ASMAWI BIN ABDULLAH
ASMAWI BIN ABDULLAH
SMK PURUN
SMK PURUN
28330 TRIANG, PAHANG.
28330 TRIANG, PAHANG.
www.jabatan-geografi-smkpurun.blogspot.com www.jabatan-geografi-smkpurun.blogspot.com•
•Interaksi antara sistem geomorfologi, sistem atmosfera, sistemInteraksi antara sistem geomorfologi, sistem atmosfera, sistem hidrologi dan sistem ekologi.
hidrologi dan sistem ekologi. •
•ContohContoh –– interaksi antara sistem geomorfologi dengan sisteminteraksi antara sistem geomorfologi dengan sistem
atmosfera dalam proses luluhawa.
atmosfera dalam proses luluhawa.
Interaksi antara komponen sistem bumi.
Interaksi antara komponen sistem bumi.
•
•ContohContoh –– dalam sistem geomorfologi terdapat unsur batuandalam sistem geomorfologi terdapat unsur batuan dan air mengalir yang saling berinteraksi dalam proses
dan air mengalir yang saling berinteraksi dalam proses luluhawa, hakisan, pengangkutan, dan pemendapan. luluhawa, hakisan, pengangkutan, dan pemendapan. •
•Setiap unsur mempunyai sifat dan fungsi yang tersendiri yangSetiap unsur mempunyai sifat dan fungsi yang tersendiri yang akan menuju kepada keseimbangan alam semula jadi.
akan menuju kepada keseimbangan alam semula jadi. Interaksi antara unsur dalam setiap komponen.
Apabila terdapat gangguan atau perubahan
Apabila terdapat gangguan atau perubahan
pada mana-mana komponen atau unsur akan
pada mana-mana komponen atau unsur akan
menyebabkan komponen atau unsur yang
menyebabkan komponen atau unsur yang
lain akan turut terjejas.
lain akan turut terjejas.
Contoh
Contoh
––gangguan terhadap sistem
gangguan terhadap sistem
atmosfera akan mempengaruhi sistem
atmosfera akan mempengaruhi sistem
hidrologi. Apabila kadar penurunan hujan
hidrologi. Apabila kadar penurunan hujan
berkurang, ia memberi kesan simpanan air
berkurang, ia memberi kesan simpanan air
dalam sistem biologi.
Sistem
Sistem
Ekologi
Ekologi
Sistem
Sistem
Geomorfologi
Geomorfologi
Sistem
Sistem
Atmosfera
Atmosfera
Sistem
Sistem
Hidrologi
Hidrologi
Wujud dalam proses luluhawa kimia, hakisan, pengangkutan,
Wujud dalam proses luluhawa kimia, hakisan, pengangkutan,
pemendapan dan gerakan jisim.
pemendapan dan gerakan jisim.
Luluhawa kimia
Luluhawa kimia
––kehadiran unsur air seperti hujan, air bawah tanah,
kehadiran unsur air seperti hujan, air bawah tanah,
air laut dll dalam batuan akan menyebabkan berlakunya tindak balas
air laut dll dalam batuan akan menyebabkan berlakunya tindak balas
kimia yang memecahkan batuan.
kimia yang memecahkan batuan.
Titisan air hujan, aliran air permukaan, aliran sungai dan pergerakan
Titisan air hujan, aliran air permukaan, aliran sungai dan pergerakan
ombak akan menghakis permukaan bumi, mengangkut dan
ombak akan menghakis permukaan bumi, mengangkut dan
memendapkan bahan hakisan.
memendapkan bahan hakisan.
Kehadiran air yang banyak akan menyebabkan
Kehadiran air yang banyak akan menyebabkan
struktur tanah longgar
struktur tanah longgar
dan lemah yang menyebabkan berlakunya fenomena gerakan jisim.
dan lemah yang menyebabkan berlakunya fenomena gerakan jisim.
Wujud melalui proses bahangan bumi, albedo bumi, hujan asid dan
Wujud melalui proses bahangan bumi, albedo bumi, hujan asid dan
luluhawa mekanika.
luluhawa mekanika.
Bahangan bumi
Bahangan bumi
––sinaran matahari yang diserap oleh bumi menjadi
sinaran matahari yang diserap oleh bumi menjadi
haba pendam dan dibebaskan semula pada waktu malam.
haba pendam dan dibebaskan semula pada waktu malam.
Albedo bumi
Albedo bumi
––ciri bentuk muka bumi yang memantulkan semula
ciri bentuk muka bumi yang memantulkan semula
bahangan suria.
bahangan suria.
