66
99
ADVERTfNTIE : Sadjadjar kolom f 0.30 panpaeutikna
sakali moeal f
:t.-.
PANOAOS LANOOANAN
I uslh f 1.70, sakwartaal f 5.- lour lnCsonesic f 9 .50,
pembajaran ti pajocn.
..•DI kaloearkeuD koe Pagoefoeban
.Pasoendaa"
cj1b1a1T11lkmal1Ja
sabin dlnteo kadjabl Abad 111ren1 dla1ea noe dimocljakeun~ ; I '
Harga langganan b a d a m i
~ # I . .
· Kanloor • & Dnddctrij
,.
~ .r·~
Hoofdredactie: Bakrie
Soeraatmadj~sareng A. S. Tanoewiredja
\
'. .
A. S. Tanocwindja Teltfoon: No. 121Hcercnstraat No, 14 Pasarstraat 36. •
Telefoon No. 51 \·; · A~r::nt • airent S i fl a ta h o c n a n : de Olobe di Amsterdam, Fortuna di Kebondjatiwe.g No. 5 Bandocnr tclefoon No. 2665
'-' R. Achrnad Sobandi Oarocl, R. Mochanda di Tjiaadjocr. Karnasocdirdja Oan1 Mantarcna JO Bogor, ure.n1 0. Wirianata di Tjiamis
No. 45 l<emis 26- Februari 1931 - 8 Sawal 1349 Taoen ka 8
Mas' alah pergerakan Indonesia.
Ti barang dltlitasoa pcrkar:i mohna diua :ui saooebarlaa oeag
P. N. 1 koc
p11nRadilao Laodraad ~;ii djaln1a. Bab leu karjldabe Baouocng,
kaajaaoiina pcrgcra- dana djeuog kaj1kin10 dloa kin polirick di sakocliah lndo perccrakao ooe asalna bawa Ii ncsi:i djadl :nns'olah noe katjid:i oa;tara dcuogeuo. Dina lcbah pentinRnn. lcu kapeotin~:in tch dicu oeranR njokot tjonro noc lain kcuna ka p~r•y Na1ioaa1! loelocmafnnao bile.ldonesla wocngkocl, rapi sahen- Kcur di lemah tj~I oeran~ Pja teuou
bae
hlsu mnmawa ks liakocr f)JROejueb:io noe make DRar11n pergerakan kabang .. aan. I', K. I. rea dj.al•na noc ngobo·Sarc:rea 1ang1oc aringe1 kcneh ic~:1'1 k::.fakin;in
cl>mmunismc,
tapi pisaa, p11n2udilan L:.ndra:.d B;in saen~g~usna P. K. I. dibocbar·doeog
nlb1okc:uo pocrocsanaoa ~cun, communisme dhoe 11pcs,1eh,
lain n~ao kaoa k:as:ilih:in ncpika
11jcunl dina hlroep k:asnlahan noe gcus dil..:kanau kocmboch oer.iu~, 1iis djem- bac, 111pi noc dj:idi b:i::i1koe plln( pis.in, beuoang disebocl·pi~an njangka
jen noe dj ..
rsdi k..:un hen1c:uaja
hidji djalm11 sakhun teh, llli, ''11oedi p;ii.:ocjo..: noc ngubo~oan tjila tjitn noc:b:in noe tnnksoedn:i baris n~:i- conl1nunls1lsch, 5::1h11b tta rnah rocnr:igkcun kakawas!laui.:in:.t pa l.:iu
r01sJ
b:iwa ngadjoul, tnpi m:iren12h. Ojadl koe sabJb et:i, k:iasoepan koe paogdrOch dcu · Jamoen lcupocroesBn
teh koe n~cun, dj:tdlmocnJsabab
pis•n Hand v:in Jus1ilie dhetcpi\.::un, IJmoc:n Rlmpan~l::asna
rch.anoc kocdoc: o~.idj::l:>.n~eun hoc ..\ri tnocnggoehin( r2s:1 kahun~
koemao 1ch l:iin nr,an djalo1~ <;J:Jn Jj::ua' mHc1rjiorJ · lemah djalman11 noc did:irJkwa b;1e, !j'..f
mah,
mo:!I :aas koe diknemr.1pi
pa1yna
Ojtt: kocdoc diboe- b.111. moal locn1oer koe di11boer, ilorkeun, sabnb gcus di:iaggap s:inui:lj:in dip:ikss ORe Hri dina djadlpJrly
noe berb1h'.li:i kab:nin
n1Jh 1c1ep jiiH!l.ntigllra.
Krie sobab
dina kal11n1tan hiKoc
oer:init s1rere1 kaharti, rocp koembnehn:. oeren2 lado ooc djadi p:1m3rentah memani 1 u.:sin miugki11 ke heh dicun:i.koedoc lh1iar ng11di•g11 k:.sala- kcuo mioRkio rc1
anoc
llllr, meran D1$tlra kacoer cu,ioa. 1:inAtoe b3c rnsa k1bantts:ianKarepna noc henreL1 mikare- Lljcun~ mlkarjlnra
lcnl:ah
rjai o~c,scp kana msdjocns pcrgi::rak:1n n1in1tki11 lila mlngkin ng:sndelan
somoh,
s11"adjaa p11~c:jocb 1n bJc. Mo:il :ij.1 h!dil knkocatannoe
n1an11 baeoi:c,
sakoer noeuoc
bl!!a noemp1:s ras:inoe
Sii make dorl1s11r kabanitsasaao sar ro1:p11 kl1oe !ta ha;dnK naocd11g 'kom~rdikann A jc:una oeraog njore~nJ: dc.:ul mah, anoe lochocr koedoe poc ko 11.N.I.
(lOCr, noe ncrek3b kocdoe be11k. Oepam!l•coj1 P.N.I. rch liakal
Pagocjocbaa anoc soempoct dj3<.ll koempoc!:1a ooc dil:1rao2 stliodocng, mem:1n~ dj3di p:1. koc n:ig~rJ sarr:i
koedoe diboc
KDejoeban l:iranRan, p 1goejoeb.an b .. rkeun, r~nl!f·)C ari bochJrn:i ooe rek n~aroen1:11tkcua kak11w:i- n1:ih, ds k11kawasa:in ajs di P:i·
saan p~n1sren111h. komo era mah m11rc:n1~h, malah 2impan~ plso1n djadl IJron~an pijan. T:ipl p:- leu par1y moesoa ii al11.m doc:nja.
goefoeban nnoc broek-br:ik ce- T:ipi 1no;;I aju hidji dj:ilmJ nne
ro~s 1erang, sanadl11n sapoe sa.
bisa
nc1epkeuo moe~oanar:i:ia
reboe k.all njcboeckeun h:ij&n1t kabansrs:.an djeun~ mikatjint11 boga kamc:rdlk11D k:sbangssain, lemah (jzi mah,saoadj:an
m:1ke hajaog ng1nika1 hark:u marrabi.1 k:s!.. oca111a ooc koemaha bac oge.kabao~saaa, d1pon t-eorcu ntta- Pcr'!ernk:1n bis:i moesna, parry roeksak kana kaccn1t1reman
oe-
blsa dibocbarkcuo, pl!mi.nplnna moem boc,henrcu
dj11di I. ·11- blsa duoempcs, rnpi rasaka
og30 oagara. bangsunn djc:unR rJsa 1nlkn1jln1~Noeroc1kc:uo
dedcn~cao Ii len1ah 1jul, nj11klloe
dcul angco paloe11roo m:ih, P.N.I. reh hiJjl nngenna haj:ing meunaog kamer p!1r1y noe. broc:k· brak pisap dika1n hcntcu bi3a diloempc:s.ocmbongkcun kahaj:iogo::, kitoe
Topi
pcrrj:aja, P11m1rtnt1h ooc o• dcui doeka 1culo" ari djcro•asp:ad1
kanasagal1
oenak 1nik djeroo1mah,
104>em:i.rak kcu-
napergcr:ikan
di lndooesl11 mokeuh
hcnreu
kaharli lamocoal itan:i
2ionaoaaboebarkeun
sar P.N.I.ocpl
ka dfadl pagoi;:joeban 11 ngal1r.10~ kaoa p~kocmpoclarangan rch. Ari dina lcbah di Ian not acus aja djeung ooc ba o)aDa mah n11n pamareot:ih k11I dsu1n", stbab Jamo1:o koe
anoe kawasa
! Pi1m11rcn1Jh di1ocmpes harilna Koc sabab era, karjid:ir.g.;r11-
s:iroe.i bsedjc:ung
mareuman sa salcmp1''11!DI p:ilanKsiang boa obor geusRD DRanjnbokeun koc boa, p••ocjocb11n kabaogsaao maha kahajaogna noc djad; soIDOC aecajco ogc, lil1-lil1 mah
mah.
