Disiapkan oleh: Muhammad Hidhir Jamil
ULANG KAJI
(1) Apakah itu Mustolah Hadith/Ulum Hadith?
(2) Perbezaan diantara Hadith Marfu’, Mauquf,
Maqthu’? (3) Sunnah?
PERKARA YANG AKAN DIPELAJARI
(1) PEMBAHAGIAN HADITH DARI SUDUT DARJAT/
DITERIMA ATAUPUN DITOLAK.
• HADITH SOHIH
• HADITH HASAN
RAJAH SECARA ‘AM
TERTOLAK HADITH DITERIMA SOHIH HASAN LIZATIH LIGHAIRIH LIZATIH LIGHAIRIH GUGUR SANAD KRITIK PERAWI GUGUR SEMBUNYI GUGUR JELASMURSAL MUNQATHI’ MU’DHAL MU’ALLAQ
MUDALLAS
MURSAL KHAFI
KRITIK 'ADALAH KRITIK DHABT
KAZIB TUHMAH KAZIB FASIQ BID’AH JAHALAH SU’U AL-‐HIFZ BNYK GHAFLAH BNYK WAHAM FUHSH GHALATH MUKHALAF THIQAH MUDRAJ MAQLUB MUDHTHARIB MUSOHHAF MUHARRAF ✔ ✗ DAN LAIN-‐LAIN…
PERTAMA
(1) PERAWI ADIL yang meriwayatkan daripada perawi yang sedarjat dengannya.
(2) PERAWI YANG HAFALAN & PENULISANNYA MANTAP (dhobt)
(3) SANAD BERSAMBUNG
(4) BUKAN SYAZ (ganjil)
(5) TIADA ‘ILLAH (kecacatan)
DEFINISI :
HADITH SOHIH
(1) PERAWI YANG ‘
ADIL
’
(1)
MUSLIM
(2)
BALIGH
(3)
BERAKAL
(4)
TIDAK FASIQ
(5)
TIDAK CACAT MARUAHNYA
‘ADIL/’ADALAH : Ciri-‐ciri dalaman yang dimiliki oleh seorang perawi.
(1) PERAWI YANG ‘
ADIL
’
• Soleh dan bertaqwa.
• Tidak melakukan dosa besar.
• Menjauhi perkara yang boleh menggugurkan
iman.
• Tidak mengikut hadith yang bertentangan
dengan syarak.
• Berdusta, fasiq, jahil dan bid’ah.
• Bergaul dengan orang yang ddak bermaruah.
• Keterlaluan dalam bergurau senda.
• Membuang air kecil di jalan.
• Makan di jalanan.
(2) PERAWI YANG ‘HAFALAN & PENULISANNYA MANTAP’
•
Perawi yang
BAIK PENJAGAANNYA
terhadap hadith.
•
Memiliki daya ingatan yang kuat, cerdik,
dan faham, sama ada dalam bentuk
hafalan dan tulisan.
CONTOH PERAWI : ADIL DAN DHABIT
• ‘Abdullah bin Yusuf : Thiqah mutqin.
• Malik bin Anas : Imam hafiz.
• Ibn Syihab al-‐Zuhri : Faqih hafiz mu<afaq ‘ala
jalalaAhi wa itqanihi.
• Muhammad bin Jubair : Thiqah.
(3) SANAD BERSAMBUNG
•
Perawi meriwayatkan hadith secara
langsung daripada gurunya.
•
Sanad bersambung daripada awal
periwayatan (tabaqah pertama) iaitu
sahabat, hingga perawi terakhir.
(4) BUKAN ‘SYAZ (ganjil)’
• Tiada percanggahan hadith yang diriwayatkan
oleh seorang perawi thiqah terhadap perawi yang lebih thiqah daripadanya.
•
Tiada kecacatan atau kesamaran yang
boleh meragukan dan merosakkan
kesahihan sesebuah hadith.
•
Ia bukan hadith Ma’lul (Dhoif yang
tersembunyi).
SOHIH
LIGHAIRIH
SOHIH
LIZATIH
2 JENIS HADITH SOHIH
2 JENIS HADITH SOHIH
(A) Sahih Lizadh:
Hadith
SOHIH
yang cukup 5
syaratnya.
(B) Sahih Lighairih:
Hadith
HASAN
yang cukup 5
syaratnya dan mempunyai 2 sanad atau
lebih.
(A) CONTOH HADITH SOHIH LIZATIH
“Saya mengharapkan ampunan-‐Mu”
(B) CONTOH HADITH SOHIH LIGHAIRIH
Imam Tirmidzi meriwayatkan melalui jalan sanad Muhammad bin ‘Amru drp Abu Salamah drp Abu Hurairah, Rasulullah (sallallahu alaihi wasallam)bersabda:
Sekiranya tidak kerana bimbang menjadi bebanan terhadap umatku, nescaya aku akan memerintahkan mereka agar bersugi
setiap kali hendak menunaikan solat”.
