تاثیر کمپوست زباله شهری بر تجمع نیکل و کادمیوم در خاک

(1)

1

کاخ رد مویمداک و لکین عمجت رب یرهش هلابز تسوپمک ریثات

یکرانا یرافص ادن

،1

یناتسب ریملاادبع یدیما تمشح ،2

2

هدیکچ

یرهش هلابز تسوپمک دربراک ریثات یسررب روظنم هب نآ لامعا تاعفد و

عمجترب لکین کاخ رد مویمداک و

، یشیامزآ هب

کولب حرط بلاق رد لیروتکاف تروص یفداصت لماک یاه

( ) RCBD رارکت هس اب

،لماع ود و .دش ماجنا

حوطس لوا لماع

فلتخم ،رفص( یرهش هلابز تسوپمک ،15

و30 اعفد مود لماع و )راتکه رب نت 60

ت ای لاس کی( تسوپمک لامعا

)ندوزفا لاسود دش هتفرگ رظن رد

داد ناشن جیاتن . رامیت مامت رد هک

زا رتمک مویمداک رادقم فرصم تاعفد و تسوپمک یاه

غ یلو دوب یمتا بذج هاگتسد صیخشت دح ل

شیب .تفای شیازفا دهاش رامیت هب تبسن حوطس مامت رد لک لکین تظ نیرت

لداعم( لک لکین نازیم رد شیازفا /2

رامیت رد دهاش اب هسیاقم رد )دصرد31 ه رب نت60

ندوزفا راب ود لامعا اب و راتک

اب جارختسا لباق( سرتسد لباق لکین داد ناشن جیاتن .دیدرگ هدهاشم تسوپمک مامت رد تسوپمک ندوزفا اب زین )DTPA

ینعم روط هب حوطس .تفای شیازفا راد

ینعم ریثأت یرهش هلابز تسوپمک داد ناشن جیاتن نینچمه صخاش یخرب رب یراد

یاه

لیبق زا کاخ

، pH تشاد یلآ هدام و ینویتاک لدابت تیفرظ .(p<0.01)

:یدیلک تاملک

،رامیت ،مویمداک،لکین ،یرهش هلابز تسوپمک صخاش

کاخ یاه Abstract

The aim of this study was to investigate the effect of municipal solid waste compost (MSW) application on accumulation of nickel and cadmium in soil. For this a factorial experiment based on a randomized complete block design with three replications was conducted. In the experiment consists of four levels: 0, 15, 30 and 60 tons of MSW ha^-1 as the first factor and the second factor was the number of MSW Application (once or twice). The results showed that although in all treatments in both years, the amount of cadmium were below the detection limit of atomic absorption.Total nickel concentration in compared to control was increased. The Most of the increase in the total soil Nickel compared with control (31.2 percent) was observed in 60 ton ha-¹ (addition of twice MSW) treatment. the results showed that compared with control, the DTPA extractable nickel, were increased in all treatments.Also the results showed a significant effect of (MSW) on some soil properties such as pH, CEC and organic matter (P≤0.01).

Key words: municipal solid waste, Nickel, cadmium, treatment, properties soil

)[email protected] ( دهاش هاگشناد کاخ مولع دش را یسانشراک یوجشناد.₁ .2 نارایداتسا هدکشناد هاگشناد یزرواشک دهاش

[email protected]

(2)

2

همدقم

تسوپمک هب

لیلد نتشاد هدام یلآ رصانعو ییاذغ دروم زاین هایگ هب ناونع دوک رد یضارا یزرواشک هدافتسا

-یم

دوش . زا یفرط اب هجوت هب دشر تیعمج و دیلوت زور نوزفا تاعیاض یرهش

و

،یتعنص زا

رظن تسیز

،یطیحم

نئمطم نیرت هار یریگشیپ زا

هتشابنا ندش نیا

،داوم ندوزفا نآ هب نیمز یاه زرواشک تسا ی (

Perez et al., 2007

.)

هتکن یمهم هک رد دربراک تسوپمک و

نجل بلاضاف رد

یزرواشک دیاب

هب نآ هجوت

،دوش دوجو یخرب رصانع

نیگنس رد نیا تاعیاض تسا

. دوجو یرصانع ریظن

مویمداک و لکین رد نیا تابیکرت یم

دناوت رجنم هب یگدولآ

کاخ و لاقتنا نیا یگدولآ هب

هریجنز ییاذغ هدش و یتملاس تاناویح و

ناسنا ار اب رطخ هجاوم دنک

( Carbonell ,

Miralles de Imperial, Torrijos , Delgado, & Rodriguez, 2011

.)

