• Tidak ada hasil yang ditemukan

Euskera Gramatika

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Membagikan "Euskera Gramatika"

Copied!
34
0
0

Teks penuh

(1)

AHALERA

NOR NOR-NORI NOR-NORK NOR-NORI-NORK

AH ALER A O RA IN A Naiteke Zaitezke Daiteke Gaitezke Zaitezkete Daitezke Naki DA ke Zaki zki ZU ke Daki O ke Gaki zki GU ke Zaki zki ZUE ke te Daki zki E ke Naza ke T Zaitza ke ZU Deza ke ---Gaitza ke GU Zaitza ke te ZUE Ditza ke TE Dezaket Dezakezu Dezake Dezakegu Dezakezue Dezakete Ditzaket Ditzakezu Ditzake Ditzakegu Ditzakezue Ditzakete DA ke T ZU ke ZU (i)O ke ---Dieza (zki) GU ke GU ZUE ke ZUE (i)E ke TE IR AG AN A Nintekeen Zintezkeen Zitekeen Gintezkeen Zintezketen Zitezkeen Nenki DA ke eN Zenki zki ZU ke eN Zeki O ke eN Genki zki GU ke eN Zenki zki ZUE ke te N Zeki zki E ke eN Nintza ke DA N Zintza ke ZU N  ke --- eN Gintza ke GU N Zintza ke te ZUE N  ke TE N Nezakeen Zenezakeen Zezakeen Genezakeen Zenezaketen Zezaketen Nitzakeen Zenitzakeen Zitzakeen Genitzakeen Zenitzaketen Zitzaketen Nieza DA ke eN Zenieza ZU ke eN Zieza (i)O ke eN Genieza(zki) GU ke eN Zenieza ZUE ke te N Zieza (i)E ke te N ALEG IA ZK OA Ninteke Zintezke Liteke Gintezke Zintezkete Litezke Nenki DA ke Zenki zki ZU ke Leki O ke Genki zki GU ke Zenki zki ZUE ke te Leki zki E ke Nintza ke T Zintza ke ZU  ke ---Gintza ke GU Zintza ke te ZUE  ke TE Nezake Zenezake Lezake Genezake Zenezakete Lezakete Nitzake Zenitzake Litzake Genitzake Zenitzakete Litzakete Nieza DA ke Zenieza ZU ke Lieza (i)O ke Genieza(zki) GU ke Zenieza ZUE ke te Lieza (i)E ke te

- ¿Me puedes dejar las llaves, por favor?  Utz diezazkidakezu giltzak, mesedez ?

- ¡Al menos, ellos podrían darnos las gracias!  Gutxienez, ezkerrak eman liezazkigukete!. - ¿Puedes ver la pizarra desde tu asiento?  Ikus al dezakezu zure lekutik arbela?

- Yo también podía hacerlo pero no tuve tiempo  Nik ere egin nezakeen, baina ez nuen astirik izan.

- Hoy no puedo llevarte en coche porque no voy al trabajo  Gaur ezin zaitzaket zu eraman autoan, ez bainoa lanera. - En las reuniones de la Direc. no puede tomar parte cualq.  Zuzendaritzaren bileretan ezin dezake edonork parte har. - Puedo invitaros a mi casa pero antes tendré que hacer las compras  Nire etxera gonbida zaitzaketet baina aurretik

erosketak beharko ditut.

- Koldo te podía tirar al suelo fácilmente  Koldok zu erraz bota zintzakeen lurrera.

- De pequeño no podíamos hacer ninguna pregunta a los profesores sobre esos temas  Txikitan irakasleei ezin geniezaiekeen galderarik egin gai horietaz.

- También los tontos pueden aprender a usar el ordenador  Tontoek ere ikas dezakete ordenagailua erabiltzen. - Mientras hacéis ese trabajo, yo os puedo defender  Lan hori egiten duzuen bitartean, nik zuek babes zaitzaketet.

SUBJUNTIVO

NOR NOR-NORI NOR-NORK NOR-NORI-NORK

S UBJ UN TIB O A O RA IN A Nadin Zaitezen Dadin Gaitezen Zaitezten Daitezen Naki DA N Zaki zki ZU N Daki O N Gaki zki GU N Zaki zki ZUE te N Daki zki E N Naza DA N Zaitza ZU N Deza --- N Gaitza GU N Zaitzate ZUE N Ditza TE N Dezadan Dezazun Dezan Dezagun Dezazuen Dezaten Ditzadan Ditzazun Ditzan Ditzagun Ditzazuen Ditzaten T T N ZU ZU N (i)O --- N Dieza(zki) GU GU N ZUE ZUE N (i)E TE N IR AG AN A Nendin Zintezen Zedin Gintezen Zintezten Zitezen Nenki DA N Zenki zki ZU N Zeki O N Genki zki GU N Zenki zki ZUE te N Zeki zki E N Nintza DA N Zintza ZU N  --- N Gintza GU N Zintzate ZUE N  TE N Nezan Zenezan Zezan Genezan Zenezaten Zezaten Nitzan Zenitzan Zitzan Genitzan Zenitzaten Zitzaten Nieza DA N Zenieza ZU N Zieza (i)O N Genieza (zki) GU N Zenieza ZUE te N Zieza (i)E te N

 T(Z)EKO: Hemos venido a ayudar para que terminéis

 Buka dezazuen laguntzera etorri gara = Bukatzeko laguntzera etorri gara

No he traido nada para que bebas  Zuk edan dezazun ez dut ezer ekarri = Zuk edateko ez dut ekarri Mandamos el hijo a la escuela para que sea un hombre de verdad

 Semea, benetako gizona izan dadin ikastolara bidaltzen dugu Llamó para que no fueramos  Gu joan ez gintezen deitu zuen

T(Z)EA: Quiero que vengais a casa  Nik zuek etxera etor zaitezten nahi dut = Nik zuek etxera etortzea nahi dut No quieren que salgamos con cualq. chico  Edozein mutilarekin irten gaitezen ez dute nahi.

No quereis que os acerque  Ez duzue ni zuei hurbil nakizuen

 AGINDUA: 3. pertsona (-LA)  Que se vaya a freir esparragos  Joan dadila pikutara Beste pertsona bat (-N)  Empecemos de una vez  Has gaitezen behingoz

(2)

IMPERATIVO

NOR NOR-NORI NOR-NORK NOR-NORI-NORK

--- Zaitez Bedi --- Zaitezte Bitez NO SE USA Naza --- ZU (B)eza ---Gaitza --- ZUE (B)itza TE T --- ZU ZU (b)ieza(zki) iO GU --- ZUE ZUE iE TE

Beza Bitza Bezate Bitzate Ezazu Itzazu Ezazue Itzazue Bezate Bitzate Ejemplos:

- Que vengan lo más rápido posible  Etor bitez ahalik eta azkarren. - Dime todo lo que sabes  Esan iezadazu dakizun guztia.

- Llévame a casa  Eraman nazazu etxera. - Díselo a Pello  Esan iezaiozu hori Pellori - Venid aquí  Etor zaitezte hona.

- No seais vagos  Ez zaitezte alferrik izan.

- Aparece hacia las 4  Ager zaitez laurak inguruan.

- Caiganse los montes sobre los enemigos  Eror bitez mendiak etsaien gainean. - No entreis a esa tienda  Denda horretara ez zaitezte sar.

- Que no se mueva nadie de aquí  Inor ez bedi hemendik mugi.

Los verbos correspondientes a 3ª persona se usan muy poco. Se sustituye por sobjuntivo + LA:

- Joan bedi pikutara  Joan dadila pikutara.

- Eraman biezazkio opariak umeari  Eraman diezazkiola opariak umeari.

TRINKOAK

EGON ETORRI JOAN IBILI

--- zaude bego --- zaudete beude --- zatoz betor --- zatozte betoz --- zoaz bihoa --- zoazte bihoaz --- zabiltza bebil --- zabiltzate bebiltza

- Zaude isilik! - Zatoz hona! - Zaudete lasai!

Kontrakzioak:

- ESADAZUE egia  ESAN IEZADAZUE - ESAIOZU gezurra dela  ESAN IEZAIOZU - EMADAN musu bat  EMAN IEZADAN - EMAIOZU ostia pare bat  EMAN IEZAIOZU - UZTAZU bakean  UTZ EZAZU

- UTZKIKIDAZU apunteak  UTZ IEZAZKIDAZU - EGIZU hori  EGIN EZAZU

- EGIOZU lana  EGIN IEZAIOZU

- GALDIOZU non ibili den  GALDETU IEZAIOZU - ENTZUIOZU  ENTZUN IEZAIOZU

- BARKAIOZU  BARKATU IEZAIOZU - AIZU

- JARTZAZU ate ondoan  JARRI ITZAZU.

COMPLETIVAS (Forma indirecta)

Interrogativas -N Non bizi den Mikel galdetu dio  Le ha preguntado dónde vive Mikel Afirmativas -LA Javi deitzen dela esan du  Ha dicho que se llama Javi

Negativas -NIK Ez dut uste etxean dagoenik  No creo que esté en casa Mandatos -T(Z)EKO Etortzeko hona esan dio  Le ha dicho que venga aquí Exclamaciones -N Zenbat jende dagoen hemen!  ¡Cuánta gente hay aquí!

Ze(r) polita etorri zaren!  ¡Qué guapa has venido!

Ea -N Ea nondik atera dituzuen  A ver de donde los habeis sacado Dakit -N Ez dakit zer nahi duzun  No se que quieres

Badakizu arpa jotzen  Ya sabes tocar el arpa Bai Baietz Nik uste dut baietz  Creo que sí

(3)

CONTADORES

ZENBAT (Cuanto/s) + Sustantivo

Zenbat jende etorri da?  ¿Cuánta gente ha venido?

Zenbat diru ordaindu behar da?  Cuanto dinero tiene que pagar? Zenbati esan diezu  ¿A cuantos se lo has dicho?

Zenbatek deitu du?  ¿Cuántos han llamado?  BATZUK (Algunos) + Sustantivo

Pertsona batzuk oso lotsatiak dira  Algunas personas son muy vergonzosas

Ikasle batzuek ez dute azterketarik egin  Algunos estudiantes no hacen los examenes Batzuetan leloa zarela pensatzen dut  Algunas veces pienso que eres tonto.