DjabJ ri c111 k1tjlda 111 djaJI pa1i:oejocb•n laraagio, da lempangoa, lamocD r1s:i k1b1ng pagoefoeban polhlek ooe scdjco <511aan• djeuogpergcr1k1oaD1 oge,
hcnrcukoerang·kocrang
dlrocrnpcs sarradilarang
nem ooc make dadasar kabangsaan bongr.cun angcn aogeoaa noc•aria hajaog
DgocdaR
kamcr· m1tke dadasar kabangsa~n, log dlka10. glskaasocf>an
koe rocpa rocp11Oepama
pegocje-cbao-pagoe-
ismc11
oagira dcungcuo, aocog jocbaa kabangsaao 1ea geus dja rocoiDa ajaua dlna pcrgcrakao dipagoejocbaa
laraogan a1aw1 rch ~cntcu mawa ka;akioaoana 1cu1 cocmpca 1ocmpocr pisau, s..,:-•nK•D• 11pl Docrocakcua kaDja
kl1oc
dcul aoc djaradipa-
lakinao•dcungcua.
-maogcocloa 1cu1
dharaogkcpao,
lcu k1h1rlwaog b111jtag oel1b aaba 11klr1-klrao1 raaa kabaog- kadjadlao !nan dJcuog rasa kacjln11aD
kalemab
1jain1 b1rl1 mocsoa? Bab lcu aoe k111ld1· mocstablloa.-o--
Pakasa.bnn
Taekang tani kantoen daki, toekang dagang ka1Jtoen
hoetang.
Icu babas1n noe kasebocr di
loehocr,
eoja hcor~uo1JcD
kliocdocka rcuiog, rapt kawaso1 bae
~aoadjan b~o1cu sakoenl!•hl! bc- nerna ogc, mool 11kocm11h1 afa- lah11n ano,
Otsoem thtcr11 ajeuna min,.
illn lila ming-.:iu bJD!(et bac. Aja
s:ilcut:cun'!
noc.- djadl kaoc.:m boe·rocb
diGocpercrncn.
sanadjan 2c.:us :ija bedjana noe dikocra- n2an rina roep3 roe1ace, tapi hcnieu :J:ikoemaha m11t:1k DftAri pochkcunan:l, da h:1r2i1 keur ka perlocan hiroep mob gcus rea soeroedna.leu rigerar teh b11l>akocn11 mnh ker11s11na reh koe 20Jonitan pnd11·
g11n~ djeung p11r11ni bac, maloh itc us k!lrasa koe s111ral11 ban2sa.
Noeroctkcun
w ..
ngwao"itn mah ocsocm tii!crar ajeuna tch. n1oal~antjoin~ ~:inrjon&? lcunP?it. (lc-
ran;t koedoe karjid.i n2:irasa aroh
1111 koc henrcu nan1bah10 bao~ct
01 o5'e, da ki;:ijaan noe ssroepa
klcu 1eh lain n~an di lcm:ih 1jal ocr11n1t b~e, 11pi bcunang dise
boctkeuo di !h1kocliuh doenj11.
Uioa raoen ieu, dj:idlno pare
bis!I diseboerkeun ks11jid11 hadc nil, saoadjao di s:iwureh rcmpar aj::i noe rocks:ik koe kabJndjiran nge.
Koe h3d~na beubcun1o~ao p:i re, memso, katjida nst:iboenf;lh kcunsn:i ngan or;.ikaj::i har~;1na katjlda
roeroenna.
Ocplma oe-r:1nR n~ingeckc:un n 11?11 n keur eu
~1 beuteung bat:, koc: rnocr11l-ina
h:ir~a pare 1eh, n101ak n1tnboc n11ahkeun ka !Joe hcn1cu b:irORO sawah, 1api ~aenj11 cnjans mah, lru o~e hidji djalon k~na
kasoe
s:ih:in.l>:nJ?,D:l h:ir~a p:arc di
ocr:lne
k:ujiJa 1ocrocnn:1 tch. b:ibabakoena
lain doemeh hasil121·ncn
karjida
hadena, capi koc s:ibab kascdc:kkeun
koc: bca5 ti oaizara deungeun, nja eta ti Sijam,Ra- ngoon,
Japan i:ljeunit dj11ba tiere
noe ngadjo.:alna lc:uwlh moerah rl b!HOn h:irg.i bcus beubcuna- ngon di lemah 1j1i ocraoJ?.llub ieu reb saeojana m»h, ma wa harri kt'la njcdekkcuo kana kaoco1ocnltaoaoa paranl bln2sa oc:r:1n1. Tadi geus dis~boctkcuo
poegoch bse marak boenstah ari nR;ao rt.k nxlngerkeun
k:i
na
cusl ·beureung bacmah. ta
pl kopao koesarerea
o~c karns11 kapcrloean hlroep 1ch, lain ngoo koe kedio wocn~ocl.
Tocking t!DI oge koedoe ba roga docir,
da
rc1& deul kaper loca:u101 noc kocdoc koedocir,
r•djcg hcnteu beuoanc dibaj1r koc pare t:api koekoc
!toe
doch.Koc sabab harga pare aja dihan dap Ceo, a1oeh dine n1tadjoc1tln3 rch, saoadjsn n1tahocnjocd pa•
tocmpoek ·roe:
mpoc:
k 01tc, arigcu"
didoeltkeun m ... h kocjlda 1aeu1ikn•, ncpi kahcnceu
bis11 DjocmpODl)O k.11011 p:ing11bC1C!Och na, djadl tcrcla pisao, sanadj.in bcubeunaort:in pare karjid11 h:iJe n4 01te1 ••rep aja dina karipoe hao bac.Koc
sabab tocking t1nl sakitoe
karlpochaoan•,
l'lDltlOC bac nj1bc1 ka goton1t1n padaiane,dack
1eu daek OflC kocdoc: kaba wa ripoeh, ds d1Rong1nana hentcu
sakoemahapajc;icoe.
p11dahalReus djadi kaloemb:-ohan di 1oe k•nR dattang, 11rioadj110 1akoem1 ha icdeoa 01e. gcus kocdoe bac boga hoecaoR, da noc djadi baraog dagaogan mah ar101 l1n1ka pisan Doc 11aloa mcu
11 koor ..
a rcb. ·81ba110
di
Iochocr • Tocking1101 kaotocn dakl, rockanc da- 1101 kaoroeo hoe1an1t• rch, k1
was nlnggaog plsan diJarapkcuo dlna djamaD klwari mah.
Karlacraran 001 saroepa khoe, oaba
•I• pJrambacuoaoa
?Paaaa• bi11 ajeboe1kcuo mocs
n.hil ao1cb, ubab
ra11 k1ban1- .... djouo1 mlkatjin11 lcmab 1jalceb.
lafa kadjadian1nj1r
anjar, 11pl 1cu1 ka1jfd1 ogalc·Ocraog kocdoe pcr1jaj1, di
Padjengkeun clc.•l(blad Sipa•
1l1m docaja hcnreu•i•
hldjipenjaklr nc.c::
bcoacuala c>ham-
tahoenan, koe djalan
b1cuoao11neao
bac t1ugroe at•
b
noc bane&• djeua1 .1j1 noc henmangmilarikeun a onne.
1cu.• • ..
PanJ•klr
1lgcra1
di lemah rjai oerang·ajeuna, 11ng1oe afa pl- tambacunaoa reoh, nitanbac
111ag roe karilda ban1trana sahab leu panjakil tch, lnmocnpanjakit
rca mah, Jaio p1nj1kh loclocmajaoao roeroeg-roer:>cR gtus oerekab ka 18itocll1ha1.B1DgR•
aambaanaoa icupanja
kit toh. 's1~ab hcnrcu bisa di djalankeun koe bid JI doea d jclema
1 tar· ,t(:ocdo\. koc .poeloeh11nma1d
bepl ka r1uoesan djeJertHt.Ari djelanna nambaen nja eta koe rar1g•:n101 bab.1damlan njiar ramba koe k:igocjoebso, eoRkc oge aja wohjoe aooe noedoch
kcuo koc naon pilem bacuoaos tch.
Emoer kaoa piwocroc;~ scpoeh.
samemcb
nert
kana kadar tch oerang oelah weleh lh1iar, moal er1i paoasaransanadjen
koedoensndan~oD kurlroehan oge ari gcus
scubcuh
lhtlar Ol:Jh.A
jeun1 djomunc'Oopcratie,
tiiK atoch golon~anp11111ni
1ch,m&-
sin~ goejoeb dlnn k::anitao coo- per&tie,
socp1ja
hJrg:ioa pare re:i hen1cu ~oemanroeoi lt=uinf k:1na ktu:initrocao hsrg.,. deu·ngeun.
