* :ﻪﺒﺗﺎﮑﻣ سردآ ﻦﯾوﺰﻗ
، .ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد هﺪﮑﺸﻧاد ،ﻦﯾوﺰﻗ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد
ﺖﺴﭘ :ﮏﯿﻧوﺮﺘﮑﻟا [email protected]
ﺳرﺮﺑ ﯽ ﻧاواﺮﻓ ﯽ ﺎﮑﺷ ﻞﻠﻋ و ﯾ
تﺎ ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽ
دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﻃ رد
ﯽ لﺎﺳ ﺎﻫ ي 95 - 1391
ﺪﻧو ﻒﺳﻮﯾ اﺮﻫز
1
،
*ﻮﻟ هﺰﻤﺣ نﺎﺴﺣا ﯽﯾ
مﺪﻘﻣ
2
1 - ﺘﺳد ﯿ رﺎ ﺼﺼﺨﺗ ﯽ ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد هﺪﮑﺸﻧاد نﺎﮐدﻮﮐ ﺶﺨﺑ
،ﯽ ﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﯽ
وﺰﻗ ﯾ ﻦ ناﺮﯾا ،ﻦﯾوﺰﻗ ،
2 - دﺎﺘﺳا ﯾ رﺎ ﯽﺷزﻮﻣآ هوﺮﮔ ، ر
ﯾ ﻪﺸ
، ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد هﺪﮑﺸﻧاد ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ،ﯽ
دﺎﺑآ مﺮﺧ
، نﺎﺘﺳﺮﻟ ناﺮﯾا ،
هرود / ﻪﺘﻓﺎﯾ 24
هرﺎﻤﺷ / 2
نﺎﺘﺴﺑﺎﺗ / 1401
/ ﻞﺴﻠﺴﻣ 92
:ﻪﻟﺎﻘﻣ ﺖﻓﺎﯾرد 25
/ 2 / 1401 :ﻪﻟﺎﻘﻣ شﺮﯾﺬﭘ 20
/ 6 / 1401
ﻪﻣﺪﻘﻣ :
ناﺰﯿﻣ هزوﺮﻣا ﯽﺘﯾﺎﺿرﺎﻧ
و ﺖﯾﺎﮑﺷ نارﺎﻤﯿﺑ ور ﻪﺑ ﺶﯾاﺰﻓا هدﺎﻬﻧ ﯽﮑﯾ ﻪﮐ .ﺖﺳا زا
ﻞﻠﻋ ﯽﻠﺻا مﺪﻋ نآ ﯽﻫﺎﮔآ نﺎﺒﺣﺎﺻ ﻧاﺪﻧد ﯽﮑﺷﺰﭙ
زا ﻞﺋﺎﺴﻣ ﯽﻗﻮﻘﺣ و تارﺮﻘﻣ ﺮﺑ ﻢﮐﺎﺣ ﻪﻓﺮﺣ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ي و
ﺖﯿﻟﻮﺌﺴﻣ ﺎﻬﻧآ
رد لﺎﺒﻗ نارﺎﻤﯿﺑ ﯽﻣ ﻓ و ﺖﯿﻌﺿو زا عﻼﻃا .ﺪﺷﺎﺑ ﻦﯾا ﯽﻧاواﺮ
ﻪﻠﺻاو ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد تﺎﯾﺎﮑﺷ ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا زا فﺪﻫ ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ .ﺪﺷﺎﺑ تﺎﯾﺎﮑﺷ ناﺰﯿﻣ ﺶﻫﺎﮐ رد ﯽﯾﺎﻤﻨﻫار ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ تﺎﯾﺎﮑﺷ زﺎﺳ ﻪﺑ
نﺎﻣ
ﮑﺷﺰﭘ ﯽ ﻧﻮﻧﺎﻗ ﯽ لﺎﺳ رد دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ و يﺎﻫ
1391 ﺎﺗ 1395 .دﻮﺑ
شور و داﻮﻣ :ﺎﻫ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد ﭘ نﺎﻣزﺎﺳ ﻪﺑ ﻪﻠﺻاو ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد يﺎﻫ نﺎﻣرد ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ تﺎﯾﺎﮑﺷ هﺪﻧوﺮﭘ ،ﯽﻌﻄﻘﻣ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ ي
ﯽﮑﺷﺰ
لﺎﺳ رد دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ و ﯽﻧﻮﻧﺎﻗ يﺎﻫ
95 - 1391 ﺮﺑ درﻮﻣ ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد و رﺎﻤﯿﺑ زا يدﺪﻌﺘﻣ يﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ .ﺖﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﯽﺳر و
هداد ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ و ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺖﺒﺛ درﻮﻣ رﻮﺼﻗ عﻮﻧ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ راﺰﻓا مﺮﻧ ﻂﺳﻮﺗ ﺎﻫ
SPSS22
ﺪﺷ مﺎﺠﻧا .