ZENBAIT (Algunos) + Sustantivo

Zenbait umek jateko ere ez dauka(te)  Algunos niños no tienen ni para comer

Zenbait lekutan hiru musu emateko ohitura daukate  En algunos sitios tienen la costumbre de dar 3 besos  ASKO (Mucho/s) + Sustantivo, Adverbio, o Adjetivo

Gaur jende asko etorri da  Hoy ha venido mucha gente

Jende askori berdin dio nork irabazten duen  A mucha gente le da igual quien gane Ikasle askok ez dauka(te) esperientziarik  Muchos estudiantes no tienen experiencia Lotsati askoa da  Es muy timido

Ondo asko zenekien  Lo sabías muy bien  GUTXI (Poco/s) + Sustantivo, Adverbio, o Adjetivo

Mutil horrek gutxi daki  Ese chico sabe poco

Gaur bezero gutxi etorri da (dira)  Hoy han venido pocos clientes

Oso jende gutxik ezagutzen du bide hau  Muy poca gente conoce este camino Nahiko esne gutxi geratzen zaigu  Nos queda bastante poca leche

HAINBAT (Mucho, bastante) + Sustantivo

Hainbat lagun batu ginen  Nos reunimos bastantes amigos Hainbat arazo izan dugu  Hemos tenido bastantes problemas  UGARI (mucho, en abundancia) + Sustantivo

Jende ugari izan da Bilboko jaietan  En fiestas de Bilbao ha habido gente en abundancia  DEXENTE (Bastante) + Sustantivo

Horrek diru dexente irabazten du  Ese gana bastante dinero  SAMAR (Bastante, un poco) + Adjetivo, Adverbio

Handi samarrak dira  Son bastante grandes Nekatu samartuta nago  Estoy bastante cansado  -XE, -TXO, -SKO (Bastante, un poco) + Adverbio

Beranduxe heldu gara  Hemos llegado un poco tarde Gaur ondotxo dato  Hoy está bastante bien

Lapikoa berosko dago  La cazuela está bastante caliente  -XEAGO (Un poco más) + Adverbio

Geroxeago etorriko da  Vendrá un poco más tarde

Handixeago behar genuke  Necesitaríamos un poco más grande  NAHIKO (Bastante, suficiente) + Sustantivo, Adverbio, o Adjetivo

Nahiko lan eman digu horrek  Nos ha dado bastante trabajo

Nahiko ardo(rik) edan dugu gaurkoz  Hemos bebido suficiente vino por hoy Nahiko nekatuta nago. Nahiko altua da.

ASKI (Bastante, suficiente) + Sustantivo, Adverbio, o Adjetivo

Aski jende hurbildu zen  Se acercó bastante gente

Aski da txorakeriaz!  ¡Basta ya de tonterias! (es suficiente ...) Aski leloa da

PILO BAT, MORDO BAT, MAKINA BAT (Un montón) + Sustantivo

Jende pilo bat etorri da  Ha venido un montón de gente Jende mordo bat etorri da  Ha venido un montón de gente

Makina bat jendek deitu du informazioa eskatuz  Un montón de jente ha llamado pidiendo información  APUR BAT, PIXKA BAT, PITIN BAT (Poco) + Sustantivo

Diru apur bat utz diezadakezu?  ¿Puedes dejarme un poco de dinero? Diru pixka bat ...

(4)

NEURRIAK

PRECIO

Zenbat balio du honek?  ¿Cuánto vale esto? Zenbat da hau?  ¿Cuánto es esto?

Zenbat da dena?  ¿Cuánto es todo?

Zenbatean dago gazta?  ¿A cuánto está el queso? Zenbatekoa da gazta hau?  ¿De cuánto es este queso?

Honek hamar euro balio du Hamar euro dira

Sei EURO eta berrogeita hamar EHUNEKO dira. Gazta sei eurotan dago

Sei eurotakoa da  PESO, CAPACIDAD, CANTIDAD

Kilo erdi madari  Medio kilo de peras

Kilo eta erdi sagar  Kilo y medio de manzanas Hiru kilo kipula  3 kilos de cebollas

Ehun gramo txorizo  Cien gramos de chorizo Lau kilotako pakete bat  Un paquete de 4 kilos Hauek bost kilotakoak dira  Estos son de 5 kilos Litro erdi ur  Medio litro de agua

Litro eta erdi esne  Litro y medio de leche Litro bat ardo  Un litro de vino

Litro eta erdiko botila  Un botella de litro y medio Dozena erdi piper  Media docena de pimientos Dozena eta erdi porru  Docena y media de puerros Dozena bi piper berde  Dos docenas de pimientos verdes

-KADA

Bota bi koilarakada azukre  Echa dos cucharadas de azúcar

Platerkada (platazo); eskukada (puñado); katilukada (tazón), basokada (baso)  LARGURA, ANCHURA, ALTURA, PROFUNDIDAD

Zenbat metroko luzera dauka?

Bi metro(ta)ko luzera dauka / Bi metro luze dauka  Tiene 4 metros de largo Bi metroko zabalera dauka / Bi metro zabal dauka  Tiene 2 metro de ancho Metro bateko altuera dauka / Metro bat altu dauka  Tiene 1 metro de alto

Lau koma bost zentimetroko lodiera dauka / Lau koma bost zentimetro lodi  Tiene 4,5 centímetros de grosor Bi zentrimetrotako sakonera dauka / Bi zentimetro sakon dauka  Tiene 2 centimetros de profundidad VELOCIDAD

Laurogei kilometro orduko  Ochenta kms por hora Ehun kilometro orduko  Cien kms por hora

Hogei metro segundoko  Veinte metro por segundo Hamar metro minutuko  10 metros por minuto  PORCENTAJES

%5  Ehuneko bost

Gasolina ehuneko bost (%5) igo da  La gasolina ha subido un 5 por ciento Ehuneko bosteko (%5eko) deskontua egin dit  Me ha hecho un descuento del 5%.  TANTEO (ETA, -NA)

Nola doaz? Lau ETA huts (4-0) irabazten  ¿Cómo van?. Ganando 4 a cero Hogeita bi ETA hogei (22-20) geratu dira  Han quedado veintidós veinte

EMPATE (-NA): ZenbaNA doaz?. HusNA (huts + -NA) doaz  ¿Empate a cuanto van?. Empate a 0 BosNA amaitu dute

Hainbana geratu dira  Han quedado empatados  -NA  Cada uno, -NAKA  De ... en ...

-NA

Liburu BANA erosiko dugu  Hemos comprado un libro cada uno EhuNA pezeta eman dizkiet umeei  A los niños les he dado cien pesetas Neska BANAREKIN etorri dira  Han venido cada uno con una chica

HamarNA mila pezeta ordaindu dizkigute  Nos han pagado 10.000 pts a cada uno Kotxe BANATAN egorri gara  Hemos venido en un coche cada uno.

-NAKA

Horrek BINAKA igotzen ditu eskailerak  Ese sube las escaleras de 2 en 2

BANAKA-BANAKA (BANAN-BANAN) begiratu dugu  Los hemos mirado uno por uno Nik launaka jaten ditut gailetas  Como las galletas de 4 en 4

(5)

Erdi BANA  ErdiZKA

ERDI BANA egin dugu  Lo hemos hecho a medias (la mitad cada uno) ERDIZKA egin dugu  Lo hemos hecho a medias (A medio terminar)  Hogei BAT  Indica un numero aproximado

Hogei bat etorriko dira  Vendrán unos veinte Hamabost bat izango gara  Seremos unos 15.  Ehun INGURU  Alrededor de...

Ehun INGURU etorriko dira  Vendrán alrededor de cien Hamabi INGURU ekarri ditut  He traído alrededor de doce.  FRACCIONES 1/2  Erdi 1/3  Heren 1/4  Laurden 1/5  Bosten 1/7  Zazpiren 1/10  Hamarren 1/20  Hogeiren 2/3  Heren bi 3/4  Hiru laurden 4/5  Lau bosten 6/10  Sei hamarren 4/100  Lau ehunen

OPERACIONES ARITMETICAS

SUMA

Cinco más seis igual a once

5 + 6 = 11

BATUKETA

Bost gehi sei berdin hamaika RESTA

Nueve menos siete igual a dos

9  7 = 2

KENKETA

Bederatzi ken zazpi berdin bi MULTIPLICACION

Cuatro por dos igual a 8

4 x 2 = 8

BIDERKAKETA

Lau bider bi berdin zortzi DIVISION

Diez entre cinco igual a dos

10 / 5 = 2

ZATIKETA

Hamar zati bost berdin bi POTENCIACION

Tres al cuadrado igual a nueve

3

2

= 9

BERREKETA

Hiru ber bi berdin bederatzi RADICACION

Raiz cuadrada de dieciseis igual a cuatro

√16 = 4

ERROKETA

Bi erro hamasei berdin lau

FONETIKA

SILABA BAKARRA Ez da [eztá] Ez dut [eztút] Ez dakit [eztákìt] Ez gara [ezkárà] Ez dakigu [eztákigù] Ez ditugu [eztítugù] Badaukat [badáukàt] Badakigu [badákigù]

Etxe bat [etxébàt] Mutil bat [mutílbàt] Nahi baduzu [naibáduzù]

BI SILABA Egin [egín] Mutil [mutíl] Batek [baték] Agur [agúr] Hori [horí] Horrek [horrék] HIRU SILABA Ikusi [ikúsì] Mutila [mutílà] Apurtu [apúrtù] Laguna [lagúnà] Honetan [honétàn] Ditugu [ditúgù] LAU SILABA Batasuna [batásunà] Ikastola [ikástolà] Euskaltegi [euskáltegì] Irakasle [irákaslè] Telebista [telébistà] Emakume [emákumè] BOST SILABA Euskaltegia [euskátegià] Askatasuna [askátasunà] Aizkolaria [aizkólarià] Interesgarri [intéresgarrì] Emakumea [emákumeà] Bertsolaria [bertsólarià] ADITZA

SALDU  sáldu, sáltzen, sáldukò, sáldutà HARTU  hártu, hártzen, hártukò, hártutà

IKASI  ikási, ikásikò, ikásità, ikásterà APURTU  apúrtu, apúrtukò, apúrtutà, apúrtukò

(6)

ORDUA

Zer ordu da? Zer ordutan?

