6918 12025 1 PB

Aspek Sosiologls pembenhrkan

Hukum Islarn di Negaf,a-Negara Muslim

Bohldin

Pcodahuluao

Patqt4pot sebuah notma huho?

yhin tetla

monoerhati*art as*h

fontzt

jagz _harus nenpetimbangpzz

^i* ,*At"si f"lisn ini iaiiz

melihat baga.imau pengaruh *sio-ktlatra! di

aqaru-nqati

maslim dzlzm pembenukzn

Habn tslin.

SeiJr:lh hukunt IslarD lxri.rlen lrcr-

surtuln denlpn se,arJlt p!.mdxl)rn _Is, lan\ blhk:rn sering

dikxukin

h:rtltx hukullr Ishnr orerupxkrn intlsiri dxri Islanl

ltu

sendiri,

kirl.n

hukunr ini ket('rlilhrinnyiL srnglr kohesif rhlaur

6rh

^kchidupen trunl$ix ):tng ^sirngJt

Iuas.r Perialan hukunr tcnebut h:tnyik divarrui olch flukuxsi nihlnilai _}rlng

Jdx p:rdr nlrsllrritkxl, sehingl$ I) n,"k vnrulx1 yrn8 dap:[ dirangkJp s(.bagri gciJh lrhimyJ sebuxh produk hukulli, KcnfJra:rn tcrsebur

-{np

^{t dilihxr}

&ri

I)Rxhrk lrukuttr ]:rng blllr _Fr(lx

s(iilp pcriode-

_{trupaklD lrnlikah xnlistp:l-}

si

drfl

lr:r:,{)!llao _1:rng rrrrncul trkilxt kondisi sosiolo8isnFr.

Pcnanlh,rlxn

(hn

perub:llun _hu- kum fJng dihasilkxn drn Inerodc pe, nelaprn hr.rkum

di

^samping nte lper,

__

,'Hl ts-k

^{dan NIG Krprern tlxndr t.} paadatBott

tutd

^tGrbadap Inol,Illan Hahurr. Ftlosofl. _{lg88 hlnr rrr} feobgt dan Mtsrfh Tradkt Israrr, r

h

^S,rk.rrsr i,,trrr.

llfi

25 JUBNAT IITJKUU

Asl^-I slsi(ll,iFla Pcmll1lrutrrn Hulum I\ID dr NLaar.r_NtFr Muill&

hatikrn aspek foml:

n!"

_iufia ^nrelihal

aspek-a.spek sosiologis }"Jng ^nrclinS- kupi kchidugJnnyr. Inuni SFfi I ^r)rc-

rup:rk:rn sebuch sampel klsus soslolo- gL\ yrng melxhirkrn du:l m;lcrlll _Ptn- dapxt,

Flnr

fRndxpJt

kellki di

ll:'k

-.ruu qatl qatlincltn p<ndrrprt tcr:rkhrr

dit Mesit }ttn

qat

_ldt ^kJ, dlri ^p€ndiPrt

tedkhi

n

rh

lttrlm S)'Jfi

i

rDcnS:lixr-

krn

kcpx(lx

ftrfll

nluddn!'il ^l

Den$ln orcnelxJlt ^{secJ|:t lncn(lx_}

lrnr Al-Qur'rn drn ^Al-ludis. pxn Inxnn

llil/ub

^{dan r.rl:tnur}

htnr|rt

^nranrpu

L'n(tipkirn xtufirn !'urispnrdcnsi ^Is- txnr dan rlrengxiukxn ku lpuliln ^hu- kunr t-rng (lxp:rt diter.lPkln Flclr ^si'

lursi riil zullrn

^ltltrcka,

iulll

^d:lPrlt

dlindlkxn nl('l(Klc pcnetapltn plcl:r z.:l_

nr:lrr )irnE ilkrrr (l:lt:rnB dcn,Slrl linr(li{i

dr n r'octk nutsl-itt':tkrt ):lng ^{I \'rl ).'(l:1.'} Gcj:rl, tcrsel)ul nlt'trhirkln dcfini\i ^lrtF kunr long lx'ruD.rh sLsuxi k(nldisi dxn sisrcnr

Frirk

^{yxn8, l)crlxku PJd.r lirP-}

tirp r1!'[IId karclxt hill itu serEtt:l_rrill:l nx,.ruIukJn frdnukul ^ml:l:rn drn lEknlk hukunt t:rng di*surik:rn dcnt[lll ^ke_

rdxdn soshl \'rntl konkrir.'

IhLinl pcrkcrnlnngJn selrniuln):1,

\"rknr setclah hul{itrm lslxu diixdikln irukurn positrf olch lxber:tgr ^ne5rrr.l nrusllnr n[xlL'rn,

nBkl

a(lir ^seitnriuh l^-nrtur.1n ^},:rng dtlri segi lElltkinln ^hu_

k:unr Islrm ^{rnenarik perhatun. scpenl} rlrng teriadi

di

^1uni5i.a _Padx ^tahun

1956. NegJGr

ini fiel^l\i

Tuni4siBn a:odc of PersolwJ Sllzrlu4ya meflE'atur

tcntdn8 polttBlDi lndia p.rcLr tahun 1937 rDembcrlrkukan sustu flndrn8-

llndtrnr

Aplicotlon -4c,

wng

isinya nrcngatur tent.tn8 NTCR l)agi orJnF

ofirnE Islrnr. Denikirn _Pulx di nc&JrJ- ncg:rr:r sepefli S(,r]illh, ^Paklstrn, Mr' hlsi:I, ^Inlk, diln lrur sebd8dn)1. terda-

p:ll

Pcnrtufln-pemNl_Jn ,:nr8

okup

Irlcnxrik Lrn(rk (liccnluli (lxl:rnt kxit;ln- n\'a dengrn pen$lruh aspt'h_xFpck

lr!

siol(Eis ketikt fEr:lrufiln tcrs(lnll dif.,r- nrulllsikrn.

