TEORI TAKMILAH

(1)

BMMB 3033 :

KESUS

ASTER

A

AN M

EL

A

YU

TEORI T

AKMILAH

DUNSTAN GERAMAN ANAK GERIGIH

NURLIYANA BINTI RUSLI

P

(2)

Asal-usul

teori

T

Takmila !i

akmila !i

Mala"sia

#i$erk

#i$erke%alka% ole Sa&e

e%alka% ole Sa&e A'u

A'u

Bakar

Beliau

Beliau me%(utaraka% ko%s

me%(utaraka% ko%se$

e$

T

eori )

e%(i%!aa% !a%

)

e%"em$ur%aa%

e%"em$ur%aa% !alam

!alam

Ra%(ka Taui!

Ber!asarka% ke$a!a tu*u

$ri%si$ !e%(a% 'ertu%*a%(ka%

si+at kamal ,kesem$ur%aa%

Alla s./.t. !a% al-kamil

Rasululla s.a./. !alam

mem'i%a kar"a 'eru%sur

Islam.

(3)

Asal-usul

teori

T

Takmila !i

akmila !i

Mala"sia

#i$erk

#i$erke%alka% ole Sa&e

e%alka% ole Sa&e A'u

A'u

Bakar

Beliau

Beliau me%(utaraka% ko%s

me%(utaraka% ko%se$

e$

T

eori )

e%(i%!aa% !a%

)

e%"em$ur%aa%

e%"em$ur%aa% !alam

!alam

Ra%(ka Taui!

Ber!asarka% ke$a!a tu*u

$ri%si$ !e%(a% 'ertu%*a%(ka%

si+at kamal ,kesem$ur%aa%

Alla s./.t. !a% al-kamil

Rasululla s.a./. !alam

mem'i%a kar"a 'eru%sur

Islam.

(4)

KONSE) TEORI TAKMILAH

)erkem'a%(a%

sastera Islam "a%(

'er!asarka% si+at

ketua%a% "a%(

ului""a !a%

ru'u'i""a

#i(u%aka% ke atas

semua kar"a

sastera u%tuk

me%(esa% %ilai

keislama%%"a

Me%eka%ka% ke$a!a ti(a

k

om$o%e%

$e%ti%( iaitu

$e%(kar"a kar"a !a%

kala"ak

** Tauhid ar-Rububiyyah bera!"a ber"ia# baha$a A%%ah ** Tauhid ar-Rububiyyah bera!"a ber"ia# baha$a A%%ah

S&T

S&T ber(i)a# E(a ber(i)a# E(a Pe"+i,#aPe"+i,#a  Pee%ihaPee%ihara ra da" da" TTuha"uha" (e!a%ia" a%a Tauhid a%-U%uhiyyah ,u%a bera!"a (e!a%ia" a%a Tauhid a%-U%uhiyyah ,u%a bera!"a e".adi!a" A%%ah S&T (aha.a (ebaai (ebaha" ya" e".adi!a" A%%ah S&T (aha.a (ebaai (ebaha" ya"

(5)

Me%i,u#i a(,e! be"#u! i(i #ea

(#ru!#ur

(#ru!#ur #e

 #e!"i!

!"i! $a#a!

$a#a! da"

da"

,er$a#a!a" (udu# ,a"da"a"

"i%ai e(e. %a#ar budaya

,e"aruh idea ide0%0i bi0ra1

!ha%aya! baha(a di!(i

#eri"0%0i "ada da" (#i%i(#i!

#asar teori takmila iala

k

kesem$ur%aa% kei%!aa% "a%( *

esem$ur%aa% kei%!aa% "a%( *u(a

u(a

meru$aka% si+at Alla !a% me%*a!i

lam'a%(

(6)

Kei%!aa% $a!a kar"a ter1ermi%

$a!a kesem$ur%aa% as$ek

mak%a/i !a% lairia

Meliat se(ala ke*a!ia% se'a(ai

i%!a kera%a setia$ $eristi/a

mem$u%"ai ikma

Sastera !alam teori Takmila

'ermula !a% 'erakir !alam ra%(ka

taui!.

(7)

PRINSIP TE2RI TAKMILAH

ketua%a% ,kamal !a%

*amal

kerasula% ,kamil

keislama% ,akmal

$ri%si$ ilmu ,takamul

kesusasteraa%

,takmila

$e%(kar"a ,istikmal

I%sa% ,kamil

(8)

Prinsip ketuhanan yang bersifat

Kamal

• Menekankan keesaan dan kesempurnaan

Allah S.A.W.