ﻪﺘﻓﺎﯾ :ﺎﻫ
عﻮﻤﺠﻣ زا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد 73
،ﺖﯾﺎﮑﺷ هﺪﻧوﺮﭘ 65
هﺪﻧوﺮﭘ ﺑ ﯽﻨﺳ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﮐ يرﻮﻃ ﻪﺑ .ﺪﻨﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ نارﺎﻤﯿ
65 / 10 49± / 33 لﺎﺳ
، ) نﺎﻧز ﯽﮐﺎﺷ داﺮﻓا ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ 3
/ 59 % ﯽﻨﺳ هدر ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ، ( 45
- 30 ) لﺎﺳ 5 / 41 %
،(
ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد تﻼﯿﺼﺤﺗ ياراد )
2 / 26 % (
) ﻢﻠﭙﯾد ﺎﯾ 6 / 24 % ( ﺮﻬﺷ ﻦﮐﺎﺳ و )
8 /
%70 ﺎﺴﮑﯾ زا ﺮﺘﻤﮐ ﺖﯾﺎﮑﺷ ﺖﺒﺛ نﺎﻣز ﺎﺗ نﺎﻣرد نﺎﻣز ﻦﯿﺑ ﻪﻠﺻﺎﻓ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .ﺪﻧدﻮﺑ ( )ل
1/
72 % هدﻮﺑ (
) نادﺮﻣ نﺎﯿﮐﺎﺸﺘﻣ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺎﻫ هﺪﻧوﺮﭘ ﻦﯾا رد .ﺖﺳا 5
/ 87 % ﻄﺳ ﺎﺑ ،(
)ﯽﻣﻮﻤﻋ ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد تﻼﯿﺼﺤﺗ ﺢ 7
/ 54 % يار و ( )رﻮﺼﻗ ﯽﯾﺎﻬﻧ يﺎﻫ 1/
49 % (
.ﺪﻧدﻮﺑ 32 %
ًﺎﻓﺮﺻ عﻮﻧ زا تارﻮﺼﻗ زا ﯽﺑ
ﺖﯾﺎﮑﺷ ﺮﺘﺸﯿﺑ نﺎﻣرد ﻪﻄﯿﺣ رد و ﯽﺗﻻﺎﺒﻣ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ
ﺟ ) ﯽﯾﺎﻬﻨﺗ ﻪﺑ ﯽﺣاﺮ 8
/ 33 % .ﺖﺳا (
ﻪﺠﯿﺘﻧ و ﺚﺤﺑ :يﺮﯿﮔ
ﺮﺑ سﺎﺳا ﻪﺘﻓﺎﯾ يﺎﻫ ﻦﯾا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﺘﺸﯿﺑ نﺎﯿﮐﺎﺷ ﺘﻣ ﺮﺘﺸﯿﺑ و ،ﻢﻧﺎﺧ نﺎﯿﮐﺎﺸ
ﯿﺑ ﯽﻓﺮﻃ زا .ﺪﻧدﻮﺑ ﺎﻗآ نﺎﯿﮐﺎﺸﺘﻣ ﺮﺘﺸ
ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽﻣﻮﻤﻋ
هدﻮﺑ و طﻮﺑﺮﻣ تﺎﯾﺎﮑﺷ زا يدﺎﯾز داﺪﻌﺗ ﻪﺑ
ﻪﻄﯿﺣ ي ﯽﺣاﺮﺟ ياﺮﺑ اﺬﻟ .دﻮﺑ ﺶﻫﺎﮐ
عﻮﻗو ﻦﯾا ﻞﯿﺒﻗ ﺎﻫﺎﻄﺧ و ﻣ دوﺪﺤ ندﺮﮐ
يﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ
،ﺎﻬﻧآ
