m e n j a g a a g a r k c r n s e n t r a s i ["(:latan y a n g t e r l a r u t r e l a t i f k o n s t a n , s e r t a nit.:!!-icegah pertc~~nbt.cl-.~ari kapang, l i h a m i r dan b a k t e r i . S e l a i n :!ti.! tet-.dapii-t Ici~iinir~inqian : l a i n pada bahan k e r i n g , yaitc.1 t-i,iiin:j pe'it;jaiic]lc~~i-ari dari pel-iqemasan d a p a t d:i.hemat, mudah ~ L i d r ~ t r i b u s i k a n dari b i a y a t r - a n s p o r t a s i l e b i h murah.

S a a t i . r i i i e l . a t i d i k e n a l hebel-apa j e n i s a l a t p e n g e r i n q

clan i n e t m i a [pet-lgeringan. P ' e n g e r i i i g a n b e k u iiierupakan s a l a h

sa-tit .i~?!,:,ni.li p e l - i g e r i r i g a n -dengal? menggunai.an t e k i i n a n val.;i.im.

Ivlen i i

r

ci. t Sz'o

t

t e r- (;LYElr:)) p e l - ~ g e r i n g a n s e c a r a vakirm merupakan p e n g e t - i n g a n y a n g d a p a t m e n g h a s i l k a n p r o d u k k e r i n g dengan

r r i i i t h . 8 p a l i i - i g t . i . r i ~ j g i ! , t e t a p i h i a y t i penget-irigan j u g a l e b i h t r i i g g i dai-.i. pads [ i i ? r i g e r i r i g a n r a r a l a i n .

K e b e r h a s i l a n pr-uses p e n g e r i n g a n d i t a n d a i a n t a r a l a i n u l e h ~:~t-oclitk clerigar-I a l : : s e p i r a b i l . i . t a s t i r i g g i d a n d a y a r i i i i ~ d r - a . ; ~ yang i e p a i . Y1eni;ri.i.t Des1<.!3sier- (1188j p r o d i - i l

.: 1 t t i I.. . r? r i 1.8 ci i:ir~l.,. ii rtNem piir-I y a i a l- s e p t a 12.1 1

i

-tar$ t i 1-1 g q i. r: an

days - a i r . : yal-12 c e p a t bal-il.:.a~-~ sernpurna. Peri(:~rjunaan

~ . ..

vakunc ~ a n q ti.ngg.1 m e r . . ~ j l . i n : . n t e t - r i p i ' a n y a keadaan sui-iu

(33)

y a I? <I ':i a p:i

t

td 1. I:] E t. CJ ,a i.. I,.. I.

F> i-,rlI;! i.1- 1. i ,1;j + i i i i,e l i.! r, .j

.

. i?ri<iI .. il:!.sei deiiqan i s t i l a l i

. 1 J . a . I. .I i? F J. 1 i c s a s i

.

i i e ~ 1 air, l:!ei-igei-iiiqan be1i.1.1 ? baliai-i

p.iiia (;ainirai- 2 ,.

!!r'uian piposes pc::i-~gei.-~.ri~jan br!l,:.i.t c i r m u l a i d a r l p r o s e s

-

peiiibt?i.i.iari, priiseu; s u b l i m a s ? dan i l e s o r p s i , I i ! j i ! a n lproses

i,i:iiiiii+!i.i.!an a r i a 1 ;it? i . . : r : ~ s ; m m c t : : I p a d a t c i a r i a i r -

,,

.-

. . ..\i..,

I ~ i i z ! ~ : I . . I . I 1. i:<.ii.~aii

ti.

C

i i. I i s . p i = l .

.

i.:.oncl

is?.

pada s a i t

n I :i n I I . .I 1 i. I.!; 1 Cat, !:I t-odiu

C

a i h r r

.

Pleri !.I t-u i:.

t : . . i . a i i (:;.9.5,:2) y c ? t - i ~ i d.ib,.iitl.p o l i ? l i b a r e l dan G o l d b l ~ l : i i

(34)

=str!.!I--t!.!i.- e s aC:.an rnempengaruhi p o r o s i t a s d a l - i p r o d u k

l~kei 3.1-1ct s~!tii.nqc]a a k a n berpengalr"c!hi irerhadap daya r e h i d r a s i .

dart ciaya i l c a t a i r .

