PELANGGARAN HAK MEREK SEBAGAI PERBUATAN MELAWAN HUKUM
( Studi Kasus di Pengadilan Negeri Medan ) SKRIPSI
t>LAjv.�AYI- IA. �tv.� Me�e�v.ht SC!LAVI SAtK StjAYAt t>ALA� Me�perole� <;etAY SC!rjA�A 1-tlA.�IA.�
IA.�tversLtAs Meaco.,. Are&1
0 le h:
ISNAINI
NPM: 97.840.0115
Jurusan Hukum Perdata
FAKULTAS HUKOM
UNIVERSITAS MEDAN AREA MEDAN
2001
Judul Skripsi
�ama
Jurusan
LEMBAR PENGESAHAN SKRIPSI
PELANGGARAN HAI< MEREi< SEBAGAI PERBUATAN MELAWAN HU KUM (Studi Kasus di Pcngadilan Negeri Medan)
ISNAJNf : . 97.840.0115 : Hukun1 Perdata
DISETUJUI OLEH KOMISI PEMBIMBING
Pembirnbing I P en1bil nb ing II Hj. Rahman1ar,SH. M.Hum ti±
I
I0 �� 11
Elvi Zahara Lubis, SH.M.Hun1
Mengetahui �
Tanggal Lulus: 7 September 2001
H M.Hu111
v
Tcrldnh dahulu pcnuh�
uca
pJ,an
l'll,ll J;in S\Ukur kc11adm
11 /\llah sw·1. alaslimp.1h.111
r
ahm
al Jan h1J:1yah-N,,1 sc
h111g
g.1 l'c·1wlr-; dapat nrcny.:ksaikan lugas Sknps1 1111 sd1aga1 �alah s:1t11 s�;irnt w1luk 1m:111r.:rold1 gdar Sari;1n:1 I t11ku111 l Jnivcrsllas Medan /\n.:il. scr1a Sh:1l:mm dan sal:un kqx1da r111111111r.:111 Nah1 lks:ir Mulwmmad 'it\ W, yang td
ah mc111h.1wn krw dnri al:un kcgd
apa
n kc
al:r
rnlcrang
l>c·1,.t.;i:ingOJl,1m pcnuli�m Sknpst 1n1 Pc·11ul1s mcmilih 1ud11I · "
rF.l.A'.'c;c;,\RA1' llAI.: i\l£REJ.: SFHAG.\I PEKHll.\T,\N MEL\\\1,\1'
111.hlll\I".1'.lcsk1pun P.:nulrs b.:ruSOJha dcug:u1 sungguh-sungguh. 1ctap1 l'rnuli5 mcnyadmi sc>ba1•a1 /\la11us1<1 h1as:1 t1dak h1ru1 dari kckurnngan d:m muiv:iJan hahw.1 suaru usnh:i hukanlah pd.crraan .1<111g
mud;rh.
schinggn dnh1111 p.:nulisan Sknr" 1111 nmsih h;ur1�1k J-.-f,·.11.111.111 da11 l,cl..1ua11t'.:11111\aIJari a\\al
.�amp:n
scksa1 '>k11p<1 1111 l'c'lul., td:1h b;mrnk 111t·11c11111a h1111h111gu11 bantu
:111 n1oril maupun mmen�I Jan h,�rhara1 p1hak, tmtuk 1111 P1.,nulrs mt'll!'llCapkan t<:ri111a k:isth s.:tulus-tulusn\a J..<:p•1tlaI 1.•11st111w11a illl.11 llnmda d.111 (i\11111 1\y;1h;.r1cb r.:1.,;1111a d.,;1110,111 1.i-;a ho111mt �·;,ing tcl:.ih mcngasuh dun mcm
h
..:sarl..
an
P.:nulr� cknpan ra.\a.,;rnta dan
kasrh �ayang sena tiada hcn1inya membcril\:rn bantuan moril maup
un nwterntl sen
a memanjatkan d,i'a untul- tcn1·u1udnva Sknps1 1nr1. ll:tpak I l <1hul:tm f\luharnma<l. SI I M.I Ju111, sdaJ..u l)ckan l·akuftas Ilukum Um1crsitas Medan Arca.