ًﺎﺻﻮﺼﺧ ﯽﻣﻮﻤﻋ نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺶﻧاد ﺎﻘﺗرا و يﺮﯿﮕﯿﭘ ﻮﺷ ﯽﻣ سﺎﺴﺣا ﯽﺣاﺮﺟ يﺎﻫ نﺎﻣرد ﻪﻄﯿﺣ رد
ﺗرا ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .د ﺢﻄﺳ ﺎﻘ
ﻪﺋارا و شزﻮﻣآ شزﻮﻣآ
ياﺮﺑ يدﺮﺑرﺎﮐ يﺎﻫ نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد
ﯾاﺰﻓا رد ﯽﯾﺎﻨﺑ ﺮﯾز رﺎﮑﻫار ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد و ﺎﻫ نﺎﻣرد يرﺎﮔﺪﻧﺎﻣ و ﺖﯿﻔﯿﮐ ﺶ
ﺶﻫﺎﮐ عﻮﻗو ﻦﯾا ﻞﯿﺒﻗ ﺎﻫﺎﻄﺧ و دوﺪﺤﻣ ندﺮﮐ يﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ
،ﺎﻬﻧآ مزﻻ ﺖﺳا .دﺮﯿﮔراﺮﻗ ﺮﻈﻧ ﺪﻣ
هژاو ﺪﯿﻠﮐ يﺎﻫ :ي
رﻮﺼﻗ ،ﺑ ﯽ ﺗﻻﺎﺒﻣ ﯽ
،
،ﺮﺤﺒﺗ مﺪﻋ .ﺖﺋاﺮﺑ ،ﺖﯿﻣﻮﮑﺤﻣ
هﺪﯿﮑﭼ
ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﻪﻠﺌﺴﻣ تﻼﮑـﺸﻣ و ﻞﺋﺎـﺴﻣ زا ﯽـﮑﯾ ﯽﮑـﺷﺰﭘ تﺎﯾﺎﮑﺷ ي
نﺎﺒﯾﺮﮔ ﻪﻓﺮﺣ ﺮﯿﮔ ﻦـﯾا زا يرﺎﯿـﺴﺑ ﻪـﮐ ﺖـﺳا ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ي
ﺮـﺠﻨﻣ نﺎﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽﻗﻮـﻘﺣ ﺎـﯾ و ﯽـﯾاﺰﺟ ﺐـﯿﻘﻌﺗ ﻪﺑ دراﻮﻣ ﯽﻣ ناﺰــﯿﻣ بﺎــﺑ رد ﯽﻋﻮــﺿﻮﻣ ﯽــﺳرﺮﺑ ور ﻦــﯾا زا .ددﺮــﮔ
ﺮﯿﮕـﺸﯿﭘ هﻮـﺤﻧ و تﺎﯾﺎﮑﺷ ﻞﻠﻋ ﯽﮔﺪﻨﮐاﺮﭘ ﯽﻣ ﺎـﻬﻧآ زا ي
ﺪـﻧاﻮﺗ
هﺪـﻨﯾآ ﺰـﯿﻧ و ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد و نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ياﺮﺑ ي
ﻪﻓﺮﺣ ﺪﺷﺎﺑ ﺪﯿﻔﻣ ﺎﻬﻧآ يا )
1 ( . ﯾ رﻮﺼﻗ ﯽـﻣ ﺎﻄﺧ ﺎ ﺚـﻋﺎﺑ ﺪـﻧاﻮﺗ
مﺎﻈﻧ رد ﻊﺑﺎﻨﻣ ﻦﺘﻓررﺪﻫ ﻦـﯾا زا و دﻮـﺷ ﺖﻣﻼﺳ يﺎﻫ
ﺖـﻬﺟ
ياﺮﺑ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﺖﺳا ﺖﯿﻤﻫا ﺰﺋﺎﺣ ﺖﻣﻼﺳ )
2 ( ـﻃ ﯽ لﺎـﺳ ﺪـﻨﭼ
ﺧا ﯿ
،ﺮ ﭘ و ﺪﺷر ـﯿ ﺮ ي ﻌﻤﺟ ـﯿ
،ﺖ اﺰـﻓا ﯾ ﺶ ﺎـﻈﺘﻧا ﺢﻄـﺳ رد تار
ـﺳﺮﺘﺳد نوﺰـﻓازور ﺖﻟﻮﻬﺳ و ﺖﻣﻼﺳ ﺢﻄﺳ ﯽ
،تﺎـﻋﻼﻃا ﻪـﺑ