Es la una Ordu bata da Ordu batean

Son las 2 Ordu biak dira Ordu bietan

Son las 3 Hirurak dira Hiruretan

Son las 4 Laurak dira Lauretan

Son las 5 Bostak dira Bostetan

Son las 6 Seiak dira Seietan

Son las 7 Zazpiak dira Zazpietan

Son las 8 Zortziak dira Zortzietan

Son las 9 Bederatziak dira Bederatzietan

Son las 10 Hamarrak dira Hamarretan

Son las 11 Hamaikak dira Hamaiketan

Son las 12 Hamabiak dira Hamabietan

Es la una y cinco Ordu bata eta bost da Ordu bata eta bostean

Son las 2 y 10 Ordu biak eta hamar dira Ordubiak eta hamarrean

Son las 3 y cuarto Hiru eta laurdenak dira Hiru eta laurdenetan

Son las 4 y 20 Laurak eta hogei Laurak eta hogeian

Son las 5 y 25 Bostak eta hogeita bost Bostak eta hogeita bostean

Son las 6 y media Sei eta erdiak dira Sei eta erdietan

Son las 7 menos 25 Zazpiak hogeita bost gutxiago dira Zazpiak hogeita bost gutxiagotan Son las 8 menos 20 Zortziak hogei gutxiago dira Zortziak hogei gutxiagotan Son las 9 menos cuarto Bederatziak laurden gutxiago dira Bederatziak laurden gutxiagotan Son las 10 menos 10 Hamarrak hamar gutxiago dira Hamarrak hamar gutxiagotan Son las 11 menos 5 Hamaikak bost gutxiago dira Hamaikak bost gutxiagotan

16:54:00 Hamaseiak eta berrogeita hamalau

07:02:06 Zazpi ordu bi minutu eta sei segundo

Desde las 9 Bederatzietatik

21:00etatik

Hasta las 9 Bederatzietara / Bederatziak arte

21:00etara / 21:00ak arte

ZENBAKIAK

225  Berrehun eta hogeita bost

579  Bostehun eta hirurogeita hemeretzi 908  Bederatziehun eta zortzi

1.003  Mila eta hiru

3.456  Hiru mila, laurehun eta berrogeita hamasei

35.436  Hogeita hamabost mila, laurehun eta hogeita hamasei 457.908  Laurehun eta berrogeita hamazazpi mila, bederatziehun eta zortzi

(7)

EGURALDIA

Euria egin : Llover Hotz egin : Hacer frio Elurra egin : Nevar Bero egin : Hacer calor Txingorra egin : Granizar Fresko egin : Hacer fresco Zirimiria egin : Sirimiri Sargori egin : Hacer bochorno Haizea egin : Hacer viento Izotz egin : Helar

Eguraldi ona egin du  Ha hecho buen tiempo Egun ona egiten du  Hace buen día

Euria egiten du  Llueve

Bihar EZ du euriRIK egingo  Mañana no lloverá Aurten ez du elurrik egin  Este año no ha nevado

Atzo elurra egin zuen  Ayer nevó Bihar hotz egingo du  Mañana hará frío Zelako beroa egiten du  ¡Qué calor hace! Ez du batere hotzik egiten  No hace nada de frio

Además de esta forma, se utilizan también otras como:

- IZAN :Euria da (Llueve), Elurra izan da (Ha nevado), Bero izango da (Hará calor) - BOTA :Euria botatzen du (Tira agua), Txingorra bota du (Ha tirado granizo) - ARI IZAN :Euria ari du (Está nevando), Elurra ari izan du (Ha estado nevando)

Eguzkia dago : Hace sol Hotza dago : Hace frio Lainoa dago : Hay niebla Beroa egon da : Ha hecho calor Behelainoa dago : Hay niebla baja Sargoria zegoen: Hacía bochorno Haizea zegoen : Hacía viento

 NO CONFUNDIR: BeroA dago (Hace calor) con Bero dago (Está caliente)

SENTIPENAK

GOSE NAIZ

Gose izan : Tener hambre Bero izan : Tener calor Egarri izan : Tener sed Beldur izan : Tener miedo Hotz izan : Tener frío Lotsa izan : Tener vergüenza Logura izan : Tener sueño

Gose naiz,goazen zeozer jatera  Tengo hambre, vamos a comer algo Umeak egarri dira  Los niños tienen sed

Beldur bazara, ez etorri  Si tienes miedo, no vengas HOTZAK NAGO

Itxi leihoa hotzak nago eta  Cierra la ventana que tengo frio

Beroak zaude, ala? Bai, izerditan nago  Tienes calor, o no? Si estoy sudando Hotzak hilda nago  Estoy muerto de calor

LOGURA NAIZ

Logura  Sueño : Ohera noa, logura naiz eta (me voy a la cama porque tengo sueño) Hazkura  Picor : Jertse honek hazkura ematen dit (Este jersey me da picor)

Barregura  Ganas de reir : Horrek barregura ematen dit (Ese me da ganas de reir)

Negargura  Ganas de llorar : A ze tristura! Negargura naiz! (¡Qué tristeza!, tengo ganas de llorar) -LARRI se usa para indicar URGENCIA: Txizalarri naiz (Tengo que ir a hacer pis urgentemente) BURUKO MINA DAUKAT

Nongo mina daukazu? Tripako mina daukat  En donde tienes dolor. Tengo dolor de tripa. Begietako mina daukat  Tengo dolor de ojos

Ez nago ezertarako buruko minez nago  No tengo para nada dolor de cabeza

DATA

En Bayona, a 6 de abril de 1996  Baionan, 1996ko apirilaren 6an Bayona, a 6 de abril de 1996  Baiona, 1996ko apirilaren 6a.

06/04/1996  1996/04/06

La reunión se celebrará el próximo martes 8 de Junio  Datorren asteartean , ekainak 8, egingo da bilera La reunión se celebrará el proximo día 8 de Junio, martes  Datorren ekainaren 8an, asteartea, egingo da bilera

(8)

DEKLINABIDEA

MUGA GABE SINGULARRA PLURALA IZEN BEREZIAK

NOR-ZER Egoki

Labur Egoki-A Laburr-A Egoki-AK Laburr-AK Gernika Gasteiz Eneko Ines PARTITIBOA Egoki-RIK Laburr-IK --- --- --- --- Gernika-RIK Gasteiz-IK Eneko-RIK Ines-IK

NORK-ZERK Egoki-K

Laburr-EK Egoki-AK Laburr-AK Egoki-EK Laburr-EK Gernika-K Gasteiz-EK Eneko-K Ines-EK

NORI-ZERI Egoki-RI

Laburr-I Egoki-ARI Laburr-ARI Egoki-EI Laburr-EI Gernika-RI Gasteiz-I Eneko-RI Ines-I

NOREN-ZEREN Egoki-REN

Laburr-EN Egoki-AREN Laburr-AREN Egoki-EN Laburr-EN Gernika-REN Gasteiz-EN Eneko-REN Ines-EN

NONGO-NOIZKO Egoki-TAKO

Laburr-ETAKO Egoki-KO Laburr-EKO Egoki-ETAKO Laburr-ETAKO Gernika-KO Gasteiz-(E)KO --- --- ZEREZ/ZERTAZ -NORTAZ Egoki-Z Laburr-EZ Egoki-AZ Laburr-AZ Egoki-EZ Laburr-EZ Gernika-Z Gasteiz-EZ Eneko-Z Ines-EZ NOREKIN -ZEREKIN Egoki-REKIN Laburr-EKIN Egoki-AREKIN Laburr-AREKIN Egoki-EKIN Laburr-EKIN Gernika-REKIN Gasteiz-EKIN Eneko-REKIN Ines-EKIN NORENGATIK -ZERENGATIK Egoki-(REN)GATIK Laburr-ENGATIK Egoki-A(REN)GATIK Laburr- A(REN)GATIK Egoki-ENGATIK Laburr-ENGATIK Gernika-(REN)GATIK Gasteiz-(EN)GATIK Eneko-(REN)GATIK Ines-(EN)GATIK NORENTZAT Egoki-RENTZAT Laburr-ENTZAT Egoki-ARENTZAT Laburr-ARENTZAT Egoki-ENTZAT Laburr-ENTZAT Gernika-RENTZAT Gasteiz- ENTZAT Eneko-RENTZAT Ines-ENTZAT PROLATIBOA Egoki-TZAT Labur-TZAT --- --- --- --- Gernika-TZAT Gasteiz-TZAT Eneko-TZAT Ines-TZAT NON Egoki-TAN Laburr-ETAN Egoki-AN Laburr-EAN Egoki-ETAN Laburr-ETAN Gernika-N Gasteiz-EN --- --- NONDIK Egoki-TATIK Laburr-ETATIK Egoki-TIK Laburr-ETIK Egoki-ETATIK Laburr-ETATIK Gernika-TIK Gasteiz-(E)TIK --- --- NORA Egoki-TARA Laburr-ETARA Egoki-RA Laburr-ERA Egoki-ETARA Laburr-ETARA Gernika-RA Gasteiz-ERA --- --- NORAINO Egoki-TARAINO Laburr-ETARAINO Egoki-RAINO Laburr-ERAINO Egoki-ETARAINO Laburr-ETARAINO Gernika-RAINO Gasteiz-ERAINO --- --- NORANTZ Egoki-TARANTZ Laburr-ETARANTZ Egoki-RANTZ Laburr-ERANTZ Egoki-ETARANTZ Laburr-ETARANTZ Gernika-RANTZ Gasteiz-ERANTZ --- --- NORAKO/ ZERTARAKO Egoki-TARAKO Laburr-ETARAKO Egoki-RAKO Laburr-ERAKO Egoki-ETARAKO Laburr-ETARAKO Gernika-RAKO Gasteiz-ERAKO --- --- NORENGAN Egoki-(REN)GAN Laburr-E(N)GAN Egoki-A(REN)GAN Laburr-A(REN)GAN Egoki-ENGAN Laburr-ENGAN --- --- Eneko-(REN)GAN Ines-(EN)GAN NORENGANDIK Egoki-(REN)GANDIK Laburr-E(N)GANDIK Egoki-A(REN)GANDIK Laburr-A(REN)GANDIK Egoki-ENGANDIK Laburr-ENGANDIK --- --- Eneko-(REN)GANDIK Ines-(EN)GANDIK NORENGANA Egoki-(REN)GANA Laburr-E(N)GANA Egoki-A(REN)GANA Laburr- A(REN)GANA Egoki-ENGANA Laburr-ENGANA --- --- Eneko-(REN)GANA Ines-(EN)GANA NORENGANAINO Egoki-(REN)GANAINO Laburr-E(N)GANAINO Egoki-A(REN)GANAINO Laburr- A(REN)GANAINO Egoki-ENGANAINO Laburr-ENGANAINO --- --- Eneko-(REN)GANAINO Ines-(EN)GANAINO NORENGANANTZ Egoki-(REN)GANANTZ Laburr-E(N)GANANTZ Egoki-A(REN)GANANTZ Laburr- A(REN)GANANTZ Egoki-ENGANANTZ Laburr-ENGANANTZ --- --- Eneko-(REN)GANATZ Ines-(EN)GANANTZ EJERCICIOS  Pág. 40

