論 (论) 語 (语)
LUN YU - LUN GI Sabda Suci
歐 陽 子 文
Bratayana Ongkowijaya, SE, XDS
2012
lùn ,論
yǔ
,語 ( lùn
,论 yǔ
,语)
-(LUN GI) SABDA SUCI
Bagian A
JILID I.
xué
,學 ( xué
,学) ér
,而
- (HAK JI - BELAJAR)zǐ ,子
yuē ,曰 ：
xué ,學 (
xué ,学)
ér ,而
shí ,時 (
shí ,时)
xí ,習 (
xí ,习)
zhī ,之 ，
bú ,不
yì ,亦 yue
,說 ( yue
,说) hū
,乎 ？
1. Nabi bersabda, “belajar dan selalu dilatih, tidakkah itu menyenangkan?”
yǒu ,有
péng ,朋
zì ,自
yuǎn ,遠 (
yuǎn ,远)
fāng ,方
lái
,來 ( lái
,来) ， bú
,不 yì
,亦 lè
,樂
( lè
,乐) hū
,乎 ？
“Kawan-kawan datang dari tempat jauh, tidakkah itu membahagiakan?”
rén ,人
bù ,不
zhī ,知 ，
ér ,而
bú ,不
yùn ,愠 ，
bú ,不
yì ,亦
jūn ,君
zǐ ,子
hū
,乎 ？
“Sekalipun orang tidak mau tahu, tidak menyesali; bukankah ini sikap seorang Jun Zi - Kun Cu ?”
yǒu ,有
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
qí ,其
wéi ,為 (
wéi ,为)
rén ,人
yě ,也
xiào ,孝
dì
,弟 ， ér
,而 hǎo
,好 fàn
,犯
shàng ,上
zhě ,者 ，
xiǎn ,鮮 (
xiān ,鲜)
yǐ
,矣 ；
bù ,不
hǎo ,好
fàn ,犯
shàng
,上 ， ér
,而 hǎo
,好 zuò
,作 luàn
,亂 ( luàn
,乱) zhě
,者 ， wèi
,未 zhī
,之 yǒu
,有 yě
,也 。
2. You Zi - Yu Cu berkata, “Seseorang yang dapat berlaku Bakti dan Rendah hati, tetapi suka menentang atasan, sungguh jarang terjadi; tidak suka menentang atasan, tetapi suka mengacau, ini belum pernah terjadi.”
jūn ,君
zǐ ,子
wù ,務 (
wù ,务)
běn ,本 ，
běn ,本
lì ,立
ér ,而
dào ,道
shēng
,生 。 xiào
,孝 dì
,弟 yě
,也 zhě
,者 ， qí
,其 wéi
,為 ( wéi
,为 ) rén
,仁 zhī
,之 běn
,本 yǔ
,與
( yǔ
,与) ？
“Maka seorang Jun Zi - Kun Cu mengutamakan pokok; sebab, setelah pokok itu tegak, Jalan Suci akan tumbuh. Laku Bakti dan Rendah Hati itulah pokok Peri Cinta Kasih.”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
qiǎo ,巧
yán ,言
lìng ,令
sè ,色 ，
xiǎn ,鮮 (
xiān ,鲜)
yǐ ,矣
rén
,仁 。 3. Nabi bersabda, “Seorang yang pandai memutar kata-kata dan bermanis muka, sesungguhnya jarang ber Peri Cinta Kasih.” (Shu Jing - Su King II.3.1)
zēng ,曾
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
wú ,吾
rì ,日
sān ,三
xǐng ,省
wú ,吾
shēn
,身 。 wéi
,為 ( wéi
,为) rén
,人 móu
,謀 ( móu
,谋) ér
,而 bú
,不
zhōng ,忠
hū
,乎 ？ yǔ
,與 ( yǔ
,与 ) péng
,朋 yǒu
,友 jiāo
,交 ér
,而 bú
,不 xìn
,信 hū
,乎 ？
chuán ,傳
( chuán
,传) bú
,不 xí
,習 ( xí
,习) hū
,乎 ？
4. Zeng Zi - Cing Cu berkata, “Tiap hari aku memeriksa diri dalam tiga hal; Sebagai manusia adakah aku berlaku tidak Satya? Bergaul dengan kawan dan sahabat
adakah aku berlaku tidak dapat dipercaya? Dan adakah ajaran Guru yang tidak kulatih?”
zǐ ,子
yuē
,曰 ： dào
,道 qiān
,千
chéng ,乘
zhī ,之
guó ,國 (
guó
,国) ， jìng
,敬 shì
,事 ér
,而 xìn
,信 ， jié
,節 ( jié
,节 ) yòng
,用 ér
,而 ài
,愛 ( ài
,爱 ) rén
,人 ， shǐ
,使 mín
,民 yǐ
,以 shí
,時
( shí
,时) 。
5. Nabi bersabda. “Mengatur negeri yang mempunyai seribu kereta perang harus hormat kepada tugas dan dapat dipercaya, hemat dalam anggaran belanja dan mencintai sesama manusia, memerintah rakyat hendaklah disesuaikan dengan waktunya.”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
dì ,弟
zǐ ,子
rù ,入
zé ,則 (
zé ,则)
xiào ,孝 ，
chū ,出
zé ,則 (
zé ,则)
dì ,弟 ， jǐn
,謹 ( jǐn
,谨) ér
,而 xìn
,信 ， fá
,汎 ài
,愛 ( ài
,爱)
zhòng ,眾 (
zhòng
,众) ， ér
,而 qīn
,親 ( qīn
,亲) rén
,仁 ， xíng
,行 yǒu
,有 yú
,餘 ( yú
,余) lì
,力 ， zé
,則 ( zé
,则) yǐ
,以 xué
,學 ( xué
,学) wén
,文 。 6. Nabi bersabda, “Seorang muda, di rumah hendaklah berlaku Bakti, di luar hendaklah bersikap Rendah Hati, hati-hati sehingga dapat dipercaya, menaruh cinta kepada masyarakat dan berhubungan erat dengan orang yang ber Peri Cinta Kasih.
Bila telah melakukan hal ini dan masih mempunyai kelebihan tenaga, gunakanlah untuk memepelajari kitab-kitab.”
zǐ ,子
xià ,夏
yuē ,曰 ：
xiàn ,賢 (
xiàn ,贤)
xiàn ,賢 (
xiàn ,贤)
yì ,易
sè
,色 ；
shì ,事
fù ,父
mǔ ,母
néng ,能
jié ,竭
qí ,其
lì
,力 ； shì
,事 jūn
,君 ， néng
,能 zhì
,致 qí
,其 shēn
,身 ； yǔ
,與 ( yǔ
,与) péng
,朋 yǒu
,友 jiāo
,交 ， yán
,言 ér
,而 yǒu
,有 xìn
,信 。 suī
,雖 ( suī
,虽) yuē
,曰 wèi
,未 xué
,學 ( xué
,学) ， wú
,吾 bì
,必 wèi
,謂 ( wèi
,谓) zhī
,之 xué
,學 ( xué
,学) yǐ
,矣 。
7. Zi Xia - Cu He berkata, “Orang yang dapat menjunjung Kebijaksanaan lebih dari keelokan, melayani orang tua dapat mencurahkan tenaganya, mengabdi kepada pemimpin berani berkorban, bergaul dengan kawan dan sahabat kata-katanya dapat dipercaya; meskipun dikatakan ia belum belajar, aku akan mengatakan ia sudah belajar.” (Lun Yu - Lun Gi IX: 18)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： jūn
,君 zǐ
,子 ， bú
,不
zhòng ,重
zé ,則 (
zé ,则)
bú ,不
wēi
,威 ； xué
,學
( xué
,学) zé
,則 ( zé
,则) bú
,不 gù
,固 。
8. Nabi bersabda, “Seorang Jun Zi - Kun Cu bila tidak menghargai dirinya, niscaya tidak berwibawa; belajarpun tidak akan teguh.”
zhǔ ,主
zhōng ,忠
xìn
,信 。
“Utamakanlah sikap Satya Dan Dapat Dipercaya.”
wú ,無 (
wú ,无)
yǒu ,友
bù ,不
rú ,如
jǐ ,己
zhě
,者 ；
“Janganlah berkawan dengan orang yang tidak seperti dirimu.”