'luli\rn

_ini dldxs:rrkrrn lrl(lx ^in[i)r_

xlsi s.'l)llnr'tlk nlungkin nrcnEclrxi ^Inl_

Iiurtr tslenr. sciJfilh

dln lclrllll

s(rshl.

lJcngin

nlcnggunilkln Pcndckiltiln sosioloSis ntlkx produk l^-lllikinrlr ^hu_

kurr'r Ishrn dipxhxni tl)cl hrt tc.)ri-Ie()n sosi:rl dun vrsio ktrltuI.Jl ,'xng ^{nrcnrf^__}

tr&rruhl lahimll _{Prcduk fE'lDlki} ^{n iru.}

Kefangka Teort Perubataa

SebrFri :rgen fEruLYrhlrn, n);rntrsix nrcnxhki kcnlcrdckun dlrlrrn ^ilcng_

inlerpretirsi dan olclr]dlatlli ^sunrl)€r_

sunrber hukutii untuk ^{d ilcrjt l )r.1hka n} pxda kchiduPln rulnrrsix

drn

^mn_

rl\l-ilrfltrn)i _subhi ltlxhnrisxnt. F.rrsr,Jrala T@syrl' cet

l'

Bcln't l)xr xl-K.ls,al' 1952, hl'r.

{l

ifr:i.

n"-vu,u"

(rn

I.rritl ^Ahrrr-1J. sastdogl ^dan adsl'araba'

.,n

,t.,n Iirtun,,ng ^llxnn(l tL1-s\_rrh 'hn ^{ll\xs ll's:rn'}

'el I

^Brndung

tl'zrn

^l(''lJU

hkn. {a

:ccorgc* r;rrnrrctr. Sas tolltlt flutru,,t. ^x b

s

'Dnlri llerodrPuro din

lloh

^t('diJb'

lrk.rn.r lJhrnrrr.r 198ri hlnr 1l NO.Avol5tr1997

Rohldln

syamkat itu s;endh. Kemerdekaun ter- sebut

-dxhnr

^hukunl

Islrrn-

dxpar dinJ:m8kan p d, bentuk Iirihrd", yJng

dilrndisi dengan s€flungat Islam a$u terhind:lr

d.ri

egoisoE dan nilri-nilri ]aog ddrk ^{6esu:ri dengro} Islam hu serF

dirl.

Difun8sikrnnya plkiran seceFJ rnalcsinul dengrn luckound _kellnruan

lrJng rDlpan s.ln$rt didukung oleh se oun8at Al-Qur'an. Sepertt

fifinin

Al- lah ,nnt temruar dxlam Qs. Al-Muirda- lah ^(58):

ll

41n Al-Hxsyr (59): _2.

';4?r631,fi

Sr'olentrru iru, hel)emfrJ di ,nrxm srlrda

ttilflrlullrl) relrh

ntenrbcrik n isf.rr.rr [rJdi pen8fiunaan iidh:ld _)atng scsuir dcngnn k()ndisi selellrElr. _Mi,{rl-

nyx ludls:

lah

tenuup'-

Hal

mi

terltturr pada

pemtrtaan ularna Syi'ah Inumtlah:

--3t triu$1rr-:!J-r&jddr,

L-'r3Er9:**i$.r!*._Jlrt

P

_iut

afrrldtF,n

_eJrjr.lr.r

.J4+t!rC."Uri6+,

_rrJlL(d4p

l,ada dlfiensi lrin bahna relarlfil:Is rcbuah produk hukum akan disesuai- kan dengrn kebutuhan d6aa s'lcIlrfrJl, k(,nyrt rn rL-rsdrvl dapar dirilik nEL ui cksincrrsi

u

Elt lsllor

',ang

terselnr di

lrlrlun

bunri

im

dan dengrn

poll

<.hn kcbi:rsran (adat)

filng

^lxrJgJtr1.

I,andang:rn sepeni

ini

da[xlt dihhrr

prdr

tcks AI-Qur'nn ),io8 ^lx.rbunyl:

Kerii pultn drri ala[ tcrschur adr- lxh cksisteosi nDnusia di nruka buori inr ridxk lhnva _unruk sckcdir s:tling

nrcngctul

r(api

lcl)ih

dtri ilu

lunfs tcrixdr

dl

xntar-J nrc'rel1i:uling Dlc-

ngclt )itngkxn tolcrnnsi lErhcdrrn-

fErlx{ian

}'Jng ^{dNcbabkan r>lch} :rdet

kcbiasun rlen kondisi _1,:lng

lErlrrlx

KondEi terselrut tebh meliidrlrkxn ufx- fJ lxltle(ilhnn fErsitri]lxn rl,suili dcnl+[]

'€!4.wii!€1841€,,w .,irai*3\itt

ij$,$i'!stt4r.tt;ax;;fi g

ilgi4'$\,^*;Jiii11$'ri

*q'1*;,ryi;914i'!i.*

..:{w3;g

IJpxyx pen8gunxxn iirihad _iug:t benyak diduttrng oleh

px.r

silubxt,

!abl'in. dxn pJr:t uliulra klrsik sebclunl kelu:rntyrr g:nryiruan ^-pintu lirilud te-

'Lrlur A]-Muirdalrh (iar. _1t.

'Lilut Al-Hrs'.r (s9).

l

.-Abu Daud. Strru,, Abn D@td.

-zJ

_Kirab :rlA(tdiyrh,

ll.

Bat, ,irtlud J.m.vr f,

(ta(ur cer

l.

ilcsrr. Mll$lufa rl.Bal, al-Hrbbr wa iularhtru. t9i,2

| )j,

..._:At--Ilultl'n' Subhi [Lrtrnusrni, Fatsqtd ar-ra$!rr', ce,

tiB"irui

Or, ,r-rr"yrr,

l{)s2, hlm. .ll

fuh:rr Al,tluiunt ({ori _l3

28 JUBMr ^rn KD{

At^_t si!n,l(r.b Ptit \nrukd HuLu ^{lshm Ji} \rErrts\(td [ltl'{nn

kebutuhrn, ^sebob lrukunr tlE'ruFrkan Msd penlklr.ln n}lnusla ₎ rn8 didir6trr- kan keadra[ set('nrpat drn keburuhan kltusus nrns,"cJkxl }un1; berslngliut-

n. _" Ibnu qnr"yim DrixrlnF tclah lrEnl- lxw:rkrn betrcragt conloh llEngen ^l perubxh:rn tersebul sEIEni:

l.