YI
3 !IJU 11 Rnhmaniar, SI l. M. I lum. sclaku Doscn Pcm
lmn
b1ng I vang tclah 111<'111bcnl..au hautuan kt'pacJa pc.;nuJrs Jola111 [1':11),dt'S!ll'lll sJ-.rips1 11114. IL>u l hi Zahara. SI I M.l Ju111. sdaku l.Joscn l'cmh1mlm1g II )wig rdah mcmbcrrl.m1 lmn1uw1 J..c.:p,rda pc.:nulrs Jalani p<:11yclc!.<tian skripsr 1111.
5 B;1p;1k ,l:in lim D1hcn 'Clla sduruh M,1ff l'ilkt11i.1s I lul.u111 l!nilcrsfla� McJan /\rca ll. Bapilk S1har Monang S11<1h1111g. Sii. sclaJ..11 Kcpala J>c11<•acl1lm1 N;,;gcn Medan yang
ldah 111c111l-i.:nJ..an hahan-hah:111 scl1111�-ra 1cr<:dc.,,11k;11111va sJ..npsr 1111
7 lt1p:rk l>rs. I kn r-;:ll\IH;fflhllfl M,\, s<·bku lkk:111 1 l'ill'l >I cJ:w Dndtur l'ro!!rarn l':isca�arjan:i Mag1s1cr ,\dm111htr:1si J'ublrk lJ111wrs11as f\-kcbn /\rc.1 d;rn f..cpada sduruh k,·luarga hcsar i'r1111�nn 1';1st·;1,.111:111a ,'\ la�,1,1cr AJ1111ms1ra,1 Publil..
Un1\crsllas McJan Art-.1 \ang tdah mcml«crikan dorongan �emangal <lan rcman
1..:nuli'
I 1a,la penghargaan sc1111ggHingginp �;111g .Japal l\:nuhs
hc-11�a11 un!Uk
mcmbaias Jil'a h•p;1J;1 ''-'JIJua p1li;1k \:Jlf!' 1c.:lah d1sd1wka11 dratas. Jo";; tulus da11 1khlas Pcn11lis, ,,·moga kl'11:11kan �aw jasa yanr 1ebh <lihc·nkan al.an rnendapM b:ilasan d:tri Allah SWT1\11111 /\Ill Ill Y.1 lfalibal alam n
�k..i;in.
l >k111bc1 200 I l'c•nulrsA BS R T
,\ I\'. SI
PELA"iGGAl�AN 11,\1\: l\IEnEI< SEHAGAI PERBUATA� i\1ELA \VAN lllrKtJJ\1
Olch
:I
s 11 u u 11 iJI I
D;tlam Un
dJ
ng-Undang Nn. � l 1'ah111 Jv11 I Jrkcnal adanva pcndaftaran mcn:k \ :mr 111<1l..sud111" 11111111.. 111c11ga r ur f,cfl'1 rrh.m d.1la111 m.:rw1�unal, ;m rnr:rck Srstcm pcndaliar.m vang dranut dalam und: ng-uudang k'rsdwt ud;ilah sr�temJcklarn11f. l'ada �i�11m inr pc11daflaran rnerd. h11kan
unfflk
mcndapmk:m hak!1<!1t1ak:11an 111crck hag1 t>mug yaug tclah mend 1flarkan rm:rdnva Akun tetap1 hak menggunakan mere!. dit.:ntul,an kare11:i se�t:or.mg tclah mcrnakar pcrtama mcn:k
N:un1111 p-:ngg1111<t;m d;\1:1111 s1stcm Jd. larnti!' mi s.:tdah l>.:�jalan puluh.in tahun tcrnyata sang:ll tcrasa kclcrnahannya. llanyak 11:rj:1J1 pclanggamn-pdangguran lL'th.1dap u11J.111g-unJa11g tcr�chut, J..arc1w �ch;1g1 in \1;1rga •11.ls\aral.at ccncJrung main spd.ulasi, karcna '"'lcm pcncJatiaran mcr.:k van" tbnlll unJ�ng-undang 1111 kurang
lllt'llf<lnl!fl l.;,·p;1'(1;i11 hul.11111
':ukum 111crd, 1.:ll'.' Jr:11ur dal:r111 l111d:111c:-IJ11ol.111t• N11 'I 1<1111111 f•lfll sctclah l�qal:111 uga cJ.isa Hars:1 'crm·ma kurn11l' Japac 111.:n!'ii.11111 p.:rkcmhan)!an raman Kcma.1uan di bidang rndusm dan