Nah:i
hen1cu bissdfadl
lamoeo ban11:so oeran11: a11::ijakeun coope- ra1lc pan~f,!Oin1tan pore?Din"
sog~l11 pok~1snhea ocranit reh keiedo~ ufa 1011djocna. Boleh rjob.l !Soondjon
!lllkocmaho
beura1oa oRe, koe raraizcmJD m.ih raogroc djadi kaenrengao.Pergeraka1l.
Persatoean bangsa Indonesia
Oost Java correspnndcnr Sip njokot versl112 rio2kes opeobare
vcr~adcrial( P. li. I. di Kcdiri.
Dio:i poc Mln1t1toc 1an~gtl, 22 boelan icu, kokodjo
P. 8.
I. ri Socr:ibaj11 ~cus ogajakcuo open-barc di Kedl rl, ccmparna di ttcdoug RinRinoom bloscoop, Jooc: darJtaniit k:uf ida reana, hen
:c:u
koer.11:1~ ri 1000 dji£1ma.Kokodjo ll .I~. I. n oe dar:itaog
11 Soera b3 ja ri ja eta : Dr. Soc - tomo, Dr. Samsl, Mr. Socwouo,
Dir~.
Soedirman, Djrjl. Wancy,
Dirg.KQcsoadi
Ojrg. Roosl:an Wo:J2St'kocsormo djcuog.1jab:1
Ii era.
Poekocl 9 liwar sacurik, Dr.
Soeromo dfeunjl sakanrjaoa da- raog ka temp31 vergadering tea, dipapa2kcuo koc socrak noe k11tjida rameoa
s11rra
Jazzband noeReus
meunnnR nladiakeun ngalagoekeun ,,lndonesln Raya"t.anda psnghorm111kll11UBmoe rea.
Ti dinja Djrg. Soek•ro noe djadl Voor:c.iuer
comirc,
nerao~kcun
k:s
djalmarea
ollonm.lk
soedna pangoa niteiakcunicu
vcrgade.rinK. oja c11 soepaja ~e rang Kcdlrl bis:i ogarli DfiOD noc djadl k.i1pcnti!l~&oan:1 P.8.1. teh.Noe djadl voorzlucrna iioa e1a vergadcrioit Djrg. Kocsmadi 11 Soerabaja.
Suenggcusns uganochocnkeun sakocmuha bi~!lll bae, roclocj voorziuer
og,.h•roerlnBo
k:i Mr.SoewonlJ pikc.un ncrooglt-cuo
vcrgadcrrcchc djcung
b a k o • p a & o c
I
o c b a n.Mr. Socwono Dcr1n1tkeuo jcn nocroe1kcuo staau;bcsrcl aoo~
ICUS modern mah, c.agara ICh
koedoe njaho, oaoo kahajangna ooc djadl
somah.
Somah DRaboiaeu
hak
noc la·locasa pisaa plkcua ojieuo
pa.
itoejoeban dieunR nl{ajak:uo koempoclao (vcrgadcrlng).
Koe ajaoa Volksrald, Pro\•in
clale Raad, Rc1tc'n1scb1psraad djcung Gcmccn1cra1d Ol(e, mak soedoa 1eh 1ocp1j1 somah boga kalonggarao pikcun ngnd1d1r
kcuo iogeo 1naenn1 ks DOC djadt
Pamaren1at-. P•goejocban
djeung kocmpoclaa noc dlla rang teh. 111rra ooekoedoe
di halang balaoit koc Pamarencah, njll cts &akoer noe karlmbaog b11ria ogarocksak kaoa kateag crcinco ocmocm bae. Lamoenk1rcnitrem1a
ocmoem hcnteu kaganggoc mah. som1btch
oga bogaao bakDoe
lalocasaplsan
gcusaa n&adc&kcurpagocjocban
djeunA agojakeun veri?11dcrln~1
len
di Blltar o~e cngReus Dftlldcg nja c111 sa ngkan bis a n2:1d!ld a r If a bani( P. B.I. J)ja b.11 ti eta di keuD neon bac noe djadi anRcn rocag1oenRan koe ngonasehatuo•nRenoa cea.
Hak ooe
di!leboetkocdoc
koemaha moelasarana rjlkcneh 1ch1 niaera
"oatuur sao2koo P.B.l.di
Kcdirlbisa
rech1" noc lCUS dj adi milikoa o:indjoeoR.somah rca. Dr. Kodijar ncran2kcuo Doe
Ocpam1 oerang rek DRalak;cun rinitkes pis:io, jco aodjeunna ,·craaa..:rinR, hen re u k o c. gcus
nampa
diadi Voorlillc.:r doc m c !\ 1 a l din h cu I :i. P.li.l. tjabaog Kedirl, moega.1apl lamoen r"'k; ng:ijakeun open moe1ta bac-rjck Spr.-bi§a di bare verRDderla~. 1;oekocp koc r.awe babarengan djeung sakal.\ch n1crc nJaho bae (Lain kocdoc lid lld P.B.I. di Kediri,
soepaja
menta ldin, cap!koe.doc
mere rj11ban2 ?.8.1. Kcdiril•>eloes
ojaho.Ver),)
ban~locs nepi ka aooe ditocdjoeOe.poma so1nah Dgajakeun koe
sarerca.
opcnbarc vergadcrinl(
tapi men Sacn1uteusoa era, noc ka~lliraD111 ldin hc:ula, era mah h•r•ina nj1ri1a Dr. Samsi.
saroea b:ie djeunR som:ih reh Rlogkesoa pisaD Dr.
Samsi
hcnrcu ngabogaan hak ngaiakcun n2ad11darkeun b11b cooperacie,vcrRadcrinR.
njcbocran piraoJ:-plrang1jon10
Ojabact
croSpr.
ojarirnkcun cooperariewezeo di Europe,rt
fen lamocn njo hldjl pagoejoe· dinja roclocj njarirakeun coope- ban noe n,:taj11kcun besloren ver rarlc congres uoe gel!s dlajukeun
~aderln~ anoe rneunnng a~ocp di Ba1awl barcro. Soc:paju djal-
lth UJ!llD lid· lidna rin:l
era
pa ma rc:aheoreu
salah DRarrl, koeqoejocban
bae. ooe sedjen mn:i Spr. didadarkeuo bedana coopc · hc:n1cumcunwog
oja ooeasocp
ralic djcuo~ p•a:oejocban dagan"•sanadjan polirie oge heorcu da ari p»goejceb:in da~ao~ mah, meunani bac:, asoep kana ~cslo blsa didjicuo malah klroc bade
ren
vcrgaderin~m:ih.
Sa:iarsr:~cna
djadi naamlooo:c vcnnoot- ling di l ndoncsia i:eus ncrcp schappcn.kcun din11 hidji oendang
oco-
Saco~gcusna e1a,noc
kagillran dang bab h~kn:i somah, Rt:usan njorita Dir2. Rabardjo.nP,aaegkeun pn~oejoebao djeUDR rcu
Spreker
ngadddarkeun ng11jakeun vcrg:iderinR. p1ndlan" pisao bab pagoejocbonO..:pomo
koajaan nagora rck kaocm boeroeh, malah did11d1r- dla1ocr kocn1aha !Jae occ, no~ keun kocmaha sabab-sababnodjadi soniah koedoe ojnho, mcu nc,e rnat:ik aja pagoctocb!l.o k1~
0110~ mcnra kareraDKllD sarra koc oem bocroch tcb.
doe diberena. P1noe1ocpna 1jsr lt1-1jck Spr Sa1oera11na bianr ...
a Mr. Soc
-seeojaoa vakboodcn rchk1
woootoelocj
disamLocog koc 1jld1 pcrloeoa mocngjlochln11:Voorziucr, ncraogkeua jcn ls plkcua kaoem bocroeh mah.
moeo rck ngajakeun opcobarc
Ajcuna
ooe kagiliran &1j2rhaver~adcring
rch,
ooe rck ogaja teh Djrg. RooslaoWongaokoc kc:uo
rjoekoep koe ngabedjaan soemo. arl kavoorzlucran mah hoc k:i noc wadjlb kocdoe af11 itcu1 dlpasrnhkeuo dcul k1 ooeho,
dian1ara 2 X 24 dj11m ai same ti hcula.mehoa.