(9)

LOTURAK

COPULATIVAS

Eta Y Aita tabernan dago ETA ama jokoan

Ere También

Tampoco

Mutil hori gaur ERE agertu da Mutil hori gaur ERE ez da agertu Ere bai

Baita…ere Baita

También Niri asko gustatzen zait eta Mireni ERE BAI Niri asko gustatzen zait, BAITA Mireni ERE Zuri asko gustatzen zaizu, baina Mireni? BAITA Ere ez

Ezta…ere Ezta

Tampoco Ez zaigu gustatzen eta Mireni ERE EZ Ez zaigu gustatzen EZTA Mireni ERE Zure amari gustatzen zaio? EZTA Ez bakarrik, …ere

Ez ezik, …ere

No solo … sino tb. EZ Jonek BAKARRIK, beste guztiek ERE gaizki dute Hau BAKARRIK EZ, beste guztiak ERE jango dituzu Nik EZ EZIK, zuk ERE txarto egin duzu.

ADVERSATIVAS

Baina Pero Asko gustatzen zait BAINA garestiegia da Ordea Ostera Aldiz, berriz Alabaina Haatik Halarik ere

Sin embargo Portu Bizkaian dago, Mutriku, ORDEA, Gipuzkoan

Hori merkeagoa da; besta hau, OSTERA, hobeto eginda dago.

Gaur egun mantentzen da ohitura hori; ez HAATIK lehengo indarrez Eta HALARIK ERE, ez zara hori egitera ausartu

Hala ere

Hala eta guztiz ere Dena dela/dena den Nolanahi ere

Aún así A pesar de todo Sea como fuera De todos modos

Liburu hori oso ona da; HALA ERE ez zait gustatzen Merkea da; HALA ETA GUZTIZ ERE ez dut erosiko Oso zaila da; DENA DEN saiatu egin behar dugu

Dirurik ez dut; NOLANAHI ere, hori ez da kezkatzen nauena Baizik

Baino Baizik eta

Sino Tipo hori ez da emakumea, gizona BAIZIK BAINO BAIZIK ETA gizona (Izan) ezik/ezean Excepto Laranja (IZAN) EZIK fruta gustatzen zait Besterik

Baino

Sino Ostegunetan BESTERIK ez dut erretzen

Lagun bi BAINO ez gara etorri (No hemos venido sino 2 amigos) Ordez

Barik Beharrean

En lugar de

Amarekin BARIK, aitarekin hitz egiten dut Konpondu BEHARREAN, apurtu egin du -z gain

-z aparte

A parte de Lelokeriak egiteaZ GAIN, zer dakizu egiten? ZutaZ APARTE, nork daki?

DISTRIBUTIVAS Bai…bai… (baita…ere) Nahiz…nahiz Zein…zein Hala…nola / nola…hala Tanto… como… (como tb.)…

Bilbon BAI goizez, BAI arratsaldez, jende asko dabil BAI hemen, BAI hor, BAITA han ERE euriak busti Nolanahi ere, NAHIZ batera NAHIZ bestera, lortuko dugu. ZEIN etxean ZEIN kalean beti ondo dago

HALA lurrean NOLA zeruan Ez…ez… (ezta…ere) Ni…ni…

(ni tampoco)…

EZ du lanik egiten EZ besteei lanean uzten

EZ zu, EZ zure ama, EZTA zure aita ERE, ez zarete atseginak. Oraindik ez dut EZ idazlana burutu, EZ mintza prestatu Edo…edo / ala…ala O …o… EDO zorra kendu EDO eraztuna itzuli

Dela…dela Que si…que si… Haiekin DELA gurekin DELA beti gezurretan dabil

Alde batetik…bestetik Por un lado…Por otro... ALDE BATETIK Errealekoa dela BESTETIK Athletikoak… Ez bakarrik ... ere

Ez ezik ... ere

No solo sino también EZ Jonek BAKARRIK, beste guztiek ERE gaizki egin dute

(10)

AGIAN APIKA BEHARBADA

Tal vez, quizás AGIAN hilko da

BEHARBADA etorriko da ALDERANTZIZ

AITZITIK

Por el contrario Gizarte horietan, ALDERANTZIZ, emakumezkoek ez dute zer eginik.

ESATE BATERAKO HALA NOLA

Por ejemplo ESATE BATERAKO, zu zara aberatsa eta ni behartsua Bihar lanak egin behar ditugu, HALA NOLA belarra moztu ALEGIA

HOTS HAU DA

Es decir, esto es 14 olerki hauetatik, 4 soilak ditugu; ALEGIA, zer ikusirik ez dutenak Batasunaren aldekoek, HOTS, guk, ez dugu zuzen jokatu.

Zuk diru asko dituzu, HAU DA, zu zara aberatsa. BERAZ

ORDUAN HORTAZ

Por tanto Ni zu baino gazteagoa naiz; BERAZ, zu ni baino zaharragoa zara. Zer esan behar dugu ORDUAN?

Hasiera da polita; HORTAZ, has gaitezen ahalik eta gehienetan.

BADA Pues, Entonces Zer da, BADA, maitasuna?

HONELA Así HONELA ez goaz inora.

HAU DELA ETA HORI DELA ETA

Por este motivo HORI DELA ETA, gaur egun hori egiten da.

ZENTZU HONETAN En el mismo sentido ZENTZU HONETAN esan behar da ... INOLAZ ERE

INONDIK ERE

De ningun modo Ez dut uzte oker nagoenik eta ez nuke INOLAZ ERE oker egon nahi (No creo que esté equivocado y no quisiera estarlo de ninguna manera)

IZAN ERE De hecho IZAN ERE, argi eta garbi dio Estatuko Boletin Oficialak

ORO HAR En general ORO HAR eta salbuespenak salbu, baliagarria da

(En general y salvo las excepciones, es útil)

ERA BEREAN Así mismo. Gogoan duzu ERA BEREAN, aurtengoarekin datozela 50

(Recuerdas así mismo que este año cumples 50).

HALABER También, así

mismo

Eskola haietan eta HALABER beste guztietan (En aquellas escuelas y también en todas las demás. BAINA ERA BEREAN Pero al mismo

tiempo, a la vez.

Politak dira BAINA ERA BERAN merkeak.

Badu antzen (semejanza) bat, baina era berean, zein ezberdina!

GAINERA Además Ez daukat dirurik, eta GAINERA ez dut erosi nahi

HAIN ZUZEN ERE Precisamente,

concretamente

Franco hil zen urtean HAIN ZUZEN ERE, hasi nintzen euskara ikasten (Precisamente el año que murió Franco, empecé a estudiar euskera) BATEZ ERE

BATEZBESTE

Sobre todo, Generalmente

Zaharragoak dira, BATEZBESTE, gurasoak irakasleak baino (Son mayores, generalmente, los padres que los profesores)

BESTEAK BESTE Entre otros Hor daude, BESTEAK BESTE, aldizkariko lanak

BEHIN ETA BERRIZ BEHIN ETA BERRIRO

Una y otra vez BEHIN ETA BERRIZ esan duenez (Como ha dicho una y otra vez) BEHIN ETA BERRIRO gauza bera esanez dator (Viene repitiendo lo mismo una y otra vez)

BIDE BATEZ De una vez BIDE BATEZ egiten ditu bi mandatu (Hace 2 recados de una vez) BADAEZPADA Por si acaso Eguraldi ona zen, baina BADAEZPADA euritakoa hartu zuen.

BESTELA De lo contrario Ekar ezazu; BESTELA ikusiko duzu zer den ona!

HARIK ETA Hasta que HARIK ETA ikusi arte ez naiz lasaituko (Hasta que no le vea no estaré tranquila)

ZORIONEZ Afortunadamente,

por suerte

ZORIONEZ, Athletic irabazi zuen

(11)

NOMINALIZACION

T(Z)EA T(Z)EN T(Z)ERA T(Z)EKO

GUSTATU ARI naiz JOAN ESAN BURURATU ARITU (lehen.)