Kondlsi dl ounrt tsuhtlrrrr ^hukurtt stulu n:lsh dirc-tlpkiln ()l!-h ^nrsh lain s€psti

l:r

^nrsln

n|hi

^unluk

l\'hkslnrtkan _fx)t(rng ^{txn8.ln (lil'} lxrlr pcftr.lnS:ln. I'enEltcnt n htr- kurD hird d: xrll sil(rxsi scP('fli lni

ditctipk ^{n oleh n:lsh l:rirr.}

2.

^{Kon(lisl dl nritnx} kqltrsl:lh:ltrB'kc' nmslxhirlan )dng dilcl:tpkxn ^olch nxsh sxling

lrrltnntfiltl,

^scPeni

nl(nlnAgrlkun I ^-rr(.i$r ^rJ rr kcnrrng- k:rnn karr,n..r diklu$ J(irkxn nre-

nirnbullian kerrurngktr.rn 1:rng

le

l)ih

ltsitr

3

^Kon(lisi

(li

nrxn:l prol)l('lnatikJ'

prohlerlratika tcrTcnru ^dlit nl|loSikxn

(l(rtt:rn pcrstt l:l o-Pew)x h

n

_)llng

tclxh direlJpkrn oleh nJsh. ^sLTxrrri kelcnruan nash tcr&rng ll'flis ^nm- klnan lc'nenN unruk zrkxl ^fitElh.

kerlludian diadlogikrrn dc'ngln ^jc- nis-lenls Ltin yilng nreruPtkiln nl:r- kxnan-rErkxn n _Pokok

dl

ne&llJ_

nefrJm yxnS lid:lk terdrrtrl _Padf,ny:r

ienis rrEtkrrJn taln6 telrlr diteuP kan oleh ^nash.

4.

Kondisr eksepsi )'ang sanglt nle- ts|k$,

fmll

^{khusls (Lrlrm kea&un} t&rk rlx:nentu, lemalr, dtn <bnrr:rt.

S('pr-'rti sithtryu tharvaf d:rlarrt ^ke_

0d.r:rn

luid trFtilr

^{l:rLnt ketin8-}

Fthn ^le{un -tE1lril nn lrJ dalxnr hlii.

I,xdahxl I)cl^-I:rp!r n:tsh lclilh ^nrc' nc tukitn kctidxk\llu6 ^{1l1rn:rf lrrgi} oxrng _).'rng

lHid

dxlxrn kt:rdxxn

i.

Kon(li:'i )irng lxirhrtlxttgto tlctrgln krrr-krta aqad, sulrrgrh. t:lhk, drn

n:ldar

^y:lnB dls!:iuilikln ^dcngiln ildrll diln lr.ldi5i."

I):rlxnr pcttfEkrif inr. lr.\T!-'k-xsF.k sr)si()lo8is tcl

h

nrernl^-nl$nlhi ^dinx- nlikx perkcnlbir n$l nnl':t. x'ltingq:r ^cleri kontcks s('[xrli inr hlrir h(:H.l:rPil

kiri (hh

hukunl sclttFJi

b

hxn ^xDlisiPJsi padl zrnunnyr ^(lxn d:rP:rl diiadtk:rn hirhxn komFlI:rsi ^sSxl int. Ad1ptln k:li_

dah-lixidxh Ben(,l-rl yang teblr x(l;l dxn

(lxtir diiiltrkxrl padi k

dah-kxid:lh yxng l(.'l)llr ter.rFtn idalirh kxid ^h )".rnE

lrrbunyt'

4#$.#rw.Jf4&*{j3 .<6cfirit &t3fJ:!65

.)t b3tJ.r,i$h€t'rrtF

l,N I. ^Coulson,

/

^{,rltro4t oJ ,s]borlc}

llro, (et

^5, Crcrt Brilrin: Reds'l

l

Ptess

l9rl,

hlm 3.

,;lbnu qayaim et-.lrrlatya}. Alaat zt'Ma,aaqq&a a+Rabb al'Aflalln, ^{Bf,'n|r: >ar} aUu,

'

^t.h.

'iulrar ^vrrshtafa Znd, Af Masbbab

I

^{aqlsd at'tsl@d}

hl

16l

"elrmed ezjrrr IXsFr.

l,tl.

Pofuh'Phoh ^Pe,.@laa

Flk{a' Huk'n'

Isla"''

\'og)"rkrrur Fak. Hukurn

Ull

^{1984 hlm l2}

'ltahnusrfl, fa64fab. ^{hhn 269}

NOIAlbLto1997

D

Rolrldtn

KLrDUdirn Mxrtrice Hauriou d::hrn nEnjawab nsu[rsi yang s!'lllnu lni lEr-

kemb:rng bahwa sosiololii dcn&ln hu- L:rrm memiliki sikap vxng terpisah

k

^-

rena dldlsarkan p.1da inggllprn belun)

ildanvil tutIUsan yanli tepxt dilxnl DrenI*orelasikrn kedux hal rersr'l)ur,

mrkil dix nrencol, rtL-runruskiln l);th-

wr

^'hanyx sedikir sosiologi mcniiuh

dari

_hukunr,

terJpi lcbih

bdny:rk sr,siologi nle rlhxwa kenlbrli kep:tdir

hukurn'. Peo)ikiftrn

Ilxurk

inr ltrc- nunlur prra

rhll

hukurrr d:nr pntktisi hukuit :lg.r scnantiisx nrcrihrt kcccn- derungan eken ad:rn1:r hubungan an-

trnr Ilukurtr rleng.rn kcny:rtlun ritrsiirl

d n

^{nt(' lperlt J I} tkJ

n

^hukunr _1.irng

hidup d:rn lx.rycrJk di rcngJh-reng.rh nEL\\:rcrkxt.'i Hul)unF.tn hu lchth n]llt:r iika t(rdxpar k6..rriJngan :rnror.J hu-

kunr UirdisionJl dengan kcnyat:ren hukunr, nurk:r y)siok8i _{llukur)t *lnl+tt} dib!tuhkxn-

kun) Islanr, sehingtl:l di :lnt

fl

cid spr- slfiknya ,dxlrh r4han (Lrn kcb:tl lerha- dap perulrrlxrn. Apabil:r rerh:rdap ienis

rnl dilxkulrn kritik,

koreksi, dan perubrhan scdikrr saja, rr.rka ukan di- nngg?rp rrrcnglflnggu cksis.tctui kesr- lurul'tanny:r

Keria, Kepuru$n Pengrdilan Ag.r-

nu. _Jenis ini kelihatennya rg:lk dinx- Dxs bilx dilrJndinsl.inn dengitn _icnis produk pc(xtna, kxrenr kcputus:rn yiln8

di

tnl)il _lerra

ini

nrcrupxkxn _ix- rvJbrn _xtxs peNoitJ:r n.Irsolllit n rku:rl yxng dlhxdapl dan teqadr

di

ren8xh-

tcn&lh llursyJdkll.