leu
sprekerogadad111rkcun b11!>
Topi oepama somah rek oga k1ban1tsaao.
jakcuo .opeoleuchr mceiio~· Rea ban~sa-baogsa anoe JJocm .nah, cjoc:koep
koc
ng110 mere ~lahna henrcu rea-1jckSpr-
o~aho bac_ k3
no::
wadJib kocdoe dina 1n:iogs.1 :ijcuo:a h:ajaog o1t11 n1aho, 11p1 koc:doc: pi 14 powc har&djikcun dirioa s:.ingkan bogseun '1eui
knDt
wakroent tea. kokocarao. Nja klroc dcul di Ti dioj:i noe kaRiliran nj11rit11 "1odoncsla rea pisan ban~sa banggeureuha
J)jr;t. Soedtrmso. so aooe laleurik, anoe djoem-Noc
didsdnrkcunkoe
leu blahna henreusekocmaha rcana,
sprektucr nja ela bah_ kapenrl oepamana bae b.11ngs11 Madocro, 0!(11nor.01 para ls1rl d1n1 pergc Ambon, Mcoado djeuog djaba rakan Indonesia. ri e11. Tab baogsa b11og111 DOC P11r11 ls1rl ranrroe bac heotcu hcorcu sakoemaha reana1eh, mcuoang
rlnggule_uo! da gcu~ pa k111jlda perloen& koedoe !i«iahida ngabogaaD k111aktnao ha1<1ng
djl,
kocdoc aja bcuogkcurao ng:ihade.an _harkat marrabaroa. go saoikaD boga kakoc11ao.lon~aa
unra.
Bab leu rcb k~rj1da Oepama ocracg nglngctkeuo pcnringna Rcusan ka~ad1oeao kaDa ssdjarahoa baogsa Arab bangsa djcuog lcmah IJai_, sabab tjck Spr kapanbahcula
mah para is1rlogc
kocdoe btsa ngo baogsa Arab reh kakoorjara deu.deul kana pcrgcrakan lodo keun pisan hidfl bao"s:1 noencsia, li.11jlda barengisoa, moal aJ1 hi
S101?~eusno era, k~e sa~ab djl banes• aooe barcogisoa cja DJrg: Kocsmadl voorz1ucr uoa ra baojlsa Arab, rescp ojiksa era \; crgadcrlng k~edoe nit~da dfcuog nitaojcnjcrl awewc djeuoi
darkeuo d11das11r ~Jeuog 1o~d1oc aaak, rapi sacnggcusoa era bang an P.B.l. kavo~rzuteran d1 pas sa kaasoepaD koe rasa k11bcna l'&bkeun ka DJrg. W ongsokoe- saaa, 1abes1 aooc saki1oc RO soc~o. • rcngaa ceh djadl robab, malah D1rg. Kccsn~adl o~adadarkcun djadi
hadeno.
Te1ela plsan dlaa oaon DOC dlad1 ~adasarna P.B.I. sadjarahdocnja
ogcbaojl&I
Koe robahua Srudieclub digan Arob ic:b en"'gcu& kaasoep ka I.I ogaranoa d~adl P.B.I. - tjek no
ROiongaa
bangsa anoe moclSpr -
1oeloe1bae
aja roepa roe fatnilik kaoa boekri•bock1I
rea pa s11uiitkaan m~diar ogag~otl ha dj:uuan;i ooe gcdc goeoaonaarra
loes~, .011 caa 11enah. djad1 com- karcmbong koe alam doenja
muntsusch,
pa~~hal 1cu sanRka dtcuna kasakslao koe ban~sa an ach ooc k1r11Ja pl~ao salAhna. biacsa acdjco di sakoeliah doct\rl ooc s1enja-co1aoa mah, 0 -1 pangna lcu ncarao digaori 1cb,
r •
raju llan ogao soepaja ieu orga. Nia ki1oe dc11J, sanadj11n Na- nisa1le (pagocjocbao) bisa ngarc polcon,Voo Bismarck djcuog Dr.
kahaa djeung na1ubahan paga :;uo Yat Sea
ogc,
lao1aran ka11 wca11ana. rlk !.:oe rasa katjlotaan kan• klKalawao
make
kaierangan ooc baoitsaaoaoa, oepl ka aosoo soao pandjang plsao Spr. ngadadar oon plsao ogabelaao lcmah tfal kcuo noc djadi d•daaaroli P.li.I. djcung baogsaoat.:.:.,
kapao bock mikatjiaca ka rahajar djcuog 11 Frankryk, Dulrschlaod dfcuog lemob rjaiaa l:>doacsra.Ari
bab Tioogkok.Saradjaroa
reh oaaloc coopcraric aritwa non coopcraric hocrao.pikcuo P.B.I. mah hcoreu djadi Ajcuot rasa kabaogsaao 1ch.
m•sallah ooc pcndog. Ocpama geus oerckab kt b1og11 bangsa P.B.I. miloc Dji1jiog10 sagal• ooc 1j1 di Jndooesl1.
raad ooc dlajakcuD koe
Pama-
Gcu&JD ogabocktlkcuDbab
reorab, miloc1jampoero1
kadlofa lcutlek
Spr.oeraog
blsaDireoan
reh lamoeo aja kajakio.ao jen ooe b11re10 mah di ocoggal OCDR coja gede ~oen1n1 plkcuo noc ial sakola perrcngahao, oeran&djadl somah... naadcn1e tfa rocpa rocpa orgll·
Tl dlaja aoelocf
Spr.
nerangnlsacie,
kafaolng jong Sum11r1- kcuo fen ajeuna di Kediri gcus ocnbond. jong Java, joag Am-aja tj1baDgoa
P.B.l.
ooe djadl boa, Scudccreodcn vcreeoigloi Voorziucr Dr. Kodijar sar11 aoe Mlaah1sa djeung dj1b1 11 ere, djadi Sccrc!arls djrg. Socpooo. rapl aeualng k• beh dleuu1kcun Tjarh1n1 Spr. dllemalkoe dfrg. mah dibcun1kcur
dihidjikcuo Abdocl Hamid ooe Deraogkeuo dj1dl .lado11c1i1 Mocda•.•. -. . • . I. . ...... _____ , .. ' ···---·•.'---···- ·-
---
a .... _ .._ ·-··-· ... Z~l~ W akil Madoera di Volksraad
DJRG. TABRANl DJADI TJALONNA.
Jndooeslcr M1docr1 geus noe Us dlna B.
IT.
11n1g1l 23 boe.lao icu, docmeh dine soerar kabar eta kcnch ala karang1n ooc njcboctkcuo madftr Djrg.
T11branl gedc paogh11rcpan kan1
•
kabenoem djadl lid gedong Pe djambon.
Ringkesna plaan 1oelisao Ojrg.
lndoncslcr M1docr11
1eh.
benrcu paooedjoc oep1m1 Djrg. Tabra ni dibcnocm djadi lid P&!djam bon ng1w1kll1nbanits•
djc:l!ng ranah Madoera, ari s11bab· sababna mah kieu:
o. golOD!t.ID b11ng!i1 Madoern hcnreu k111embong katjint~~nano
ka Djrj!. Tabranl, lcu 1eh laio pisJo he111eu pcrtjaja kana ka
pintcraoan1 Djrg. Tabrani, da
pl•egoeh rheorhhcic kennis r.1th Dir't, Tabr1nl 1th k .. rpd ... 1;ot koepna, ngon
bae
ncpi J..a ajc:uDll hcnltu 111jan kn1t111 bon;?; 1:1 pako11 Djrg. Tubranh noc Olllak
ri1?!d1·1~11l?ke•1n symp~liellJ b;1t1g
s11 Mu.1otra k:i sndjeunn:i.
b. P. H. I. noc: Lliloeloc:~oi:ao
koc Djrg. Tahrani hcntl!U 111jan oc:rekob ka banttsiA Mado~ra,
m~1 .. 1. rea b11n~"' 1 />.1 :idoera noc
n~.1r .1sll hcr:in llr-;.;mt •, djoer .11t:in T:ibrJol ogal)tlo~ao.;:., P.R.I.
lain docmeh hcnieu panoedjoe ktsna balocn ;Jann, 12pi Jin:i prak prakanaos he.111.'U bi:•1 nv. uoc- djoekan.
c. oepa.na l'am11ren1~h ngab~
noem djrg. T:ibranl djadt wakilna Madoero di &cdong J.iedjumbon, tangcoe koc oernn~ Madnern henrc•.I dlaamp:i kPlll\\'~n kaboe · ogah:JP, sabab roh:ijuc Mndoer:i mah hajan~ dl\\·:ikllln k.oe noe scdjeo deui bae.
d. kahajanizna ,·111h .. j11 MadO(!"J, koe
eabab
11jcuna di gcdong Ptdjambon :eh aeus rca ICUiilg ti kalan1aa B.li. ocpamaPuma·
rco1ab rek n1tabcnoc:m wowakllos.
bangsa
Madoera
reh oc:l 1h. 11kalanRan B. B.