guò ,過 (
guò ,过)
zé ,則 (
zé ,则)
wù ,勿
dàn ,憚 (
dàn ,惮)
gǎi
,改 。
“Bila bersalah janganlah takut memperbaiki.” (Lun Yu - Lun Gi IV:7; V.25)
zēng ,曾
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
shèn ,慎
zhōng ,終 (
zhōng ,终)
zhuī ,追
yuǎn ,遠 (
yuǎn
,远) ， mín
,民 dé
,德 guī
,歸 ( guī
,归) hòu
,厚 yǐ
,矣 。
9. Zeng Zi - Cing Cu berkata, “Hati-hatilah saat orang tua meninggal dunia dan janganlah lupa memperingati sekalipun telah jauh. Dengan demikian rakyat akan kembali tebal Kebajikannya.” (Lun Yu - Lun Gi II: 5)
zǐ ,子
qín ,禽
wèn ,問 (
wèn ,问)
yū ,於 (
yú ,于)
zǐ ,子
gòng ,貢 (
gòng ,贡)
yuē
,曰 ： fū
,夫 zǐ
,子 zhì
,至 yū
,於 ( yú
,于) shì
,是 bāng
,邦 yě
,也 ， bì
,必 wén
,聞 ( wén
,闻) qí
,其
zhèng
,政 ， qiú
,求 zhī
,之 yǔ
,與 ( yǔ
,与) ， yì
,抑 yǔ
,與
( yǔ
,与) zhī
,之 yǔ
,與 ( yǔ
,与) ？
10. Zi Qin - Cu Khiem tanya kepada Zi Gong - Cu Khong “Tiap kali Guru tiba di suatu Negara, niscaya mengetahui pemerintahannya. Ini disebabkan karena berusaha mengetahui atau diberi tahu?”
zǐ ,子
gòng ,貢 (
gòng ,贡)
yuē ,曰 ：
fū ,夫
zǐ ,子
wēn ,温 ，
liáng ,良 ，
gōng ,恭 ，
jiǎn ,俭 ， ràng
,讓 ( ràng
,让) yǐ
,以 dé
,得 zhī
,之 。 fū
,夫 zǐ
,子 zhī
,之 qiú
,求 zhī
,之 yě
,也 ， qí
,其 zhū
,諸 ( zhū
,诸) yì
,異 ( yì
,异) hū
,乎 rén
,人 zhī
,之 qiú
,求 zhī
,之 yǔ
,與 ( yǔ
,与) ？
Zi Gong - Cu Khong menjawab, “Guru mendapat kan itu karena sikapNya yang ramah tamah, baik hati, hormat, sederhana dan suka mengalah. Demikianlah Guru mendapatkan pengetahuan itu. Berbeda dengan orang lainkah cara Guru
mendapatkannya?” (Lun Yu - Lun Gi V:4)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
fù ,父
zài ,在 ，
guān ,觀 (
guān ,观)
qí ,其
zhì ,志 ；
fù ,父
méi ,没 ，
guān ,觀
( guān
,观) qí
,其 xíng
,行 ； sān
,三 nián
,年 wú
,無 ( wú
,无 ) gǎi
,改 yū
,於 ( yú
,于) fù
,父 zhī
,之 dào
,道 ， kě
,可 wèi
,謂 ( wèi
,谓) xiào
,孝 yǐ
,矣 。
11. Nabi bersabda, “Pada saat ayah seseorang masih hidup, periksalah cita-citanya;
setelah meninggal dunia, periksalah perbuatannya. Bila selama tiga tahun tidak mengubah Jalan Suci orang tuanya, boleh ia disebut seorang anak berbakti.”
(Lun Yu - Lun Gi IV: 20)
yǒu ,有
zǐ ,子
yuē
,曰 ： lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) zhī
,之 yòng
,用 ， hé
,和 wéi
,為 ( wéi
,为) guì
,貴
( guì
,贵) 。 xiān
,先 wáng
,王 zhī
,之 dào
,道 ， sī
,斯 wéi
,為 ( wéi
,为 ) měi
,美 ， xiǎo
,小 dà
,大 yóu
,由 zhī
,之 。
12. You Zi - Yu Cu berkata, “Di dalam menjalankan Tata Susila itu, keselarasanlah yang paling utama. Maka Jalan Suci raja-raja purba itu menyatakan, bahwa memang hal itulah terbaik untuk mengatasi perkara kecil maupun besar.”
yǒu ,有
suǒ ,所
bù ,不
xíng
,行 ， zhī
,知 hé
,和 ér
,而 hé
,和，
bú ,不
yǐ ,以
lǐ ,禮 (
lǐ ,礼) jié
,節 ( jié
,节) zhī
,之 ， yì
,亦 bù
,不 kě
,可 xíng
,行 yě
,也 。
“Kalau ada hal-hal yang tidak dapat dijalankan, inilah kalau orang hanya menjalankan keselarasan demi keselarasan saja, tanpa didasari Kesusilaan. Sudah barang tentu,
ada hal yang tidak dapat dijalankan.” (Lun Yu - Lun Gi IV: 13) yǒu
,有 zǐ
,子 yuē
,曰 ： xìn
,信 jìn
,近 yū
,於 ( yú
,于) yì
,義 ( yì
,义) ， yán
,言 kě
,可 fù
,復
( fù
,复) yě
,也 ； gōng
,恭 jìn
,近 yū
,於 ( yú
,于) lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ， yuǎn
,遠 ( yuǎn
,远) chǐ
,恥 ( chǐ
,耻) rǔ
,辱 yě
,也 ； yīn
,因 bú
,不 shī
,失 qí
,其 qīn
,親 ( qīn
,亲) ， yì
,亦 kě
,可 zōng
,宗 yě
,也 。
13. You Zi - Yu Cu berkata, “Kalau memegang sikap Dapat Dipercaya itu dilandasi Kebenaran, maka kata-katanya akan dapat ditepati. Kalau Sikap Hormat itu dilandasi Tata Susila, niscaya menjauhkan malu dan hina. Kalau dapat dekat kepada orang yang patut (karena jiwanya yang luhur), ia akan mendapatkan pembimbing yang boleh dijunjung.”
zǐ ,子
yuē
,曰 ： jūn
,君 zǐ
,子 shí
,食 wú
,無 ( wú
,无) qiú
,求 bǎo
,飽 ( bǎo
,饱) ， jū
,居 wú
,無 wú
,无 qiú
,求 ān
,安 ， mǐn
,敏 yū
,於 ( yú
,于) shì
,事 ér
,而 shèn
,慎 yū
,於 ( yú
,于) yán
,言 ， jiù
,就 yǒu
,有 dào
,道 ér
,而
zhèng ,正
yān
,焉 ， kě
,可 wèi
,謂 ( wèi
,谓) hào
,好 xué
,學 ( xué
,学) yě
,也 yǐ
,已 。
14. Nabi bersabda, “Seorang Jun Zi - Kun Cu, makan tidak mengutamakan kenyangnya; bertempat tinggal tidak mengutamakan enaknya, ia tangkas di dalam tugasnya dan hati-hati di dalam kata-katanya. Bila mendapatkan seorang yang hidup di dalam Jalan Suci, ia menjadikannya teladan meluruskan hati. Demikianlah seorang yang benar-benar suka belajar.” (Lun Yu - Lun Gi II: 15)
zǐ ,子
gòng ,貢 (
gòng ,贡 )
yuē
,曰 ： pín
,貧 ( pín
,贫 ) ér
,而 wú
,無 ( wú
,无 ) chǎn
,諂
( chǎn
,谄) ， fù
,富 ér
,而 wú
,無 ( wú
,无) jiāo
,驕 ( jiāo
,骄) ， hé
,何 rú
,如 ？ zǐ
,子 yuē
,曰 ： kě
,可 yě
,也 。 wèi
,未 ruò
,若 pín
,貧 ( pín
,贫) ér
,而 lè
,樂 ( lè
,乐) ， fù
,富 ér
,而 hǎo
,好 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) zhě
,者 yě
,也 。
15. Zi Gong - Cu Khong bertanya, “Seorang yang pada saat miskin tidak mau menjilat dan pada saat kaya tidak sombong, bagaimanakah dia?” Nabi menjawab, “Itu cukup baik. Tetapi, alangkah baiknya bila pada saat miskin tetap gembira dan pada saat kaya tetap menyukai Kesusilaan.” (Lun Yu - Lun Gi XIV: 10)
zǐ ,子
gòng ,貢 (
gòng ,贡)
yuē
,曰 ：《
shī ,詩 (
shī
,诗)》
yún
,云 ， rú
,如 qiē
,切 rú
,如 cuō
,磋 ！ rú
,如 zhuó
,琢 rú
,如 mó
,磨 ， qí
,其 sī
,斯 zhī
,之 wèi
,謂 ( wèi
,谓) yǔ
,與 ( yǔ
,与) ？ zǐ
,子 yuē
,曰 ： sì
,賜 ( sì
,赐) yě
,也 ！ shǐ
,始 kě
,可 yǔ
,與 ( yǔ
,与) yán
,言 ；
《 shī
,詩 ( shī
,诗)》
yǐ ,已
yǐ ,矣 ，
gào ,告
zhū ,諸 (
zhū ,诸)
wǎng ,往
ér ,而
zhī ,知
lái ,来 zhě
,者 。
Zi Gong - Cu Khong berkata, “Di dalam Kitab Sanjak tertulis, ‘Laksana dibelah, dikikir, laksana dipahat, digosok.’ Demikiankah yang guru maksudkan?” Nabi bersabda, “O, Si - Su; engkaulah orang yang dapat diajak membicarakan Kitab Sanjak; dengan Kubicarakan hal yang satu, kamu mengetahui kelanjutannya.”