G , m t ; a i 2 . i-iiibi.!iiga!-, an tat-a -tel,:.anan dengan i;!.!li!.! pada s a a t p t - r x e s ~ u b l i m a - - sj. ( D e s i - o ~ i i i i - - , iCiE?8 i

.~-~,iri:~ai: r r , e ~ . i c : : q I ~ . ~ k j ~ ~ . l : k i , n ,> - (::e~~a'$:n,ys pb-s:mses ! ~ ~ ~ r ~ g z ~ ~ : ! . ~ - t g a ; - , k:.ar-e8i;>.

i

,:.

.

.i i +. .: 1 e s yiinq .tr+8,-be1-.t.k.i,1k. !.t<sb.its b e s a t - " 1-.la1 1 r l r a L a n

,ileni:]ak.i.batb:.an 13i?l--issitas d a i - i p r r d u l r lugs l e b l h be;ar diiri

claya rehi.clr.asi iikari l e b i l ? b a i k d a r i p a d a prad~!I::. k e r i n g beCu

d a r i pembekuan c e p a t .

(35)

I . : , pen, bi-. I:, {.\a n ' : ' ..:.!.I " ciiel-i i i a-iii!.!. 1. e til. iS

!

,

( b ! pern heliiiar-i

,..> .

-,iit:ai-ic~ (wak.:ki.i I 1

.

- 2.1. m e n i . t ) , ((I) peml%elii.iai?

r- i i p i i t I v ~ ~ 7 . I . : ki.t ~?el!i Ihel. u a n l:.!.!,r-at-!<? ri;h t - 2 . 20 mizn i.

t

)

.

Iyi-',-iiir~.,i k. pi:- I -. I I - I . I : : ? 4 1 J 1: a. ha tiarc yanc? i r l i l ~ i . ~ i . i ~ , r l l . . ~ i i lii-Ii:.I. rwi-;icli-i (:l;ii,itii~ i,:.u;:daan tzi-aI.!..i clclr-,

r i j a i . iarna. S e I a i n

%tu

r - e k ! 3 n s t . t ~ l ~ i bahan i ~ i e i ? j a d i

i-iiril:.ig;i 5 sanipai %!:I pet-sen. b.:emi.!cli.ari 1 I : ~ b ~ a r - d e s o t - p s i

a i r - t e f - i i a i : . r i a u - i l~.ztl-ran clengan 1nrin1.1-igkatl-an si.ihu tiallan,

-:~l:?ii.i.n(iq.? d i ~ i ~ r o 1 . c ; i . i bahan lkei-ing derigan 1iac:lat-. a i r c l i bawati

,= ..s per.;erl ( ! : o r ! s i . d i n ~ ~ ,

I 9 7 4 1

.

;;ere::":tCzi-i ~;:..it~l:~.rilas.i. tliari c l i c t r i , t i u r , i zat/nahar.t s e l a m a

st~-i!.I<-k?.ir i:>ai.iai-i, figat- test--.iacli. r , n h l i , n a r , i d i . p e t - l i t l - a n p a n a s .bias : .&h!3 lia,!.nr-. p e r (grain a i r y a n q l:iri...asaI c l a i - i s i i i - i t - t i i r i ~ j k i h r i ~ j a n a t a i : sh.!inbei-- penianas ( S a n j a y a : 1.982:)

.

lz, 4 i a " , s l a t ~ i ? r i c ~ e r - i . r i ! ~ lilai,:r.i y e n g d i l e n g k a p i pernain:lr,.,

i.:rjt-.clapat

7

.F..-G-.l a . . o r y a n g m e r i q a t n r L:.ecepairan penget-ingan ! :

,

? ' d i t a r adai1):a siirnher pans.; ( h e a t soL!rc:e! d a n pc?nei,-ima [image:35.504.27.484.25.762.2]
(36)

d i t e r i m a o l e h k o n d e n s o r . Sumber panas menyebabkan adanya pet-pindahan panas dan ironderisor akan menerima s e j i . t m l a h l ~ i n d a l i massa. Garnhar 17. n i e m p e r - l i h a t k a n p e l - i s t i w a p i n d a i l panas dart p~:i.ni:l,.;!i-i iilasa pada p r o s e s p e n g e r i n g a n bekit.

- ..

Perpindahen

Penas

Luar

Perpb.dahen

14zssa

Luar

-.