• Cth :

Tuhanku

Sesungguhnya sembahyangku, ibadatku

Hidupku dan matiku untuk-Mu

Maka hidupkan daku dalam panji-panji iman

Dan matikan daku dalam kalimat syahadah

(9)

Prinsip kerasulan sebagai insan Kamil

Gersang gurun dan cekal unta dalam renungan Rasulullah SA

Muhammad SA pemerhati amat ari!, penghurai paling tabah

Gurun dan untam kali!ah dan manusia, dalam pelbagai "arna

#ernihnya belas dan kasih dari Allah, tapaknya teratur terarah

Di #a$irah Arab, dalam kemelut, Muhammad SA menjadi cahaya

Menekankan sifat-sifat terpuji dan segala sifat istimewa

seorang Rasul yang mempunyai tahap kerohanian yang

tinggi hampir dengan Allah.

(10)

Prinsip Keislaman yang bersifat Akmal

Akmal

Syariat

Akidah

hsan

• !esempurnaan dan kesyumulan

slam hanya ter"ukti apa"ila manusia mempraktikkan segala syariat yang telah ditetapkan oleh Allah yang digariskan dalam #uran serta al-$adis dan menjauhi segala larangan-%ya.

(11)

Tiang diri

Tunjang hati

Membina jasad dan r%h

Akal dan perasaan

Tiada lagi kata bicara

Riya& menangis ketika rukuk

Takbur rebah ketika sujud

Angan ghaib ketika khusyuk

Ajib ghaib dalam ta"aduk

Ta!akur terapung di a"an asyik

(12)

Prinsip sastera sendiri yang berciri

estetik dan bersifat takmilah

• &stetik 'aspek keindahan lahiriah dan

kelahiran maknawi.

• !eindahan lahiriah - menyentuh gaya "ahasa

(soal teknik) "entuk ) struktur dan stilistik*

• !eindahan Maknawi ' mesej) pemikiran)

sudut pandangan dan penggunaan

unsur-unsur seperti alegori) metafora) simile ds"

• +roses pen,iptaan karya sastera yang kreatif)

indah dan sempurna.

(13)

• Cth:

'au kembali rindu, kecil gelapnya Rahim ibu

'au kembali rindu, $aman kanak-kanak

menyusur sisi kamp%ng,

'au kembali rindu, bulan mengambang di

atas pucuk bambu

Menggugurkan purnama ke halaman

'au kembali rindu, !ajar subuh bersisik

#ernih di langi timur(

(14)

Prinsip pengkarya yang seharusnya

mengistikmalkan diri

• +enghasilan karya sastera slam yang sempurna hanya akan terhasil jika pengkarya melengkapkan diri dengan menguasai ilmu keislaman dan ilmu-ilmu "erhu"ung sastera.

• +rinsip ini merujuk kepada latar "elakang penyair sama ada dari segi pendidikan) keluarga dan proses sosialisasinya. • Shafie A"u akar ' "eliau "erasal dari keluarga yang alim)

mampu menguasai "ahasa Ara" dan ilmu-ilmu sastera. • Arifin Arif ' mendapatkan pendidikan agama) khususnya

(15)

Prinsip khalayak bertujuan memupuk

mereka ke arah insan Kamil

• +enghasilan sese"uah karya sastera itu

perlu sampai kepada khalayak dan seiras

dengan kehendak dan kepentingan

sastera slam.

• !arya-karya yang memupuk pem"a,a

untuk mem"entuk insan yang !amil) iaitu

men,ontohi peri"adi Rasulullah SAW.

(16)

Ke!ua-!ua kom$o%e% i%i mera%(kumi %ilai 'aik !a% 'uruk "a%( !ite(aska% !alam teori i%i se'a(ai $e%!oro%( #r. Sa&e

A'u Bakar . Beliau *u(a me%(e%e%(aka% %ilai-%ilai "a%( ti!ak !itemui !alam teori-teori kesusasteraa% "a%( ter!aulu

a(ar !a$at !i(u%aka% !alam me%(a%alisis kar"a-kar"a kesusasteraa% Mela"u-Islam. K0,0"e" Te0ri Ta!i%ah K0,0"e" 3a%(a)ah -e%i,u#i "i%ai-"i%ai (e,er#i !ebai!a" !ebe"ara" !eu%iaa" da" !e#i"ia" K0,0"e" Se"i -e$ar"ai !arya e%a%ui #e!"i!-#e!"i!

(17)

KATE2ORI ITRA MANUSIA #ALAM

MO#EL ITRA TAKMILAH

ITRA

MANUSIA

#EN2AN

TUHAN

ITRA

MANUSIA

#EN2AN

ALAM

ITRA

MANUSIA

#EN2AN

MANUSIA

ITRA

MANUSIA

#EN2AN

#IRINYA

ITRA

MANUSIA

#EN2AN

KARYA SENI

(18)

#E4INISI ITRA

Kamus 'esar Baasa

Mela"u ,Utusa% : 1itra

!alam 'e%tuk

kata-kata teras se'a(ai

(am'ara%  /u*u!

ru$a 'e%tuk !a%

lukisa%.