(Shi Jing - Si King I. 5.1.2)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： bú
,不 huàn
,患 rén
,人 zhī
,之 bú
,不 yǐ
,已 zhī
,知 ， huàn
,患 bú
,不 zhī
,知 rén
,人 yě
,也 。
16. Nabi bersabda, “Jangan khawatir orang tidak mengenal dirimu, khawatirlah kalau tidak dapat mengenal orang lain.” (Lun Yu - Lun Gi XIV: 30)
JILID II.
wéi
,為 (
wéi
,为)
zhèng
,政
- (WI CING - PEMERINTAHAN)zǐ ,子
yuē ,曰 ：
wéi ,為 (
wéi ,为)
zhèng ,政
yǐ ,以
dé ,德 ，
pì ,譬
rú ,如
běi ,北
chén ,辰 ， jū
,居 qí
,其 suǒ
,所 ér
,而
zhòng ,眾 (
zhòng ,众)
xīng ,星
gòng ,共
zhī
,之 。
1. Nabi bersabda, “Pemerintahan yang berdasarkan Kebajikan itu laksana bintang Kutub Utara tetap di tempatnya dan bintang - bintang lain menglilinginya.”
zǐ ,子
yuē
,曰 ： shī
,詩 ( shī
,诗 ) sān
,三 bǎi
,百 ， yī
,壹 ( yì
,一 ) yán
,言 yǐ
,以 bì
,蔽 zhī
,之 ， yuē
,曰 ： sī
,思 wú
,無 ( wú
,无) xié
,邪 。
2. Nabi bersabda, “Ada tiga ratus sanjak lebih isi Kitab Sanjak, tetapi dapat diringkas menjadi satu kalimat: ‘Pikiran jangan sesat’.” (Lun Yu - Lun Gi XIII: 5)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
dào ,道
zhī ,之
yǐ ,以
zhèng ,政 ，
qí ,齊 (
qí ,齐)
zhī ,之
yǐ ,以
xíng ,刑 ， mín
,民 miǎn
,免 ér
,而 wú
,無 ( wú
,无) chǐ
,恥 ( chǐ
,耻) ，
3. Nabi bersabda, “Dibimbing dengan undang-undang, dilengkapi dengan hukuman, menjadikan rakyat hanya berusaha menghindari itu dan kehilangan perasaan harga diri.”
dào ,道
zhī ,之
yǐ ,以
dé
,德 ， qí
,齊 ( qí
,齐) zhī
,之 yǐ
,以 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ， yǒu
,有 chǐ
,恥
( chǐ
,耻) qiě
,且 gé
,格 。
“Dibimbing dengan Kebajikan dan dilengkapi dengan Kesusilaan, menjadikan rakyat tumbuh perasaan harga diri dan berusaha hidup benar.” (Meng Zi - Bing Cu VIIA: 3)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： wú
,吾 shí
,十 yǒu
,有 wǔ
,五 ér
,而 zhì
,志 yū
,於 ( yú
,于 ) xué
,學
( xué
,学) ，
4. Nabi bersabda, “Pada waktu berusia lima belas tahun, sudah teguh semangat belajarKu.
sān ,三
shí ,十
ér ,而
lì
,立 ，
“Usia tiga puluh tahun, tegaklah pendirian.
sì ,四
shí ,十
ér ,而
bù ,不
huò
,惑 ，
“Usia empat puluh tahun, tiada lagi keraguan dalam pikiran
wǔ ,五
shí ,十
ér ,而
zhī ,知
tiān ,天
mìng
,命 ，
“Usia lima puluh tahun, telah mengerti akan Firman Tian - Thian.
(Meng Zi - Bing Cu VII:17)
liù ,六
shí ,十
ér ,而
ěr ,耳
shùn ,順 (
shùn
,顺) ，
“Usia enam puluh tahun, pendengaran telah menjadi alat yang patuh (untuk menerima kebenaran).
qī ,七
shí ,十
ér ,而
cóng ,從 (
cóng ,从)
xīn ,心
suǒ ,所
yù ,欲
bú ,不
yú ,踰
jǔ
,矩 。
“Dan usia tujuh puluh tahun, Aku sudah dapat mengikuti hati dengan tidak melanggar Garis Kebenaran.
mèng ,孟
yì ,懿
zǐ ,子
wèn ,問 (
wèn ,问)
xiào ,孝 ，
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
wú ,無 (
wú ,无)
wéi ,違
( wéi
,违) 。
fán ,樊
chí ,遲 (
chí ,迟)
yù ,御 ，
zǐ ,子
gào ,告
zhī ,之
yuē ,曰 ：
mèng ,孟
sūn ,孫 (
sūn ,孙) wèn
,問 ( wèn
,问) xiào
,孝 yū
,於 ( yú
,于) wǒ
,我 ， wǒ
,我 duì
,對 ( duì
,对) yuē
,曰 wú
,無 ( wú
,无) wéi
,違 ( wéi
,违) 。 fán
,樊 chí
,遲 ( chí
,迟) yuē
,曰 ： hé
,何 wèi
,謂 ( wèi
,谓) yě
,也 。 zǐ
,子 yuē
,曰 ： shēng
,生 ， shì
,事 zhī
,之 yǐ
,以 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ； sǐ
,死 ， zàng
,葬 zhī
,之 yǐ
,以 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ， jì
,祭 zhī
,之 yǐ
,以 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) 。
5. Meng Yi Zi - Bing I Cu bertanya hal Laku Bakti. Nabi menjawab, “Jangan melanggar!” Ketika Fan Chi - Huan Thi menyaisi kereta, Nabi memberi tahu kepadanya, “Tadi Meng Sun - Bing Sun bertanya hal Laku Bakti dan Kujawab ‘Jangan melanggar!” (Lun Yu - Lun Gi VI.22)
Fan Chi - Huan Thi bertanya, “Apakah yang Guru maksudkan?” Nabi menjawab,
“Pada saat hidup, layanilah sesuai dengan Kesusilaan; ketika meninggal dunia, makamkanlah sesuai dengan Kesusilaan; dan, sembahyangilah sesuai dengan Kesusilaan.” (Lun Yu - Lun Gi I: 9; III: 1, 2; XIX: 5; Meng Zi - Bing Cu IIIA: 2)
mèng ,孟
wǔ ,武
bó ,伯
wèn ,問 (
wèn ,问)
xiào ,孝 ，
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
fù ,父
mǔ ,母
wéi ,唯 qí
,其 jí
,疾 zhī
,之 yōu
,憂 ( yōu
,忧) 。
6. Meng Wu Bo - Bing Bu Pik bertanya hal Laku Bakti. Nabi menjawab, “Orang tua merasa sedih kalau anaknya sakit.” (Lun Yu - Lun Gi V: 8)
zǐ ,子
you ,游
wèn ,問 (
wèn ,问)
xiào ,孝 ，
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
jīn ,今
zhī ,之
xiào ,孝
zhě ,者 ， shì
,是 wèi
,謂 ( wèi
,谓) néng
,能 yǎng
,養 ( yǎng
,养) 。
zhì ,至
yū ,於 (
yú ,于 )
quǎn ,犬
mǎ ,馬 (
mǎ
,马 ) ， jiē
,皆 néng
,能 yǒu
,有 yǎng
,養
( yǎng
,养) ， bú
,不 jìng
,敬 ， hé
,何 yǐ
,以 bié
,别 hū
,乎 ？
7. Zi You - Cu Yu bertanya hal Laku Bakti. Nabi menjawab, “Sekarang yang dikatakan Laku Bakti katanya asal dapat memelihara, tetapi anjing dan kudapun dapat memberi pemeliharaan. Bila tidak disertai hormat, apa bedanya?”
zǐ ,子
xià ,夏
wèn ,問 (
wèn ,问)
xiào ,孝 ，
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
sè ,色
nán ,難 (
nán
,难) 。 yǒu
,有 shì
,事 ， dì
,弟 zǐ
,子 fú
,服 qí
,其 láo
,勞 ( láo
,劳) ； yǒu
,有 jiǔ
,酒 shí
,食 ， xiān
,先
shēng ,生
zhuàn ,饌 (
zhuàn
,馔) ， zēng
,曾 shì
,是 yǐ
,以 wéi
,為 ( wéi
,为) xiào
,孝 hū
,乎 ？
8. Zi Xia - Cu He bertanya hal Laku Bakti. Nabi menjawab, “Sikap wajahlah yang sukar. Ada pekerjaan, anak melakukan dengan sekuat tenaga; ada anggur dan makanan, lebih dahulu disuguhkan kepada orang tua; kalau hanya demikian saja, cukupkah dinamai Laku Bakti?”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
wú ,吾
yǔ ,與 (
yǔ ,与)
huí ,回
yán ,言 ，
zhōng ,終 (
zhōng ,终)
rì ,日
bú ,不 wéi
,違 ( wéi
,违) ， rú
,如 yú
,愚 。 tuì
,退 ér
,而
shěng ,省
qí ,其
sī
,私 ， yì
,亦 zú
,足 yǐ
,以 fā
,發 ( fā
,发) ， huí
,回 yě
,也 bú
,不 yú
,愚 。
9. Nabi bersabda, “Sepanjang hari Aku bercakap-cakap dengan Hui - Hwee (Yan Yuan - Gan Yan); dalam percakapan ia tidak pernah membantah, seolah-olah
seorang bodoh. Tetapi, setelah ia undur dari hadapanKu dan Kuselidiki peri laku dalam kehidupan pribadinya, ternyata ia dapat memenuhi ajaranKu. Sesungguhnya Hui - Hwee tidak bodoh.”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
shì ,視 (
shì ,视)
qí ,其
suǒ ,所
yǐ
,以 ， 10. Nabi bersabda, “Tiliklah latar belakang perbuatannya.”