/(e/r.gt, Pca.truritn pcnrndxng-un, dangrn dr ncgaru-ne'gtrJ lllu$linl. S:l-

nri s(T)cnr

puluk

hukunr lcnis kc{ua hehs:r I^-r:rrtrrun

i

i slrngrl nlengik:rt, dJn kekurtxD rklttnnyil drpJr dirJsl- kxn di Icnl+rh-ten&th tnasyJlilkxt luas

llxl inr lr-{x$u koN('kuc[sl l()gis (lxri nr()ses

lr'n

x.ntukttnn):t yrltg s(dikil

lljrlxtle

tlcngan kslua _lenir

di

rtxs, di s.rr)lping x(Llnyil l^-r.tn prJktis ^p:tGr ulirrrxt:,tLTxrni }rJnS rc+rdr

pxdi

_icnis

pc(xtd

dxn kcdu:t, iuFr fxrd, icnl\

ini tcrllhrt l\'sarnrit hetcrlil)xtxn Erlil [x)litisi

drn

(rjndeki:tw

n hnr

urtuk ikut tltenentukan $.rj:llr hukurD _,atnli xkiln diru tuskln.

,(cr,rrrpat, fatrv-J-f.tnv r ulanu. ^pm- duk ltukunl jcnls

ini

dilusilkrn clari proscs _resrro sif klsuistik arxs pcnx- ny:r:rn-pnxnyran yang dlafukan oleh s.liirp

ltrson

^penllntx f{tw:I. ()leh kx- rcn:l itu dx),:r pikrr hukur|rlla ridxk

Fattor

Sclo

Kuftrrral dalalu Pfod|Ik PetnlHra.a Hulotm

Dr. Adro Mudzhor dxtr t lulisrnnva ,lang beriudul Petdebatan klamb

ia-

Lrr Pct

tttr,a

Htthtnr /VarrrirtenieLrs- kxn l):rh\r-J

prrluk

per)riklmn llukurr Islirnr trrling

ridik

dilp:lt diklxsiffkxsr-

kiln rrNnjxdi elnFrt _lcnis, )".titu.

Pcnanr4 cElttikictn lrrrktrrtr yang terkrxl lfikrsika n dalant knal}kilah li(tlt

Jenrs prdluk ini sifrtn'a silnr$t lenyc-

luruh dirn _nrellputi scnlua uspek I;u-

,0

rceoBes Cun'irclr. s.]6lolo8lt Hukarr,

ltltI

Z a.

JIJNNAI. HUKUI6

A\r-_k srl\t. ltgs l'!fllE ulen Hulm ^{lrbm di} li(1.lD-lt'lq@tJ Murlm

Ekuar seperti KePutusan Pefl€Bdlan

Alprna dan ^PemBran Perunda n8-urt_

dangan di Ne8a[a-neEara Musli L se- tiap orrog tidak harus tertkat oleh

hr

*.a yang dherirna oleh orin8 lain, ka-

rena blsa ^sa,a teriadi

hti!'a

s€oflng ulama dalarD kalus alfij:ll yang sedpe berlEda den[Eln f.r$d ulsnia lrinnfa.

Tetdpi t€rlepas dari itu senu:r balN\,_r

produk _lenis

ini

blrsanyl c€nderung lrersifat din

fl

^s, $,"Jrupun isi hrs"n)"r inr sendiri lElulr tenru dlMtnb, nurng-

kin kareru ^sifat rr{hnsifn}-J _{iru }Eng} sc'kuang-kur.rngnya dtPilr ikxun di- n nris,

TJnftr rrren8u.:ln8l fEnghoflrtrlan kilu

kepd,

produk hukurn icnls pcr- mnu

(tItl

_$n tidak tlk'nuruP kolrung_

ki'ull t(rh'd:rp iefli{-i(.rtls l.iitln}"J )

ltlik

lxng nl!1r('ruhi tulrtuclll siluxsi Jull ridrk,

sc(!fl

sedcrluiru drl}Jl dikaEr-

knr ^{dl stni}

luh\$

_Pftrluk lc(x:hn ^:rda-

hh krrfd

nruiuhid

itau tiln| xl i

di tridrngn)'J. ftllryr ^!(TrLirut rlrltuprkrll

lusil

fonrtulrsi d:tri JFt'a)':ll ^hukullr

):rng h.rdr['Jt d:rlxllt Al{ur'xo d.tll Al' hrdis, l)(?iru pula dari ke'rtunPtun

xklddrisnF

d!lxnt ltrfirl{rn:rll$ ^rlanr

!,:rng

din

^Us dxn nrengt'rt

r:

lktn _Pe- nuhrnErnnyJ

kq d:l

k(rlun $llflhc'r trdi.

Penoalan ^rnendasgr baSi setiap rmrltahid

&lam

,nenyusun karymla

adalah dedikasinya yrng tnaksinral ter- hadap agrtru dan perhatiann,'a ^aefha- dap konaslzhaun (rlnal _karena rne-

llrrng kc sanalah arah nrluan hukum syJra'. oleh selab hu sdbp karyJ ttxll- tahid tang lrerbentuk Rqh adr-lab sc' srrltu tan8 paltng bdik, konteksr.lrl dan relcvun

u[tuk

nursJnyd klr;lnr syaff't -<hlam ^l(as.ts

inl-

rtrenrpakan

(onbh y:rng

f!

lng rept:6enlatif,

k

re-

n!

ia rclah uerulrah puluhan ^l}alrliao luungkin

.rtusln

pe'ld.:tpxt liururnya

kc.tit

bctt u di

ltlk

dcnFlr ^pendapat lErunyJ yrng :;r:srai d<rrgan kondld kutt |-Jlnyi kcrikx bct

d, dl

Mc'sir."'