JARDUN ETORRI naiz BIDALI AGINDU AHAZTU zait (Puntual)

HASI naiz HELDU IRITSI

ESKATU dut TOKATU JARRAITU BEHARTU (Obligar N-Nk) AHOLKATU PENTSATU

ERABAKI

SEGITU dut AMAITU

ERAZI (Obligar) GOGOA dut ASMOA dut

ASMATU BUKATU AUSARTU (Atreverse) PREST dago

NAHI BULTZATU GERTU (preparado)

NAHIAGO dut JOAN KONDENATU ARRISKUA

DEBEKATU ETORRI ZIGORTU JOERA (tendencia)

LORTU IBILI naiz GONBIDATU PREMIA (necesidad)

GOMENDATU EGON ERAMAN BELDUR

ESPERO IMPORTA KOSTATU USTE GELDITU GERATU EKARRI OHITU ADORETU (Animar) LOTSA da GAI GAUZA

EZINEZKOA JAKIN ORDUA da

ZAILA IKASI

ERREZA IRAKATSI dut

BEHARREZKOA LAGUNDU T(Z)EARI T(Z)EAZ

ONA IRITZI ARDURATU

TXARRA da IKUSI LOTU ASPERTU

HOBE ENTZUN dut EKIN GOGAITU (molestar)

KOMENI OHITU UTZI GOGORATU naiz joateaz

KALTEGARRIA SENTITU Erretzeari utzi diot KEZKATU

MEREZI HARRAPATU dut NEKATU

NORMALA ATSEGIN

AHASTU zait (Algo que sabias)

POZTU

Posten naiz zuek ikusteaz

ALFERRIK SAIATU OROITU naiz (acordarse)

ONDO AUSARTU

GAIZKI dago NEKATU

DEBEKATUTA ASPERTU

UTZI (Dar permiso: Nire jostailuak jolasten utzi diot)

COMPARATIVAS

-AGO (más)  Zu altuAGOa zara (Eres más alto)

-EGI (demasiado)  AltuEGIA zara (BeranduEGI etorri da)  -(R)IK -EN (El más)  NeskaRIK altuENa zara

…BAINO ASKOZ ERE …-AGO (Mucho más que…)  Ni BAINO ASKOZ ERE zaharragoa zara.  HAIN (Tan)  Ez da HAIN txikia (No es tan pequeño)

HAINBESTE (Tanto) = HONENBESTE, HORRENBESTE  Ez dago HAINBESTE diru (No hay tanto dinero) BEZAIN (Tan como)  Ni zu BEZAIN polita naiz (Soy tan guapa como tu)

BESTE (Tanto como) = HAINBAT Nik zuk beste liburu daukat (Tengo tantos libros como tu) ADINAKO / BESTEKO (Izen abstraktuak konparatzeko)

Neska hori ederra da. Ni ederra naiz Ni neska hori BEZAIN ederra naiz

Neska horrek edertasuna dauka. Nik ere bai Nik neska horrek ADINAKO edertasuna daukat

NOTA: Adjektiboak deklinatzen dira  Ni zu baino azkarragoa naiz

Adberbioak ez dira deklinatzen  Ni zu baino azkarrago etorri naiz

ON HOBE ONEN ONEGI ONDO HOBETO ONDOEN ONDOEGI TXAR TXARRAGO TXARREN TXARREGI TXARTO TXARTOAGO TXARTOEN TXARTOEGI HANDI HANDIAGO HANDIEN HANDIEGI ASKO GEHIAGO GEHIEN GEHIEGI GUTXI GUTXIAGO GUTXIEN GUTXIEGI

EJERCICIOS  Pág. 43

(12)

KAUSALAK

LAKO

Zergatik zaude nekatuta?  Lo gutxi egin dudalako / Lo nahiko egin ez dudalako

ZEBILEN + LAKO = ZEBILELAKO

... ETA

Nekatuta nago:  Lo gutxi egin dut ETA / Ez dut lorik egin ETA  BAIT + Aditza

Nekatuta nago:  Lo gutxi egin BAITUT / Ez BAITUT lorik egin

BAIT + DUT = BAITUT BAIT + GARA = BAIKARA

BAIT + NUEN = BAINUEN BAIT + NABIL = BAINABIL

BAIT + ZIDAN = BAITZIDAN BAIT + DABIL = BAITABIL BAIT + ZAIZU = BAITZAIZU BAIT + DA = BAITA  -T(Z)EAGATIK / -T(Z)EARREN

Hori esateagatik betirako haserretu zitzaidan  -NEZ GERO

Eguraldi ona egiten duenez gero, mendira joango gara  Porque hace bueno iremos al monte.  -LA ETA

Lan asko dagoela eta, laguntza eskatu digu  Porque hay mucho trabajo, …  -LA BIDE / -LA MEDIO / -LA KAUSA

Lana dela bide, istripu asko egon dira  Por causa del trabajo, ha habido muchos accidentes.  -ZEREN ETA

Busti egin naiz zeren eta euria baita  Me he mojado porque ha llovido (Redundante) ZER DELA ETA? = ZERGATIK?

ZE ... (Se utiliza solo hablado)

Etxera noa ze gaixorik nago  Voy a casa porque estoy enfermo.

KONTZESIBOAK

NAHIZ ETA

NAHIZ ETA nekatuta egon, ez dut hutsik egingo  Aunque estoy cansado , no faltaré NAHIZ ETA esan EZ, pentsatzen dago  Aunque no lo dice, lo está pensando NAHIZ ETA dirurik EDUKI EZ, ondo bizi naiz  Aunque no tengo dinero, vivo bien NAHIZ ETA etorri behar EZ izan, etorri zen  Aunque no tuvo que venir, vino NAHIZ ETA ikustenzaitudaN,...  Aunque te vea, ...

NAHIZ ETA ikusten ez zaitudaN, ...  Aunque no te vea, ...  ARREN

EURIA EGIN ARREN, mendira joango gara  Aunque llueva, iremos al monte DIRURIK EDUKI EZ ARREN, ondo bizi naiz  Aunque no tengo dinero, vivo bien

OSO GARESTIA EZ IZAN ARREN, ezin dut erosi  Aunque no es muy caro no puedo comprarlo Ikusten zaitudan ARREN  Aunque te vea

Ikusten ez zaitudan ARREN  Aunque no te vea  BA... ERE

Filma ikusi badut ere, ez dut ulertu  Aunque he visto la película, no la he entendido

Filma ikusi ez badut ere, ondo dagoela esan didate  Aunque no he visto la peli me han dicho que está bien -TA ERE / -RIK ERE

Etxera etorrita ere, ez du ezer egin  Aunque he venido a casa, no he hecho nada

Etxera ez etorrita ere, gauza asko egin ditut  Aunque no he venido a casa, he hecho muchas cosas -AGATIK

Etxera etorriagatik, ez dut ezer egin  Aunque he venido a casa no he hecho nada Etxera ez etorriagatik, ...  Aunque no he venido a casa, ...

(13)

TEMPORALES

ETA GERO, ONDOREN, OSTEAN, -TAKOAN, -Z GERO  Después de ... Afaldu ETA GERO joango naiz  Iré después de cenar

Lana amaituTAKOAN, etxera joan ginen  Después de terminar el trabajo, nos fuimos Zerbait janDAKOAN, hobeto sentituko zara  Despues de comer algo, te sentirás mejor Aita HILEZ GERO sortu zen  Nació depués de morir su padre

BAINO LEHEN, AURRETIK  Antes de ...

Egin BAINO LEHEN, ondo pentsatu  Antes de hacerlo, piénsalo bien Etorri AURRETIK, telefonoz deitu  Antes de venir, llama por teléfono  -T(Z)ERAKOAN  Al ir a hacer algo.

Argia pizTERAKOAN ikusi dut kablea solte  Al ir a encender la luz he visto el cable suelto

OrdainTZERAKOAN konturatu da poltsa lapurtu diotelaAl ir a pagar se ha dado cuenta que le han robado el bolso  -NEAN, -LA(RIK)  Cuando ...

Josu heltzen deNEAN, dena da problema  Cuando llega Josu, todo son problemas Josu heltzen deNEAN, avísame  Cuando llegue Josu, avísame

Ikusten EZ duzuNEAN  Cuando no lo ves, o cuando no lo veas

Menditik zetorreLA(RIK)istripu bat izan zuen  Cuando venía del monte  -T(Z)EAZ, -AZ BATERA  Cuando ...

Zuzendaria agerTZEAZ (agertuAZ) BATERA, denak isildu ziren  Cuando llegó el Director, todos callaron  -T(Z)EAN  Al hacer algo.

Atea zabalTZEAN ikusi dut  Al abrir la puerta le he visto

Argia piZTEAN jaso dut deskarga  Al encender la luz he recibido la descarga  -N BITARTEAN  Mientras ...

Ikasten duDAN BITARTEAN, musika entzuten dut  Mientras estudio, escucho música Hori egiten ez duzuN BITARTEAN  Mientras no hagas eso

BEZAIN LASTER, ETA BEREHALA Tan pronto como ...

Jakin BEZAIN LASTER etorri naiz  He venido tan pronto como lo he sabido

Konturatu (naizen) BEZAIN LASTER joan naiz  He ido tan pronto como me he dado cuenta  -NEKO  Tan pronto como ...

Etxera heldu nintzeNEKO, oheratu egin nintzen  Tan pronto como llegué a casa, me acosté en la cama  ORDUKO  Para cuando, en cuanto ...

Medikua etorri ORDUKO eria hila izanen da  Para cuando llegue el médico, el enfermo estará muerto Konturatu ORDUKO, umea kalean zegoen  Para cuando se enteró el niño estaba en la calle

Bilera amaitu ORDUKO alde egin zuen  En cuanto acabó la reunión, se marchó  -NERAKO, -T(Z)ERAKO  Para cuando ...

Gu heldu gineNERAKO, ez zen inor geratzen  Para cuando llegamos, no quedaba nadie Zu itzulTZERAKO, gu lotan egongo dira  Para cuando regreses, estaremos dormidos  -N GARAIKO  De cuando...

Argazki hauek Kuban egon ginen garaikoak dira  Estas fotos son de cuando estuvimos en Cuba.  -NETIK, -NEZ GEROZTIK  Desde que ...

Ezkondu zeNETIK, ez dut berriro ikusi  Desde que se casó, no le he visto de nuevo

Heldu zireNEZ GEROZTIK, ez dira gelarik irten  Desde que llegamos, no hemos salido de la habitación  ARTE, -N ARTE, HARIK ETA ... ARTE  Hasta que ...

Medikua etorri deN ARTE, ezin izan dugu ezer egin  Hasta que ha venido el médico, no hemos podido hacer nada Ez mugitu HARIK ETA nik esaten dizudan ARTE  No te muevas hasta que yo te lo diga.

-N BAKOITZEAN  Cada vez que...

-N GEHIENETAN  La mayoría de las veces que... -N GUZTIETAN  Todas las veces que...