(B) CONTOH HADITH SOHIH LIGHAIRIH
Nabi (Sallallahu ‘Alahi Wasallam)
Abu Hurairah
|
Abu Salamah
|
Muhammad bin ‘Amru (Jujur tapi tidak itqan)
= Hasan Lizatih Abu Hurairah | Abu Salamah | Al-A’raj
(B) HADITH SOHIH LIGHAIRIH
(A) HASAN LIZATIH + HASAN LIZATIH =
SOHIH LIGHAIRIH
.
(B) SOHIH LIZATIH + HASAN LIZATIH
=
SOHIH LIGHAIRIH
.
(A) (B) HUKUM : HADITH SOHIH
• Wajib beramal dengannya oleh majorid ulama’
hadith, ulama’ usul dan fuqaha’.
• Menjadi hujjah syarak.
• Muslim ddak boleh untuk ddak beramal
MARTABAT KESAHIHAN KITAB
MUSLIM SAHAJA
DISEPAKATI OLEH BUKHARI DAN MUSLIM
BUKHARI SAHAJA
MENEPATI SYARAT-‐SYARAT BUKHARI DAN MUSLIM TETAPI TIDAK DIMASUKKAN DALAM SAHIH MEREKA
MENEPATI SYARAT-‐SYARAT BUKHARI
TETAPI TIDAK DIMASUKKAN DALAM SAHIHNYA
MENEPATI SYARAT-‐SYARAT MUSLIM
TETAPI TIDAK DIMASUKKAN DALAM SAHIHNYA
SAHIH DI SISI AHLI HADITH, DAN TIDAK MENGIKUT SYARAT-‐SYARAT BUKHARI ATAU MUSLIM.
1 2 3 4 5 6 7
KEDUA
(1) PERAWI ADIL yang meriwayatkan daripada perawi yang sedarjat dengannya.
(2) HAFALAN & PENULISAN KURANG MANTAP (DHABT)
(3) SANAD BERSAMBUNG
(4) BUKAN SYAZ (ganjil)
(5) TIADA ‘ILLAH (kecacatan)
DEFINISI :
HADITH HASAN
(1) PERAWI ADIL
✔ ✔
(2) HAFALAN & PENULISAN
✔
✗
(3) SANAD BERSAMBUNG
✔ ✔
(4) BUKAN SYAZ (GANJL) ✔ ✔ (5) TIADA ‘ILLAH
✔ ✔
PERBEZAAN :
SOHIH
&
HASAN
HASAN
HASAN
LIGHAIRIH
HASAN
LIZATIH
2 JENIS HADITH HASAN
2 JENIS HADITH HASAN
(1) Hasan Lizadh:
Hadith
HASAN
yang cukup 5
syaratnya.
(2) Hasan Lighairih:
Hadith
DHOIF
yang ringan
kedhoifannya (kelemahannya) dan
mempunyai 2 sanad atau lebih.
(A) CONTOH HADITH HASAN LIZATIH
Imam Tirmizi meriwayatkan sambil berkata: Qutaibah berkata kpd kami, Ja far b. Sulaiman ad-‐Dhubai, drpd
Abu Imran al-‐Juwaini, drpd Abu Bakr b. Abi Musa Al-‐ Asy ari katanya, aku mendengar bapaku berkata
berdekatan musuh, Rasulullah s.a.w. bersabda:
Sesungguhnya pintu-‐pintu syurga di
bawah naungan pedang-‐pedang.
(A) CONTOH HADITH HASAN LIZATIH
•
Hadith ini adalah Hadith Hasan Lizadh
disebabkan “Rijal” yang ada pada
sanadnya 4 orang siqah. Kecuali
Ja’far bin
Sulaiman Ad-‐Dhuba’i
, hadithnya adalah
Hasan.
•
Oleh itu, taraf hadith ini telah
TURUN
(A) HUKUM : HADITH HASAN LIZATIH
• Menjadi hujjah syarak sebagaimana sahih
walaupun berbeza dari segi kekuatan.
• Semua fuqaha’ berhujjah dan beramal
dengannya.
• Majorid ahli hadith dan usul berhujjah
(B) CONTOH HADITH HASAN LIGHAIRIH
Imam Tirmizi meriwayatkan dan menghasankan drp jalan Syu’bah, drp ‘Asim bin Ubaidillah, drp
Abdillah bin ‘Amir bin Rabi’ah, drp bapanya bahawa seorang wanita dari Bani Fazarah
berkahwin dengan maskahwin sepasang
(B) CONTOH HADITH HASAN LIGHAIRIH
“Adakah kamu merasa redho dengan jiwa dan harta kamu,berkahwin dengan mahar
sepasang kasut.”Wanita itu menjawab
“Ya.”Maka Rasulullah s.a.w mengharuskan perkahwinan tersebut.
(B) CONTOH HADITH HASAN LIGHAIRIH
• ‘Asim bin Ubaidillah - “Su’u al-Hifz’= HADITH DHOIF
• Imam Tirmidzi mengHASANkan hadith ini
dengan mendatangkan sanad dari jalur yang lain.