Tah Ill k i1oc oi:p.una l\i \\'in ljik mah. maksoc:d 1oelisa:ian11 lndoncsier M:idocra Ith.
T:ipi oepam:a J>amarcnrah mi- ksrc:p Dllbcnoem Djrj{. Tabrani dj:idi lid 1tedon2 Pcdj11mbo:i, cangroc pis!u mo.al 11ja hidji djalma
ooc
bl!aa ngahol;1ni;: ha-lang, da kakaw1u111an oj1 di Pa- m11re111nh tea, DRllD bnc 1un1t1oe reo djolma ooc ngoro'l!:1 heran, da lid di gedona Pedjambon
&eh, s:inadjon beooemun o~c:
koedoe poc1och lcuodjeuran djeuog lara1aoan1.
Heorcu ROrco1 i.:lmoen ocr.1ng
mlloc aroh, ocpaa.11 Dir~. Tab raoi aja millkn•
bisa
katic:noem reh, tapi nja c1a 11101:h, kcukc:uh bac :iri h11ju n~ n ja ho salaof!s.Jcrotpna mah. Toh benoeman DJrg. Tabranl 1eh rtk kamana
dlsoeroepkeuo.ona?
Oa arl
disoe roepkeuo kana kelao(lan b:ioesu Madoera mah, jtCUDIDj.t p•mno- dangaoan1 baogsa Madocr<& pi roeln ogc geus khoc, sakotma!la noc gcus did.:ldarkcuo tjikcnch di locho:r.Oep•n•• koc ucraog disoc-
roepkcun kooa wawakil paaoe- jocbana!la, kap11a
P. R. I. tth
hcntcu1tf1n
sakocmah -1 kakon rjarakeunaoa, toer hcnh:u 11j110 ocrekab ka sakocllah Indonesiaaaoadjao 101tkcuhn1 h•janit
nerc
k1h k:t sikocli:.ihnl o;cc. _
Diaba Ii eta tick Spr. komo dcui lamoen ocraoc lngcl ksna P•ROCjoeban p:ir1 iatri mah. ~&Joe
KCUS ngabO({ll80 piraoir; pir•DR organis1tics,
aooc
m11k1oed djeuoa 1oedjoe11011no saroepa, geuoiog 1oeog1ocn1ena mah nc:pi ka blsa dlhldjlkeun dld)icun ft der11ic P.B.1.1. ooc aojar kcnc:h pisaa ras ogaj1keuo conttrcs di Soer1b1j1 anoe moc1oc::1keuo ntirim octoesaa ka All Azi11 WomenCongret,
11u1dj1a da raogoa era oc1oc11a reh hcnrcubcubeuoao~ao 11koem11h1 1jira- 1jl1a rea. Noc Jeuwlh tercl• pi
••a -
rJckSpr. -
ocrao1 koc c,doc iogcr bae kaP.P.P.K,1 .
.-:unln& koe ubab aakabch r1h1j111
Oepam1 dlsocrocpkcun djadl w1w1kil doa vakbood, da asa henreu n1j11n afa kabedj:akcunaoa
Djrg.
Tnbranl aja dinavekbond
noc gcdc hartloa.Kl toe dcul, sano djon
hcse
ofoeroep-ojoerocp~euoao.a oge, hc.nlcu moc11.1hil la'.\lOCn Djrg.
Tabranl ncpl k• aja milikaa bl·
s& ka;,enoecn rc::h. MocRa-mocga
bac !
Ntt11n bac ka1jid:i &:ilcmpangna,
himo~n ent11 •~h UirR. Tabrgoi
cliheunem dj11rll lid gedoog Pe- djembon, oepuma enfa bnnRSB Mudoera hc:ntc.:u panoedjo~ di·
w~kilJD koc oouj~uno, kntji<la rlsin:i bisi oeron~ Madoera n~a
j11._( un pr1"\ll!'\f, hcnreu ngang..,:ip
k:t l>iri?. T11br11nl oep:ima di
Volksr~ad · 11:1 n~akoe · uf11!-. 11e og wa~ dtto b ·I!" o.i.
N lngi?:inj? dina 1ncudjcuhn2 pi·
san bangs:i d;eun1t 1anah Madoera
D~,1hOl!~Hn W8W~k1I di ecdor.it
P1:djambon tch, ocpJnlJ ci1j..1 P:i maren1oh rek ngnngRap sarra ha jang njaho kana an~en-aogenna
p: rot:i n biu1 ~!11 M Lldocra, s,11na djan 1an:ih t.\adoern llentcu sa·
kae,nah:i j!tUCD11 1ocr 1j:s1jah dji
'111. ,u·: her11cu "i l~.cu:m:ih:s rc·loa
o~c, dapon :ija pidj1lm•.cu!j.ina b:ae anoc r'.:1kcp n~11W:• ·ilan blng
::;;i djeun11: 111n;ih M:1,!ocra. Asa
pirakoe ocp:im11 hen1eu :ij:i 1eh, maleh perrjaja kot!doc .1jan11.
Geu&nn n!'(alll11g3 p•nj~reu·~
dan di :drir a', -.o~·pJil lid di ge Jong Pcdj ·lll;l(1:1 11:h euja:in di
ang~a! •,\.iW.a~dna ~on1J~.. :isa
niP~gong <Jina mcudjeuhna pissn, din:t tnel"onfo~ na.;ibe11oem lid t-:ll, :..n·h: po:·~o.;11 t.u1g1oeog1nlt- oa hoh di k:.11 '.!1.: hl'lc boh di ken 1ja 02e, ~ocp:ij11 1tampnnjl oga-
,,~nd ,, ... <! 1'lan:1, OCIJh dji~:i Ci
kcr.1j<1 tapi na.utoehoe, oj11 kicoe dcui s:abalikn:i.
Kcur W•iwnkll
rt
Madocr!l 1ch, katjidd h111Jjakuln11 djrg. lodu- ne!;itr 1\t .docra hcnrtu d;.~ko~odagJ:t~itcu11 (nawarkcuo) sa-
ha ;;oc: Ji,~ik.ih:.jan~ t~h. bt:I
bcda djcun~ P.i1tocjocbao 1~.:1
soendan uoe gcus n~asongkcun
aj:iloooo k.a P11n1arco1ith, soep lj:t
n~ Jbenoem noe dipikllhaj:ing kor: paj.l.oc:joeban Pnsocnd ju, ooe e·11jaf!n l{c:us dlpika1jlot1t koc karereauunno bllDRS1' Soend :i.
l.>agoejocb11n j.>11so~nd1111 henh!U
atjan ngar;is:i pocus koe ogabo gasn hidii wawaklJ noc Reus ks pilih, sabab pagocjo\:h:•n Pa~oeo
;Jan 1eh Reus n1ao~rcboe- rc:boe elidoa, 1oer ocranR Socodn lc:h
:ija 11 r:taliocn rcan.:, asa hen rcu poen:ih ocpan11 ngao diwaki Ian koc :r.aocranit bac mah, s:ina djao cnja 02c dl2cdoog Pedjam bon 1eh gcus res ocrnng Soenda, tap! ks rereana rn11b lnln 11 Vol~s orf(unisatie.
Par:t milrJ di Midoerl.' ! di doengakcun ri ka101tRilDR&n moe ga moeg:i :1ndjcuo 11ja b 'Jldja bls1 ogo1bo~1t•n wawakll di Volk
sr11ad, 1api sabaliknl mueKs
•i•
l<;n noe dlasongk:uo koe pa 1ocjocbaD Paliocodao OKC aja noc dlbcnoc1n 111nitkan blsa ba b11reng10 oarcmbou~keua 1jila cjita oerang aarcrca.
Dina masolah noe pcntlng mah, kapcrloean ocrang Madoe ra djcuna ocraoa Socnda
ccb
henteu llja bedan1.Indonesia nR1tr1s1 k1pcrloc1naoa
koedoc UJ?ahldji, it cu n in it :oclocj bac ng£jak.cuo beunRkta1ao koe djalan fcdcrarle. liub lcu ac3 henrcu 1jn lian nRan kcdjo~roeoR
koe ro•a •~;ibaogasnn bac.
Ti dloja toelocj sprcker nja rl11kcuo bab pollt1~!<.