I<arni?ai,- .L.. S"erp~nclatiar? palnas (IZ'.P) dan massa ( F ' . M ) selaina pt-c~ses penget--ingan bei.:.~! ( K:ing, 1971 )

Adanya sumbet- panas akan menyebabkan semakin b e s a r n y a perbedaan s u h u pi-.od~!C:. clengan pemanas, s e h i n g g a p e r p i n d a h a n panas k e p r o d u k semakin c e p a t dan k e l u a r n y a uap a i r j u g a akan semakin c e p a t .

Hesarnya suhu sumbet- pemanas yang d i g u n a k a n

t e r g a n t u n g

eni is

bahan dan u k u r a n yang akan d i k e r i n g k a n . Suhu sumber pentanas yang d i g u n a k a n mempengaruhi k u a l i t a s
(37)
(38)

IFada s i i h u yai-icj sarna,, ~ e r p : i r i ~ : i a l - i a n Lisp a i l - dak-i. pu-cjdi-tl,:

a i . a n 1.etil.h cepa-k . k e r j a d i paclet irelianai-i yat-cg l € ? b i i - i t-enciai?.

..,car.,

, ' . 6 .,

,,.

, i n h e k u 1 u q a ciap.?$l: ill lr~l::!.~i;-li patl(3 --?el-ariai-? yanrj

1 t i t i . . i e t i i p r i:.el:,anan p;.rr,j.al I . i t L . d i b u a i

'I e b : ~ I-i ~*.i?nii.~l-i i-,i?Ii,i.~-iqqa iriemi.!~,g

I-

i r i b.an ter-,j ad

i

n y a sna.t:.*..i

pi.iidat! riiassa. F'enger.:i.ngan b e k u clengan t e k a n a n y a n g l e b i h

(39)

111. HAHAN DAN METODA

6.:: ,. HAI-IAN

E' .. '.. .. ..

I I : . yailci dj.r~!.inali;tn i-ialam - i : - i i i ~ ,

a;jil,3kc .j;.i.ali i::!l,i..idc?i: sa:Lak i:!ali. Salal.:, C o , ~ d e t d i j i e l - ~ : , ? h

. , . . . .,

. . ;:[email protected]!i %a:!ai- r i a e r a h i'oi..iril.lr, Ja[:al-.tas S;,]a: g6,!.i

,2$?r-,8? 1 ,p?, < l r , "

l . . , 1 , : l : : , I . I < i # ) , , i + *,I-, . . i 'I 1 I ? , l : I l ,

.

;i*l c j r (::,at

.

.. . .. ..

-.% > . - , , , I tim? I: ;+. > ' , -,-; i ,?.

+.

s, " % d i n ci .. i_ .. F)

t

3 k~ ,8 f - I ,l..r-i -.

. , ,: S6:;fi.

,c,,

<a

t.

I &

- "

r c , , --..-. t 1:: s

r~:i

3. b: ezci-i+. :I. i I.)F,C 1 (:I i ~:lcipa+ 1:: ;

- 3 - . I . . i : ? - 1 . . i I a , : ( 3 , cjr-, [::.e2r-r<,

,

;:, I.!,> iVai:i j . . . : c-ini.-i i-,:.,-ai-- ,..

c , ~ , ~

../+?

..' -

(40)

:i,i:iali P a l i ( b a i - i s a t a s ) d a n s a l a l i Coriiriet

,. ,..t.,i-isent~-;i.;i .. n a - i r r i u m icieI:atii!;ul-fit d a n s u h ~ pen:;:ei-inqaii

bei:.i.i. F';-<(la p e n e i i t i a r i ! . ! t a m s d i p e l a j a r i p e n g a t - i l h jer1l.s

(41)
(42)

Pr-osedur pembuatan i r i s a n s a l a k C e t - l n g b i s a d i l i h a t pasa Gambar 7.

I

p e n g i r i s a n

( k e t e b a l a n t:l.5

-

0 . 8 cm)

I

perendaman dalam l a r u t a n NaCl 3 persen

8

pencucran/pembilasan

e

pemtjlansit-an dalam l a r u t a n t4a S O (CI; O.i:15;

7,

-

& & 5

0.10 dan 0.15 p e r s e n ) m e n d i d i h selama 5 m e n i t

[image:42.496.65.431.75.600.2]

pembekuan ( - 20 C )

Gambar 7 . P r o s e d u r pembuatan s a l a k k e r i n g

D

.