Saiatzen naizeN BAKOITZEAN, txarto ateratzen zait  Cada vez que lo intento, me sale mal

Joan naizeN GEHIENETAN, damutu egin naiz  La mayoría de las veces que he ido, me he arrepentido

Zurekin hitz egiten dudaN GUZTIETAN, gauza bera esaten didazu  Todas las veces q hablo contigo, me dices lo mismo. EJERCICIOS  Pág. 42

(14)

MODUZKO PERPAUSAK

-N BEZALA / -N BEZALAKO(A)  Como ...

Jon zuk esan duzun bezala dago  Jon está como has dicho Jon zuk esan duzun bezalakoa da  Jon es como has dicho Zuk (egin duzun) bezala egin dut  Lo he hecho como tú. Zu (zaren) bezalakoa da  Es como tú.

Nik zuk EZ BEZALA egin dut  Lo he hecho diferente a ti.  -N MODUAN / -N MODUKOA  Como ...

Nahi duzun moduan egin dezakezu  Puedes hacerlo como quieras.

Jonen autoa zuk esan duzun modukoa da  El coche de Jon es como has dicho.  -T(Z)EKO MODUAN  Como para ...

Ez nago zure txantak eramateko moduan  No estoy como para aguantar tus bromas.  -NEZ  Como ...

Irakasleak berak esan duenez egin dut  Lo he hecho como ha dicho el mismo profesor. Ikus daitekeenez, oso erraza da  Como se puede ver, es muy fácil.

-N ERAN  Como ...

Aitak esan duen eran egin dut  Lo he hecho como ha dicho aita.  -N GISAN  Como ...

Aitak esan duen gisan egin dut  Lo he hecho como ha dicho aita.  -N LEGEZ (Bizkaieraz)  Como ...

Nahi duzun legez egin dezakezu  Puedes hacerlo como quieras.  -N ANTZERA  Parecido que ...

Nik ere zuk egin duzun antzera egin dut  Yo también lo he hecho parecido que (como lo has hecho) tú.  -N NEURRIAN / -N HEINEAN  En la medida que ...

Ahal den neurrian (heinean) saiatu egin behar da  En la medida que se pueda se tiene que intentar. Ikasten duzun neurrian (heinean), hobeto ulertuko duzu  En la medida que aprendas, entenderás mejor.  AHALA  A medida que … / Tan pronto …

Afaltiarrak sartu ahala haien jarlekuak eraman itzazu  Tan pronto como entren los comensales, lleva sus asientos. Disko bat bukatu ahala hurrengoa jartzen dute  Tan pronto acaba un disco ponen el siguiente.

Txiste bat kontatu ahala, barrez itotzen ginen  A medida que contaba un chiste nos moríamos de risa. Erretzeari utzi ahala edariari ematen zioten  Tan pronto dejaron de fumar le dieron a la bebida.  BA-... BEZALA  Como si …

Niri ez hitz egin leloa banintz bezala  No me hables como si fuera tonto. Zure etxean egongo bazina bezala  Como si estuvieras en tu casa.

POSTPOSIZIOAK

PARTITIBOA ... GABE  Sin

-RIK GABE

Ariketarik gabe  Sin ejercicios Ariketak gabe  Sin los ejercicios.

Verbo + GABE Egin gabe  Sin hacer

*** BARIK  Sin

Betaurreko BARIK ez dut ezer ikusten  No veo nada sin gafas Gogo BARIK ezin da  Sin ganas no se puede.

Con verbo: Begiratu, baina ukitu BARIK

(15)

EZEAN, FALTAN  Si no ...

Besterik EZEAN, honekin konformatu beharko dugu  Si no hay más nos tendremos que conformar con esto Liburu hori irakurri EZEAN, nekez jakingo duzu zertan ari naizen  Si no lees ese libro, dificilm. sabrás que estoy

haciendo Ur FALTAN, esnea edango dut  Si falta agua, beberé leche

NOREN ...

GAINEAN, AZPIAN, AURREAN, ATZEAN, ONDOAN, BARRUAN, KANPOAN Pertsonak: NOREN kasu-marka hartzen dute beti

Noren GAINEAN dago umea? Aitaren gainean  ¿Encima de quien está el niño? Encima de aita. Zure AURREAN dago  Está delante de ti

Nire ONDOAN dago Aitor  Aitor está a mi lado. Objetuak: normalean markarik gabe

Liburua aulki AZPIAN utzi dut  He dejado el libro debajo de la silla Etxe horren ATZEAN ezkutatu da  Se ha escondido detrás de esa casa Etxe urdinaren ONDOAN dago  Está al lado de la casa azul

INGURUAN  Dentro ...

Umeak mahai(aren) INGURUAN daude  Los niños están alrededor de la mesa  BURUAN  Al cabo de

Hiru egunen buruan egingo dut  Al cabo de 3 días lo haré.  GAINEAN = -(R)I BURUZ Acerca de

Horren gainean badaukat zer kontaturik  Tengo cosas que contar acerca de eso.  ARTEAN  Entre ...

NORTZUEN ARTEAN dago Jon? Ana eta JosuREN ARTEAN  ¿Entre quienes está Jon? Entre Ana y Josu. Jendearen ARTEAN dago  Está entre la gente

Jende askoren ARTEAN banatu ditugu  Hemos repartido entre mucha gente.  ALDE, KONTRA (AURKA)  A favor, en contra ...

NOREN ALDE zaude? Zure alde nago  ¿ De parte de quién estás? Estoy de tu parte Ekonomi askatasunaren ALDE nago  Estoy a favor de la economía libre.

Bihar Athletic-ek Osasunaren KONTRA (AURKA) jokatuko du  Mañana el Athletic jugará en contra de Osasuna  ALDETIK, PARTEZ  Por el lado de, Por parte de ...

Ekonomia ALDETIK oso interesgarria da guretzat  Por el lado economico es muy interesante para nosotros Josuren ALDETIK ez dut uste arazorik egongo denik  Por parte de Josu no creo que haya ningun problema Goraintziak eman gurasoei Josuneren PARTEZ (aldetik)  Da recuerdos a los padres de parte de Josune  KONTURA, KABUZ  Por mi cuenta ...

Ez daukat irakaslerik, neure KONTURA ikasten dut  No tengo profesor, aprendo por mi cuenta Bere KABUZ egin du  Lo ha hecho por su cuenta

BIDEZ, BITARTEZ  Por medio de ...

Bidai agentzia baten BIDEZ lortu dut txartela  Por medi de una agencia de viajes he conseguido la entrada Anaiaren BITARTEZ lortu dut  Lo he conseguido por medio del hermano.

ZAIN  A la espera ...

Amaiaren ZAIN nago  Estoy a la espera de ama  BILA  En busca de ...

Amaiaren BILA joan da  Ha ido en busca de ama  ARABERA  Según ...

Legearen ARABERA, besteak dauka arrazoia  Según la ley, el otro tiene razón Inkestek adierazten dutenAREN ARABERA  Según lo que anuncian las encuestas

(16)

ESKU  En manos de ...

Azken erabakia zure ESKU dago  La ultima decisión está de tu mano

Hau ezin dugu edonoren ESKU utzi  Esto no lo podemos dejar en manos de cualquiera  TRUKE  A cambio de ...

Honen TRUKE zer emango didazu?  ¿A cambio de esto que me darás?  GISA  A modo de ...

Azeriaren GISA jokatu behar duzu  Tenemos que jugar como el zorro

Adibide GISA proba bat egingo dugu  Haremos una prueba a modo de ejemplo  LEKUAN  En su puesto

Zuk ere, bere LEKUAN, gauza bera egingo zenukeen  Tu también, en su puesto, hubieras hecho lo mismo  ORDEZ  En lugar de ...

Joan naiteke zure ORDEZ  Puedo ir en tu lugar  MAILAN  A nivel de ...

Ekonomia MAILAN gauzak hobetzen doaz  A nivel de economía las cosas van mejorando  ARLOAN  En el campo de ...

Fisika ARLOAN oso ezaguna da teoria hori  En el campo de la física es muy conocida esa teoría.

NORI ...

BURUZ  Sobre ...

Nori BURUZ hitz egin du? Gabriel Arestiri BURUZ  ¿De quién ha hablado? De Gabriel Aresti. Zeri BURUZ hitz egin duzue? Ekonomiari BURUZ  ¿Sobre qué habéis hablado?. Sobre economía. Noiz da ekonomiari BURUZKO hitzaldia?. ¿Cuándo es la conferencia sobre economía?

EZKER  Gracias a ...

Zuri ESKER lortu dugu  Lo hemos conseguido gracias a ti.

Lagun bati EZKER lortu dugu  Lo hemos conseguido gracias a un amigo  BEGIRA  Mirando a ...

Guri BEGIRA dago  Nos está mirando

NON ...

ZEHAR  A lo largo de ...

Historian ZEHAR  A lo largo de la historia Mendeetan zehar A través de los siglos Hortik ZEHAR  Por ahí.

GORA, BEHERA  Arriba de , Abajo de ... Aldapan GORA

Mendian BEHERA

NONDIK ...

KANPORA, AT, LANDA, LEKORA  Fuera de ... Etxetik KANPO bazkaldu dut gaur  Hoy he comido fuera de casa Herritik AT dabil  Anda fuera del pueblo.

ZEREZ ...

GAIN  Además de ... Horretaz GAIN  Además de eso

(17)

BESTE KASUAK

GAZTEIZ ALDEAN En la zona de ...

Donostia ALDEAN bizi da  Vive por la zona de Donostia  Zazpiak ALDERA, Zazpiak INGURU  Alrededor de ... Aditz + BEHARREAN  En lugar de ...

Kalera joan beharrean geratu etxean  En lugar de ir a la calle, quédate en casa.

ESTRUCTURAS

ZENBAT ETA …AGO HAINBAT ETA …AGO  Cuanto más … más … ORDUAN ETA … AGO

Zenbat eta gehiago irakurri, hainbat eta arinago ikasten du  Cuanto más lee, más rapido aprende.