Djar.aao klw1rl - cjek Spr - rea bioasa oeran~ noc alcun
keoeb ngaden1c kerjap polhlck.
Bis a dja :II p•DKD• 11r1rleuo Ith
J1011r1n hen1cu aj1ho 0100 m•ksoc '.ili.J politlck 1ch, msl1h
rea 1ooc henleu nj1ho k101 barrloa bartina 1111a.
. leu 1eh hcnteu
sit•
bcd101djeuoa oerana
ohah kt
djalma ngaJiwa1 ka djaloD noe plknkeu-,,
·--··.--
-- ·
··------
... -. -~~-·
--
•... -........ ...
.cun11:euo, pock
mooaklcog una
djcmpUog. Pango1 di•lmJ hea rcu waol 1eh l1011ran aicuo koe pock, padabal
beotcu
1j1 naoa 0100, djadl noe diplkulcuo teh n2an woen1koel pock b1e, oja kicoe dcui dj1lm1anoc
alcun koc pol hick tea, l1or1r1a bco1eu njaho 0100 gocoaoa djeung oaoo harrla1.Ari
koc kitoc tea mah,rea
kc neh plsaa djalma ooe roenat•b·rinaeuh dlna k1l1011n polltlek reh. Tab koe sabab ct•,
P. B.
J.dataog ka doenja ogahidjikeun dlrina dlaa ktlan«•n nb1ja1, soc:
paja rahalar ogarai sarta oj1ho naoo 0100 noc
•l•
di Doe poek1ca, da l1moeo iicus
nlarahotuo
1n11h t11011oc moil s1ricuneun dcul.
Paooeroepoa 1jarh1 aprcker nlt:boeckeun, se1ocng1ocng r1h11
;111 lndunesla hcnteu acjan aja cflno ko~ampoeroaao mah, P.B.l.
tctc:p 11j11oa gocmelar di alam
doeoja. .
Bia:ir.!ra l)jrg. Roosl .. n Wong sokoeso.cmo
dilcm'-·
koe Dr.Soeromo. · "": ·
li11r11n1t djoCDJt ORC Dr.
Socto
mo kaua rcmp:ir psran1i ojerita Jj1ln•:a re11 pada keprok oem bongkcun kabocoi1hgoana.
Dr. Soe1omo njuitaoa koe b:isa Df:iw:i, noe dipalor11o::p11ja lcuu.ih kahar1i koe sakoer ooc
:J j n.
. Oep:imo nja bes1uur~ombte
n.:1aren, A~!l. Wcd11na 11tawa
\\" eu.111 .. noe ngi.h:.laoi: h3lang -1jek Spr-komo l.amocn sak1 wen an&?· wenon2 naab, koedoe
Jo~en1protkc:un ka Socrab11j11,
eng~c P. B. I. b:orl:i ihthtr s:ikoe inah1 mistin1 noero.:rkeuo koc
mah:i k11pcr lut:1n11oa bac,
L11mocn bs112s11 lodenc!;ill
hafi;rig diud jcn:i:i koe sc:djen scdjen banJisD, hcntcu oja deui dj11li1nna nJton boedl djcun~
dar1uJj;i1 ocr.:1n1? soranl(an koe doe dl1noelj111<.eun. Rea rea deul rj11ri1an:i ieu :>prel<.er anoe p:treil tint. rn;il~h rca ROt:l{O~jonn1,
nepi k:i m:u .. k pik ascuritun.
Pan,~ 1Jn( pisan L>r. Soe1omo
OJtSG~ ·!.irkcun p!llitic~ pro;tram
DU I'. B I.
Poekoc:I 12 bc!uronit ver2adc- rin2 di1oc1oc:p kalawau dib&re
ng;in koe
J
~Zlb:tud ngalagoc-ktun ., lndontsia Ray11''.
aedja ti 8andoeng.
\\:1 s v.· :i r i :i n L e b a r 1 o. S:1rar:1n1osn:i lcbaran, aj~u.ia
di B11ndocn~ k;.1.:.11!1lna 11irat110~
bi:•o:.a dt:ui saj'C• 10s sasarl. R1boc1 v.·arll-Wirl dj,,:lc:m.1 not: norc:angsn
p11k:.saban plkc:un hirocp. Sajak
io~n11 icbarnn 11j1:una he1acu rame. Bab11ko~1.;1 lan1Jran oc:- socn1 ti~:;r11t blc, komo di sisi
w~h ku1awis pisun jeo eukcur soes:ih. Dina wenttina, sareo~
endjingna o&c kucrani ramc ooe
ojeun~cu1 mcrerjoo teh. Esroc kat1a.1R djcn1pliDR siRI pisan lcbaran 1ch. Moen2 ari di kor1 mah dn~urr darah B11odocog ba- jani lcuwih ti b11oer1 hi.jJog ka rembODlt henr~u cuwcuh di Bandoeng mah, oja rad a
ram
e oge do~iir pc:pet111100 disakocllah ko1a. NRaU rsd:1 ORC kirsnR teu rjara bahcul11. Dina dlntcnsin lcbar11n nj11 1eu wocdoc rescpnln~al aoe g11rinding.
Doeka rl mana barORll do.:at na docko bcun101t nilndjcum
doc:ka beunang OC'51ha, margi s:ueur noc 1•1,ker 1101,a nga giodinRna wakros harir1. Komo is1ri mah, tlcul
•I•
kahajang di 1ong1on ba1oer· DJ1di sigao3 di kot11 Baodoeng m•h rada ewert reu slga oesocm melcse1. Same mehna lebarao OllC his RCUS. pa baliwcrdfelcma
di pasar baroe.Jsoek sore abrocl abroclan rirl oeogan barcupcun aoko obralan Teu klnten ramena. Namocog i.Joeka ari barancbculloa mah
K31iog11lo1 bac ocraog slsi ooc
balaodj1 1eucur. Edas n1h1 mo al aja rob•hn 1 kiroe ieu rcb.
Ocraoit 1eh rek. kltu hae.
Rame oie dltjarilakeuo koe djclema djelemt po~ lebaraa di kaboepacro. Sabab rooco ajeu oa mah 1nitk11 k11 masdlld cch pockoel 8 i'loek !sock, toeroen
hoerbah poekool 9. Dina harl
ca
procogaa moeodjoeogan. Na mocog ljcu tc::h dlbaroco.i koc resepsl. Aroehnla
&cu wocdoe bac Walaod1 seueur noe socm pio1. N11a ciplhak oer101 radakocnn~. teu paietek iclck cja ra barc10 birch>. A1ocb rnilocm
lob1 k1pcrloc10
1onng10.
S1 reoa oocroc1keuo aclcodeng rl Joeann m1h 1cucur noe teu pa noedjoe. Nocm1wl 1cueur ogc, noc tadlna rek dallDK, dlna wak 101na tcu 1r1j1.Socaan
cogkem1b
11oca
blreup moil•I•
deal1Jar1 kljeu, aroeb bias• tall pa
norl
bae u1go. Moocoa1•l•
panJ1nak1, aoe koer101 11lltl1 m1dJ1bkeun h•l•ng ncaeampao~
kcun ka
ta1amoe
W1l1nda1 bl 1a narlogall dldlDJa. Walahoc 1l1m I,Kaocm B1adoeog Kaoem 1jeuo1 eukeur rlwcuh.
M1r1i
•I•
pJkelakao,di
bocrocan m1sdjld 1ok dipakc dagang, Lala dag1n1 dahareuo bae, 11pi sok
•I•
obr1l deul. Kocmar2i eta koc hidil P•Roeiocbao oeraog dil1por k• noe djadl pao"agcog.Nja boc:k1in1 ajeuo1 mah slit•
masdjid lcb. Sepl tliscun, djem- plini bac. N RID tinRg•I CCI plDR·
eureunan kahar, hareupcun mas·
djld. Ka1jlda roedjlrna djeun~
oeo lain 1emp11rna. A.jcuoa koe P:1soend:1n di Gemecn1e kcur dilchli11ron 1oep11j1 dlbebca es.
fi\ocgi· mocgl bac IJI hasiloa.
Tangros njlrun dj11s1 kanoe lbt- dah dldiaja. Ocp~ma parantos h11all icu, k1k1r1 ma pa es m11.
djid ri hureupn•. Sina k:1111r1 jco era 1ch m1sdjid kaoem mocsll- min di Baodoeng.
SDua~eusoa dlbocrocan geus dlbcberes reu 1ja noc daragonf, he1 aja hi.rewos djelema noe kadenitc. Ajc;un11 tjen•h er.t m1ts
djid koeran~ bereslh, reu 1j11ra sa11ri. Ari sub:iboa bia»J not:
dar1t2,00R dlJlnja ncni.:~;il pot:
dlc:tab na•beresihan kaoem 51- koeliahna.