rx:rJ;1gang<111
s:m;t.tt pcsat. scccl:1h m:g<ir<1 krta1m:laksanakan pemb1111g1111art nasronaL Al..iha111ya hanvak 1eqad1 pdanwran
pdnn!;!garan hukum men:!,;. sd11ngg3 1rntul m.:n, .inw�rnya un<lang-undang 1erscbu1 J1ganu 1lcngan Und.111g-U11Ja11i.: No tV I ah1111 I <i')J I c111a11g M.:rd
Dal;im undang-undang No. 19 fal111n J1)1)2 lif<'n:nm11 sistcm pcn<lafiarun mcr.:k ,aug l•erl'<:<la cJengm1 s1s1c111 pcndatl:rr:m "'"L'. lam;1. S"tcm vang d1anul sdar.tlll' :rdafah sislcm l.1>nsl1111111' �.mg cJ1:r11gr;ip kh1h b;111\ danpacJa .s1srrn1 deklar;ll11'. 1.arl!na dapal 111e111mnm kcrasuan ltuku111 bag1 p.�111aka1 mcrck
�.:ngJ...:ca mc1.:k cJ1 lnJom::sra 111ul:11 ha11y:1k tcq;1d1 p;.1Ja tahun 8(/-an Jan rn.:ncapai puncak paJa nwal mltun 90-m1, o;al;ih 'uu alasannya kar�·na sistern Undaug-
IV
11111.fang Merck Nu �I I
ahun1961 c-uk up ha111
ak tnl'ngamJ11n1• kclcrnahan.I >1�amping _1uga
J..:ucna <'llk:1 l1"11i., yung
h11111l1 p.1d.1 f1.ic1:111kal�ni:n11 P<'llgu,aha di
1anah
arr. dJn
sikap lt:gal
rta�bt•bcrapa hal.1n
IJn<f.inr,-lfnd.,,r Mt-rck No 19 f11hun
199'
mt.'11cant111,bn �:inksi p1dana"'·" p.:l.mn·.u.m 111,·1«k II.ti 1111 I ul1<: L elm; .111 ll11d.111i• 1 lnd .. ui.: Mud NO .! l I ;1hw1 191> I 1�n;;111lal.. mcn, .. :111. 1l..m :-:mKsr pt• .ina •1t "rx;1; "!!!'Jr. n mcrd.
Darr kasus �knp�1
uu rnemhcn i..c,;Jn bal1wa p ng;•:1ru11 tc
rha<h
ppasal
1365
KUI lP.::rdat;1 tcq1�11uhi dc11ga11
ala
��n pc1sa111ga11 ..:umng
td<ih mcmt:nu
hi pcrsyaratan. s.:hingga111c111mbulkan J..crui:1:111
hagi pcmc�
1g 111..:. ;f..Jl<..'rla111a
rnakatindakan tcrt�ugat
1111:ru11:1k:111 1111<1.:L.1 pcthL 11J11rnd;111,111 hukum
(onrcchtmaugcJ;iadl l'as..I I
}65 KUil l'crdatav
1)1\l'TAI�
ISiI
laltl111�111 KATA JlEN(iAN fAR\llS IR\KSI Dt\flAR ISi ...
B/\rJ I
l'LNDAI fl ff !JANII
Akisan [\;111ilih;111 .lu<lul
.. l'.
Pcnna•;:dalianI> I
h·p11i.·�:1
I'
\ktod,· l'�'llt!t1111p11t:.111 l>:itu
I·.·1 u1u:111 l\;111b:1lias;m . c;
'i1$(c,nat1;mPcm1l!sw1
... .. . I ... .... Ill
.. . \'
. . .. I ... .. .... 6
... 7 . .. .. . .... 8
1 ll I I BAB II l"INJAllAN llMU\1
I
LNT1\NGI
IAK A fi\S Ml·REKB. Jem�-Jcms I fol. Merck .
C
C:um-l.ir.11\kmpl·rolch
I lal. AlasMcrek . .
IJ
14
. .. 2U
I> l'cnd·11l.11,•
1Sci la Kdrn.11.111 1 lukum
Alas I lakf\krck
.. 2{)
Br\B Ill
11.\ll
I\'
ll,\ll v
l"FNTAN<
i l'liRBU/\TAN MELA\\ AN I llJKUM I\ l'clll'.<'rllall Unuun l\·rbu:uan Mdaw:m I luhun B Ak1h:1t T1111buln}a Pcrhuatanll.lela\\an 1
lukum. . .