DJLlnr tcmr

'ang

hin

tctktdrng kb, _iuflytai lt!$lirrrilna ul:lnl

uhlu

E'l't (ketonrpok Hsionrl, dxn

:ll u

^tudb

(kclompok lrJdlllon

l)

b('rkertlranll

daLIrr du:r rvilayrh geo8c.tfls Fng

lxr' lrtb. Ntlu

tu

F

ltrk(Yr$dng

dl

lrak )rlntt ^{nr('tn)F lurn.r-} sL.rllc'nurfl

Jl

^u

lurdis b(fk(.rr )xng di llll:ri, dLnFln !,:l- dinxh lr'bxl[li ^pu-srl utslllElilrJ.r'Nr ^_ ddi d(1r k[lo. tidrk nrcnuluP k(1run8 ktran ad.n!-J uLrlta ahltr hidls di

l

^k,

dan

uli[l, rhlu

^rJ _Yi

dt

^l'tldiruh.

D.tri odian di xtas fErlu ^dik!-nru- kak

n.

hrhurJ

f:rkor

geo8;rafis dan

lulut

Al.nbludsnr.

Ms4tu t d'Syar'bb lfin' f

t'(lri hukunl djrn $,d!!irh *OuaarIl irx hHsrnt'J \rn$'l.l_r.Ionill [arsu. ^runlusJn hukunl !:rng ^dur:rsdk nn!:i tllutuul d:lri ^s.lrm

xh

_lxr$illJn ):rng konlpte$ oin

kchidurran ^kota.

**i',cfi'drrl-ii"t

lnr adrhh tmglrr korqncL\ilasnr" l('blh se'lcrhan'

9.".d9d"l

kcnrntaan banFknli hrdl( ^yrng lxredrr' schlnEu rumustrn nukum tettul ^DanlBx rr**ru1.

t.roai

^haitr. ters<'lm Eedn ^tBnS nEn&lun'Ian

'r5!o

I{o. a tbL t ^{tr 1ry7}

ll

BohIdlE

tingkat urbflnis:tsi suatu nEsyar:lkflt telsh nternpeng, ruhl lahlmlar berlEEli pendnpat hukurrf iuIB Ire.lu ^disid.lri bahwa fiqh kary" ulalll, rruit hld ltu adrlah hasil ciproan

'"ng

paling _batk, krqrtif dan dinamis sa.rtl relevan unruk

nusrnyl. Oleh sebob aru trrernF,rBun .

kin klryi

lxtnit untuk

uu

urur.rn ke- :rg;rrluJn nDr:ii,

kini

buklo.L.lh nEru.

plkan _harpr nrlti. liJren0 penlllsun- dnnfr pun

tidrk

bcnnolif sefEni itu.

BqiRt pul,

)l

^{B pedu} dipiklrkrn xd!r-

lah

urrlu

1r=r1.trsrn:tn fiqlr

lllru

ftt-

mttn tctitp

konsistcn ntc tpcntnt- hangkan kondisi soslo

kulru l

^yirng

*tunl

dan tidak lrerpiiik pdda sl{(1n nrctdlolotd

drn

pdnslp ditsJr _)"JDg diprnp rurkan <lrLrnr nrc'r:rnt:rng llqh trlng lirlrll. Schlogtr{r rv:tiirh p(ruft-lrnlr

undu$rn

^(hukuor lslanrr

Fnrj

^kil:r drFrlhan

nrnti

rdalah lrukDr fslxDt

:rlremfiif },tlng selahr sr:rr:rh dtngen lxrkc-r

xngrn }l

Etn

drn

:ldrpndf.

sekedhr' cbrrrtrh

Jik, ^kil:l pgflr,ldknn h:rlurtriri sunr.

h(Y inforDrrsi mengsnoi pcrunding- trnd:rng:rn khususnyit tetllrd:tp

kfilc sipil, rxk!

akan diituugri

qiu

_ah

negnfl ,nuslinr yJng nEruberhkuktn perundxng-lrndxnFlnnyJ (]jkup _kon- uorersi

lauu

dc'ngln

litlrt$

_)atng se-

derluna perarur:rn rru sudah benrniak

drn reks liqh yan8 selimra ini nEniadi

reprcset8i PoPuler b,rgi

prr,

srriJoa hukum Islrn!.

NeFarJ peflanur vrng perlu diper- hatikoo adalah lu:rlrvsia.

NcBrr

ini tehh orerJxrlakukon l,/at ric Fan ^l.v

Lau,(Jederasi

Tenilor

Act ^{1984 (Act}

jM

_{oI 1984). Di} itnrxr':r ketenrurrnnytr yxn8 nrerlrrik irdrllh

prsl

23 rentJn8

fx)hgami vxng pr:ngxrrtrannl

x

tid:tk Fuh lE

h{,

dengrn

F$xl

^{3, 4 dirn}

6

_Frda tln&t.rg-undrn8 P('rkxwin n

74. IblirPi adil sedikir perbcdrurnnlir ---nrErurul hcnElt kanti r-ukrrp p(jn-

ling- vritu

padJ tlrrdJng-undJng iuxlx)'siJ ini uda srrrru:rrrr sitnksi t('r- s.'ndiri lEgi pilurk pd:r lirng trE'n]-i xhl

itumn

ters('but (tcrutrnu nrstyrllhl

illlll

l). und:rng-undxnB tefl<'lxrl rcn-

iclrslxn ^F.lh\:t.

-An) fljr|i()n rrll(, c()Dtil('rs x Dritt- ri:r8e

in

^(()nlrJ\ L'ntion

o[

^srrh*<-

ti()n

(l)

_shxll

pJr

ilurrcdixrchi rll(' entire anr()unt ()f thc nl:$ k:thlvtn xnd the ptrDlx'ri:tn clue to ths ex- Lsling $'ife ()r s il'es. \'hich a x,unt,

if nor so Flid, ^shall lx. rcror.cr:rblc'

ils

J

dcbl' ^r')

Mclalui atur:rn Dr:tr!-nal seft-Yli tni rrreDurut lrcm:ll kxmi cukup cfektif unruk nreninring ltngehkfl n ^{tind:rlfl n} hukurtr scst'or:rng yrng ingin lllcnrgi- kxn

piluk

hin.