S1mlog1oc s;ikali koedoe ogc:
pel 1embok, malah rcroes ditto·
sokn1 ko~ h1mp1s k11lara niarah
hcrenc. Oln11 1ss had jiu n~o~m ·
bah pirln1. Atoeran kieu l(eus Illa. Mln1ngka pan1culina kanoc diJ(arawc n;1cu1 "'lloc d11raa:1ng tc11, 1eu sin• majar, njewa 1cm-
pa1 dlprljkcun bee. Lao1ar11n djtlem.i - djclcmJ hoj11ng amal sari• h.ij11ng boita 1cmpa1 ooe 1etep, nj11 dack b•e, 1cu aja noe
bi1oe perdja!l(djian. Tap! sang ieus ajeuo!I coe dsr•Rang cu·
wcuh1 n1a1t:jld &eh koero.nt be resih bcdjno,. t~h. :aja.aja hac.
K1pao
•I•
1oekao1 sapoc.Anjl2apao ner:ina Band o en g.
KAdtudlen di Soekaboemi 1ea uoe u)a din• Sip111ahoco au uji cu n riboet aede lnln sakoeli•h
P11sl'::nd~n b!le rupi S'.i·lndoni·
sci. Sakoc:r noe boga r:asa k11ma
noc~aan, sakocr ooc boga
rasa
kasoead ..n,
kalndooeslaan, kabch ng:arosa o jcrl, n~,.rasa pan as. Dioa ririot:ngan noe dj:1di poko 1jari11 era bac. M:ilah sc:ucur is tri waktos kcur n2obrol kiroc.
n(adcgdca :in1ti::k poharJ. Mcu reun a!l:I dlrin~ soraDR3D mlllle dihlna kiloe. Aj:i Ole .make ra me IJjadi piircboct 1jari1a. Njn
1i:u \\'Oedo:.: Olr11nl( koedoc a1oh
°'!I
m:1 ngac naslo 1 :ii geus nerkabt-eulci 11111 beuki djero.
Di pthak l:ilakl ngan rlng11:1I
mcureup, n1t•rcRCh ambek b:ie.
Pikt'un kaocm is1rl •ieuoa n1on
ron' salemp1n2. Dina b101j1n1t pakcwoeh moal
reu •I•
oocngabaoroc. Ari koe kiroc 1e1
ogawabaa rek locntj&L DI Bia·
doeog
•I•
Wal1od1 diempolan di Bandoeng mah. Tapi teulog koe rc:hc, malab Uwat ti rche.Noc
marak hide ogc dibedja- ke:.ao di dleu, ogan moal disro boc1 oiaranoa hculaanan. lcum1h
ngabcdjaaa .ka batoerna,
lco sobatna 1eus dirorolao koc ocrang Bandocog teh.N fa CtM aoeon :idaioo rad11 tcu oejahan. Ocpama koekoempoc- laa ls1rl-l1trl dim:aoa blc soc- mawooaa di 1cmp:i1 panttagenR mah, r•r• cuwcuh sok aja bac.
Mani rcboco-rcbocn sore poe· kocl 1iloc itcus 1;g:;djeo1ocl.
Meureun maksocdna mah hajang
DRileoR-naileng.
Maroekankcun 1eu diilen11;-lleng koe ocranr.Dina
hidjl mangsa, iteus proenR pc11at rck njleun koeran~ sop1111.Mtl11h dlb1noeran koe mc:nak Djawa gembror s1rc:oa mcn:ik Soeoda. Keukeuh hajanR·'dloek btrtoK samedja djcung poerrl Soeod:t, haj:ioe dirioeng koc 1Uocan. Hadeos b:.ie aja hidji
poc:1rl noc sc:djca noe o~ahal1 DRID. W 11k1oc hJri111 lan11ran
'iiCUD djadi ljckrjok ICU diri- boerkeun.
Tapl
dasar
scro sskiroc geus ccu lakoc 1ch n1euo:ing idocn11t p:indj:in11. M !!djarkcuu 1eh 1t11 m pana, oc:w1n2 poenja ker11s, hlh djongdjon b3C. Din:i w11ktoc: pc:s 11 hol'ila mant:hns, d:tscr n1:11akar~ntij:iag, ocouio isrrl SoenJJ
Doe kcur rocmauj:i poc1rl.
Roi
bie. Nja ihrlar. Mcuoao2 banroc ri hldjl menak S'lend:i roelc:n pansloen, dack diadl p~o~h;iar.
Meura dipap3j sarta mere 2dres noe rerun~ pisan make nomC"r tclcpoo u11on 1i1U.{11la. A roen ba rcna pok O(C, 958 dioel:issn
oadjis.
Madjarkcun teh da lslsm Reus ka Mckah. Noe ki-.soen1plogon mcnak paoglujar cc:~, sane:; bcu reum rorajna as11 dihioa. Ehl koe wanlna isockno era W;ilonda d:i
11oa oaoj:ikcun. A1oeh mcunung
lo~i idoenJ? pandj:ing. T•t:l 1wtj1111 poeas, la'llocn rcu a1j30 konoc.
ked ou•. r-teurcun en2kc: koc•Jot
•i•
p .. 11.r'lssn di Vollt~r.a:td:njoenoenkeun k:orer311g:i11 1i ltc-
~ct'ri;,ct k:ilakoc:tn hidji djen1po Ian Wol11n•ja di H<i11doen1t, 1111h~
bade dioo11:p. Djeuug ba1ocr- b1rocrn11 o~c meu!eun moal duekc:un mun1ocan s11perri nH:n:ik h.arianeun, dack djadi paagl~ jo1r aoer noc rck dipik1trcp reh !11in bon1rak ban1rakc:uo.
N1t1ran icu noc sopao dicuog sncnak pansioen harianeun djeunl! l'o.11ocr b:uocrna i.:cu•
:.:i
10101 koc p:1r11 is1ri di Baodoco2
0.:pam:a 11k:ili dcui eja kad; 1di 10 kicu dcui, 11orz1ue 1:g .. r110
ng .rannj aj3 dina Slpa111hocnsn.
MocRi di .. w.is 11w.1s bile koc sa daja da IJO~IOS ~JfllllOS k:;ocni
n~1. D1cun~ ka sobaln3, 1nocgi kersa 11~abc:djaan oeluh sa11;al:i ls- lrl di!lamh:irocrktun sarcog kem ban6t djalan. Ojcuo2 kcur oaon dlna oen1utal oen2r.al pes1;1 h1- j:aog ocl<.'cbio;ng djeuug istri
isrci Socndi. lt•diroe b:ic k.a
Concor~l1.
(Ocriaoi
Soecld.i).-o-
mah wadjlb.
Ti
pihakbangsa Pamandang:tn
O!r.in11sisi.
andfcua lal1kl moal aja .aoc •
wan I kl1oe. Sarra 1an1t1oc a was L ~moc:n ocr•n!! nJti necrkcun pJnon n't:1bel1lD andjcuo. kaua koh1koean hldji WaJanda Ngan ajcuna di plhak aodjcun n'11ran W.G. L~ulnitii, moerid
soran~:in, di 1 .lira 1111djcuo so .. Polltlcr.chool Soekaboc:mi, 1 oc r••itan, r.lne clasa ogaharg•an gcus ka djadlno dioa malcm sallra. Ocl:.h kc·sa dihlna. S11kl
Rcbo ca
5/'.!. 31 di Sockabocllfi, roe bae, plrocah sarere1 icu djeuoa hldjlEmploye
di hidji mah. T11pl das1r moed1sir. Dina Oodc:rnlming noe maksa ks hi aoer1r kabar W.1landa euwcub djl 1wcwe noe ngaliw.11 di dj:.ooc wani af•rhakeun ct•, djcm- Ian harcupeuo imuhna rocr dii plloi bae. rlnRKCUD koc S•lakin•; J"JDICI
Tc1.1 aja hldjl noc sakiroc sok 1ok dfadl k11j1paugan awcwt
1j11j1law111k~n 1eh og1btrkcun eta ocrantt p211islan, madjab" sicun kadjadi:in di Sockabl)emi. T k<pl koe W 11l.1nd11 .. ; da eoja geuoing 1cu koedoc hcr1P, slcuo n1toc- khoc. Loba plsan kadjaG1an ooe ra11g1n aboonc djeuog roelocoa saroepa klloe 1eh l ·ra111nu b1oa banit••· Gcura 1mocn ooc klloc •• aopao
nod
tara kadjedfau di lalakin1baois•
oeraoc,awcwcaa
b1ngsa ocrani, noe pena1aoa b1n1t111 Wal1od1. Lamocn 1eu nla111 plsaa.sosoak, popclo101 aepf ka bidjil -a. Kocrana
kacrana.