ﺎﺿﺎﻘﺗ ي ﺑﯿ نارﺎﻤ ﺘﺷاﺪﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ زا ﯽ
ﻐﺗ ار ﯿﯿ ﺮ ﺗ ﺮﺑ و هداد داﺪﻌ
ﺎﻫﺎﻋدا ي ﮑﺷﺰﭘ رﻮﺼﻗ ﯽ
ﺖﺳا هدوﺰﻓا )
3 ( . ﻦﯾاﺮﺑﺎـﻨﺑ ﯽـﻣ ناﻮـﺗ
ﻪﺠﯿﺘﻧ ﺖﻓﺮﮔ ﻪﮐ ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ ر ﯾ ﮏﺴ ﻟﺎﺑ ﯿﻨ ﯽ ا و ﯾ ﻨﻤ ﯽ ﺑﯿ رﺎﻤ ﯾ ـﮑ ﯽ
ﺮﺘﻤﻬﻣ زا ﯾ ﻦ ﺣ تﺎﮑﻧ ـﯿ ﺗﺎ ﯽ .ﺖـﺳا ﺖﻣﻼـﺳ تﺎﻣﺪـﺧ ﻪـﺋارا رد
ﺪﻣ ﯾﺮ ﯾ ﺖ تﺎﻓﻼﺘﺧا ﯾﺎ
ﻮﻋد ي ﺎﻀﻗ ﯽﯾ - ﺛﺄﺗ و ﯿﺮ ـﺷﺎﻧ ﯽ ـﺑ نآ زا ﺮ
ﺰﻫ ﯾ ﻪﻨ ﺎﻫ ي ﺎﻫ ﺖﺒﻗاﺮﻣ ي
ﺘﺷاﺪﻬﺑ ﯽ - ﻫ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺢﻄﺳ رد ﻢ ﯽ
و
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺢﻄﺳ رد ﻢﻫ ﯽ
ﯾ ﮏ ﻮﻟوا ﯾ ﺖ ﺖﺳا ) 4-6 ( .
شراﺰﮔ نﺎــﺸﻧ ﯽﮑــﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد تﺎﯾﺎﮑــﺷ زا دﺪــﻌﺘﻣ يﺎــﻫ
ﯽﻣ ﯽـﻠﻋ ﻪـﮐ ﺪﻫد ﺖﻓﺮـﺸﯿﭘ ﻢـﻏر
هﺪـﻨﯾاﺰﻓ يﺎﻫ رد ﯽـﻤﻠﻋ ي
يرﺎﻤﯿﺑ نﺎــﻣرد حﺮــﻃ و ﺺﯿﺨــﺸﺗ نﺎــﻫد يﺎــﻫ
،ناﺪــﻧد و
ﯽﻣ ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻞﺑﺎﻗ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد يﺎﻫﺎﻄﺧ نﺎﮐﺎﻤﮐ ﺪﻨﺷﺎﺑ
) 7 ( .
زا ﯽﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد تﺎﯾﺎﮑﺷ رد ﺮﺛﺆﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﯾﺮﺘﻤﻬﻣ ناﻮـﺘﯿﻣ
؛ﻪﺑ نﺎـﯿﻓاﺮﻃا و رﺎـﻤﯿﺑ ﻪـﺑ نداﺪـﻧ ﯽﻫﺎـﮔآ ،يرﺎـﺘﻓر ﻞـﻣاﻮﻋ
ﺶﯿﭘ ﻞــﺑﺎﻗﺮﯿﻏ و ﯽﻟﺎــﻤﺘﺣا ضراﻮــﻋ درﻮــﻣرد ﻪــﻨﯾﺰﻫ ،ﯽــﻨﯿﺑ
و ﻪـﻨﯾﺎﻌﻣ ندﻮـﺒﻧ ﻞـﻣﺎﮐ ،نارﺎـﮑﻤﻫ ﺮﯾﺎـﺳ ﮏـﯾﺮﺤﺗ ،نﺎﻣرد ﻻ تﺎﻋﻼﻃا ﻦﺘﺷاﺪﻧ ،رﺎﻤﯿﺑ هﺎﺒﺘﺷا بﺎﺨﺘﻧا ،هﺪﻧوﺮﭘ ﻞﯿﻤﮑﺗ مز
هزﺎﺗ زا
،ﯽﻤﻠﻋ يﺎﻫ ﯽﺑ
نارﺎـﻤﯿﺑ ﻦـﺳ و ﮓـﻨﻫﺮﻓ ﻪـﺑ ﯽﻬﺟﻮﺗ ،
زا ﯽﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد رﻮـﻣا مﺎـﺠﻧا) ﺖﯿﺣﻼﺻ نوﺪﺑ داﺮﻓا لﺎﻐﺘﺷا (عﻮﻧ ﺮﻫ زا ﮏﺷﺰﭘ ﺮﯿﻏ داﺮﻓا ﺐﻧﺎﺟ دﺮﮐ هرﺎﺷا
) 8 (.
ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻞﻬﺳ يرﺎﮕﻧا و رﻮﺼﻗ رد ﯽﮑﺷﺰﭘ ار رﺎﻬﭼ ﻪﺑ ﻪـﻧﻮﮔ
ﻒﯾﺮﻌﺗ ﯽﻣ :دﻮﺷ 1 - ﺑ ﯽ ﯽﻠﻤﻋ :ﯽﺗﻻﺎﺒﻣ ﺖﺳا
ﻪـﮐ ﮏـﺷﺰﭘ ﺪـﯾﺎﺑ
ياﺮﺑ رﺎﻤﯿﺑ نﺎﻣرد مﺎﺠﻧا
ﯽﻣ هداد ﺖﺳا ﯽﻟو مﺎـﺠﻧا هداﺪـﻧ ـﺳا .ﺖ
2 - ﯽﺑ ﯽﻠﻤﻋ :ﯽﻃﺎﯿﺘﺣا ﺖﺳا
ﻪـﮐ ياﺮـﺑ نﺎـﻣرد رﺎـﻤﯿﺑ ناﺪـﻨﭼ
يروﺮﺿ ﺖﺴﯿﻧ ﺎﻣا ﮏﺷﺰﭘ ار نآ مﺎﺠﻧا ﯽﻣ ﺪﻫد و ﺎﯾ ﯽﻧﺎـﻣرد رد
صﺎﺧ هدﺎﯾز يور هدﺮﮐ و ﺐﺒﺳ ﺐﯿﺳآ ﯽﻣ رﺎﻤﯿﺑ .دﻮﺷ 3 - ـﻋ مﺪ
:ﺮﺤﺒﺗ ﻪﺑ ﯽﻨﻌﻣ ﻦﺘﺷاﺪﻧ ترﺎﻬﻣ ﺎﯾ يروﺮﺿ تﺎﻋﻼﻃا ﺖـﺳا
ﻪـﮐ
ﺮﻫ ﺐﯿﺒﻃ ﻪﺑ ﺎﻀﺘﻗا ي تﻼﯿﺼﺤﺗ ﯽﻣ دﻮﺧ
ﺖﺴﯾﺎﺑ ﻪﺘـﺷاد ـﺷﺎﺑ .ﺪ
4 - ﺖﯾﺎﻋر مﺪﻋ ﻧ :ﯽﺘﻟود تﺎﻣﺎﻈﻧ
تﺎﻣﺎﻈ ﯽـﺘﻟود ﻞﻣﺎـﺷ ﯽﻣﺎـﻤﺗ
،ﻦﯿﻧاﻮﻗ ﻦﯿﯾآ ﻪﻣﺎﻧ ﺎﻫ و ﻞﻤﻌﻟارﻮﺘﺳد يﺎﻫ
ﯽـﺘﻟود ﺖـﺳا رد ﻪـﮐ
صﻮﺼﺧ رﻮﻣا ﻂﺒﺗﺮﻣ ﺎﺑ ﯽﮑﺷﺰﭘ ﻊﺿو هﺪﺷ ﺪﻧا و ﻦﯿﻧاﻮﻗ ﻞﻣﺎﺷ و
ﻦﯿﯾآ ﻪـﻣﺎﻧ يﺎـﻫ مﺎـﻈﻧ ﯽﮑـﺷﺰﭘ و ترازو نﺎـﻣرد ،ﺖـﺷاﺪﻬﺑ و
شزﻮﻣآ ﯽﮑﺷﺰﭘ ﯽﻣ ﺪﻧﻮﺷ ) 9 ( نﺎـﻣز ﺎـﺗ ﺎﻫﻮﺠﺘـﺴﺟ سﺎـﺳا ﺮﺑ .