Kqrrudixn Ptlslll 52 ,"rng ^nlenic- laskan _bahrt:r:

rTahir Malubod, PeTsoad L@' ,a Is,4rdc C-otffica, Neir Delhij Acacleruy ot

t

w and Religion, 19tr/. hlm.25.

t2 _Jt BNAT- SrBUX

AiTEk 9si(i,,8r. P(rnhntukJn Hu[u ^lsbm U Nqai''iq$.J

ltBln

"A

rvortten nrrnie

in

^xccordrnce

with huku[r

slui

shall be cenutled

to obt:Iin an orcler for ^tlre dlssolu-

don of nErn ge

or

fuskh on :rny

one or

more

of the

^following

grounds-.r'

'leks _rersebur rlreniebsk

n

^l)ilhw'J

seoring pere puxn daErt srix ltrenF!- ,ukan Fs3kh

x$lkrn

rrr!1lrenuhi aLr.

$n-ala6an lielEgri ^{berlkur: (x ) Tctrrpat}

rinK#l flrxui tidrk

dlkL:tahul lentFrr

ring8xlnyr

selarl, sJlu

rahun; (lr) su{rri ddrk nE'Mfli:rhi L{rin}:l $ehtll, titE buhn; (c, tklr$

!

$r:urll tcbh

flru

s..rd:lng oE'nl.lani kurunlEn _ftc'ni ^rJ

$'lantsl ti&r uhun xLru lc'blh; (d) suinri

tkhk

^lagi trLrlrhrikan trnrlsrh ltalin k(Trtda L{.ilt!x s('LIiur $Jtu tthuni ⁽⁸⁾

tlxh$r inlfi

^srctc'bh dtka\tinlsn ^(rlL:h :ryirhn!?

{rlu

kakcknla st'lr'hurt ia

r|rl.rr(itlri

rlsl

16

Ehu\ dr b !{{i--

narn1".r nrtrrolak [x'tultin:trr ^hu.

I{cri

ters.:l

^dxp:tt rrcLtkuk n f.rsaklr dr:' nlErn

crtxlin i, lElulr dlFuti

^(llch

suxn rr]..x. PJdr pasal

ltll llk

^kit{

lurl(linsk

n

.t(]rg:rn

tlll

^No.

I

^txhun

lll-{ rralung ldd:!f{t

lt.'lEfllEl _F-r-

lrrll:ln

teruurrrtsr drhrD tll(' ^('lrruk Il

lirrtrnlr

^si sr:rrni ltilang, tid:lk ^rilsfl:rl- kahl, dlhuhrnr 6ni.rr.r. ^xr3u 8ih. lt'trpr

lclilr

^dari

itu:rdit

srlxh srru khusul syxt r Jo[! flErErll iirlru at:tt (8,. A]xl ini ||E,|urur Jnallsi\

kx[i

rKlrk dlk('lc- llrukan ^s:rtrEr sekili _FJda

(ltl

_Perlu-

trinan

h. olelr kxr!'iu

iru in{,llkl.ri

)uridisnla Uagi negara sepeni Mally- sir, alut ini ^s€benamya uretDbcrikan

Frlindunlpn )llng lua, ^{biasa kepada} pilrak perernpuan

'lrn8

dlkiwinkan

sccr-J pxksa olelr aldh auu kakeknlrr.

Keharu-en nelFm Malaysia [rencan-

tullkrn

iryat-xilt

ter€tlut

_Frdq

fEr

a(uran '':|n8

xdr.

*|ntFt

dipcqnrulli oleh suasana sosiologls Frng ^rlrelins' kupinlB, yaitu ^{kebiasJan oEq:rmkxr} Melayu f.rng ^nrq8cxlol

ulr

dart ^nrc'

n8awlnkln

xnaknya

kcrlkx lnak

t(rs!'lrut oElrih kecil Jtsru helunt oten- (:rpai usla 16 lahun

lugl

irEnitx drn ush ta blurn lEgl pril.

sldrn8

ftrrulh

adl]xh rletFI.J

Fng

re,lcqk dl

Atrlk

dxri F)pulnsi ^Lilrlh kulJng 6.5 iuu ihtx dxn tEryoritxs lBr- JgtIlEr lsLurr ((I,)b). tlrrruk nE'nlGltur [rjrs<)alxn.F- rvrrb

n

^{yJng lx'rhxitxn}

dcilgrn hukunr keluarta lslanr. ouka

n(.grd ini

nErlrlErhLukan /trrrlrlrI

<,lrlc l<)7i. *rlah sritu kc'tsrtu:ltt lunA rtE.,rrrik d:rri tlnd:rng-undrnF inl Jd:F Lrh FL\rl

titl

^j:rng rrtcngarur trrnang, lD

(,(nnf.rnlr

lvhh prirtdpl<i

(f

drc

llrs

^rrnd

tllt

^{.i,'(trnd (:lliln(Ts}

()frhc R(aolution nten :rnd

srnrrn rlall

h:rve crpral

rlllln

⁽⁾⁸ hrherit-

l,r!,al ii

fllcflrl)calkJn s(huxh

[Exr )aHn lEh$'it nLIgrE nurslittl

iF

nL h srr&rl lr'rJni untuk rtL'n!'upkJn FjfsitntJ:ln rrel ^{J:rSlan rvirrign ant:lnr} laki-leki

drn

per!'n{xran.

rll&r., _{hlln. l-l{t.}

i'Trfdr [.lrhrr6xl.

Pd L@,

H!1. ^21J)

rro.a*rLtArrY, ,t

Rohtdln

Negir:r

liinola rGlrh Indh,

di

nEnul lelrh nr.r lrrlrlnrken huLrfn kt- luJrErnyJ 41lrm 1IN

M

^shnt

Porrt.tl

Lda'ApPllcqtk

t Acl

19.17. Lltx.lang- undrng ini mer46rtur lxthrv. Frr'ecrbn

b:r!d omng-orJng Ishnr dbtur nrcnurut nurzltrlt Hnnxfi lcrrc-n:r selEgLnt

lx.$r

orirng Lslrm

dl

Indh l*Ttludurh fla- rufi,

d

n prr(efllan hu lunyrr Erh ilkll diputirclr1n oleh Pengadilrn.