guān ,觀 (
guān ,观)
qí ,其
suǒ ,所
yóu
,由 ，
“Lihatlah bagaimana ia akan mewujudkannya.”
chá ,察
qí ,其
suǒ ,所
ān
,安 ，
“Dan selidikilah kesenangannya.”
rén ,人
yān ,焉
sōu ,廋
zāi ,哉 ？
rén ,人
yān ,焉
sōu ,廋
zāi
,哉 ？
“Dengan demikian, bagaimana orang dapat menyembunyikan sifat-sifatnya?”
zǐ ,子
yuē
,曰 ： wēn
,溫 ( wēn
,温) gù
,故 ér
,而 zhī
,知 xīn
,新 ， kě
,可 yǐ
,以 wéi
,為
( wéi
,为) shī
,師 ( shī
,师) yǐ
,矣 。
11. Nabi bersabda, “Orang yang memahami Ajaran Lama lalu dapat menerapkan pada yang Baru, dia boleh dijadikan guru.” (Zhong Yong - Tiong Yong XXVI: 6)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
jūn ,君
zǐ ,子
bú ,不
qì
,器 。
12. Nabi bersabda, “Seorang Jun Zi - Kun Cu itu bukan alat.” (Lun Yu - Lun Gi V.4)
zǐ ,子
gòng ,貢 (
gòng ,贡)
wèn ,問 (
wèn ,问)
jūn ,君
zǐ
,子 。
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
xiān ,先
xíng ,行
qí ,其
yán ,言
ér ,而
hòu ,後 (
hòu ,后)
cóng ,從 (
cóng ,从) zhī
,之 。
13. Zi Gong - Cu Khong bertanya hal seorang Jun Zi - Kun Cu. Nabi menjawab, “Ia mendahulukan pekerjaan; dan selanjutnya, kata-katanya disesuaikan.”
(Lun Yu - Lun Gi V.4)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： jūn
,君 zǐ
,子 zhōu
,周 ér
,而 bù
,不 bǐ
,比 ， xiǎo
,小 rén
,人 bǐ
,比 ér
,而 bù
,不 zhōu
,周 。
14. Nabi bersabda, “Seorang Jun Zi - Kun Cu mengutamakan kepentingan umum, bukan kelompok; seorang rendah budi (Xiao Ren - Siau Jien) mengutamakan kelompok, bukan kepentingan umum.” (Lun Yu - Lun Gi XIII: 23)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
xué ,學 (
xué ,学)
ér ,而
bú ,不
sī ,思
zé ,則 (
zé ,则)
wǎng ,罔 ，
sī ,思
ér ,而 bú
,不 xué
,學 ( xué
,学) zé
,則 ( zé
,则) dài
,殆 。
15. Nabi bersabda, “Belajar tanpa berfikir, sia-sia; berfikir tanpa belajar, berbahaya!”
(Lun Yu - Lun Gi I: 14)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
gōng ,攻
hū ,乎
yì ,異 (
yì ,异)
duān ,端 ，
sī ,斯
hài ,害
yě ,也
yǐ
,已 。 16. Nabi bersabda, “Siapa menuntut aliran sesat, akan membahayakan diri sendiri.”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
yóu ,由 ，
huì ,誨
huì ,诲
ru ,女 ，
zhī ,知
zhī ,之
hū
,乎 ？ zhī
,知 zhī
,之 wéi
,為 ( wéi
,为) zhī
,知 zhī
,之 ， bú
,不 zhī
,知 wéi
,為 ( wéi
,为) bú
,不 zhī
,知 ， shì
,是 zhī
,知 yě
,也 。
17. Nabi bersabda, “You - Yu (Zi Lu - Cu Lo), Kuberi tahu apa artinya ‘mengerti’ itu!
Bila mengerti berlakulah sebagai orang yang mengerti; bila tidak mengerti berlakukah sebagai orang yang tidak mengerti. Itulah yang dinamai “mengerti.’”
zǐ ,子
zhāng ,張 (
zhāng ,张)
xué ,學 (
xué ,学)
gān ,干
lù ,祿 (
lù
,禄) ， 18. Zi Zhang - Cu Tiang ingin belajar cara mendapatkan kedudukan.
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
duō ,多
wén ,聞 (
wén ,闻)
què ,闕 (
quē ,阙)
yí ,疑 ，
shèn ,慎
yán ,言
qí ,其 yú
,餘 ( yú
,余) ， zé
,則 ( zé
,则) guǎ
,寡 yóu
,尤 ； duō
,多 jiàn
,見 ( jiàn
,见 ) què
,闕 ( què
,阙 ) dài
,殆 ， shèn
,慎 xíng
,行 qí
,其 yú
,餘
( yú
,余) ， zé
,則 ( zé
,则) guǎ
,寡 huǐ
,悔 。 yán
,言 guǎ
,寡 yóu
,尤 ， xíng
,行 guǎ
,寡 huǐ
,悔 ， lù
,祿 ( lù
,禄) zài
,在 qí
,其
zhōng ,中 yǐ
,矣 。
Nabi bersabda, “Banyaklah mendengar, sisihkan hal yang meragukan dan hati-hatilah membicarakan hal itu. Dengan demikian akan mengurangi orang lain menyalahkan.
Banyaklah melihat, sisih kan hal yang membahayakan dan hati-hatilah menjalankan hal itu. Dengan demikian akan mengurangi kekecewaan sendiri. Dengan pembicaraan tidak banyak mengandung kesalahan dan perbuatan tidak banyak menimbulkan kekecewaan, di situlah terletak rahasia kedudukan.”
āi ,哀
gōng ,公
wèn ,問 (
wèn ,问)
yuē ,曰 ：
hé ,何
wéi ,為 (
wéi ,为)
zé ,則 (
zé ,则)
mín ,民 fú
,服 ？ kǒng
,孔 zǐ
,子 duì
,對 ( duì
,对) yuē
,曰 ：
ju ,舉 (
jǔ ,举)
zhí ,直
cuò ,錯 (
cuò ,错)
zhū ,諸 (
zhū ,诸)
wǎng ,枉 ，
zé ,則 (
zé ,则)
mín ,民 fú
,服 ； ju
,舉 ( jǔ
,举) wǎng
,枉 cuò
,錯 ( cuò
,错) zhū
,諸 ( zhū
,诸) zhí
,直 ， zé
,則 ( zé
,则) mín
,民 bù
,不 fú
,服 。
19. Pangeran Ai - Ai bertanya, “Bagaimanakah caranya agar rakyat mau menurut?”
Kong Zi - Khong Cu menjawab, “Angkatlah orang yang jujur dan singkirkanlah orang yang curang; dengan demikian niscaya rakyat menurut. Kalau diangkat orang-orang yang curang dan disingkarkan orang yang jujur, niscaya rakyat tidak mau menurut.”
(Zhong Yong - Tiong Yong XIX:1;Lun Yu - Lun Gi III: 21) jì
,季 kāng
,康 zǐ
,子 wèn
,問 ( wèn
,问 ) ： shǐ
,使 mín
,民 jìng
,敬 ，
zhōng ,忠
yǐ ,以 quàn
,勸 ( quàn
,劝) ， rú
,如 zhī
,之 hé
,何 ？ zǐ
,子 yuē
,曰 ： lín
,臨 ( lín
,临) zhī
,之 yǐ
,以
zhuāng ,莊 (
zhuāng
,庄) ， zé
,則 ( zé
,则) jìng
,敬 ； xiào
,孝 cí
,慈 ， zé
,則 ( zé
,则)
zhōng
,忠 ； ju
,舉 ( jǔ
,举 ) shàn
,善 ér
,而 jiào
,教 bù
,不 néng
,能 ， zé
,則 ( zé
,则 ) quàn
,勸
( quàn
,劝) 。
20. Ji Kang Zi - Kwi Khong Cu bertanya, “Bagaimanakah agar rakyat mau bersikap Hormat, Satya dan bersedia menerima nasihat-nasihat?” Nabi menjawab: “Hadapilah mereka dengan keluhuran budi, niscaya mereka bersikap Hormat. Teladanilah dengan sikap Bakti dan Kasih Sayang, niscaya mereka akan bersikap Satya.