عبنم دورو نی لک و سم دوجوم رد تسوپمک

زا رط ی ق تازلف تسا و مامت ارف ی دن اه ی عمج روآ ی

، لاقتنا و خذ ی هر تسوپمک م

ی دناوت رجنم هب دورو رثوم

لاآ ی هدن اه لثم تازلف گنس ی ن هب تسوپمک ددرگ

(

Zhang, He, & Shao, 2008 .)

مرک ی

، اضر یی داژن ینویفا ،

یرادمتعیرش و 1386(

) ناشن دنداد هک ندوزفا تسوپمک هن

اهنت رد لاس

،دربراک هکلب

رد لاس اه ی دعب نی ز م ی دناوت

رطخ ازفا ی ش مرف لباق بذج برس و مداک ی مو ار هب لابند هتشاد دشاب . رد هطبار اب دربراک دنچ هلاس

،تسوپمک

تفاب کاخ رتماراپ ی تسا هک م ی دناوت اتن ی ج توافتم ی ار ای داج

،دنک هب روط ی هک دعب زا هس

،لاس کاخ مول نش ی

بی رتش ی ن تظلغ لک ور ی و مداک ی مو ار ناشن هداد و هتسب هب رادقم تسوپمک فرصم

ی تظلغ رد سرتسد

،برس

مداک ی مو و ور ی نی ز ازفا ی ش تفای لو ی رد کاخ سر ی اب هدام لآ ی مک ای ن ازفا ی

،ش رتمک دوب (

Baldantoni et al.,

).2010

(تیمسا هک درک ناونع ،نیگنس تازلف عمجت رب یرهش هلابز تسوپمک ریثات یور رب یشهوژپ رد )2009

یگدولآ و هدش هایگ بذج یتحار هب نوچ تسا رت تیمها اب یطیحم تسیز رظن زا تازلف نیا سرتسد لباق لکش یم داجیا .دنک

یفرط زاو نارهت رد تسوپمک هوبنا دیلوت لیلد هب لاس رد ناطرس داجیا رد مویمداک و لکین ریذپان ناربج تارثا

-

.تفرگ تروص کاخ رد زلف ود نیا شیازفا رب یرهش هلابز تسوپمک ریثات یسررب فده اب قیقحت نیا ،ریخا یاه

هتفایو راک شور اه

شور و داوم اه

زلف عمجت رب ،نارهت یرهش هلابز تسوپمک فلتخم حوطس یسررب روظنم هب نیگنس

،مویمداک و لکین رد یشیامزآ

کولب بلاق رد لیروتکاف حرط تروص هب ،دهاش هاگشناد یزرواشک هدکشناد یتاقیقحت هعرزم ک یاه

الاما

(3)

3

لاس رد ،رارکت هس رد ،یفداصت و 90

،دهاش لماش تسوپمک رامیت حطس راهچ لوا لماع .دش ماجنا91 ،15

30

60 و کی دربراک مود لماع و راتکه رب نت و هلاس

رد یلصا ترک هک تروص نیا هب .دش هتفرگ رظن رد هلاس ود

و میسقت یواسم تمسق ود هب ترک ره مود لاس رد و دش هدوزفا نآ هب رامیت فلتخم حوطس و صخشم لوا لاس کی هب اهنت ق

.دش هدوزفا لبق لاس رامیت نامه نآ تمس رامیت ندوزفا

هب روکذم یاه ترک 24

هام تشهبیدرا رد

با .دش ماجنا لوا لاس رد ترک داع

مود لاس رد و12 نیب لداعت هک هام دنچ تشذگ زا دعب. دش نییعت عبرم رتم6

ات رفص قمع زا دیدرگ داجیا کاخ و تسوپمک یتناس25

سپ و هتشادرب بکرم هنومن کی ترک ره کاخ یرتم

هنومن ،ندش کشخ اوه و هاگشیامزآ هب لاقتنا زا ا زا و هدیبوک هناگادج تروص هب اه

2 کل یلیم هداد روبع یرتم

دش رصنع لک رادقم نییعت یارب. مویمداک و لکین

کیردیرلک دیسا و هنژیسکا بآ ،کیرتیندیسا شور زا هراصع

هدش هیهت (

Gupta, 2000

اب سپس و)

رق یمتا بذج هاگتسد ئا

.دش ماجنا ت هزادنا یارب

یریگ مویمداک لباق لکین و

کاخ سرتسد زین

شور زا دش هدافتساDTPA

( Lindsay & Norvell., 1978 )

سپسو

هداد مرن اب هدمآ تسدب یاه

رازفا دیدرگ لیلحت و هیزجتSAS

.