Hujan asid
Hujan asid
––letusan gunung berapi yang membebaskan pelbagai jenis
letusan gunung berapi yang membebaskan pelbagai jenis
gas dan debu-debu kimia yang akan larut dalam air hujan dan
gas dan debu-debu kimia yang akan larut dalam air hujan dan
.membentuk hujan asid.
.membentuk hujan asid.
Luluhawa mekanikal
Luluhawa mekanikal
––haba matahari menyebabkan pengembangan
haba matahari menyebabkan pengembangan
dan pada
dan pada
waktu malam
waktu malam
berlaku pengecutan
berlaku pengecutan
batuan. Proses
batuan. Proses
yang
yang
berterusan meyebabkan batuan pecah.
Wujud melalui konsep habitat, jenis-jenis hutan semula jadi, luluhawa
Wujud melalui konsep habitat, jenis-jenis hutan semula jadi, luluhawa
organik, pereputan dan penguraian organik.
organik, pereputan dan penguraian organik.
Lapisan tanih menjadi habitat bagi beberapa spesies hidupan yang
Lapisan tanih menjadi habitat bagi beberapa spesies hidupan yang
hidup dalam tanih.
hidup dalam tanih.
Kepelbagaian jenis tanih akan mempengaruhi jenis tumbuhan yang
Kepelbagaian jenis tanih akan mempengaruhi jenis tumbuhan yang
boleh hidup. Ada tumbuhan memerlukan tanih yang menakung air
boleh hidup. Ada tumbuhan memerlukan tanih yang menakung air
dan sebahagiannya memerlukan tanih yang tidak menakung air.
dan sebahagiannya memerlukan tanih yang tidak menakung air.
Luluhawa organik
Luluhawa organik
––akar pokok yang membesarkan akan
akar pokok yang membesarkan akan
memecahkan batuan.
memecahkan batuan.
Pereputan dan penguraian organik berlaku apabila wujud i
Pereputan dan penguraian organik berlaku apabila wujud i
nteraksi
nteraksi
antara unsur air dalam tanah
Wujud dalam proses pernafasan haiwan dan tumbuhan, fotosintesis, ikitar
Wujud dalam proses pernafasan haiwan dan tumbuhan, fotosintesis, ikitar
nutrien, pertumbuhan pokok, jenis hutan semula jadi dan pengaruh terhadap
nutrien, pertumbuhan pokok, jenis hutan semula jadi dan pengaruh terhadap
cuaca.
cuaca.
Proses pernafasan
Proses pernafasan –– atmosfera membekalkan oksigen untuk disedut olehatmosfera membekalkan oksigen untuk disedut oleh
haiwan dan tumbuhan bagi tujuan membakar
haiwan dan tumbuhan bagi tujuan membakar metabolisme makanan.metabolisme makanan.
Fotosintesis
Fotosintesis –– tumbuhan memerlukan karbon dioksida untuk menghasilkantumbuhan memerlukan karbon dioksida untuk menghasilkan
makanan.
makanan.
Kitar nutrien
Kitar nutrien –– melibatkan edaran oksigen, karbon diksida dan nitrogen.melibatkan edaran oksigen, karbon diksida dan nitrogen.
Pertumbuhan pokok memerlukan suhu yang sesuai
Pertumbuhan pokok memerlukan suhu yang sesuai untuk membolehkannyauntuk membolehkannya
hidup, berbunga dan berbuah.
hidup, berbunga dan berbuah.
Tumbuhan menjalankan proses sejat peluhan akan membebaskan
Tumbuhan menjalankan proses sejat peluhan akan membebaskan wap air kewap air ke
atmosfera dan boleh menyederhanakan suhu
atmosfera dan boleh menyederhanakan suhu serta menggalakkan prosesserta menggalakkan proses
pemeluwapan.
Berlaku melalui pemakanan tumbuhan dan haiwan, aliran tenaga dala
Berlaku melalui pemakanan tumbuhan dan haiwan, aliran tenaga dalamm
badan, habitat akuatik, kitaran hidrologi dan kewujudan kawasan
badan, habitat akuatik, kitaran hidrologi dan kewujudan kawasan tadahantadahan
hujan.
hujan.
Pemakanan tumbuhan
Pemakanan tumbuhan –– air melarutkan air melarutkan garam galian garam galian dalam tanih dalam tanih dan diserapdan diserap
oleh akar tumbuhan bagi menjalankan proses fotosintesis.
oleh akar tumbuhan bagi menjalankan proses fotosintesis.