.....
. .
Jl)
J•)
..
46
C
T:111ggung Jawab Alas l'�·rhuaran l\ld•m�m Hukum49
1'1 I \NC:Cir\R,\N
Iii\!\. Ml Rl.K 1>1111 IBllN<�Ki\N1)1
·Nl iAl'I l'IJ{
IHJA l"AN
Mr! A \VA/\ II';KUM "i7 ,\ l\:1
h11;ll:i11\1d:m.111 l
l11k11m t\tas flakfvkrd. 57
l'
l'crl111d1111gan I lukum l"c1 haJ:ip l'cmegang1
lak Merck ..{i I
f) Ka.�11s1\.1·.Sl�ll'I JI.AN Di\N SARAN A K<·�unpulan
II S:mm
•
(14
l),\r
rt\R Kl l'lJSTAK1\1\N88 89 91 LAMPI RAN
VI
H '\H I
lJncfang-!Jndang Mcrd �'llOJ! hcrluku unlllk lnrloncsia s.·hdwnnva aJalah lkekm<'lll lndw.tm.:lc Eigcndo111 1',1111111 1•112 �:1111• d111111at Jalam Sth 1912 110111or 5·1� �311g 111uah bcrlal..u p;ida t:ihun 191' Jan JU�•:i d1l..·uar J.:11g:111 11.1111:1 1-.:rntur.111
um111111t\'ll JllCll;!lkuti l\·rall: an frnrang
M«r.:k
da11 1 IJk M1 J.. lnJu,rn �:111g llL"rlJJ.ul /11,l.111g-11nd.mg
Ml'n.:k
1;111g ham tul111n 1'1'12 adalah J><.:t11hal1.111 d:in lJndang·1.111i; 1h1111!1.111JY'.rn 1r.iJ.1
l.!w1•;..I
1 I 1Jl.r.1hcr l•)f,J dau rnul:11 I ·rl�l.u 1;111ggal 11 1'101c111bt· i•liJI Diumumk ... n d.1la1r. I cmh�r .. ,1 Nc�JrJ RcpubliJ.. lnJ1111c'1:1 No 290 l3hun 1<161 d:m pcnjcla�an mas liilda11r-1Jndan;.: 1crr.ch111 dafl:ll Jilrh:11 dalamI li:1111k 1an pula Jcngan h<.·r l:tkun) ;i I Jnd,111g-11mJ•mH l'vlt:rd h;1ru Nomor • CJ f'nhu11 1992. yang mular b<;rlaf..u d'=l..111 wnwal
I
April 1993, Jan �i:car<1 tOnnal llnJ:111g-I f11.f.1ng Merck whun 1061 I 1.Lk f,,·rlnl.11 l11r1 1c1:ipi ban1ak h:il dalam IJ11,l.u1;;-u11Jang Mcrd.h.1ru riJ:if..
1.bp.11 d1mcnr.:ru dcr Panbaik,
13npa p.:ng.:nran Jau I lml:u•;;-tJnd.111g ro..t...n:k I .1hu.1 IW1 I " 1t.:1pr�-�1 IJ11J:mc ·IJrr..l:in.t; Merck,\Wul \1111s
SH. MS.
Runi;3 Hamp�i lluJ..un f>ag:mg P,·ncrhit Fll·IJSIJ
t..kdan.I 'J<JO, t�lf ;;.
barupu11 cfalam pmi.:ln_\a s.:rmgkali lt�rus n11.:w•1kuu Umfa11g-U11d1111g Merel yang lama 2
Kcl<:mahan dalam s1s1<.:rn Undang-Undang Merck 21 "fohun 1961 y<tng
tidal.