Angkatlah orang-orang yang baik untuk mendidik yang belum mengerti, niscaya mereka mau menerima nasehat-nasehat.” (Lun Yu - Lun Gi X:16)
huò ,或
wèi ,謂 (
wèi ,谓)
kǒng ,孔
zǐ ,子
yuē
,曰 ： zǐ
,子 xī
,奚 bú
,不 wéi
,為 ( wèi
,为) zhèng
,政 ？
21. Ada orang bertanya kepada Nabi Kong Zi - Khong Cu, “Mengapa Guru tidak memang ku jabatan?”
zǐ ,子
yuē
,曰 ：《
shū ,書 (
shū ,书)》
yún ,雲 (
yún
,云) ： xiào
,孝 hū
,乎 wéi
,惟 xiào
,孝 ， yǒu
,友 yū
,於 ( yú
,于) xiōng
,兄 dì
,弟 。 shī
,施 yū
,於 ( yú
,于) yǒu
,有
zhèng ,政 ，
shì ,是
yì ,亦
wéi ,為 (
wéi ,为)
zhèng ,政 ，
xī ,奚 qí
,其 wéi
,為 ( wéi
,为) wéi
,為 ( wéi
,为)
zhèng
,政 ？
Nabi menjawab, “Di dalam Shu Jing - Su King tertulis ‘Berbaktilah! Berbakti dan mengasihi saudara-saudara, ini sudah berarti membantu pemerintah!’ Mengapa harus memangku jabatan baru dinamai membantu pemerintah?” (Shu Jing - Su King V.21.1)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
rén ,人
ér ,而
wú ,無 (
wú ,无)
xìn ,信 ，
bú ,不
zhī ,知
qí ,其
yě
,也 。 dà
,大 chē
,車 ( chē
,车) wú
,無 ( wú
,无) ní
,輗 ， xiǎo
,小 chē
,車 ( chē
,车) wú
,無 ( wú
,无) yuè
,軏 ， qí
,其 hé
,何 yǐ
,以 xíng
,行 zhī
,之 zāi
,哉 ？
22. Nabi bersabda, “Seorang yang tidak dapat dipercaya (tanpa kepercayaan), entah apa yang dapat dilakukan? Itu seumpama kereta besar yang tidak mempunyai sepasang gandaran atau seumpama kereta kecil yang tidak mempunyai sebuah gandaran, entah bagaimana menjalankannya?”
zǐ ,子
zhāng ,張 (
zhāng ,张)
wèn ,問 (
wèn
,问) ： shí
,十 shì
,世 kě
,可 zhī
,知 yě
,也 ？ 23. Zi Zhang - Cu Tiang bertanya, “Dapatkah diketahui bagaimana keadaan sepuluh jaman yang akan datang?”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
yīn ,殷
yīn ,因
yū ,於 (
yú ,于)
xià ,夏
lǐ ,禮 (
lǐ
,礼) ， suǒ
,所 sǔn
,損 ( sǔn
,损) yì
,益 kě
,可 zhī
,知 yě
,也 ； zhōu
,周 yīn
,因 yū
,於 ( yú
,于 ) yīn
,殷 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼 ) ， suǒ
,所 sǔn
,損 ( sǔn
,损 ) yì
,益 kě
,可 zhī
,知 yě
,也 。 qí
,其 huò
,或 jì
,繼 ( jì
,继 ) zhōu
,周 zhě
,者 ， suī
,虽 bǎi
,百 shì
,世 ， kě
,可 zhī
,知 yě
,也 。
Nabi menjawab, “Apa yang dibuang dan dikembangkan Dinasti Yin - Ien atas Kesusilaan Dinasti Xia - He, dapat diketahui. Apa yang dibuang dan dikembangkan Dinasti Zhou - Ciu atas Kesusilaan Dinasti Yin - Ien, dapat diketahui. Maka dinasti-dinasti selanjutnya meskipun seratus jaman lagi dapat diketahui.”
(Lun Yu - Lun Gi III: 9)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
fēi ,非
qí ,其
guǐ ,鬼
ér ,而
jì ,祭
zhī ,之 ；
chǎn ,諂 (
chǎn ,谄)
yě
,也 。 24. Nabi bersabda, “Bersembahyang kepada rokh yang tidak seharusnya disembah, itulah menjilat.”
jiàn ,見 (
jiàn ,见)
yì ,義 (
yì ,义)
bú ,不
wéi ,為 (
wèi
,为) ， wú
,無 ( wú
,无) yǒng
,勇 yě
,也 。 Mengetahui Kebenaran tetapi tidak melakukannya, itulah tiada Keberanian.
JILID III.
bā ,八
yì
,佾
- (PAT IET - TARIAN)kǒng ,孔
zǐ ,子
wèi ,謂 (
wèi ,谓 )
jì ,季
shì
,氏 ， bā
,八 yì
,佾 wǔ
,舞 yū
,於 ( yú
,于 ) tíng
,庭 ， shì
,是 kě
,可 rěn
,忍 yě
,也 ， shú
,孰 bù
,不 kě
,可 rěn
,忍 yě
,也 ！
1. Nabi Kong Zi - Khong Cu berkata tentang keluarga Ji - Kwi, “Mereka mementaskan tarian Ba Yi - Pat Iet di balai rumahnya. Ini keterlaluan. Kalau hal ini dapat dilakukan, apa lagi yang tidak akan dilakukan?” (Lun Yu - Lun Gi II: 5)
sān ,三
jiā ,家
zhě ,者
yǐ ,以 《
yōng ,雍》
chè ,徹 (
chè
,彻) 。 zǐ
,子 yuē
,曰 ： xiāng
,相 wéi
,維 ( wéi
,维) pì
,辟 gōng
,公 ， tiān
,天 zǐ
,子 mù
,穆 mù
,穆 ， xī
,奚 qǔ
,取 yū
,於 ( yú
,于) sān
,三 jiā
,家 zhī
,之 táng
,堂 ？
2. Ketiga Keluarga Besar Negeri Lu - Lo (Meng - Bing, Shu - Siok dan Ji - Kwi) pada saat melakukan upacara sembahyang kepada leluhurnya menggunakan lagu pujian
‘Yong - Yong’. Nabi bersabda, “Di dalam lagu itu tercantum ‘Dengan dibantu para pangeran, kaisar hening hormat memuja’. Bagaimanakah kalimat ini digunakan di ruang rumah ke tiga Keluarga itu?” (Shi Jing - Si King IV. 1B.7)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： rén
,人 ér
,而 bù
,不 rén
,仁 ， rú
,如 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) hé
,何 ？ rén
,人 ér
,而 bù
,不 rén
,仁 ， rú
,如 lè
,樂 ( lè
,乐) hé
,何 ？
3. Nabi bersabda, “Bagi seorang yang tidak berperi Cinta Kasih, apa arti kesusilaan?
Bagi seorang yang tidak berperi Cinta Kasih, apa arti Musik?”
lín ,林
fàng ,放
wèn ,問 (
wèn ,问)
lǐ ,禮 (
lǐ ,礼)
zhī ,之
běn
,本 。 zǐ
,子 yuē
,曰 ： dà
,大 zāi
,哉 wèn
,問 ( wèn
,问) ！
4. Lin Fang - Liem Hong bertanya tentang Pokok Kesusilaan.
Nabi menjawab, “Sungguh sebuah pertanyaan besar!”
lǐ ,禮 (
lǐ
,礼) ， yǔ
,與 ( yǔ
,与) qí
,其 shē
,奢 yě
,也 ， níng
,寧 ( níng
,宁) jiǎn
,儉 ( jiǎn
,俭) ； sàng
,喪 ( sàng
,丧) ， yǔ
,與 ( yǔ
,与) qí
,其 yì
,易 yě
,也 ， níng
,寧 ( níng
,宁) qī
,戚 。
“Di dalam upacara, daripada mewah menyolok, lebih baik sederhana. Didalam upacara duka, daripada meributkan perlengkapan upacara, lebih baik ada rasa sedih yang benar.”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
yí ,夷
dí ,狄
zhī ,之
yǒu ,有
jūn ,君 ，
bù ,不
rú ,如
zhū ,諸 (
zhū ,诸)
xià ,夏 zhī
,之 wáng
,亡 yě
,也 。
5. Nabi bersabda, “Bangsa Yi - I dan Di - Tik masih mempunyai raja, tidak seperti waris Kerajaan Xia - He ini yang seolah-olah sudah tidak mempunyainya.”
(Lun Yu - Lun Gi IX:14)
jì ,季
shì ,氏
lǚ ,旅
yū ,於 (
yú ,于)
tài ,泰
shān ,山 ，
zǐ ,子
wèi ,謂 (
wèi ,谓)
rǎn ,冉
yǒu ,有 yuē
,曰 ： ru
,女 fú
,弗 néng
,能 jiù
,救 yǔ
,與 ( yǔ
,与) ？ duì
,對 ( duì
,对) yuē
,曰 ： bù
,不 néng
,能 。 zǐ
,子 yuē
,曰 ： wū
,嗚 ( wū
,呜) hū
,呼 ！ zēng
,曾 wèi
,谓 tài
,泰 shān
,山 bù
,不 rú
,如 lín
,林 fàng
,放 hū
,乎 ？
6. Tatkala Keluarga Ji - Kwi melakukan upacara sembahyang di Gunung Tai - Thai, Nabi bertanya kepada Ran You - Jiam Yu, “Tidak dapatkah engkau mencegahnya?”