Kamus #e/a%: itra

se'a(ai (am'ar

(19)

itra Ma%usia !e%(a% Tua%

Hu'u%(a% ma%usia

!e%(a% Tua% ti!ak

!a$at !i$isaka%

Ma%usia mesti

me%u%u%( $eri%ta

Alla ,S5T

(20)

Me%((am'arka%

u'u%(a%

ma%usia !e%(a%

Tua%

(21)

#a% Aku ti!ak me%1i$taka% *i%

!a% ma%usia melai%ka%

su$a"a mereka

me%"em'a-Ku. ,Sura al-6ari"at: 78

Sesu%((u%"a solatku

i'a!atku i!u$ku !a% matiku

a%"ala u%tuk Alla Tua%

semester alam. ,Sura

(22)

Kumulaka% sa*ak i%i

!e%(a% %ama-Mu Maa )e%(asi

mem'eri aku 1i%ta

Kau Maa Alim

mem'eri aku ilmu

Kau Maa $erkasa

mem'eri aku kekuata%

Kau Maa Se%i

(23)

itra Ma%usia !e%(a% Alam

Hi!u$ ma%usia 'a%"ak

'er(a%tu%( ke$a!a sum'er alam

!i sekitar mereka.

• _{Ma%usia mem$erole 'a%"ak}

ma%+aat !ari$a!a sum'er alam

Ke*a!ia% alam se'a(ai sum'er

ikma ma%usia

(24)

Alam sekitar sa%(at

!i$erluka% ole ma%usia

u%tuk !i(u%aka% se'a(ai

sim'ol "a%( aka%

me%*elaska% la(i

si+at-si+at %ama-%ama Alla

s"ur(a %eraka !a%

sim'ol-sim'ol ku!us "a%(

lai%. ,6ai%i U*a%( <<3':

(25)

)uisi: Hu*a% Batu

Tela turu% u*a% 'atu

Me%im$a kaum "a%( e%(kar

Tela turu% u*a% 'atu

Mem'i%asa kaum Lut

Tela turu% u*a% 'atu

Mem'u%u $ara omoseks.

,=Hu*a% Batu> Taka+ur. 37

(26)

itra Ma%usia !e%(a%

Ma%usia

Ma%usia aka%

me%*ali%

u'u%(a% !a%

mem'i%a

kei!u$a%

se1ara

'ersama

Alla

me%1i$taka%

umat?N"a

u%tuk sali%(

me%(e%ali

Alla

me%(alakka%

umat-N"a

u%tuk sali%(

me%(e%ali.

(27)

Sura al-Hu*arat: 3

=

/aai ma%usia

sesu%((u%"a Kami

me%1i$taka% kamu !ari

seora%( laki-laki !a% seora%(

$erem$ua% !a% me%*a!ika%

kamu 'er'a%(sa-'a%(sa !a%

'ersuku-suku su$a"a kamu

(28)

itra Ma%usia !e%(a%

#iri%"a

Kei%(i%a% "a%( ti!ak

tera! !i'atasi ole

kemam$ua% !iri "a%(

tera! aka% lair

$el'a(ai 1itra "a%(

me%((am'arka% sika$

$emikira% ta%((a$a% !a

$erlakua% ma%usia.

Sika$ $emikira% !a%

$erlakua% meru$aka%

1iri-1iri "a%(

!ii%(i%ka% !alam Teori

Takmila.

Ma%usia "a%(

mem$erliatka% 1iri

kesem$ur%aa%

se'a(ai i%sa% 'erakal

aka% me%*uruska%

$erlakua%%"a ke ara

amar makru+ !a% %ai

(29)

#a% a$a-a$a *ua "a%(

me%im$a kamu !ari

sesuatu kesusaa%

maka i%i a!ala

!ise'a'ka% a$a "a%(

kamu lakuka%.

(30)

)uisi: =Tela Ku1u'a>

Tela ku1u'a me%*a!i $e%ta+sir

"a%( $eka

Ke$a!a alam !a% Tua%

Lalu masaku kia% tia!a

Akalku kia% !a%(kal

Beta$a sem$it%"a ilmuku

#emi memaami ikmat se(ala

ke*a!ia%

(31)

itra Ma%usia !e%(a% Kar"a

Se%i

Ma%usia 'ole

me%1ari

ikma !i

se'alik kar"a

se%i kreati+

!alam

mas"arakat%"a

.