RANCANGAN PERCOHAAN
(43)

f a k t o r , l l a s i n g - m a s i n g f a l i t o i - t e r d i r i d a t - i 2 , 4 d a n .T

f a k t o r . P e n g a m a t a n d i l a k u k a n d u p l o .

M o d e l i n a t e m a t i k t - a n c a n g a n a c a k l e n g k a p f a k t o r i a l

d e n g a r 1 :L. f e l ; t o t - a c i a l a h s e b a g a i b e r i k u t :

't

i j l i n i

-h ( 8 C ) + ( A H C )

't

=

r e s p o n k a r e n a p e n g a r u

i J 1::

m

r a k t o t - C y a n g t e r d a p a t v a s i lie--mu

L!

=

e f e k t-ata-r-ata

A

=

e . f e k se

i.

F3

=

e f e k s e b e n a r n

j

C = e f e k s e b e n a t - n y a d a r i

t a r

G

A R = e f e k s e b e n a r n y a d a t - i i n t e r a k s i a n t a t - a t a t - a f

iJ

k e - i f a k t o r A d e n g a n t a r a f ke-J f a k t o r

B

FC

=

e f e k s e b e n a r n y a d a t - i i n t e r a k s i a n t a r a t a t - a f

J I:.

k e - - j f a k - t o r -

I3

d e n g a n t a r a f ke-k: f a k t o r E7

AC

=

e f e k s e b e n a r n y a d a r i i n t e r a k s i a n t a r a t a r a f

i k.

k e - i f a k t o r A d e n g a n t a r a f k e - k f a k t o r C

FIHC

= e f e k s e b e n a t - n y a d a t - i i n t e r a k s i a

i

j b:,

b:e-i f a C : . t o r A, t a t - a f k e -

t a r a f ke-k f a k t o r C

r n ( i i k )

E. PENGAPIATAN '

nalam

p e n e l i t i a n u t a m a
(44)

! 3 ~ ? s a r r-encieinen d i l h i i r u n g b e r d a s a r k a n p e r s e n - t a s e

bei-air r i p i s a n s a l a i ; k . e r i n g y a n g d i h a s i l l . a n

(a!

t r e r l i a c i a p b e t - a t c - i a g i n g b u a h salab:. y a n g d i g u n a k a n !ti).

..

O I. rn;<(ri .i:, *rt - - I:,&? u - ~ % -t ~8 wa 1, isaiii pe I ( (;I

(45)

rl .i l-ia 1 iiu:, I,:, mcI-i d i nlc-i~.~i I:. I( an / !::, I:! ,.i I z,iii i:: it ~-:;~r, ;:3i:tr- !:,G=, L p r , ,g+ r, c! i:eial-c ci~i.Iri;.r~.i..ni~i::;ii? <!an i:iii:iii,l.i;.li..~. ; ~ $ r ? i j .*.j<c,

i . a : I : : . I I I ! I . I: j j .1 . ; r cl -1 5 ; :

:..,.. : ; 7 . ; I,

,

. I : ., li::i;.nii ~ i j ; ;iri ,:: i m;,c-ii i.: [-.I,,!-, I.:+. j . 3

:

-,nl

/:,,

*,

:

c,i:it..ir- ... ~ , ~ c ? ! ~ ~ ~ ~ ; . ~ ~ : ~ t : : ~ t . ( a ~ - ~ ~ ( 55<.> i:: j :SF+;,:. i ,l:::,r 6

.,

;:.in t,<3.~.1

?,:i,~,r~=,

:j,

$.j 3. cf . ;:\

c::,:!

I.: 1,: <:,I7 ,.3. [:$I.!. ,.y,a.f.i(z l3t?i-b.,.3 1~8.13 ,? i:l!..i --<? L:t!.i

.

i~: ,:, !,.hii i 7 ,

:-I -i.Ii;. i i i;,!, I.k;ii-i c l i i i. i-.?ri(.i~., I - <I j ,.I i g i c f -i i-ii:;:,n ii;.? 'I , .

(46)

i me i- a I? i.isi.).~:l a ) .,

'rui:a:l

aisain l:ei-kif:i-a!s1, di.liii:::~.i~io

<.

a i r - a~qi~acle.; i-iari ciii-~1i3iii0c~e1-~kiri. r ? a m p i s i !:lihi.s~-l::.sr~

(47)

E:!$. t i . , ?,,! -. , I,h,?:?,.Et-'., , .