(B) CONTOH HADITH HASAN LIGHAIRIH
Nabi (Sallallahu ‘Alahi Wasallam)
Bapa ‘Abdullah
|
Abdullah bin ‘Amir bin Rabi’ah
|
‘Asim bin Ubaidillah
(buruk hafalan)
|
Syu’bah
= Hasan Lighairih
Abi Hadrad Al-Aslami
| Jabir | ‘Aisyah | Anas | Abu Sa’id |
Sahl bin Sa’ad
|
Abu Hurairah
|
(B) HADITH HASAN LIGHAIRIH
(1) DHOIF + DHOIF =
HASAN LIGHAIRIH
(2) DHOIF + SOHIH/HASAN =
HASAN
LIGHAIRIH
(B) HUKUM : HADITH HASAN LIGHAIRIH
•
Maqbul.
•
Boleh diterima & dijadikan sebagai
KETIGA
DEFINISI : DHOIF
BAHASA :
“LEMAH” -‐ Berlawanan “KUAT”
ISTILAH :Hadith dhoif ialah hadith yang
kurang atau kehilangan satu
syarat atau lebih daripada
syarat-‐syarat hadith hasan.
DEFINISI : DHOIF
“
Haram
meriwayatkan
hadith dhoif kecuali jika
dijelaskan kelemahannya”.
KRITIKAN
PADA
PERAWI
KEGUGURAN
PADA
SANAD
2 SEBAB HADITH YANG TERTOLAK
CONTOH : HADITH DHOIF
Segala puji bagi Allah yang menghilangkan daripadaku segala penyakit dan memberi kesihatan.
CONTOH : HADITH DHOIF
• Hadith Lemah yang diriwayatkan oleh Ibn
Majah.
• Di dalam sanad terdapat “Ismail bin Muslim”
• Imam Nasa’I juga ada meriwayatkan hadith
ini dari jalur “Al-Faidh”. Tetapi “Al-Faidh” Tidak diketahui.
HUKUM BERAMAL : HADITH DHOIF
•
Khilaf Sarjana Islam.
•
Majorid membolehkan beramal
hanya dalam
“FADHAIL A’MAL”
.
Tetapi dengan
3 Syarat
.
HUKUM BERAMAL : HADITH DHOIF
Hadith tersebut
TIDAK TERLALU DHOIF
(ddak terlalu lemah)
HUKUM BERAMAL : HADITH DHOIF
Hadith tersebut didukung oleh
dalil lain yang sahih yang
menjelaskan adanya pahala dan
hukuman.
HUKUM BERAMAL : HADITH DHOIF
Tidak boleh diyakini bahwa hadith tersebut dikatakan oleh Nabi (sallallahu ‘alaihi
wasallam).
Hadith tersebut haruslah disampaikan dengan lafazh ddak Jazim tetapi Tamridh.
dzukira (َ"ِ$ُذ), qiila ( َ'ْ)ِ*), ruwiya ( َيِوُر)
BUKU-‐BUKU : HADITH DHOIF
(1) “AL-‐MANARUL MUNIF FI AS-‐SOHIH WA AL-‐
DHOIF” : IBN QAYYIM AL-‐JAWZIYYAH
(2) “SILSILAH AL-‐DHOIFAH WA AL-‐MAUDHU’AH” :
KETIGA
DEFINISI : HADITH MAUDHU’
(Wada’a) Letak / jatuh / rendah. Khabar yang direka-reka dan disandarkan kepada Nabi
(sallallahu alaihi wasallam) atau Sahabat atau Tabi’in SECARA DUSTA,
ekoran muslihat tertentu.
BAHASA : ISTILAH :
(A) LEMAH SANAD
• Seburuk-buruk hadith Dhoif ialah
AL-MAUDHU (palsu, direka-reka dan
disandarkan kepada Nabi Sallallahu alaihi wasallam)
• Haram meriwayatkan hadith maudhu
CONTOH : HADITH MAUDHU’
“Anak zina tidak dapat masuk ke syurga hingga 7 keturunan”.
CONTOH : HADITH MAUDHU’
Hadis ini bertentangan dengan nas al-quran:
Dan seseorang yang boleh memikul, tidak akan memikul dosa perbuatan orang lain
(bahkan dosa usahanya sahaja).
HUKUM : HADITH MAUDHU'
NABI (SALLALLAHU ALAIHI WASSALAM) BERSABDA:
“SESIAPA YANG MELAKUKAN PENDUSTAAN TERHDAPKU DENGAN SENGAJA, MAKA
TEMPATNYA DI DALAM NERAKA”
HUKUM : HADITH MAUDHU'
NABI (SALLALLAHU ALAIHI WASSALAM) BERSABDA:
“SESIAPA YANG MERIWAYATKAN DARIPADAKU DENGAN SESUATU HADITH DAN DIDAPATI IA
PALSU, MAKA IA ADALAH SALAH SEORANG DARIPADA ORANG YANG BERBOHONG”
BUKU-‐BUKU : HADITH MAUDHU’
(1) “AL-‐MAUDHU’AT AL-‐KUBRA” : IBN AL-‐JAWZI
(2) “SILSILAH AL-‐DHOIFAH WA AL-‐MAUDHU’AH” :