هتفای اه

یگژیو یخرب کی لودج یم ناشن ار کاخ ییایمیش و یکیزیف یاه

.دهد رامیت لامعا زا سپ کاخ زیلانآ جیاتن

حوطس یمامت رد هک داد ناشن شهاکpH

(p≤0.01) تفای شیازفا ینویتاک لدابت تیفرظ و یلآ نبرک و

(p≤0.05) .

لودج :1 تاصخشم يکیزیف

و يیایمیش كاخ

هعلاطم دروم هقطنم

کاخ تفاب

* pH CCE OC

SP EC

CEC

- دصرد -

1

ds m- 1

kg-

Cmolc

28 یمول 8/ /3

14 /17

35 1 834 10

11/

لداعم میسلک تانبرک :*

جیاتن ود لودج ار کاخ رد لک لکین تظلغ رب یرهش هلابز تسوپمک لامعا تاعفد و حوطس رثا سنایراو هیزجت

یم ناشن رد رصانع نیا لک تظلغ رب یراد ینعم ریثأت دربراک تاعفد و یرهش هلابز تسوپمک داد ناشن جیاتن .دهد

کاخ دراد (p≤0.01) اب جیاتن نیا.

هتفای (تیمسا یاه ( نارگید و گنازو )2009

)2008 .دراد قباطت

رثا زین و یرهش هلابز تسوپمک حوطس رثا هب طوبرم نیگنایم هسیاقم زا لصاح جیاتن لامعا

تسوپمک راب ود ای کی

سا لباق و لک لکین تظلغ رب یرهش هلابز ت

اب جارخ لوادج ردDTPA

هس ات جنپ داد ناشن جیاتن .تسا هدش هدروآ

(4)

4

رامیت رد لک لکین تظلغ ،15

و 30 راتکه رد نت 60 تسوپمک لامعا رابود اب

هب دهاش رامیت اب هسیاقم رد -

.بیترت /2

،14 /7 و 22 /5 د31 سا لباق لکین یارب ریداقم نیا .تفای شیازفا دصر ت

اب جارخ بیترت هبDTPA

،37

و39 ب دصرد 67

جیاتن نینچمه .دمآ تسد رامیت رد لک لکین تظلغ هک داد ناشن

تسوپمک رابود هک ییاه

هدومن تفایرد رامیت هب تبسن دنا

هدرک تفایرد تسوپمک راب کی هک ییاه 4 دنا

4/ .تفای شیازفا دصرد

لودج كاخ لک لکین تظلغ رب یرهش هلابز تسوپمک لامعا تاعفد و حوطس رثا سنایراو هیزجت :2

رییغت عبانم تا

هجرد یدازآ لکین

رارکت 2

0/1703

یرهش هلابز تسوپمک 3

130/44^**

تاعفد دربراک 1

23/86^**

تسوپمک ×

دربراک تاعفد 3

3/13^**

اطخ 62

0/565

تارییغت بیرض 2/811

و* و**

لامتحا حطس رد راد ینعم بیترت هبns

و5 دصرد1 ینعمریغو راد

لودج 3 عمجت رد نآ فرصم نامزو یرهش هلابز تسوپمک دربراک شنکمهرب نیگنایم هسیاقم– لک لکین

كاخ

یرهش هلابز تسوپمک )راتکه رد نت(

دربراک نامز لکین

1) (mg kg-

لوا لاس دهاش /35

23 e

مود لاس /35

23 e

لوا لاس 15 /51

25 d

مود لاس /62

26 c

27 c

مود لاس /61

28 b

مود لاس /64

30 a

راد ینعم فلاتخا لقادح 0/708

حطس رد راد ینعم فلاتخا لقادح نومزآ قباطم نوتس ره رد کرتشم فورح یاراد یاه نیگنایم نرادن راد ینعم فلاتخا دصرد5

د.

(5)

5

لودج 4 نیگنایم هسیاقم– ز

هلابز تسوپمک دوک دربراک نام رهش

ی عمجت رد لکین

Total كاخ

دربراک نامز لکین

1) (mg kg-

لوا لاس 26/15 b

مود لاس 31 a

27/

راد ینعم فلاتخا لقادح 0/354

حطس رد نکناد یا هنماد دنچ نومزآ قباطم نوتس ره رد کرتشم فورح یاراد یاه نیگنایم دنرادن راد ینعم فلاتخا دصرد5

لودج 5 تظلغ نیگنایم هسیاقم– لکین

اب هدش جارختسا كاخ زاDTPA

یرهش هلابز تسوپمک فلتخم حوطس رد

یرهش هلابز تسوپمک )راتکه رد نت(

لکین

1) (mg kg-

43 دهاش 0/ c

15 0/59 b

30 0/60 b

72 60 0/ a

دح راد ینعم فلاتخا لقا /034

0

نوتس ره رد کرتشم فورح یاراد یاه نیگنایم حطس رد نکناد یا هنماد دنچ نومزآ قباطم

دنرادن راد ینعم فلاتخا دصرد5 .