(Ich k

^-

r({rl

iru lEt:rtrmrn ^G'nt:rnA hxli mlnul (('l:ri _lxrgl $crnili diftnr nrrzluh ll0n

f ilu

^nElt sulh xliru lirhlixn ti.hk rdr.

rr!:rk! lh(L'rng-utdlr{t rcrls.,lrn (trlml

pfllitek tel.h

nrcLtnrnll \1nEt {(.k ll

kyi.T

dirnr

fErccirfun lxng dlfrrklr.sri

rrlc'lt

pilul

$irnitJ. l.jtDnls !{4tlEti ck-

*sn)ir

:rJXrlrilr srrlrlnri

lvtrnfl

ingin ditcr.rl olt'h su:rntr4:t nEthx itLln ^pftr-

l:rsn}11 rd:rhh dsrflrtr nk t):ttxkin diri licltur d:rrl lshm sehingld (l(ngln _ltu IErlixtrthun tncnlrdl fx6ckh.

ltrr.r

nl('ru lrc1\.rtl

l l

tL*rh lBn!"Jlr dilttku-

km r

eh. rv:rnha nrrNlID lndh.

lrcllllar gcixh ltrng ^kunrng lulk ini

JrpnFknyu

rvaniB ,ruCinl _,,:rn!t nrunird'

hircn|l {lir$lr ]ckni\ tndi-

nurk, pJdii r run l9J9

.{syElf Ali 'l.q{nrN

i

rsnbealakulixn _JErJtunln )rrn8 disebu ^.lLTl|grn 'nE dl\\r.rluthn

{

Itarr'lageli Ac,

rlng

nn:flprru, hrhwJ posedur pefceEidn tt(Llk hgi nreflE$F

n:rk:rn nEzhab Haaafi yang mc'nyulit.

kan itu tetapi beftlih keFrdr nurirhnb

Mallkl v:rng dapJt nremberlkirn kc- seflrlaun keprd:r rv:rnnn untuk nE'orn- tir

cedl

keFrdx ftrrFrdUxn.;' lr(.flr.

ki:rnhh k(rndisi

hukrur

lndla vrng

t!'luh rEnlnrh:lh nuarlsx hukunr kc'lrr:rr-

$rnvx dxri ^nErT-h.1b llaftrn kc lftlz-lurl)

Mellkl karenr

lxrhrltl

^ngir n-[x.rrhrl.

hlnFJn :"ocio kulruiJl :/ing tctndi _Fr(Ll

lrl

r ltu.

Nqflm ^'funisfir adxhh n('gxr.r llrng

r!rld:*

dl A.frik r Ur fJ (Lr$rn lt{ndx- sin!:r l('lrh kuftnE ^? _{ir.rt:r ii$,x} drn nxr voritrs

lx'l:ululrr lslinl

^(9:tl,). Pxd:l

txhtn 1956 nqgrrJ ini rr:lxh nt(1nFrLr- kuken un<hnpundang _1:rrrg rli:r.bur 77N'litttIsitt,t Lial.' of P.,nt',t.I Sl.rh^

)-un8 nrcngJrur t(Ttt:tnA _l^arkxrr inxn dnri rrxri*rn.

\'rng

DLrtxdk d:rri rln-

<lrlng-undang lni a<lahh Jrr:rtur.rn ludir

frlsill

^!8 }:lng nEn\:tttkxn l)ilh$.:t:

-Plunrlln

rf

^ryh

!:r in

prohihirL'd.

Any _Pcrsr)o

l'ho

hcing elrt-adv rrEltricd tnd l)(.fo(' rh!: nuurltge is Lrrvfu

lll

dis\{)herl, rElr,L.:r xl:rirl

sk

l lx. lhblc ro

tmprisonllk

for (,nc _,'cJr (rr lor .t fing ()f

240.fi[

rttrli ls,

^()r

tl)

lxr

r,

^c.1cn

if

^thc

x-crrd

nIrnbgc is in

ri(

ui(rn

of

irny rLluiremcnt of tbls (hlc':.r.

aTnlrJr f.,lrhood.

t@et

L@o

rybrfr

^{ta tbe lrasutu Forrd, Ns$ t)elhi. ,fhc}

Indl, Lrs. Irl.dnrre. 1972, hlll. 99, lol. dan lrB. per.rtudn inr lunrprr sa xr d(.ntErn TIrt Gxle of Perconrl Stinrsnlr lrJk }':lng nrcngirnr rcnlang tnrish lel.rrh tla; saru r.rnar

ian _Fng|duan. Px$l undansun&n8 rersebut fiEn&rlaklln. -All th6e r\ho..iter ini.r

i

conrr.rd or mrr'i:)ge rtlth nrore thrn one s-omrn in contritcntion of (huics and

stull be liable ro imfrrLc€,nmern for a pedod not exceedlng one ^ye.rr, or ro flnc nor

exredlng trne hundrc.d dinar. or n

borh.

_:.t

r"TJlnr i4ahnxsl, Persord r.aa,,

hlnl tt6

^{, r,t} _|l

",,

^',

I

^'lrnNAr

mmhf

ayik liukrlogis Pcmhrnuk n tlutum li!,lo dl t.t1+F-Nq4d ^MBUn

t'a.sl

lnl

men8aEr bollNa ^b€{istri lebih drrt sa$ (poligami)

.drlrh di

lamng

&o

boranPiePa ,':rng bertlut dcmikian nrrka akan dlkenxkan lru_

kunnn penlarr selalru srtu lahun dan

auu dendl seb(5rt-ll5JmyJ ^24{).(.rOJ frank. Peramran lni nEniildi lElEln _fre-

r

^{(u LraSi negilr.r} tt|rlsliru'r[uslin1 lrin_

nyir rmtuk Delrkuk;rn protes ^keras.