نارﺎـﻤﯿﺑ تﺎﯾﺎﮑـﺷ ﻪـﻨﯿﻣز رد يا ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﭻﯿﻫ ، ﺶﻫوﮋﭘ مﺎﺠﻧا ﻦـﯾا .ﺖـﺳا هﺪـﺸﻧ مﺎـﺠﻧا دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ رد ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد فﺪﻫ ﺎﺑ ﺶﻫوﮋﭘ ﺳرﺮﺑ
ﯽ ﻧاواﺮﻓ ﯽ ﺎﮑـﺷ ﻞـﻠﻋ و ﯾ
تﺎ ﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽ
.ﺪﺷ مﺎﺠﻧا و ﯽﺣاﺮﻃ دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ
شور و داﻮﻣ ﺎﻫ
و ﯽـﺣاﺮﻃ ﯽـﻌﻄﻘﻣ ترﻮـﺻ ﻪـﺑ ﻪﮐ ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد هﺪـﻧوﺮﭘ ﯽـﺳرﺮﺑ زﻮـﺠﻣ اﺪﺘﺑا ،ﺪﺷ اﺮﺟا ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ تﺎﯾﺎﮑـﺷ يﺎﻫ
و ﯽﻧﻮﻧﺎـﻗ ﯽﮑـﺷﺰﭘ نﺎﻣزﺎـﺳ ﻪـﺑ ﻪﻠـﺻاو ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد يﺎﻫ نﺎﻣرد ﻪـﯿﻠﮐ ﺲﭙـﺳ و ﺪـﯾدﺮﮔ ﺬﺧا دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ ي
هﺪﻧوﺮﭘ زا تﺎﯾﺎﮑﺷ يﺎﻫ ﻪﺋارا
تﺎﻣﺪﺧ نﺎﮔﺪﻨﻫد ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد
ﯽـﻃ
لﺎﺳ يﺎﻫ 95 - 1391 رد نﺎﻣزﺎﺳ ﮑﺷﺰﭘ ﯽ ﻧﻮﻧﺎﻗ ﯽ ﮑـﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ و ﯽ
يﺎـﻫ هﺪـﻧوﺮﭘ فﺬﺣ زا ﺲﭘ و ﺪﻧﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ هﺪــﻧوﺮﭘ .ﺪــﺷ زﺎــﻏآ ﺎــﻫ ﯽــﺳرﺮﺑ ،ﻪــﺘﻓﺎﯿﻧ مﺎــﻤﺗا و نﺎــﯾﺮﺟ رد يﺎﻫ
هداد جاﺮﺨﺘـﺳا و ﯽـﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ﯽﺻﻮﺼﺨﻣ مﺮﻓ ﻞﯿﻤﮑﺗ ﺎﺑ ﺖﯾﺎﮑﺷ
،ﻦـﺳ يﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﻞﻣﺎﺷ رﻮﮐﺬﻣ مﺮﻓ .ﺪﻨﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ناﺰـﯿﻣ ،ﺲﻨـﺟ
ﻪـﺠﯿﺘﻧ ،نارﺎﻤﯿﺑ ﯽﮔﺪﻧز ﻞﺤﻣ ،نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد و نارﺎﻤﯿﺑ تﻼﯿﺼﺤﺗ ،تارﻮـﺼﻗ عاﻮـﻧا ،ﯽﮑﺷﺰﭘ نﻮﯿﺴﯿﻤﮐ ﯽﯾﺎﻬﻧ ﻪﻠـﺻﺎﻓ
نﺎـﻣز ﻦﯿـﺑ ي
ﺖـﻬﺟ .دﻮـﺑ نﺎـﻣرد عﻮﻧ و رﻮﺼﻗ ﺪﺻرد ،تﺎﯾﺎﮑﺷ ﺖﺒﺛ ﺎﺗ نﺎﻣرد ﺖﯾﺎﻋر قﻼﺧا ﯽﮑﺷﺰﭘ و ﻪﻧﺎﻣﺮﺤﻣ ندﻮﺑ هﺪـﻧوﺮﭘ
،ﺎـﻫ ﯽـﺳرﺮﺑ ﺮـﺑ
هﺪﻧوﺮﭘ يور ﺎﻫ
رد ﻞﺤﻣ نﺎﻣزﺎﺳ ﺎﻈﻧ م ﯽﮑﺷﺰﭘ ﯽﮑﺷﺰﭘ و ﯽﻧﻮﻧﺎـﻗ
و ﻞﯿﻤﮑﺗ ﻂﺳﻮﺗ مﺮﻓ سﺎﻨﺷرﺎﮐ
مﺎﻈﻧ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﺠﻧا ﺪـﺷ زا ﺲـﭘ.