mcm;anluml.an 11<:rhn<lu11ga11 1111.'rd, rcrkcu:il tdah Jicol�1 <l1pcrha1l.i, dan <l1atas1 111dJ/ui Uncfaug-Undang M..:rd. No 19 T:il1u11 l1N2 )1111g mulai bcrlal.u cfcl..iif 1.rnrgal I Aprrl llN3, J.m rc\ 1Sm}a 111dalu1 fhiJang-IJnJang Merci. No. 14 Tahon
I JnJJng-l/nJang yang
lama
Sch:1gai
ncgara .\ang h1.·rkcn1h;rng 1111.·11 puma1 pnnsip diil.im mc1tialnnl.an sualu s1srcm pcrckononuan �·.una 1111.·nj;ulikan sualu bar.tr(!' Jan 1asa nl<!mpunyai mutu1JCrd;onommn � ang rmg!!L
flangsa lnJun<!sia Jalam
hal
1111 111e111pm1v.11 l.cb1.1aksa11aan d.01101111 scbagar$:ilah salu upaya uolul-. mcncap:H l-.cmak1nim.111 b�1 hangsa dan m:garanya rn.:nL'lllJl>t!kan �n11mfluh:111 cko11ominy;i m1.'ml ual srr<1tu p..·ntatur.m yung nwmpu
m..:nyan!:kul (XI.la p.:ugusalta maupun m:")W.ikat paJa umum11va.
2. SuJargo
Gautama cfanRiL.:manf:i
Winma, Sii. Hukum Oag.:ng lnJunr�ia, PTl.'ilra
Adttyu Bakt1 Bandung. I •NJ. Ital 1-1- I 51!8
l>artur
Pustnl..a
Abdul \l111s. l't•olon.!:_tll l'r11 11lis1111 Sl..rip'i !Ian \lctodc l'(·nt'litian I lul..11111,
1-11 llSll ,\
kJa11 J •,•Jp..., t\'1,ful
\1111s. �ti
MS llunga lb11111:1i flulmm l>agang,HI I'''
�kdan1991)
3.
AbdulKudir l\.lult;1111macl.
SI I Hui.um Pcrik.ll:m. P.:ncrh1tI' r l'llrn
.\d11,,1 llak1t. lland1111�. f•l•J�
4
B.1dan Pl.'111hi11a:111l
lt1k11111 Nasion:tl, Scmin:tr llnkum l\tcrck. l'l!PL'rt111, 11111.1 t '1p1.1, 11,111.tu11g, 1 •1x.1'1 (' S
I'.Kw1sil. Drs
Sil, !!!•h.l\1ilik 1'(•rind11stri1111 dan lf11k ('ipt11 Pcnl.'1h1t, Smart;rntil-a. fal..art.1, I •>92
t1
<iawt Surimmom>, SI
I, l'cndartarnu Merck Bcrdasarkan llndani:.-1
ndirne i'o. 19 l'i1h1111 l•J92, l'..ncrhit, l>jamb:iran.iakarra 1996
7
!\.tuhammaJ 1\li,h'.:111111s I
rn:.:linp B11hasa lndom•,ia l\todern Penl.'rhlt Bala1 Pu�taka. Jakana, 1984�
l\l.Il1ad1.l'r,1f.
l't•rl11111l1111 \lrhman lluJ.1111!Fll-U.Sll. t\kcl,m. 1974
9
Prci1<'<i1knr,1 \V1q<1110. Pc-rhnntnn1\1('1.
w11n lluknm l'«nerh1t, Mand.1r Ma1u Bandung.2000
8Y
llJ Sud:1rg11 tl:!ut.mm. l{1mm:111!J \\!111Ua. 11111.um i\lrrck lndont·�ia.
f'ennh11, 1'11r.1 AJ1t\<1 llalw, ll:mdung. J<)<H
1 1
�1>d;;11 dono.R
II 11 l.11111 U11::1111:.:I
udon<',i.1 l'o:ncrflH. l>rm R.11.\oil 199 l I.:!
Socsilo. I{1' tlll l'id111111.
P.:-ncrt111 l'ohh:a. BogorI 'IX I
l.l
S11f\nd111111gr:il, f{,\f, \11rk11 lfnk \filif. l'cri11d11\lri11n, l't·11c:1h11 ·1.irs110, lbndungI 'II\ I
14.
Sul) �11111 . If ukum l>Hg11ni: I d1111 II, Po:nc:rb1t Pradya l'amrrnta. Jal;arta.1987
15
Sct1awa11. R, Pokok-Pokokf>t•rikatim,
Pcnerhtt Bina Cipta, Banclunr,1979
I 6.
Sudi111:1n Kano lladipro10. l'<'ngan111r 1'11111 Hukum l11do11c�i11, l'cncrb1t pr. l\•mh:111gu11.m, J;1lrnrtra,197')
17
l 1nd:111!!·l '11dunt.:Af•:r�·kN11 19 I
ahunI
'.N2, Pi:nt•rb1t Si11ar Gralika,I 99J