Dijawab, “Tidak dapat!” Nabi bersabda, “Ah, sukar dikatakan, apakah (malaikat) Gunung Tai - Thai tidak dapat menyamai Lin Fang - Liem Hong?”
zǐ ,子
yuē ,曰：
jūn ,君
zǐ ,子
wú ,無 (
wú ,无)
suǒ ,所
zhèng ,爭 (
zhèng
,争) ， bì
,必 yě
,也 shè
,射 hū
,乎 ！ yī
,揖 ràng
,讓 ( ràng
,让) ér
,而
shēng ,升 ，
xià ,下
ér ,而
yǐn ,飲 (
yǐn
,饮) ， qí
,其
zhèng ,爭 (
zhèng ,争)
yě ,也
jūn ,君
zǐ
,子 。
7. Nabi bersabda, “Seorang Jun Zi - Kun Cu tidak mau berebut. Kalau berebut, itu hanya pada saat berlomba memanah. Mereka saling mengalah dan memberi hormat dengan cara Yi - Iep, lalu naik ke panggung dan berlomba; kemudian turun dan yang kalah meminum anggur. Meskipun berebut tetap seorang Jun Zi - Kun Cu.”
(Zhong Yong - Tiong Yong XIII: 5; Meng Zi - Bing Cu IIA: 7/5)
zǐ ,子
xià ,夏
wèn ,問 (
wèn ,问)
yuē ,曰 ：
qiǎo ,巧
xiào ,笑
qiàn ,倩
xī ,兮 ，
měi ,美
mù ,目 pàn
,盼 xī
,兮 ， sù
,素 yǐ
,以 wéi
,為 ( wéi
,为) xún
,絢 ( xún
,绚) xī
,兮 。 hé
,何 wèi
,謂 ( wèi
,谓) yě
,也 ？ zǐ
,子 yuē
,曰 ： huì
,繪 ( huì
,绘) shì
,事 hòu
,後 ( hòu
,后) sù
,素 。
8. Zi Xia - Cu He bertanya, “Apakah arti kalimat ‘Betapa manis tawanya, betapa elok cahaya matanya, semua dari dasar putih dibubuhi warna’?”
Nabi menjawab, “Itulah cara orang menggambar, lebih dahulu didasari putih, lalu dibubuhi warna-warna.”
yuē ,曰 ：
lǐ ,禮 (
lǐ ,礼)
hòu ,後 (
hòu ,后)
hū
,乎 ？ zǐ
,子 yuē
,曰 ： qǐ
,起 yǔ
,予 zhě
,者
shāng ,商
yě
,也 ， shǐ
,始 kě
,可 yǔ
,與 ( yǔ
,与) yán
,言 shī
,詩 ( shī
,诗) yǐ
,已 yǐ
,矣 。
Zi Xia - Cu He bertanya, “Kalau begitu. Tata Susilalah yang harus didasari (Cinta Kasih)?” Nabi menjawab, “Engkaulah Shang - Siang yang menyadarkanKu! Sekarang dapat Ku ajak engkau merundingkan isi Kitab Sanjak (Shi Jing - Si King).”
zǐ ,子
yuē
,曰 ： xià
,夏 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) wú
,吾 néng
,能 yán
,言 zhī
,之 ， qǐ
,杞 bù
,不 zú
,足 zheng
,徵 yě
,也 ； yīn
,殷 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) wú
,吾 néng
,能 yán
,言 zhī
,之 ， sòng
,宋 bù
,不 zú
,足
zheng ,徵 yě
,也 。 wén
,文 xiàn
,獻 ( xiàn
,献) bù
,不 zú
,足 gù
,故 yě
,也 。 zú
,足 ， zé
,則 ( zé
,则) wú
,吾 néng
,能
zheng ,徵
zhī ,之
yǐ
,矣 。
9. Nabi bersabda, “Kesusilaan Kerajaan Xia - He dapat Kubicarakan, tetapi Negeri Qi - Ki kurang memberi bukti-bukti. Kesusilaan Kerajaan Yin - Ien dapat kubicarakan, tetapi Negeri Song - Song kurang memberi bukti-bukti. Itu disebabkan di sana tidak mempunyai cukup dokumen-dokumen serta orang-orang yang dapat menjelaskannya.
Kalau cukup, niscaya Aku dapat memperoleh bukti-buktinya.”
(Zhong Yong - Tiong Yong XXVII: 5; Lun Yu - Lun Gi II: 23)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
dì ,禘
zì ,自
jì ,既
guàn ,灌
ér ,而
wǎng ,往
zhě
,者 ，
wú ,吾
bú ,不
yù ,欲
guān ,觀 (
guān ,观)
zhī ,之
yǐ
,矣 。
10. Nabi bersabda, “Di dalam upacara Sembahyang Di - Tee (Upacara sembahyang besar kepada Tian - Thian) itu, setelah dilakukan upacara menuang anggur Aku sudah tidak ingin melihat lagi.” (Zhong Yong - Tiong Yong XVIII: 6)
huò ,或
wèn ,問 (
wèn ,问)
dì ,禘
zhī ,之
shuō ,說 (
shuō
,说) ， zǐ
,子 yuē
,曰 ： bú
,不 zhī
,知 yě
,也 。 zhī
,知 qí
,其 shuō
,說 ( shuō
,说) zhě
,者 zhī
,之 yū
,於 ( yú
,于) tiān
,天 xià
,下 yě
,也 ， qí
,其 rú
,如 shì
,示 zhū
,諸 ( zhū
,诸) sī
,斯 hū
,乎 ！ zhǐ
,指 qí
,其
zhǎng ,掌 (
zhǎng
,掌) 。
11. Ada orang bertanya tentang upacara Sembahyang Di - Tee. Nabi menjawab, “Aku tidak tahu. Yang tahu akan hal itu, ia akan dapat mengatur dunia semudah orang melihat ini!” Sambil menunjuk tapak tangannya.
jì ,祭
rú ,如
zài ,在 ，
jì ,祭
shén ,神
rú ,如
shén ,神
zài
,在 。
12. Pada waktu sembahyang kepada leluhur, hayatilah akan kehadirannya dan waktu sembahyang kepada Tian - Thian Yang Maha Rokh, hayatilah pula akan kehadiranNya.
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
wú ,吾
bú ,不
yǔ ,與 (
yǔ ,与)
jì ,祭 ，
rú ,如
bú ,不
jì
,祭 。
Nabi bersabda, “Kalau Aku tidak ikut sembahyang sendiri, Aku tidak merasa sudah sembahyang.”
wáng ,王
sūn ,孫 (
sūn ,孙)
jiǎ ,賈 (
jiǎ ,贾 )
wèn ,問 (
wèn ,问)
yuē
,曰 ： yǔ
,與 ( yǔ
,与) qí
,其 mèi
,媚 yū
,於 ( yú
,于) ào
,奧 ( ào
,奥) ， níng
,寧 ( níng
,宁) mèi
,媚 yū
,於 ( yú
,于) zào
,竈 ( zào
,灶) ， hé
,何 wèi
,謂 ( wèi
,谓 ) yě
,也 ？
13. Wang Sun Jia - Ong Sun Ke bertanya, “Apakah maksud peribahasa ‘Daripada bermuka-muka kepada malaikat Ao - Oo (malaikat ruang Barat Daya rumah), lebih baik bermuka-muka kepada Malaikat Zao - Co (Malaikat Dapur)’ itu?”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
bù ,不
rán ,然 。
huò ,獲 (
huò ,获)
zuì ,罪
yū ,於 (
yú ,于)
tiān ,天 ，
wú ,無
( wú
,无) suǒ
,所 dǎo
,禱 ( dǎo
,祷) yě
,也 。
Nabi bersabda, “Itu tidak benar, Siapa berbuat dosa kepada Tian - Thian, tiada tempat (lain) ia dapat meminta do’a.”
zǐ ,子
yuē
,曰 ： zhōu
,周 jiān
,監 ( jiān
,监) yū
,於 ( yú
,于) èr
,二 dài
,代 ， yù
,郁 yù
,郁 hū
,乎 wén
,文 zāi
,哉 ， wú
,吾 cóng
,從 ( cóng
,从) zhōu
,周。
14. Nabi bersabda, “Kerajaan Zhou - Ciu meneladan kedua kerajaan yang mendahuluinya dan ternyata megah kebudayaannya. Maka Akupun mengikuti jejak Kerajaan Zhou - Ciu.” (Zhong Yong - Tiong Yong XXVII: 5)
zǐ ,子
rù ,入
tài ,太
miào ,廟 (
miào
,庙) ， měi
,每 shì
,事 wèn
,問 ( wèn
,问) 。 huò
,或 yuē
,曰 ： shú
,孰 wèi
,謂 ( wèi
,谓) zōu
,鄹 rén
,人 zhī
,之 zǐ
,子 zhī
,知 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) hū
,乎 ？
rù ,入
tài ,太
miào ,廟 (
miào
,庙) ， měi
,每 shì
,事 wèn
,問 ( wèn
,问) 。 zǐ
,子 wén
,聞 ( wén
,闻) zhī
,之 ， yuē
,曰 ： shì
,是 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) yě
,也 。
15. Tatkala Nabi masuk ke dalam Miao - Bio Besar (untuk memperingati Pangeran Zhou - Ciu), segenap hal ditanyakan. Ada orang berkata, “Siapa berkata anak Negeri Zou - Co itu mengerti Kesusilaan? Masuk ke dalam Miao - Bio Besar segenap hal ditanyakan. “Mendengar itu Nabi bersabda, “Justru demikian inilah Kesusilaan.”