Se%i !alam

Islam ti!ak

'er1a%((a

!e%(a% a*ara%

Islam

Se%i sastera se%i

'u!a"a se%i ru$a !a%

se%i $ersem'aa% ti!ak

searus%"a !iliat !ari

as$ek se%i semata-mata

(32)

Istila-istila "a%( meli'atka%

termi%olo(i terte%tu misal%"a "a%(

'eru'u%(a% !e%(a% aki!a +alsa+a

s"ariat tasa/u+ !a% aklak

meru$aka% istila "a%( ketat !a%

memerluka% $emilia% "a%(

'erati-ati a(ar ti!ak 'erlaku

$e%"ele/a%(a% !ari se(i mak%a.

,Sa&e A'u Bakar <<7: 3

(33)

)uisi: =Kumulaka%>

Kumulaka% sa*ak i%i

#e%(a% %ama-Mu Maa )e%(asi

Kau Maa Se%i

Me%(a*ar aku me%ulis $uisi

,Kumulaka% Taka+ur. 3

(34)

IRI-IRI MO#EL ITRA TAKMILAH

KESE#ARAN TAUHI#

ESTETIKA TAUHI#

(35)

KESE#ARAN TAUHI#

Bermaksu! kese!ara% &tra semula *a!i ma%usia

tera!a$ kea(u%(a% !a% ke'esara% Alla S.5.T

Taui! me%*a!i $aksi sese'ua kar"a

Ma%usia mera%1a%(

kei!u$a% "a%( seim'a%( a%tara !u%ia !a% akirat

'er!asarka% kese!ara% taui!.

Kese!ara% taui! !alam !iri $e%(ara%( !a% kemu!ia% kese!ara% itu

ter$a%1ar !alam kar"a se%i !a% meresa$ ke !alam *i/a $em'a1a

Taui! meru$aka%

kese!ara% u%tuk kem'ali ke *ala% roa%i.

(36)

ESTETIKA TAUHI#

Sese'ua kar"a

se%i !ia%((a$

'ermutu kera%a

%ilai estetika%"a

#alam Islam ti!ak

semua kar"a

'er%ilai estetika

!ia%((a$ 'ermutu

atau i%!a

Estetika !alam

Islam 'uka% saa*a

$a!a 'e%tuk atau

'aasa malaa%

$a!a mese*

Nilai !alam

mem'i%a estetika

!alam Islam iaitu

aram /a*i'

arus su%at !a%

(37)

Ta%am $i%a%( ra$at-ra$at

Biar se%a%( $u"u 'erlariD

Ku$i%a%(-$i%a%( tak !a$at

Ku$uuk-$uuk ku'a/a lari.



_{Maksu! $a%tu% i%i iala $iak lelaki}

aka% me%((u%aka% $aksaa% sekira%"a

$iak i'u 'a$a si (a!is me%olak

$i%a%(a%%"a.



_{#ari se(i 'e%tuk !a% 'aasa kar"a i%i}

meme%ui %ilai estetika se'a(ai kar"a

'ermutu %amu% mese*%"a

(38)

HIKMAH YAN2 MEMBICAKSANAKAN

Hikma "a%( melairka% kar"a se%i

se$erti $uisi

- Kar"a ter1i$ta !ari$a!a sesuatu "a%(

!i&kirka% $e%(ara%( se'a(ai ti!ak

/aar 'erlaku atau !a$at !ia!ika%

'aa% re%u%(a% u%tuk kese*ateraa%

ma%usia.

Hikma "a%( !i'a/a ole kar"a se%i

,mese*

- Mese* !alam kar"a a(ar $em'a1a

ti!ak ter$e!a"a atau me%(ula%(i

kesila$a% se'a(aima%a $eristi/a

!alam kar"a

(39)

Terlalu mala%( ri/a"atmu

sesu!a !ua a'a!

me%*a!i /ali

$ali%( sale

ti'a-ti'a tersu%(kur

!i (elas kamar

!i $aa $erem$ua%

ti'a-ti'a ku+ur

!i kaki i'lis

(40)

KEPENTINGA

N TE2RI

TAKMILAH

U"#u! e"ha(i%!a" !arya-!arya (a(#era

I(%a iai#u (ebaai !era"!a ,e"de!a#a"

a#au e%iha# #u.uh ,ri"(i, ya"

di!eu!a!a" 0%eh Sha1e Abu Ba!ar

U"#u! #u.ua" ,e"a"a%i(i(a"

#erhada, #e!( (a(#era 4,ui(i"05e%+er,e" a#au

draa6 de"a" e%iha# (e.auh a"a (e(ebuah !arya (a(#era i#u da,a#

di!a#e0ri!a" (a(#era I(%a e%a%ui "i%aia"