Pemakanan haiwan
Pemakanan haiwan –– air akan memudahkan proses penghadaman makanan diair akan memudahkan proses penghadaman makanan di
dalam perut.
dalam perut.
Aliran tenaga
Aliran tenaga –– memudahkan aliran tenaga keseluruhan bahagian tumbuhanmemudahkan aliran tenaga keseluruhan bahagian tumbuhan
dan badan haiwan.
dan badan haiwan.
Habitat akuatik
Habitat akuatik –– hidupan akuatik memerlukan badan air sebagai tempathidupan akuatik memerlukan badan air sebagai tempat
tinggal dan sumber makanan.
tinggal dan sumber makanan.
Kitaran hidrologi
Kitaran hidrologi –– tumbuhan menjalankan proses pintasan dan prosestumbuhan menjalankan proses pintasan dan proses
susupan.
susupan.
Kawasan tadahan hujan
Kawasan tadahan hujan –– kawasan tanah tinggi berhutan tebal berperanankawasan tanah tinggi berhutan tebal berperanan
sebagai legeh yang membekalkan sumber mata air untuk sistem saliran dan a
sebagai legeh yang membekalkan sumber mata air untuk sistem saliran dan airir
bawah tanah.
Wujud dalam proses kitaran hidrologi, kejadian kerpasan, hujan asid,
Wujud dalam proses kitaran hidrologi, kejadian kerpasan, hujan asid,
sejatan, sejat peluhan, fenomena peningkatan suhu, kemarau, banjir
sejatan, sejat peluhan, fenomena peningkatan suhu, kemarau, banjir
dan kejadian salji yang tebal.
dan kejadian salji yang tebal.
Kitaran hidrologi
Kitaran hidrologi
––unsur air di permukaan bumi membekalkan wap
unsur air di permukaan bumi membekalkan wap
air melalui proses sejatan dan sejat peluhan yang akan mengalami
air melalui proses sejatan dan sejat peluhan yang akan mengalami
pemeluwapan. Awan yang terbentuk akan menurunkan hujan.
pemeluwapan. Awan yang terbentuk akan menurunkan hujan.
Sejatan dan sejat peluhan
Sejatan dan sejat peluhan
––proses yang membekalkan wap air ke
proses yang membekalkan wap air ke
udara bagi membentuk hujan.
udara bagi membentuk hujan.
Peningkatan suhu bumi
Peningkatan suhu bumi
––gangguan terhadap unsur-unsur air di bumi
gangguan terhadap unsur-unsur air di bumi
akibat aktiviti manusia yang menjejaskan kandungan wap air di
akibat aktiviti manusia yang menjejaskan kandungan wap air di
atmosfera.
atmosfera.
Hujan asid
Hujan asid
––pertambahan gas-gas kimia yang larut dalam air hujan.
pertambahan gas-gas kimia yang larut dalam air hujan.
Kadar sejatan tinggi
Kadar sejatan tinggi
––berlakunya kemarau.
berlakunya kemarau.
Kadar kerpesan berlebihan
Kesan terhadap sistem yang lain.
Kesan terhadap sistem yang lain.
Pencairan ais Pencairan ais benua di benua di Kutub Utara Kutub Utara dan Kutub dan Kutub Selatan. Selatan. Kenaikan Kenaikan aras lautan. aras lautan. Peningkatan Peningkatan kadar kadar hakisan hakisan ombak. ombak. Kemusnahan Kemusnahan ekosistem ekosistem paya bakau paya bakau Pencairan ais Pencairan ais di tanah di tanah tinggi tinggi –– banjir di banjir di lembah. lembah.Gangguan terhadap sistem atmosfera
Gangguan terhadap sistem atmosfera
––fenomena pemanasan
fenomena pemanasan
global
global
Gangguan terhadap suhu udara yang normal kepada keadaan tidak
Gangguan terhadap suhu udara yang normal kepada keadaan tidak normalnormal yang disebabkan oleh peningkatan pencemaran udara, penipisan lapisan yang disebabkan oleh peningkatan pencemaran udara, penipisan lapisan ozon, proses pembandaran yang pesat dan penyahhutanan yang meluas. ozon, proses pembandaran yang pesat dan penyahhutanan yang meluas.
Kesan terhadap sistem yang lain
Kesan terhadap sistem yang lain
.
.
Habitat Habitat terjejas terjejas -rantaian rantaian makanan makanan musnah musnah Peningkatan Peningkatan hakisan hakisan permukaan permukaan Kadar Kadar kerpasan kerpasan rendah rendah –– kekurangan kekurangan wap air wap air dalam udara dalam udara Sumber Sumber oksigen oksigen berkurangan. berkurangan. Suhu Suhu persekitaran persekitaran meningkat. meningkat.