(Lun Yu - Lun Gi X: 1)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： shè
,射 bú
,不 zhǔ
,主 pí
,皮 ， wéi
,為 ( wéi
,为) lì
,力 bù
,不 tóng
,同 kē
,科 ， gǔ
,古 zhī
,之 dào
,道 yě
,也 。
16. Nabi bersabda, “Di dalam perlombaan memanah, tidak diutamakan tembusnya kulit bulan-bulannya, karena tenaga seseorang tidaklah sama. Ini sudah diadatkan sajak dahulu kala.” (Meng Zi - Bing Cu IIA. 7/5)
zǐ ,子
gòng ,貢 (
gòng ,贡)
yù ,欲
qù ,去
gào ,告
shuò ,朔
zhī ,之
xì ,餼 (
xì ,饩)
yáng
,羊 。 17. Zi Gong - Cu Khong ingin menghapus korban kambing pada upacara Bulan Baru.
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
sì ,賜 (
sì ,赐)
yě
,也 ！ ěr
,爾 ( ěr
,尔) ài
,愛 ( ài
,爱) qí
,其 yáng
,羊 ， wǒ
,我 ài
,愛 ( ài
,爱) qí
,其 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) 。 Nabi bersabda, “Si - Su, engkau menyayangkan kambingnya. Aku menyayangkan upacaranya.”
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
shì ,事
jūn ,君
jìn ,盡 (
jìn ,尽)
lǐ ,禮 (
lǐ
,礼) ， rén
,人 yǐ
,以 wéi
,為 ( wéi
,为) chǎn
,谄 yě
,也 。
18. Nabi bersabda, “Bila mengabdi kepada pemimpin dengan benar-benar menjalankan upacaranya, orang lain menganggapnya penjilat.”
dìng ,定
gōng ,公
wèn ,問 (
wèn
,问) ： jūn
,君 shǐ
,使 chén
,臣 ， chén
,臣 shì
,事 jūn
,君 ， rú
,如 zhī
,之 hé
,何 ？
19. Pangeran Ding - Ting bertanya, “Bagaimanakah hendaknya seorang pemimpin memerintah pembantunya dan seorang pembantu mengabdi pemimpinnya?”
kǒng ,孔
zǐ ,子
duì ,對 (
duì ,对)
yuē
,曰 ： jūn
,君 shǐ
,使 chén
,臣 yǐ
,以 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ， chén
,臣 shì
,事 jūn
,君 yǐ
,以
zhōng
,忠 。
Nabi menjawab, “Seorang pemimpin hendaknya memerintah pembantunya sesuai dengan Kesusilaan dan seorang pembantu mengabdi pemimpinnya dengan Kesatyaan.”
zǐ ,子
yuē
,曰 ：《 guān
,關 ( guān
,关) jū
,雎》 ， lè
,樂 ( lè
,乐) ér
,而 bú
,不 yín
,淫 ， āi
,哀 ér
,而 bù
,不
shāng ,傷 (
shāng
,伤) 。
20. Nabi bersabda, “Sanjak Guan Ju - Kwan Chi itu menggembirakan, tetapi tidak melanggar kesopanan; mengharukan tetapi tidak membuat merana.”
(Shi Jing - Si King I.1.1)
āi ,哀
gōng ,公
wèn ,問 (
wèn ,问)
shè ,社
yū ,於 (
yú ,于)
zǎi ,宰
wǒ
,我 ，
21. Pangeran Ai - Ai bertanya kepada Zai Wo - Cai Ngo tentang keistimewaan pohon yang ditanam di tempat sembahyang kepada Malaikat Bumi.
zǎi ,宰
wǒ ,我
duì ,對 (
duì ,对)
yuē ,曰 ：
xià ,夏
hòu ,後 (
hòu ,后)
shì ,氏
yǐ ,以
sōng ,松 ，
yīn ,殷
rén ,人
yǐ ,以
bǎi
,柏 ， zhōu
,周 rén
,人 yǐ
,以 lì
,栗 ， yuē
,曰 ： shǐ
,使 mín
,民 zhàn
,戰 ( zhàn
,战) lì
,栗 。
Zai Wo - Cai Ngo menjawab, “Pada jaman Kerajaan Xia - He ditanam pohon Song - Siong pada jaman Kerajaan Yin - Ien ditanam pohon Bo - Pik, tetapi pada jaman Kerajaan Zhou - Ciu ini ditanam pohon Li - Lik dan dikatakan supaya rakyat gemetar ketakutan.” (Meng Zi - Bing Cu IIA. 1/10)
zǐ ,子
wén ,聞 (
wén ,闻)
zhī ,之 ，
yuē ,曰 ：
chéng ,成
shì ,事
bú ,不
shuō ,說 (
shuō
,说) ， suì
,遂 shì
,事 bú
,不 jiàn
,諫 ( jiàn
,谏) ， jì
,既 wǎng
,往 bù
,不 jiù
,咎 。
Ketika mendengar hal itu, Nabi bersabda, “Hal yang sudah terjadi tidak perlu dipercakapkah, hal yang sudah terlanjur tidak perlu dicegah, dan hal yang sudah lampau tidak perlu disalah-salahkan.” (Lun Yu - Lun Gi II: 19; V: 10)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
guǎn ,管
zhòng ,仲
zhī ,之
qì ,器
xiǎo ,小
zāi
,哉 ！
22. Nabi bersabda, “Sesungguhnya sangat kecil kepribadian Guan Zhong - Kwan Tiong .” (Lun Yu - Lun Gi XIV: 9)
huò ,或
yuē ,曰 ：
guǎn ,管
zhòng ,仲
jiǎn ,儉 (
jiǎn ,俭)
hū
,乎 ？ yuē
,曰 ： guǎn
,管 shì
,氏 yǒu
,有 sān
,三 guī
,歸 ( guī
,归 ) ， guān
,官 shì
,事 bú
,不 shè
,攝 ( shè
,摄) ， yān
,焉 dé
,得 jiǎn
,儉 ( jiǎn
,俭) ？
Ada orang bertanya, “Bukankah itu disebabkan Guan Zhong - Kwan Tiong sangat hemat?” Nabi menjawab, “Guan Zhong - Kwan Tiong mempunyai panggung San Gui - Sam Kui, dan mempunyai banyak pegawai yang khusus mengerjakan satu tugas saja.
Bagaimanakah ia dapat dikatakan hemat?
rán ,然
zé ,則 (
zé ,则)
guǎn ,管
zhòng ,仲
zhī ,知
lǐ ,禮 (
lǐ ,礼)
hū
,乎 ？ yuē
,曰 ： bāng
,邦 jūn
,君 shù
,樹 ( shù
,树) sāi
,塞 mén
,門 ( mén
,门) ， guǎn
,管 shì
,氏 yì
,亦 shù
,樹 ( shù
,树) sāi
,塞 mén
,門 ( mén
,门) ； bāng
,邦 jūn
,君 wéi
,為 ( wéi
,为 ) liǎng
,两 jūn
,君 zhī
,之 hǎo
,好 yǒu
,有 fǎn
,反 diàn
,坫 ， guǎn
,管 shì
,氏 yì
,亦 yǒu
,有 fǎn
,反 diàn
,坫 。 guǎn
,管 shì
,氏 ér
,而 zhī
,知 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ， shú
,孰 bú
,不 zhī
,知 lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) ？
“Tetapi bukankah itu menujukkan Guan Zhong - Kwan Tiong banyak mengerti Kesusilaan?” Nabi menjawab pula, “Para raja muda membangun tembok di muka pintu gerbang istananya. Guan Zhong - Kwan Tiong juga membangun tembok di muka pintu rumahnya. Para raja membangun panggung untuk menerima raja muda lain yang datang berkunjung ke istananya, Guan Zhong - Kwan Tiong membangunnya juga. Maka, kalau Guan Zhong - Kwan Tiong dikatakan mengerti Kesusilaan, siapakah yang tidak mengerti Kesusilaan?”