Zenbat eta ardo gehiago edan, hainbat eta gehiago moskortzen zara  Cuanto más vino bebes, más te emborrachas. edaten duzun

Zenbat eta azkarrago egiten duzun hainbat eta goizago oheratu ahalko zara  Cuanto más rápido lo hagas, más pronto te podrás acostar

Zenbat eta gehiago egin behar hainbat eta gogo gutxiago eduki izaten dira  Cuanto más haya que hacer, menos ganas se suelen tener

Zenbat eta gehiago eztabaidatzen genuen, orduan eta urduriagoa zen giroa  Cuanto + discutíamos, el clima era + tenso  GERO ETA …AGO  Cada vez más …

Bilbo gero eta kutsatuago dago  Bilbao está cada bez más contaminado. Gero eta alferragoa zara  Eres cada vez más vago.

-Z GERO  1.-Después de … / 2.- Si Después de ...

Aita hilez gero sortu zen  Nació depués de morir su padre.

Barbaroen inbasioaz gero ez da sekula horrelakorik ikusi  Desde la invasión de los Bárbaros no se ha visto nada semejante

Si ...

Gogor ikasiz gero, azterketa gaindituko nuke  Si estudiara con empeño aprobaría el examen.  HAIN … { NON } … BAIT/-N  Tan … que … / Tanto … que

{ EZEN }

Hainbeste euri egiten zuen non ibaiak gora egin baitzuen  Llovió tanto que se desbordó el río. Hain leloa zara ezen ez baitzara/zaren ezertaz jabetzen  Eres tan tonto que no te enteras de nada. Hori hain txikia da non ezin baitu/duen ikusi  Eso es tan pequeño que no se puede ver.

-LAKOAN  Creyendo que… / En la creencia de que … / Pensando que …

Gurekin etorriko zarelakoan zuretzako ere prestatu dugu  Pensando que vas a venir con nos. nos hemos prep. para ti Etxera etorriko zinelakoan, janari gehiago prestatu du  Pensando que ibas a venir a casa, ha preparado más comida Eguraldi ona egingo zuelakoan goizeko 7etan altxatu gara  Pensando que iba a hacer buen tiempo nos hemos

levantado a las 7 de la mañana

Nire eskakizuna kontutan hartuko duzulakoan, adeitasunez agurtzen zaitut  Confiando que tenga a bien mi petición, le saluda afectuosamente …

AHALIK ETA (izena-RIK) adj./adb.-EN  Lo más … posible

Ahalik eta azkarren joan behar dugu  Tenemos que ir lo más rápido posible

Ahalik eta lorerik politenak ekarri behar dituzu  Tienes que traer las flores más bonitas posibles AHAL DEN/DUZUN (izena-RIK) adj./adb.-EN  Lo más … que puedas

Ahal diren hizlaririk onenak ekarriko ditugu  Traeremos los mejores conferenciantes que se puedan

ALBAIT adberbioa-EN  Lo más … posible

Albait isilen sartu ginen gelara  Entramos a la habitación lo más silencioso posible DENA, OSOA, GUZTIA

- DENA (sin nombre)  DENA jan dugu

- OSOA  Tarta OSOA – toda la tarta

EJERCICIOS  Pág. 42

EJERCICIOS  Pág. 42

EJERCICIOS  Pág. 42 EJERCICIOS  Pág. 44

(18)

- GUZTIA  Tarta GUZTIAK – todas las tartas  BATAK BESTEA – El uno al otro

Gure etxean batak besteari mozten dio ilea  En nuestra casa el uno le corta el pelo al otro.  NORENGANDIK (Procedencia) – DE QUIEN

Umeek gurasoengandik gauza asko ikasten dute  Los niños aprenden muchas cosas de los padres.  BERDINA  Igual - BERA (BERBERA)  El mismo

Gogoratzen duzu atzoko autoa?

- Bai, hori bera (berbera) da  Si, es el mismo; - Bai, hori berdina da  Si, es igual. Los dos cantaron la misma canción  Biek kanta bera abestu zuten.

Las dos hermanas son iguales  Ahizpa biak berdinak dira.

Hoy me he puesto el mismo vestido que ayer  Gaur atzoko soineko bera jantzi dut. Los dos vivían en la misma casa  Biak etxe berean bizi ziren.

Es la misma chica que hemos visto por la mañana  Goizean ikusi dugun neska bera da. Siempre viste los mismos zapatos  Beti zapata berak janzten ditu.

SINGULAR ETA PLURAL HURBILA SINGULAR

- Aurton  Este año.

- Aspaldion  Esta última temporada. - Asteon  Esta semana.

- Berton  Aquí mismo. - Hileon  Este mes.

PLURAL

Tiene tres significados:

- Estás dentro de un grupo  Gazteok uste dugu ... - Para expresar cercanía  Mendiotara goaz - Sentido despectivo  Umeok tontoak dira.

Ejs Declinación: Lagunok, Gazteokin, Guztioi, kaleotan, kaleotara, kaleotatik ...  NOIZ ARTE?

Izenak  -RA ARTE  Ingandera arte, asatelehenera arte, datorren astera arte Adberbioak  ARTE  bihar arte, etzi arte, orain arte, gaur arte

INOR, NORBAIT, EDONOR

Afirmativas Negativas / Interrogat. Cualquier ...

NOR NORBAIT INOR EDONOR

ZER ZERBAIT EZER EDOZER

NORK NORBAITEK INORK EDONORK

NORI NORBAITI INORI EDONORI

NOREN NORBAITEN INOREN EDONOREN

NORENA NORBAITENA INORENA EDONORENA

NORENTZAT NORBAITENTZAT INORENTZAT EDONORENTZAT

NOREKIN NORBAITEKIN INOREKIN EDONOREKIN

ZERTAN ZERBAITETAN EZERTAN EDOZERTAN

NOLA NOLABAIT INOLA EDONOLA

NON NONBAIT INON EDONON

NORA NORABAIT INORA EDONORA

NONDIK NONBAITETIK INONDIK EDONONDIK

NONGO NONBAITEKO INONGO EDONONGO

NONGOA NONBAITEKOA INONGOA EDONONGOA

NOIZ NOIZBAIT INOIZ EDONOIZ

EDOZEIN + SUSTANTIVO (Muga gabe) = Cualquier ... Ej.: Edozein pertsona = Edonor = Cualquier persona.

- EDOZEIN MUTIL (EDONOR,o EDOZEIN) etor daiteke Arkautera  Cualquier chico puede venir a Arkaute - EDOZEIN GAUZA (EDOZER o EDOZEIN) ekar dezakezu  Puedes traer cualquier cosa

- EDOZEIN UMERI (EDONORI o EDOZEINI) gustatzen zaio txokolatea  A cualquier niño le gusta el chocolate. - EDOZEIN NESKARENTZAT (EDONORENTZAT o EDOZEINENTZAT) erosiko ditu lore horiek  Para cualquier chica ... - EDOZEIN HONDARTZARA (EDONORA o EDOZEINETARA) joan gaitezke  Podemos ir a cualquier playa.

(19)

ERE  También, tampoco, incluso, ni siquiera

Gu ere Gasteizen bizi gara  Nosotros también vivimos en Vitoria Izenik ere ez zidaten galdetu  No me preguntaron ni el nombre Jo ere egin zuten  Incluso le golpearon

Ez al da inor etorriko? Inor ere ez  ¿No vendrá nadie?. Ni uno  HOBE ...

HOBE DA

Hobe da ondo pentsatzea  Es mejor pensarlo bien HOBE DUGU

Hobe dugu etxean geratu  Mejor nos quedamos en casa  -TAKO /-DAKO(AK)

Esan dugun ardoa Errioxakoa zen  El vino que hemos bebido era de la Rioja Edandako ardoa Errioxakoa zen (Esandakoa Errioxakoa zen)

Soldadutzara joan direnak ez daude pozik = Los que se han ido a la mili no están contentos Soldadutzara joandakoak ez daude pozik

Etorri den gizona nire aita da  El hombre que ha venido es mi padre Etorritako gizona nire aita da (Etorritakoa nire aita da)

REFLEXIVOS (Nire burua) Se ha suicidado  Bere burua hil du

-T(Z)EKOTAN = -T(Z)EKO ASMOTAN (Con la intención de...)

Siempre estoy con la intención de ir y nunca voy  Beti nago joatekotan eta ez noa inoiz.

Podeis entrar a la reunión a condición de no decir nada  Bilerera sar zaitezkete ezer ez esatekotan.

Cambiaría de trabajo a condición de ganar un poco más  Lanez aldatuko nuke apur bat gehiago irabaztekotan. Han ido al cine con intención de ver la peli  Zinemara joan dira filma ikustekotan (ikusteko asmotan)

De vender la casa, la vendería con todos los muebles  Etxea erostekotan altzariekin salduko nuke Tengo la intención de volver mañana  Bihar itzultzekotan nago.

De no hacer las cosas como se deben hacer, mejor no hacer nada  Gauzak egin behar diren moduan ez egitekotan, ezer ez egitea hobe da.

De llervarles algo a los niños, podríamos comprarlo aquí  Umeei zerbait eramatekotan, hemen eros gintezke.  Me gustaría ...

1. Aditz + NAHI IZAN + nuke

Zurekin bizi nahi nuke  Me gustaría vivir contigo Ez nuke hil nahi  No me gustaría morirme

Ez nuke Malagara joan nahi  No me gustaría ir a Málaga Zuk kantatzea nahi genuke  Nos gustaría que cantases

2. Potencial

Herrira itzuliko nintzateke  Me volver al pueblo

3. Posik edo Gustura + potencial

Posik joango nintzateke zinemara  Me gustaría ir al cine

Gustura edango nuke garagardo bat  Me gustaría beberme una cerveza.

4. Baldintza.

Aberatsa banintz ...!  Me gustaría ser rico.  Infinitivo + OHI + aux.  Suelo...

Astero berarekin geratu ohi gara  Solemos quedar con él todas las semanas

Txikitan telebistako pailazoak ikusi ohi nituen  De pequeño solía ver los payasos de la tele. Ohiko tabernara joatea gustatzen zaigu  Nos gusta ir a la taberna de costumbre

OMEN + aux.  Según parece..., Se dice...

Mutil hori bihurria omen da  Según parece ese chico es un travieso

Lau urte hauetan ez omen da kanpora atera  Según parece no ha salido en estos cuatro años.  OTE + aux.  Quizás..., acaso...