.

t. .. . . .., .. ~Jl.I..-..ii,;<~?:,i;.; ,:j 1, 1 \.#I. r:.)i, ,..I,.: 1 ,(,6:,,., ,(!(?I ,!.!!:,,.,I.,,*> I. t:,,.);i E:,y ,.:,Ii 1 2'1 ,, t.,,,.P ,,
(48)

.I.. ... ..' I ' ..( I. ...

' I..

...

I I.. =-

135. .!.(.><:I

; i.. , i5j. -. ! ! !+I.. ~ r - s ( c:

. . . ,

.

q r , 3 i i , '!

s .

r t a : . p i .<! I-i.2

f.r!~::,ncli.! I., L! 1rlii.i w111 i:,eriesi- irie

t

e r I I I i 1 I : . , I.. I -

~"'htziicaaii

, I . . ! . I - 1 - I , i : : , , : I , a , 1 . ya<-,rj

(49)
(50)
(51)

merig hambat t e r j a d i n y a pencok. 1a.I:aii t e r h a d a p d a g i n y hush *. =zi:Laii

~.

selama w t ; i . - k ~ . ~ menicngyii b1.arlsi.t-',. S e l a n j ~ c t n y a d a r i

h.:35.11 r 1 i : - ~iet-ubat-can i i s i l i c i - k : . i m i a b ~ r a h salal:.

~

( <c ,.,iil.acca

.-

e c l u l i s Reinw.

1

I2kalengcin selama penyimpanan,

1"lt.i~-:I-ikatli. ( 1 ' 1 7 E I ) ineriyatakan pernl:il.ai?sii-an buah s a l a l . dalam

I

i

! iil-ut:an n a t r s u i n l:?:.isc.tl f i.

t

m e n d i d i h s e l a m a

5

m e n i t d a n a t m e n g i n a P : t i f k a n enziil-I k a t a l a s e dan p e r o k s i d a s e .

I - i a s i l p e n e l :i.t.i,an ' A s r o f i . ( 1 9 Z h ) men~cni ~tk.kan

~:iemhlansi.u-ail yang c l i lal:.t.tC;arr denclan memasukkan d a g i n g hccah s a l a k l i e dalanl l a r u - t a n na%ri.i.~m b i s u l f i t m e n d i d i h , l a l u

. .

ii3.,l?la,ri:all m e n d i d i h k e m b a l i dan d i h i . t ~ t n g w a k t u n y a satnpai

5

m e n i t m e r ~ g h a s i ~ k a n d a y i n g buah s a l a k yang p u c a t dengan tel.:s.tctr- yancj Iefnbek:. (over- c:ooi.ed 1 . Sedangkan p e m b l a n s i r a n yr.:ticg tli.lal.:~~l~:.arc ?+elaina 5 m e n i t set:.elai-1 d a g i n g buah s a l a l ijiiiiasc..tl,:.l;ii;

ke

irlalairl lag-i.tkan n a - t r j u m h i , s u l f i t inencj.i.dih,

t ~ l a i - t iiienghac;i. l lkaii tc<:liskcii- yancj m a s i h b a i k , warn& p ~ . i c a t dan

~

a?-c?ma hai-ettn.

Mert:-!rut M u c h t a c l i ( 1 9 7 9 ) j a r i r c g a n bl-tah y a n q t e r b u k a s e t e l a h pembelahan a t

r3arsas dalarn b a h a ~ ? n l e n i a d i l e t ? i l ? mera ;:iih:,isi

:LIkan

p r o d u k alc

i 1 - 1 i cIi.ucI~cC:.i.tng hasi.

pcrmblansii-an yang me

c l i p e r n l e h d a r i bi.cah s a sflapert: bc.iah dan b i j ' d i b l a n s i r t f r l e b i h

(52)

s i . s t e m p e m b l a n s i r a n d a l a m a i r a t a ~ i l a r u t a n garatn b i s u l f i t

i i i e r ~ c l i d i h selama i j . n i a m e n i t pacla dacjing buah s a l a k yany

t e l - l e b ~ h d a h u l u d ~ ~ r - 1 s .