ت كاخ سرتسد لباق و لک مویمداک رب یرهش هلابز تسوپمک ریثا

هداد مامت هداد زا معا مویمداک هب طوبرم یاه

مک نآ سرتسد لباق ای لک رادقم هب طوبرم یاه صیخشت دح زا رت

یم نیا دوب یمتا بذج هاگتسد ناوت

.دشاب هتفر راک هب تسوپمک رد مویمداک ندوب رادقم مک زا یشان د

(6)

6

هجیتن یریگ تاداهنشیپو

یم دوبهب تسوپمک فرصم رثا رد کاخ تایصوصخ یخرب هک داد ناشن جیاتن تاعفد و حوطس مامت رد یلو دبای

ینعم دح رد دهاش هب تبسن کاخ لک لکین تظلغ رامیت لامعا یم شیازفا راد

دبای (p<.01) ناشن جیاتن نینچمه .

یم شیازفا یرهش هلابز تسوپمک حوطس شیازفا اب زین سرتسد لباق لکین تظلغ هک داد لو دبای

نیب رظن نیا زا ی

یاهرامیت و 15

ینعم توافت راتکه رب نت30 هتفای هب هجوت اب .درادن دوجو یراد

یم رظن هب ،قوف یاه هک دسر

یگدولآ رظن زا یدربراک تسوپمک رطخ یب ،تسا هایگ یارب بذج لباق و کرحتم رایسب رصانع زا هک مویمداک

یم تسوپمک ندوزفا رثا رد تسا ییاذغ هریجنز و تسیز طیحم هدنیلاآ و نیگنس تازلف زج هک لکین یلو دشاب

خ یارب ینارحب دح ریز ریداقم نیا هک هچرگ و تسا هتفای شیازفا لک و سرتسد لباق مرف ود رد یرهش هلابز کا

یم ررکم و دایز ریداقم دربراک نکیل دراد رارق اب تهج نیا زا لکین سرتسد لباق مرف .دشاب هدننک نارگن دناوت

یم هایگ بذج یتحار هب هک تسا رت تیمها یم هدولآ هایگ هب هتسباو ییاذغ هریجنز و دوش

تسا رکذ هب مزلا.دوش

غلاب تسوپمک هچره هک مک نآ رد نیگنس تازلف دصرد و رت

نئمطم دوک ،دشاب رت نیمز رد دربراک یارب یرت

یاه

یم رامش هب یزرواشک .دور

ذخام تسرهف

- 1 م،یمرک . ییاضر ی،داژن . م،ینویفا . ح،یرادمتعیرش . (

1386 )ا ارث ت یعمجت و یقاب هدنام نجل بلالاضاف رلاب

تلاظلغ برلاس و مویمدالاک

کاخرد و هایگ مدنگ . هلجم مولع نونفو یزرواشک و

عبانم یعیبط . هرامش ی لوا ( فلا .) 94 - 79

2-Baldantoni , D, Leone, A., Iovieno, P, Morra, L, Zaccardelli, M, & Alfani, A. (2010). Total and available soil trace element concentrations in two Mediterranean agricultural systems treated with municipal waste compost or conventional mineral fertilizers

.

Chemosphere 80, 1006- 1013

3-Carbonell , G, Miralles de Imperial, R, Torrijos , M, Delgado, M , & Rodriguez, J. (2011). Effects of municipal solid waste compost and mineral fertilizer amendments on soil properties and heavy metals distribution in maize plants (Zea mays L). Chemosphere, 85, 1614-1623

4-Gupta, P. K (Ed.). (2000). Soil, plant, Water and Fertilizer Analysis. New Delhi, India

.

5-Lindsay, W. L, & Norvell., W. A. (1978). Development of a DTPA soil test for zinc, iron, manganese and copper. Soil Sci

.

Soc. Am. J, 42, 421-428

.

6-Perez, D, Alcantra, S, Ribeiro, C, ereira, R, Fontes, G, Wasserman, M, . . . Parradas, C. (2007).

Composted municipal waste effects on chemical properties of Brazilian soil. Biores. Technol, 98, 525-533

.

(7)

7

7-Smith.R. (2009). A critical review of the bioavailability and impacts of heavy metals in municipal solid waste composts compared to sewage sludge. Environment International 35, 142-156

.

8-Zhang, H., He, P, & Shao, L.M. (2008). Implication of heavy metals distribution for a municipal solid waste management system — a case study in Shanghai. Science of the total environment, 402, 257-267

.

(8)

8