Berak galdu ote zituelako susmoa zabaldu da  Se ha extendido la sospecha de que quizás fue él el que los perdió Horrela ote da?  ¿Acaso es así?

(20)

Falso Presente

En castellano se emplea muy a menudo el presente para tiempos verbales en futuro o pasado. En euskera esto no es correcto:

Alemania invade Polonia el 1 de Sept. de 1939 1939ko irailaren 1ean Alemaniak Polonia indarrez hartu zuen. Ya te oigo  Entzun dizut

Te lo dejo en el bar  Tabernan utziko dizut

Te lo comes o no vas  Jan ezazu, bestela ez zara joango Es correcto, sin embargo en frases como estas:

A ver si aparecen mañana  Ea bihar agertzen zareten. Si vienes mañana...  Bihar etortzen bazara...

Cuando venga aita, terminaremos el trabajo  Aita etortzen denean, lana amaituko dugu  ELKAR

ELKAR Elkar jo nahi dugu  Queremos pegarnos (el uno al otro) Elkar ikusiko dugu  Nos veremos

ELKARREKIN Elkarrekin joan ginen mendira  Hemos ido juntos al monte ELKARRI Haiek elkarri eman diote musu bat  Se han dado un beso

Eskua eman zioten elkarri  Se dieron la mano

Pellok eta Mikelek elkarri opari bat eman diote  Pello y Mikel se han dado un regalo ELKARREN Horiek elkarren ondoan eseriko dira  Esos se sentarán juntos

ELKARRENGANA Zu eta biok elkarrengana hurbilduko gara  Nos acercaremos el uno al otro ELKARRENGANDIK Elkarrengandik urrundu ginen  Nos alejamos el uno del otro

ELKARREZ Elkarrez askotan gogoratzen zarete  Os acordais mucho el uno del otro  GERUNDIO

-T(z)EN Umeak ikasten utzi ditut  He dejado a los niños estudiando Irakurtzen ari naiz  Estoy leyendo

- Z (Respuesta a Nola) Nola lortu zuen? Erosiz  ¿cómo lo consiguió? Comprando Botoi hau sakatuz pizten da  Se enciende pulsando este botón Irakurriz asko ikasten da  Leyendo se aprende mucho

- AN Noiz ezagutu nuen gogoratu nahian nabil  Ando queriendo recordar cuando le conocí - TA Atea itxita, alde egin zuen  Cerrando la puerta se fue

Hau kenduta, besteak ondo daude  Quitando esto, los otros están bien - KA Nitaz gaizki esaka dabil  Anda hablando mal de mi

Hor dabiltza denak oihuka  Anda gritando a todos  Oihuka, estulka, esaka, bultzaka, ...

(21)

ESKUTITZAK

ADISKIDE/SENIDEEN ARTEAN

HASTEKO:

(Nire) Guraso maiteak/ok Aita-ama laztanak/ok Osaba-iseko biotzekoak/ok Adiskide maitea / maite hori

Kaixo lagun / lagun hori / lagunak / lagunok

Zer moduz neska / mutil / neskak / neskok / mutilak / mutilok Agur t’erdi  ¡Aupa ¡

BUKATZEKO:

Besterik ez, … / besterik gabe, … / Honenbestez, … Agur / Agur t’erdi / Agur, ez adiorik

Agur bero bat / Agur bihotzez

Besarkada bat / Besarkada handi bat / Besarkada batez Musu handi bat / Musu luze

Laztan luze / Laztan estu

Laster arte / Hurrengora arte / Hurrena arte / Nahi duzun arte Ongi izan / Ongi bizi

Bihotzez / Bihotz bihotzez Zure seme / Zure adiskide DATAK:

Barakaldon, 2003ko Azaroaren 23an Barakaldon, 2003-02-13

HARREMAN OFIZIALETAN

HASTEKO:

Jaun-andre agurgarriok  Estimados (Queridos) señores y señoras Alkate jauna: / Lehendakari jauna: / Zuzendari Jauna: / Jauna:

BUKATZEKO:

Besterik gabe, …/ Oraingoz besterik ez  Sin más Honenbestez, …  Por tanto

Agur / Agur t’erdi

Ongi izan eta hurrengora arte

Zure erantzunen zain geratzen naiz  Quedo a la espera de tu respuesta …

Nire eskaera ahal bezain laster beteko duzulakoan  En la creencia de que se tenga a bien mi petición cuanto antes

Nire eskaera kontuan hartuko duzulakoan  En el pensamiento de que tendrás en cuenta mi petición. Nire arazoak konponduko dituzulakoan  En la creencia de que me arreglarás los problemas

Aldez aurretik eskerrak emanez, …  Dando las gracias por adelantado … Zure esanetara  A sus órdenes / Zure aginduetara  A sus mandatos Mila ezker / Eskerrik asko zure laguntzagatik

Zure erantzuna baiezkoa izango delakoan, ... Ejemplos:

Zure berri laster izango dugulakoan, eta aldez aurretik ezkerrak emanez, agur bero bat. Oraingoz besterik ez, ikusi arte. Ongi izan.

Aldez aurretik ezkerrak emanez, har ezazu nire agurrik aldizkidetasuna (amistad) Nere begirurenik leialenaz, agur t’erdi  Con mi más sincero aprecio.

(22)

ESAMOLDEAK (FRASES HECHAS)

Gracias!  Gaitzerdi = Ezkerrak

A medias  Erdibana = Gauzak erditik banatu

En un santiamén  Jesús batean = Amen batean = Denbora laburrean  En un suspiro  Negar batean = Negar zotinka

Cuanto antes  Lehenengo eta behin = Batez ere! = Lehenik! = Garrantzitsuena! Cualquiera sabe!  Batek jakin! = Auskalo!

Fuera de aquí  Alde hemendik! = Ospa! Desperezarse  Nagiak atera

Acertar de pleno  Buru buruan Irse al 5º pino  Lekutara joan Cantar las cuarenta  Kritorenak esan Tener mucho curro  Esku bete lan ¡Hace un calor!  Hau bero hau! ¡Echale una mano!  Lagun iezaiozu!

Me gustaría ir al cine  Zinemara joan nahi nuke

¿Está Arantza por ahí?  Arantza hor da? = Badago Arantza? ¿Te ries de mi?  Nitaz barrezka?

Llevo 8 horas trabajando  8 ordu eman ditut lanean ¿Vamos a tomar un pote?  Poterik hartuko dugu? ¡Menos mal que has venido!  Ezkerrak etorri zaren! La radio no funciona  Irratia ez dabil Es de segunda mano  Bigarren eskukoa da Querer y no poder  Nahi eta ezin Está tronado  Burutik dago Nos partimos de risa  Barrez ito ginen ¡Lo tienes claro!  Jai daukazu! ¡La has hecho buena!  Ederra egin duzu! La cagamos  Gurea egin dugu

Ha aprendido por su cuenta  Bere kabuz (kontura) ikasi du ¡Vete a freir espárragos!  Joan zaitez antzarrak ferratzera Me apostaría el cuello  Lepoa egingo nuke

De tanto decirlo le creimos  Esanaren esanez sinestu genion ¿Una cerveza a medias?  Garagardo bat erdibana? ¡Si no hay más!  Besterik ezean!

Me han puesto en un aprieto  Estu hartu naute Siempre con excusas  Beti aitzaki maitzaki Se murió recién nacido  Jaio berritan hil zen Con buena intención  Ondo beharrean

Ya  Dagoeneko, Honez gero

Ni pies ni cabeza  Ez hanka , ez buru. ¡Y un jámón!  Baita zera ere! Trabajar sin parar  Izarretik izarrera. Hacer la colada  Lisiba egin

En absoluto  Batere. Ej: Gertaera horrek ez zaitu batere harritu. ¡Estás avisado!  Jakinaren gainean zaude

Estoy indispuesto  Ondoezik nago ¡A que no le das!  Ezetz eman!

No dijo ni mú  Ez zuen txintik ere esan. ¡Dímelo en voz baja!  Ahozpez esaidazu! Es un hipócrita  Pertsona zuria da ¡Puto crío!  Ume madarikatua! Eres un bocazas  Ahobero hutsa zara ¡Estate quieto!  Geldi egon zaitez!

Estoy hecho polvo  Neke-neke (porru) eginda nago  Sin pelos en la lengua  Ahoan legarrik gabe

Hala bazan, ez bazan, sar dadila kalabazan eta irten dadila Lazkaoko plazan = colorin colorado....  Horra non... : mira por donde

 Joan den egunean joan nintzen Mirenen bila eta HORRA NON klasean agertu zen  Noren berri : saber noticias de alguien

Referensi

Dokumen terkait

En fin, las citas a ciegas son algo que debes hacer si la persona que los conecta los conoce bien y puede llegar a saber que te gustara de la otra persona o que buscas. Sin embargo

Aitzolek adierazi zuenez, Campoamor edo Gabriel y Galán bezalako idazleek zerikusi handia izan zuten bai Lauaxeta eta bai bere belaunaldiko beste idazleengan, eta eragina ez

Fabián la busca en el baño pero no está, inmediatamente busca por la habitación y no la encuentra, sale por las calles del pueblo hasta que la ve con el mismo Hombre que

Acaso no vemos padres y profesores diciéndoles a niños de siete años “que no sirven para el estudio, que lo único que deben hacer es trabajar de bulteros, porque son brutos…”

Si bien es cierto que no es mucho lo que desde aquí podemos hacer para influir en la calidad de los programas que se transmiten por los canales

-Algo tiene que hacer, Marc, trabajar, estudiar, lo que sea, pero no puede pasarse la vida sin hacer nada?. -La acción es sólo un gasto de energía, oficial, no es más

Sugiéroos pues, que todos con- tribYyais, aunque no sea mas que con una pequeña cantidad, para el fondo ca- tequística de este año, pues ya hemos comenzado nuestra campaña anual de

“Este es uno de los más de 45 compuestos con actividad farmacéutica potencial que hemos reportado hasta ahora desde el Parque Nacional Coiba y Patrimonio de la Humanidad”, comentó Todd