Pacla r e I peiid~ilii.iIi.ian i n i d i c o b a d i l a k u k a n

: ~:I.II'CI%, 0,;2:j"/. (:Jar1 i:1.31:1%. i'lenurut Woodronf dan L u h

( 1 9 7 5 ) l a j r ? r periyet-.span dan _ i u m l a h s u l f i t y a n g c i i s e r a p

bi.iah d i p e n g a r - u h i d i p e n g a r i - ( h i n l e h u k u r a n buah, t i p e dan

I I - i : peri(;je r i. ~ i g a n

.

I r i s a n s a l a k k e r i n g ya

den~gan meni.ngC;atnya k o n s e n t - r a s i n a t i - i i

cn~?i-,yc-babka~? pSascnoIisa jat-.inc.jar-! b

pi~'c~cIi.~l:. al-hi.?- yang l e h i h c e r a h cliiri pc

s ;I I f i..

t

clap <<I. % 1-i e I e k. s i d
(53)

i ~ ~ a t i - l u m ineta b i s u l - f i t ' pada k o n s e n t l - a s i

(:!.(:!I

pel-sen tidal,:. memberikan h a s i l y a n g b e r b e d a dengan k o n t r o l ( t a n p a n a t r i u m m e t * b i s u l t i t )

.

K a r e n a i t u p a d a p e n e l i t i a n utama cli ier-aplcari 1:jerigguriaan n a - t r i u n i m e t a b i s u l f i t dengari Lor-~sk?ritr-ass C ) . C l f j , (:1.1(:) d a n O.L5 p e r s e n s e r t a t a n p a n a t l - i u m

i n e t a b i s c i l f i . i s e b a g a i Con%i.-01.

Rdanya sumber pemanas ( h e a t s o u r c e ) a k a n membantu p r o s e s p e n g e t - i n g a n b e k u . Hesat- s u h u sumber pemanas y a n g

i i n r i m a t i l . : . dan bt-owni d i k a n d u n g n y a

Pada p e n e l i b e k u dengan mengg

o o

?Jan '70 C. Pada penggunaan s u h u p e n i e r i n g a n 70 C d i d a p a t k a n I t - . l s a n salal:. H a l i k e y i n g dengan warria y a n g s e d i k i t bercibah (-?ql;i,C cob

l a k

j s e d a n g k a n pada i i - i . s a n k e r i n g s a l a k Colidei: i:.i,dak r:li.jcimpa.i. a d a n y a ~ ~ e r u t j a h a n warna. D i d u g a t e l a i - i

L cet-jL?.cj.i reak5i.i l ~ ~ / ~ ' ~ ) ~ r i i n g {ion e n z i m a t i l . : a k i b a ' t t i n g g i n y a

g i ! l a y a n g i:lii-ai-iclung o l e h s a l a i : H a l i . M e n u r u t S o s t - o d i h a r d l o

!1'1"36) I,:aiicl!.~.rii~ari g u l a s a l a l i B a l i l e b i h t i n g g i d a t - i ipada ..

:-,Ial. C o r i d e t , y a i t c i P L 4 7 pet-sen 1-irjt~ik s ~ i l a i H a l i dan

.. ...

: per-seri uri-tuk s a l a k . Conriet. Walaupun d e m i k i a n hasi.1

i t j i &:,esirCaan t e r - h a d a p way-na menunjctkkan bahwa i r i s a n

0

(54)

Pada s c i h i i p e n y e r i l

i w a k t u y a n g

(55)

b e r l i i . s a r a n t a r a 1.2. 27

--

14

.,!:iL: p e r - s e n . Aczr-edemen r a t a - -

r a t a ~..iritii/. i t - i s a n k e r - i n g s a l a k U a l i a d a l a h

1.Zm61

~pi?~-!sen, sc?ijiii-igb:an t-erii:jeiner-I i.inl:!.iii i r - i s a r i l i e r - i n q s a l a l i

i:ondet a d a l a l i :1.2;.24 p e r - s e n . .

k::adar ai.i" k o n s e n t r a s i

n a t t - i u m meta b i j a n beC:.~.i J a n

i . n t e t - . a i . : . s i n y a . [':a j e n i s salab:

y a n c ) d i g i i n a k a n ( a i r i r i s a n k e r i n g

,.. ,,,lai:. C o n c l e t Lc-hikt b e s a r : d a i r i s a n k e r i n g s a l a k

H a l i . , gait^.; il..2!:r p e t - s e r i un%!.!k. i r i s a n k e r - i n s saiak:.