zǐ ,子
yǔ ,語 (
yǔ ,语)
lǔ ,魯 (
lǔ ,鲁)
dà ,大
shī ,师
yuè ,樂 (
yuè
,乐) ， yuē
,曰 ： yuè
,樂 ( yuè
,乐) qí
,其 kě
,可 zhī
,知 yě
,也 ： shǐ
,始 zuò
,作 ， xī
,翕 rú
,如 yě
,也 ； cóng
,從 ( cóng
,从) zhī
,之 ， chún
,純 ( chún
,纯) rú
,如 yě
,也 ， jiǎo
,皦 rú
,如 yě
,也 ， yì
,繹 ( yì
,绎) rú
,如 yě
,也 ， yǐ
,以
chéng
,成 。
23. Nabi bersabda kepada guru besar musik Negeri Lu - Lo, “Hal yang dapat diketahui tentang musik, ialah: Pada permulaannya suara harus cocok. Selanjutnya suara musik itu harmonis meninggi menurun dengan nada jernih dan tidak terputus-putus; demikianlah sampai akhirnya.”
yí ,儀 (
yí ,仪)
fēng ,封
rén ,人
qǐng ,請 (
qǐng ,请)
jiàn ,見 (
jiàn
,见) ， yuē
,曰 ： jūn
,君 zǐ
,子 zhī
,之 zhì
,至 yū
,於 ( yú
,于) sī
,斯 yě
,也 ， wú
,吾 wèi
,未
cháng ,嘗 (
cháng ,尝)
bú ,不
de ,得
jiàn ,見 (
jiàn ,见)
yě
,也 。
24. Penjaga tapal batas Negeri Yi - Gi mohon bertemu dengan Nabi dan berkata,
“Setiap ada seorang Jun Zi - Kun Cu lewat di sini, aku tidak pernah tidak menemuinya.”
cóng ,從 (
cóng ,从)
zhě ,者
jiàn ,見 (
jiàn ,见)
zhī
,之 。 Oleh para murid ia disilakan menemui Nya.
chū ,出
yuē ,曰 ：
èr ,二
sān ,三
zǐ ,子
hé ,何
huàn ,患
yū ,於 (
yú ,于)
sàng ,喪 (
sàng ,丧) hū
,乎 ？ tiān
,天 xià
,下 zhī
,之 wú
,無 ( wú
,无 ) dào
,道 yě
,也 jiǔ
,久 yǐ
,矣 ， tiān
,天 jiāng
,將
( jiāng
,将) yǐ
,以 fū
,夫 zǐ
,子 wéi
,為 ( wéi
,为) mù
,木 duó
,鐸 ( duó
,铎)。
Setelah keluar, ia berkata, “Saudara-saudaraku, mengapa kalian nampak bermuram durja karena kehilangan kedudukan? Sudah lama dunia ingkar dari Jalan Suci, kini
Tian - Thian Yang Maha Esa menjadikan Guru selaku Mu Duo - Bok Tok (Genta Rohani).” (Lun Yu - Lun Gi VII: 23; IX: 5)
zǐ ,子
wèi ,謂 (
wèi ,谓)
sháo
,韶 ： jìn
,盡 ( jìn
,尽) měi
,美 yǐ
,矣 ， yòu
,又 jìn
,盡 ( jìn
,尽) shàn
,善 yě
,也 ；
wèi ,謂 (
wèi ,谓)
wǔ
,武 ： jìn
,盡 ( jìn
,尽) měi
,美 yǐ
,矣 ， wèi
,未 jìn
,盡 ( jìn
,尽) měi
,美 yě
,也 。
25. Tentang musik Shao - Siau, Nabi bersabda, “Sungguh indah dan sempurna.”
Tentang musik Wu - Bu, Nabi bersabda, “Sungguh indah, namun belum sempurna.”
(Lun Yu - Lun Gi VII: 14)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
jū ,居
shàng ,上
bú ,不
kuān ,寬 (
kuān
,宽) ， wéi
,為 ( wéi
,为) lǐ
,禮 ( lǐ
,礼) bú
,不 jìng
,敬 ， lín
,臨 ( lín
,临) sàng
,喪 ( sàng
,丧) bú
,不 āi
,哀 ， wú
,吾 hé
,何 yǐ
,以 guān
,觀 ( guān
,观) zhī
,之 zāi
,哉 ？
26. Nabi bersabda, “Seorang berkedudukan tinggi yang tidak dapat berlapang hati;
menjalankan upacara tiada rasa hormat; dan, di dalam hal kematian tiada rasa sedih;
bagaimana Aku tahan melihatnya?”
JILID IV.
lǐ
,里
rén
,仁
- (LI JIEN - CINTA KASIH)zǐ ,子
yuē
,曰 ： lǐ
,里 rén
,仁 wéi
,為 ( wéi
,为) měi
,美 ， zé
,擇 ( zé
,择) bú
,不 chu
,處
( chù
,处) rén
,仁 ， yān
,焉 dé
,得 zhī
,知 ？
1．Nabi bersabda, “Bertempat tinggal dekat tempat kediaman orang yang berperi Cinta Kasih, itulah yang sebaik-baiknya. Bila tidak mau memilih tempat yang disuasanai Cinta Kasih itu, bagaimana memperoleh Kebijaksanaan?”
(Meng Zi - Bing Cu IIA. 7/2)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
bú ,不
rén ,仁
zhě ,者
bù ,不
kě ,可
yǐ ,以
jiǔ ,久
chu ,處 (
chù ,处)
yuē ,約
( yuē
,约) ， bù
,不 kě
,可 yǐ
,以
cháng ,長 (
cháng ,长)
chu ,處 (
chu ,处)
lè ,樂 (
lè
,乐) 。 rén
,仁 zhě
,者 ān
,安 rén
,仁 ， zhī
,知 zhě
,者 lì
,利 rén
,仁 。
2. Nabi bersabda, “Seorang yang tidak berperi Cinta Kasih, tidak tahan lama di dalam penderitaan, dan tidak tahan lama di dalam kesenangan. Seorang yang berperi Cinta Kasih, merasakan sentosa di dalam Cinta Kasih dan seorang yang Bijaksana, merasakan beruntung di dalam Cinta Kasih.” (Lun Yu - Lun Gi XV. 9)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
wéi ,唯
rén ,仁
zhě ,者
néng ,能
hǎo ,好
rén
,人 ， néng
,能 wu
,惡 ( wu
,恶) rén
,人 。
3. Nabi bersabda, “Hanya seorang yang penuh Cinta Kasih saja dapat mencintai dan membenci orang.” (Da Xue - Thai Hak X: 15)
zǐ ,子
yuē ,曰 ：
gǒu ,苟
zhì ,志
yū ,於 (
yú ,于)
rén ,仁
yǐ ,矣 ，
wú ,無 (
wú ,无)
è ,惡 (
è ,恶) yě
,也 。
4. Nabi bersabda, “Bila cipta selalu ditujukan kepada Cinta Kasih, tiada seorang bagi kejahatan.” (Lun Yu - Lun Gi XIV: 6)
zǐ ,子
yuē
,曰 ： fù
,富 yǔ
,與 ( yǔ
,与) guì
,貴 ( guì
,贵) ， shì
,是 rén
,人 zhī
,之 suǒ
,所 yù
,欲 yě
,也 ， bú
,不 yǐ
,以 qí
,其 dào
,道 dé
,得 zhī
,之 ， bú
,不 chu
,處 ( chù
,处) yě
,也 ； pín
,貧 ( pín
,贫) yǔ
,與 ( yǔ
,与) jiàn
,賤 ( jiàn
,贱) ， shì
,是 rén
,人 zhī
,之 suǒ
,所 wu
,惡
( wu
,恶) yě
,也 ， bú
,不 yǐ
,以 qí
,其 dào
,道 dé
,得 zhī
,之 ， bú
,不 qù
,去 yě
,也 。
5. Nabi bersabda, “Kaya dan berkedudukan mulia ialah keinginan tiap orang, tetapi bila tidak dapat dicapai dengan Jalan Suci, janganlah ditepati. Miskin dan berkedudukan rendah ialah kebencian tiap orang, tetapi bila tidak dapat disingkiri dengan Jalan Suci, jangan ditinggalkan.”
jūn ,君
zǐ ,子
qù ,去
rén ,仁 ，
wu ,惡 (
wu ,恶)
hū ,乎
chéng ,成
míng
,名 ？
“Seorang Jun Zi - Kun Cu bila meninggalkan Cinta Kasih, bagaimanakah memperoleh sebutan itu?”
jūn ,君
zǐ ,子
wú ,無 (
wú ,无 )
zhōng ,終 (
zhōng ,终 )
shí ,食
zhī ,之
jiàn ,間 (
jiān ,间 ) wéi
,違 ( wéi
,违) rén
,仁 ， zào
,造 cì
,次 bì
,必 yū
,於 ( yú
,于) shì
,是 ， diān
,顛 ( diān
,颠) pèi
,沛 bì
,必 yū
,於 ( yú
,于)