mar1, 1bon~ deul. Sakoeraog b. .. temah wadina, doedoc kocr:angoa mcnra hockoemao
ca
pcrJoa1n1.gaotococ mcurcuo. Ntt10 baden• c. Tcu ngabar11:so k1 papada lain ocr1oi Socrar k1bar oerang maooc~• ••••
kocdoc s1b1llkna. L1moen
•i•
Geuain1E aod!io1 • djaloe; 11- deui ooc kl1oe, tcrantkeuo sa. moen neuleu bik1ngo1; heh dirfcrcwclcna, ag1rah kaojatioao cuo• plt•n hajam noe sapopol!
koc 11rere1, pll11k dicu pihak mch k1ajahoan; kadjtun teulnf\
diloc. Jen oeraog rch
teu
be~s eta blk1n1 keur babarcunaao ajeuoa mah bcunra. dlcung djeloc:ia (di11tona), ana Kadjadl•D noc 11roepa kieu dlplhaj101t 1eh dapoo waai ka era ran1tof ooeo1toen k1n1 wao2ko dj11loeo.A le•, oja gaprock bac, ngao rt>cpl rocpl ooc baogsa dipaks•. Tcu dackeuooge
bl·kl1oc OJC. k1ogn1, dlbcl1an diocdag ocdag.
Margi W1l1nd1 noe koer1n1 Lebah dlnjana mah oerao& teh
sop1n rch 11001 bldll bae. oeorocoR; di b1ogu ocrsng 1cu T111gtos 1eueur noc mend•·
•i•
{1rao1 laagka)noc
kicoe tala kin din• blroep ~ocmboch dJ•kn1.oenoa,
Dl•D arl ICU k11jid1 Peta DOC 11rotp1 kiloe, 1ig1n, rjid• tcutoa 11ra dtg101t1oc. D•· lamoen d I d I • m • a b • b e u l a sar Oct'aog 1ok 1n1cpau, aaoa- m 1 b, hockocmao101 tcb klcu:djan dlpengek lrocng oge soc ,.Dl11llao bcuhcua1tna barl difa-
mawonn• dlrlnrjak aockoc. Kcuo raodj1oa1n1 coelocj di1o~gtot11
bae
da
koedf
ocr1q1a1oe1a,
kapasar,
alga cn1be djocaleu.nleu
tJ1rlo1 dllochoer m10101,b 11aw1 1lg11 a"djln& .ioc dic11ian• •
•
.
I
bcuheuoana dibawa pelealr lcoe
~
docnocng~n1oa
sin• 01orond1na.f
ILth mcureua loerjoe ! ! ' T1d1 1cuio1 bae
era
para l11ri 1 noe m1r1os a1aa1pl n1t1d1ogoc ~ lalakoo c1a • • • tin2birl~ldlgn1. JTJarjakan oerang oge l1l1kl gcu•
koekoi:rajeun bocloe pocndoek.
Oi:paml ~.akla1eo aja kapcn1l
n~11oaoa rocr teu matak m1mal11
ojochoenkeuo pir3odaog djrg.
Redec1ie moegi dipaparin 1c:mpa1 di Sip11ahoeo;io. (S. Karo.)
-o-
Radja lahir.
"''"~kocko:i k• hldjl imah di Ojadjaw1j djcro kora Tasl\tmal1j11
RCUS knd111snR3n hidji djalma noc k:irjlda anchna. Kabencran di e111 imnh 1ch keur rea sc:m:1t •.
K1111oeln1n era djalma 1th,
nla
eta soen.iciteusna m:inehoa n jeboec pocntco menra permisi ocnR~ah ka tcpas, strL1 s:u:nttgcu~nn koc pribocml dhjillikc:uo, toc:loel 1u;1 nchoa n,on1ong makso'!dn:i men
11 bonibolongJn ko~doc ltoc1n1 hJ dj:al:inna IJmoea hajanR ka panaRih djcung .rsroe l•hir'".
Pribocmi olohok bocbochan kakara niodc:ngc: k11na kc1jap .,raroe luhir• 1eh1 r•pi baran~ di tclck rr:lck s11ha noe seboe1 .raroc l1htr• koe c11 1em1b 1ch, nja m:ir>c:hnu ocrangkeun ooe disc be.cc ra 1oe !ah i r teh, koe ang1tu- pn n manehna m'.lh oja c:11 8..,parl .
Pribocmi nanja ka cr• 1e1nnh, naon subal>ns djeung koemah2
p~rlocn:i
noe
m 'tak maoehn11 h1tjaoi k~pancgih Jjc:uoc ratoc l11hir 1cb. Scm:ih tea ncrnog•a.cun, jcn maothna kakara men 111 rsp:i ti goen:>cng Pajotng, sumemchoa tapa mcunaog doe1 c:iot"n hcn1cu ngadahar laoek ha jam.
Ulna Slldjeronlng
tap:i
maoehno me unan2 Ila pet ajll sora ran ka tlnl(:ll madj"r manchoa rlna 11 pa 1e11 koed~e roc:loej m11n1utl·hon ra1Cte l:ihir rea, aj~ hidji k•
pcrloc:in noc koedoe dirjaricJ
kcun.
Koc
s1n1?ka11 pribocml feu semah h:h radu kocranJC: 1ch11•ni(Ct:to:1111, tapi icu scm1h karjl da maksana h11jan2 di11otcu. 1
1J1t:.1D h11c koe p:ihocmi dicolak hcnreu blsa DR;1i:1ks11nakeun k:t·
O:l k~hJj:ingo:i, oekoer dl!ocdoch ktun 1emp:unB bac.
Neri
he111euo;1 maksoedn11 leu~crnah, henreu acjan oj11 bcdjao11.
-o~
Katjilakaan mobil.
S1 D1cmpol ng11hedj3au, jen di dialaQ par11patao Oud i\1crJi-
~ 11 li:1,1Jocn1t, 2cus ajt kadj:idi-
110 katjil•kaan. Hidji mobtl noe ,iuurn a Ji1jekc:I koe hldji Bl•t.1·
da Dl?::i Ja~ ~k pis an dioa era pa r11r.1tan fcus dladoe dj.:ung doi:u decll!1nan, lan1.arao pado kaitok RtU'i uja direu~ah· ICllR~h
p:.1r:ipa1:1n ffi3nlCD1 mOOilD3 ht:O•
1cu bis:i s~1npct ;1ga1tocnakeun rein.
Dlant11ra era doc~ kaadareaa dladoc, doc11 eooo keur sedtDJC mc:ngpen21n dioa karera tncsio, hcn1eu at~ rempo deui noebrock
l(ana mobil, hidji ti 101ar1oa
meuoan~ k:njiltklan ra1oc d1na sir1h110 noc k111jidn pajahoa. Koc:
pc.r1oelncn1i?11D djjlm.a loba horl.
1~ sl korb11n 1croes dibawa ka Borromcu11 Zlckenhuls.
-o-
Kaleunoitan dina kareti api.
Dina w1kl\>C ojl raden Ocni- n211nsari 1oemp1k k1rer:a 1pl rl Tjiparaj ka D11lcubr..0101, di 1n- t1ra er• perdjalanan ge:.s kaleu- oghan hldji plloidh kira harg1
r
200.-, h1trh1 kench 1eroe11 dilaporkcun k11 poli1i~.
-o-
Mobil dibawa henteu karan1
bebedja.
S1w111ra
poc
karoekaog hldjl mobll ooe mlllkna LimGlok
Keng, ocrang li•ndoeog,noc
harlta k1kara d111og ti Taslk·malaj•, koe chauffc::urna era kan dar.11n gc:us diriog&alkcuo. di harcupcun Orlo1al Bioscoop, rjenah mah
•i•
kaperlocao.Din• wakroe manehoa bctllk deul, k.a1amp1k mobih:11 geu1 cuweuh dint tcmpa1n1, 11n1 chuurreur meo1a ban1oeaaaoa pol Ult, 111pl oepi ka 11tcun1 ra.: ...
1j111 mllot12lh k.11er1011u 11h1 ooe gcu1 w11nl mawana.
Er1 mobil merk Fl1r' model 502, dlt•kslr pikcun pib1r11cu·
0108 f 750.-
Sil a toerachmi
R S. W a-1t.gsamilurdj•
p/a Toko Bo11ua
P•ndan-Aroem, Pamenckocda p.