Gangguan terhadap sistem ekologi
Gangguan terhadap sistem ekologi
––kepupusan hutan semula jadi
kepupusan hutan semula jadi
yang luas serta menjejaskan kualiti hutan dan habitat haiwan.
yang luas serta menjejaskan kualiti hutan dan habitat haiwan.
Hutan dilenyapkan oleh aktiviti pertanian ladang, pembalakan, pembandaran, Hutan dilenyapkan oleh aktiviti pertanian ladang, pembalakan, pembandaran,
perlombongan dan pelbagai aktiviti ekonomi yang lain. perlombongan dan pelbagai aktiviti ekonomi yang lain.
Kesan terhadap sistem yang lain
Kesan terhadap sistem yang lain
.
.
Sumber bekalan Sumber bekalan air bersih air bersih berkurangan. berkurangan.
Sumber air tanih Sumber air tanih
menyusut menyusut –– kawasan tadahan kawasan tadahan semakin kecil semakin kecil Kemusnahan Kemusnahan habitat akuatik. habitat akuatik. Kepupusan Kepupusan hidupan akuatik hidupan akuatik –
– air tercemar.air tercemar.
Gangguan terhadap sistem hidrologi
Gangguan terhadap sistem hidrologi
––gangguan terhadap sumber
gangguan terhadap sumber
air
air
––pencemaran, kemerosotan dan kepupusan.
pencemaran, kemerosotan dan kepupusan.
Aktiviti penebus gunaan tanah, penerokaan hutan, perlombongan, kegiatan Aktiviti penebus gunaan tanah, penerokaan hutan, perlombongan, kegiatan pertanian, pelancongan dan perkembangan petempatan menjejaskan kualiti pertanian, pelancongan dan perkembangan petempatan menjejaskan kualiti
dan sumber air. dan sumber air.
Kesan terhadap sistem yang lain
Kesan terhadap sistem yang lain
.
.
Menjejaskan habitat Menjejaskan habitat hidupan dalam tanah hidupan dalam tanah akibat perubahan ciri akibat perubahan ciri fizikal dan kimia tanah. fizikal dan kimia tanah.
Peningkatan proses Peningkatan proses hakisan permukaan. hakisan permukaan. Perubahan landskap Perubahan landskap semula jadi kepada semula jadi kepada
landskap buatan landskap buatan
manusia. manusia.
Gangguan terhadap sistem geomorfologi
Gangguan terhadap sistem geomorfologi
––gangguan terhadap
gangguan terhadap
bentuk muka bumi yang akan mengubah struktur tanih, landskap
bentuk muka bumi yang akan mengubah struktur tanih, landskap
semula jadi dan memusnahkan hutan.
semula jadi dan memusnahkan hutan.
Berlaku akibat aktiviti penerokaan tanah, proses
Berlaku akibat aktiviti penerokaan tanah, proses pembandaran,
pembandaran,
pembangunan luar bandar dan pelbagai kegiatan ekonomi.
Perubahan
Perubahan
dalam
dalam
sistem
sistem
hidrologi
hidrologi
––lebihan air
lebihan air
Berlaku
Berlaku
fenomena banjir
fenomena banjir
yang
yang
menenggelamka
menenggelamka
n permukaan
n permukaan
bumi.
bumi.
a)a)
Kemusnahan harta
Kemusnahan harta
benda.
benda.
b) Kawasan pertanian akan
b) Kawasan pertanian akan
musnah.
musnah.
c) Kehilangan nyawa
c) Kehilangan nyawa
d) Kesan psikologi
d) Kesan psikologi
––trauma
trauma
e) Kegiatan penternakan
e) Kegiatan penternakan
terjejas
terjejas
f) Sistem perhubungan dan
f) Sistem perhubungan dan
pengangkutan
pengangkutan
tergendala.
tergendala.
g) Persekitaran menjadi
g) Persekitaran menjadi
kotor
kotor
Perubahan
Perubahan
dalam sistem
dalam sistem
geomorfologi
geomorfologi
Berlaku gempa
Berlaku gempa
bumi atau
bumi atau
letusan
letusan
gunung berapi
gunung berapi
a)a)
Kemusnahan harta
Kemusnahan harta
benda.
benda.
b) Kehilangan nyawa.
b) Kehilangan nyawa.
c) Kemusnahan
c) Kemusnahan
rangkaian
rangkaian
pengangkutan.
pengangkutan.
d) Menjejaskan kegiatan
d) Menjejaskan kegiatan
ekonomi.
ekonomi.
e) Kemerosotan tahap
e) Kemerosotan tahap
kebersihan dan
kebersihan dan
kesihatan.
kesihatan.