..,,.

C:orid@i dzii-i .:~.45 i,int:iiIk i . r r ' i s a r t

saIak

D a l , i . I-la1 i n i

l-i,ii~~l.i;ii . i . ! I I :

I

;

.

I : . : : : . ; ; \ i ; , r i r i
(56)

p e r s e n .

dengan i k a t a n

bel,.k;isai- 13

"-

t . e r , c a p a i , C e c u a l i ~ i n t y a n g d a p a t iiiei*fgaIarrii, olc~;:i da?;i,.

a k i

b a t adariya !,:anduricjan asam 1ernak .t.idal:. jencih ( W i r i a r n o , 1.984)

.

i-iw

i

w a t e r a c t i v i t y ) a d a l a h ,ji.imlah a i r b e b a s ,yang d a p a t d i g u n a k a n o l e h miC;roorganisrne u n t u k per'cumbuhan- n y a . Pada umrrmnya s e m a i i i n ti.11qg.i k a d a r a i r s i - i a t ~ i hahan maC.a A w j ~ i g a a k a n semak:.in m e n i n g i . a t (tiambat-. 1 0 . ) . tiu-a.f.i!c h~ibur-~(;~,:$i? a n t a r - a / i w dengan kanclungan a i r p e r gram s i i a t u bahan pangan dlC e n a l dengan 1st r l a h g r a - f ~ I . r s o t e r m s o r p s l a l r .

P a r 1 b a s i l p e n g ~ i k u r a n Aw i r l s a n s a l a l l e r x n 9 mempunyai Cadar a r r t e r e n d a h dan t e r e n d a h , s e r t a i r i s a n

(57)

N~eniir-u-t K i n g (

i971

) p e n g e r i n g a n bek!.~ yang

61.

I

engkapi. dengar) sumber penlanas aC:.an mempercepat

lir-ukses perigeiri,ngan

.

Pengan m e n i n g k a t n y a k e c e p a t a n

p e n g e r i n g a n mab:.~ alian s e m a k i n banyak e s y a n g n ~ e n y i i b l i m

i s e h i n q g a b:.adar a i r p t - o d ~ i l i C:.eri~iq akan s e m a k i n r e n d a h

cler-lyjiqn r r i e l i i n q k a t n y a siiliu sucnber pemanas.

r ? l-ii.stogr-arn pii?ngar~..ih i n t e r a i s . j e n i s s a l a k

c:lengan sut11.1 jjencier.i~?qari ~E!);LI ter-hadscp kaclar

Gambar

Tabel 2. Analisa huah salak sega
Gambar- 17. H i s t o g r a m  p e n g a r u h  i n t e r a k s i  j e n i s  sa-
Tabel 1.
figat- test--.iacli. r,nhli,nar,i di.pet-litl-an
+6

Referensi

Dokumen terkait

[r]

dari ekstrak rimpang lengkuas merah ( Alpinia purpurata K. Schum) yang dapat dipergunakan untuk menghambat pertumbuhan mikroba indigenus salak dalam..

Tabel 4 menunjukkan hasil prosentase parameter daya oles hari ke 1 dengan jumlah nilai prosentase tertinggi konsumen yang menyatakan agak menyukai (skor 5), menyukai

Tabel 4 menunjukkan hasil prosentase parameter daya oles hari ke 1 dengan jumlah nilai prosentase tertinggi konsumen yang menyatakan agak menyukai (skor 5), menyukai

Secara umum, tingkat kekerasan buah salak yang diberikan perlakuan simulasi La Nina mengalami penurunan yang lebih tinggi dibandingkan pada buah salak tanpa simulasi

Analisa fraksi minyak biji salak pondoh dengan GC-MS (Gambar 2) menunjukkan adanya 14 puncak yang muncul pada kromatogram, tetapi hanya 3 puncak yang dapat

Penelitian ini bertujuan untuk mengetahui waktu pengocokkan dan rasio tepung biji salak : anti-solvent isopropil alkohol terbaik dalam menghasilkan ekstrak glukomanan dengan

Penelitian mengenai biji salak pondoh masih jarang dilakukan, penelitian terdahulu menyebutkan bahwa ekstrak ethanol biji salak pondoh mengandung senyawa flavonoid dan tanin sehingga