Karc'rur renurut ang$lfrJn sc.llreJtEll:l

plln rl i

trrll$Jnn lru tchh dile$lisir keltcdd:urnnln se(ilr'.l ckrplisir dxl:rnr tcks N<lur'Jn. Nrrlun

dsitki:rn lir-

nisi{ lrcrl)uat srTEni hu hukrn tilnl)il xlNJn lJsion:ll. NeFrJ

ini lclrh

nE- mlliki !.r.'iirr.rh sodtlll

ltng

^olkup

Fltl'

iang dan tclah l'EYlilntult,n dc'n8an sosio kultucJl nqlilrJ-n(tHcl ^hirnr)'J khususn)':r Pfln(ir.

I|enufup

Drri

l^-t[hlur'{tl

^di trtrs.liErik

h'

hcr:rJu kcsirnptrlen 1xn8 lL'rkxitxrl dcn[Hn r spek-Jsfrek

vltiol(Ei\

drtrrrl

Flr

^{Entukrn hukutll lslrnr'}

P.'r.rrra. Sbp:tni:lng s!'tar.tlt ltukunl ISLI|L

[r'n

^{Entukrn d:tr!} pcrkcrnltrnl1- xn hukur|r (lslllnrl _l):tnlxk difr(1r{+lruhi

fxktx-filktx sosiJl

s!l)x8ri

kcnlxtrxn

;'arrg tclah rd:r drrr rllcn}.Jtu dcn&ln rusyer':rkirt nruslirn.

Ks.rra. PrGluk-Prxluk ^hukunr se pe(i kilrb fiqh, pemtucJn h-nnldrnS- undnngrn

di

netElrJ-nc'lFlr.l nluslhlt.

kgurusJn pensJdilin ^{a1Pnu, dao}

ht'

w:r-futwa

ulrnu

senanti:Lsa di$arrui oleh so6io kulruEl sc'tE'iti di xuls ⁽ )leh kxrena itu, apx )xn8 ^{dlselrul hukum}

Islur itu dxtir[r rsJlilxsny

^rd:llxh

produk penrikion hukulrr _!"Jn8 nleru'

pa&an

hrsil

ioteEksl dengan lln8- kuntFo soslo kulturalnya.

Daftr kda&a

Abu Drud,

&rra! rrra

Ddad, \'et. l.

Meiir' Mu.$tlilft al-BJ) l-Holabi rvJ Aulxduhu, ^1952.

Ad.arE Podgorecki dan christoplret .l

\g,,ielan. Pendchdan

s6/obgls TeftOda| rrr.&un, b.

^{Rr, (:}

\Y4dt-JningFill SII. d:rn C. IturEisn' F)ctrJ. (et l. _Jaka(ir: Bini Aks ^nl,

1947.

Alnrurd Azh:rr B syir, MA., Po&alt'

Fbh. Peaoalao

Fllsql'.rt

H4'

.

tu

Isl4D, t'o8ldkxfli: Fak.

llu'

kuDr

tlll, l9&.

Al-Mulxnrrl subhi l,tahrl,ln$rni, Fals4fa'

u Taslrr',

^{ccl. 2, Deirut:}

l)4. x!

Kah-)ufl 19i2

(;S'l liulsil.

Sll..

Pe$an or ltant

Hubta, daD Tdta

Hubat

^lndo-

,r6rd, (et 7,.|:tkua: Rahi Prrqrkl.

l9tl6.

Drvid Dcrf,', Pohoh

Pltdian

dat4ot

SosratoSr, ,.1). Ll'Fi. ^(r.1. l,.likrrtrr:

cv

Rri:r$':rl, ^1981.

I'rzlur ltrlnrun, lslarB Modern Tatt' labAat

Pdrabar1t@

lslant. t.b.

Rusli lqrinr dm Hxnid BlYJid.

(u.

l,

Y(,gyxkanl: Shilrhuddin Prcs\.

1967.

ccor[reri Curutch,sosrorqgr

rtt&!ar,

x.b. S0rlrrnld MenuliPuro dxn D,loh. Ridixb, Jirkxnx:

BhiJtrfl.

t(r88, hlnr ^41.

HL. Bcck

d.n

NIC Kaptein (Pergh.l,

Pdtdqatt tud,

^Toihadap

U' b.eE, HabM FgB@, fatlosl

d@

,lrsdre

Ttzdsl lsbri,

^a.lr'

o- 8!'oL

jd

l9t7 ³⁵

BoHdlo

Sukarsi, Jrk

n ,

INls. 19S). hlrD

lr1.

Ilyxs

Ba-Yunus

drn Frfld

^Alrnr:ld, bdoloAr

lsldn da

Kodefilbler,

:l.b.

drn

_flcnyun-

ting

Hxmid Mxsyei[,

drn

^Il]'as

Hxsir[. cet.

l,

Blndung: Miz1n.

1988

ll)nu Q:r)1tlr aH.\ttjryy.th, Alorn ^al-

Muuaqqtta

at-Babb at-Arudun,

Ilcinrt: DJr il-Jlll. th.

.lND. ^Anderson, Huhurr.

Islan dl Ih,ala Lrodein. ir.l)

Mxchnurrr

llui'in. (cl.

l. Surirlir_v:r: (j\j. _Anulr Prcss. lq)1.

luuhinr x(l

lqbal. Pernbaogaodd KedbaB Alaaa PerduraD lclaor.

:r.b. OsnErn R llby. (ct. III, Jxkrn:r, Buhn Blnung. ^l!)8.a.

N!

^Coulson.

A Hfdory ol

^lslandc

Laro,

cel.5,

Gre.rt Balxrn: Rcd-

wood Prclis. 1q)1.

Prof. Dr. S:rttiplo

tultlxli().

Sll. rrrrzr Ha.bdnt, cet.

nl,

&rn(lung: P'l

G:rt!'J AdiNn lnrkri.

lq)l.

SH. Anrin,

Islamic La,4 lo

Tbe C,odenrorary World. <\1.

l,

^'fc-

h('fln:

\'thd

|\rhlicrtt)|,l, l9ll5.

l:Ilrir llahlrr(xld. PeTsorrz, lara to ls.

tanrrc

Cou*rr.les. NcN

l)L-lhi:

Ar':rdcDN

o[

I-:r\!

xn(l

Rcligir)n.

li)tl7. hhn. 226.

-,

Faortltt

Laio Lelorat lr,

tbe Mrrstlrn

Wo.U. Nc\\ l)clhl:

Iht'

hrdi:r

k\r

lnslltrne. l9-.1.

36 JUE|{AI HUEI,I