Perubahan
Perubahan
dalam sistem
dalam sistem
atmosfera
atmosfera
––peningkatan
peningkatan
suhu
suhu
Berlaku secara
Berlaku secara
mikro (pulau
mikro (pulau
haba) dan
haba) dan
secara makro
secara makro
(pemanasan
(pemanasan
global)
global)
a)a)
Keadaan tidak selesa
Keadaan tidak selesa
kerana cuaca panas,
kerana cuaca panas,
sentiasa berpeluh dan
sentiasa berpeluh dan
ruang rumah panas.
ruang rumah panas.
b) Peningkatan
b) Peningkatan
perbelanjaan harian
perbelanjaan harian
––penggunaan
penggunaan
pendingin hawa dan
pendingin hawa dan
kipas dalam jangka
kipas dalam jangka
panjang.
Perubahan
Perubahan
dalam sistem
dalam sistem
atmosfera
atmosfera
Berlaku
Berlaku
kejadian angin
kejadian angin
kencang atau
kencang atau
taufan siklon.
taufan siklon.
a)a)
Kemusnahan harta
Kemusnahan harta
benda
benda
––diterbangkan
diterbangkan
angin.
angin.
b) Kejadian banjir yang
b) Kejadian banjir yang
menenggelamkan
menenggelamkan
kawasan kediaman,
kawasan kediaman,
kawasan pertanian
kawasan pertanian
dan bandar.
dan bandar.
c) Timbunan sampah
c) Timbunan sampah
sarap selepas kejadian
sarap selepas kejadian
taufan.
taufan.
d) Sistem pengangkutan
d) Sistem pengangkutan
udara terjejas.
udara terjejas.
Interaksi dalam
Interaksi dalam
kitaran
kitaran
hidrologi akan
hidrologi akan
menentukan
menentukan
sumber air
sumber air
dalam sesuatu
dalam sesuatu
ekosistem
ekosistem
Pembentukan
Pembentukan
hujan yang
hujan yang
menjadi punca
menjadi punca
utama sumber
utama sumber
air dunia.
air dunia.
a) Bekalan air bersih.
a) Bekalan air bersih.
b) Kegiatan pertanian
b) Kegiatan pertanian
c) Penjanaan tenaga
c) Penjanaan tenaga
elektrik.
elektrik.
d) Perikanan
d) Perikanan
e) Perindustrian
e) Perindustrian
f) Akuakultur
f) Akuakultur
g) Penternakan
g) Penternakan
h) Pelancongan
h) Pelancongan
i) Sistem pangangkutan
i) Sistem pangangkutan
dan perhubungan.
dan perhubungan.
Interaksi
Interaksi
melalui
melalui
bahangan
bahangan
tenaga suria
tenaga suria
dalam
dalam
sesebuah
sesebuah
ekosistem
ekosistem
Menentukan
Menentukan
jenis iklim yang
jenis iklim yang
mempengaruhi
mempengaruhi
jenis hutan
jenis hutan
seperti hutan
seperti hutan
hujan tropika,
hujan tropika,
hutan monsun
hutan monsun
tropika, hutan
tropika, hutan
konifer dll
konifer dll
a) Mendapatkan sumber
a) Mendapatkan sumber
kayu balak.
kayu balak.
b) Mendapatkan sumber
b) Mendapatkan sumber
herba dan ubatan.
herba dan ubatan.
c) Mendapatkan sumber
c) Mendapatkan sumber
hutan seperti buluh,
hutan seperti buluh,
rotan dll
rotan dll
d) Memburu binatang
d) Memburu binatang
liar.
liar.
Interaksi
Interaksi
melalui proses
melalui proses
pergerakan
pergerakan
dalam bumi
dalam bumi
(endogenik)
(endogenik)
Pembentukan
Pembentukan
gunung-ganang, tanag
ganang, tanag
tinggi, lembah
tinggi, lembah
dan tanah
dan tanah
pamah.
pamah.
a) Kawasan tanah tinggi
a) Kawasan tanah tinggi
–
–
ekopelancongan
ekopelancongan
b) Kawasan tanah tinggi
b) Kawasan tanah tinggi
–
–
sumber bekalan air.
sumber bekalan air.
c) Kawasan tanah tinggi
c) Kawasan tanah tinggi
–
–