راﺰــﻓا مﺮــﻧ دراو تﺎــﻋﻼﻃا يروآ ﻊــﻤﺟ نژروSPSS
22 درﻮــﻣ
ﻪـﯾﺰﺠﺗ زا ﺲـﭘ ﺖـﯾﺎﻬﻧ رد .ﺖـﻓﺮﮔ راﺮـﻗ ﯽﯾﺎـﻬﻧ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ رد و ﯽـﻧاواﺮﻓ لواﺪـﺟ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﺘﻓﺮﮔ ترﻮﺻ يﺎﻫ ﻞﯿﻠﺤﺗ راﻮـﻤﻧ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺎﻫ ﺖﻤﺴﻗ ﯽﻀﻌﺑ هﺮـﯾاد
.ﺪﻧﺪـﺷ ﯽﻫﺪﻧﺎﻣزﺎـﺳ يا
نﺎﺘـﺳﺮﻟ ﯽﮑـﺷﺰﭘ مﻮـﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد قﻼﺧا ﻪﺘﯿﻤﮐ رد ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ قﻼــــﺧا ﺪــــﮐ ﺎــــﺑ و ﺖــــﻓﺮﮔ راﺮــــﻗ ﯽــــﺳرﺮﺑ درﻮــــﻣ IR.LUMS.REC.1397.158 .ﺪﯿﺳر ﺖﺒﺛ ﻪﺑ و ﺪﺷ ﺪﯿﯾﺎﺗ
ﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ
هﺪﻧوﺮﭘ نﺎﯿﻣ زا لﺎـﺳ زا هﺪﺷ ﺖﺒﺛ يﺎﻫ
1391 ﺎـﺗ 1395 ،
65 ـﯿﻣ .ﺪـﻧدﻮﺑ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﻂﯾاﺮـﺷ ﺪﺟاو هﺪﻧوﺮﭘ ﯽﻨـﺳ ﻦﯿﮕﻧﺎ
نارﺎﻤﯿﺑ 65 / 10 49± / 33 .دﻮﺑ لﺎﺳ 3/
59 ) ﺪﺻرد 38 زا (ﺮـﻔﻧ
و نﺎـﻧز ﯽﮐﺎﺷ داﺮﻓا 6/
40 ) ﺪـﺻرد 26 .ﺪـﻧدﻮﺑ نادﺮـﻣ (ﺮـﻔﻧ
5/
41 ﯽﻨﺳ هدر رد نﺎﯿﮐﺎﺷ ﺪﺻرد 45
- 30 ) لﺎﺳ 27 ـﻣ ،(درﻮ
4/
35 ﻦﯿﯾﺎﭘ ﯽﻨﺳ هدر رد ﺪﺻرد زا ﺮﺗ
30 ) لﺎـﺳ 23 و (درﻮـﻣ
9/
16 يﻻﺎﺑ ﯽﻨﺳ هدر رد نارﺎﻤﯿﺑ زا ﺪﺻرد 45
ﺎـﺳ ) ﺎـﺑ ل 11
ﻪﺒﺗر رد (درﻮﻣ .ﺪﻧدﻮﺑ ﺖﯾﺎﮑﺷ دراﻮﻣ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ و ﺮﺧآ ي
،نﺎﯿﮐﺎــﺷ تﻼﯿــﺼﺤﺗ ﺢﻄــﺳ درﻮــﻣ رد 5/
24 ﺪــﺻرد
ﯽﺑ ) داﻮــﺳ 13 ،(ﺮــﻔﻧ 2/
13 ) ﻞﮑﯿــﺳ ﺪــﺻرد 7
،(ﺮــﻔﻧ 2/
30
) ﻢﻠﭙﯾد 16 و (ﺮﻔﻧ 1/
32 ) ﯽﻫﺎﮕﺸﻧاد ﺪﺻرد 17
.ﺪـﻧدﻮﺑ (ﺮﻔﻧ
4/
75 ) نارﺎﻤﯿﺑ زا ﺪﺻرد 46
و ﺮﻬﺷ ﻦﮐﺎﺳ (ﺮﻔﻧ 6/
24 ﺪﺻرد
) 15 ﺳ (ﺮﻔﻧ نﺎـﻣز ﻦﯿﺑ ﻪﻠﺻﺎﻓ صﻮﺼﺧ رد .ﺪﻧدﻮﺑ ﺎﺘﺳور ﻦﮐﺎ
،ﺖﯾﺎﮑـﺷ ﺖـﺒﺛ نﺎـﻣز ﺎﺗ نﺎﻣرد 1/
72 ) ﺪـﺻرد 44 (هﺪـﻧوﺮﭘ
و لﺎﺳ ﮏﯾ زا ﺮﺘﻤﮐ 9/
27 ) ﺪﺻرد 17 زا ﺮﺘـﺸﯿﺑ ﺰﯿﻧ (هﺪﻧوﺮﭘ
ﺪﻧدﻮﺑ هﺪﺷ ﺖﺒﺛ لﺎﺳ ﮏﯾ داﺪﻌﺗ 5/
87 ) نﺎﯿﮐﺎـﺸﺘﻣ زا ﺪـﺻرد 56
و دﺮـﻣ (ﺮـﻔﻧ
داﺪﻌﺗ 5/
12 نآ زا ﺪﺻرد ) ﺎﻫ
8 داﺪـﻌﺗ .ﺪـﻧدﻮﺑ نز ( ﺮـﻔﻧ
5/
37 ) نﺎﯿﮐﺎـﺸﺘﻣ زا ﺪﺻرد 24
ناﺪﻧد (ﺮـﻔﻧ ،زﺎـﺳ
7/
54
) ﺪﺻرد 35 و ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺮﺘﮐد (ﺮﻔﻧ 8/
7 ) ﺪﺻرد 5 ﺰـﯿﻧ (ﺮﻔﻧ
هدﻮﺑ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺺﺼﺨﺘﻣ رادﻮﻤﻧ) ﺪﻧا
1 (
رادﻮﻤﻧ 1.
ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ نﺎﻣزﺎﺳ رد هﺪﻧوﺮﭘ ياراد نﺎﯿﮐﺎﺸﺘﻣ ﻊﯾزﻮﺗ يﺎﻫ لﺎﺳ رد دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ 95
- 1391 كرﺪﻣ ﮏﯿﮑﻔﺗ ﻪﺑ
ﯽﻠﯿﺼﺤﺗ
ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﺑ 5
/ 17
% ﺖﯾﺎﮑﺷ زا ) ﺎﻫ
11 ﻪـﺑ (هﺪﻧوﺮﭘ
ﯽﯾﺎـﻬﻧ يار .ﺪﺷ مﻼﻋا ﻪﻣﻮﺘﺨﻣ ﯽﮐﺎﺷ ﺖﯾﺎﺿر ﺖﻠﻋ 5/
17 زا
ﺖﯾﺎﮑﺷ ) ﺎﻫ 11 .دﻮـﺑ ﯽﮐﺎـﺸﺘﻣ ﺖـﺋاﺮﺑ مﻼـﻋا ،(هﺪﻧوﺮﭘ 1/
49
يار زا ﺪﺻرد و رﻮﺼﻗ ،ﯽﯾﺎﻬﻧ يﺎﻫ
9/
15 ﺖﯾﺎﮑـﺷ زا ﺪﺻرد ﺎﻫ
داﺮـﻓا ﻪﺑ رﻮﺼﻗ و ﻒﻠﺨﺗ بﺎﺴﺘﻧا ﻞﯿﻟد ﻪﺑ) ﺖﯿﺣﻼﺻ مﺪﻋ ﺰﯿﻧ د ﺮـﯿﻏ ياﺮــﺑ ﯽﺘﯿﺣﻼــﺻ ﯽﻧﻮﻧﺎــﻗ ﻊﻧﺎــﻣ دﻮــﺟو و ﮏــﺷﺰﭙﻧاﺪﻧ
ﺎﺳ ﺖـﺳا هﺪﯾدﺮﮔردﺎـﺻ (ﯽﮑـﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ نﺎﻣز يارآ ﯽـﻧاواﺮﻓ .
لوﺪﺟ رد ﮏﯿﮑﻔﺗ ﻪﺑ ﯽﯾﺎﻬﻧ 1
.ﺖﺳا هﺪﻣآ
لوﺪﺟ 1 . نﺎﻣزﺎﺳ رد هﺪﺷ ﺖﺒﺛ تﺎﯾﺎﮑﺷ ﯽﯾﺎﻬﻧ يأر ﯽﻧاواﺮﻓ ﻊﯾزﻮﺗ
يﺎﻫ لﺎﺳ رد دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ 95
- 1391
ﯽﯾﺎﻬﻧ يار ﯽﻧاواﺮﻓ
ﺪﺻرد
ﻮﺘﺨﻣ ﺖﯾﺎﺿر ﺖﻠﻋ ﻪﺑ ﻪﻣ 11
5/
17
ﺖﺋاﺮﺑ 11
5/
17
هﺪﻧوﺮﭘ رد جرد و ﺦﯿﺑﻮﺗ ،رﻮﺼﻗ 1
3/
6
ﺦﯿﺑﻮﺗ و رﻮﺼﻗ 1
6/
1
رﻮﺼﻗ 3 ﺪﺻرد 1
6/
1
رﻮﺼﻗ 5 ﺪﺻرد 5
9/
7
رﻮﺼﻗ 5 هﺪﻧوﺮﭘ رد جرد و ﺪﺻرد 1
6/
1
رﻮﺼﻗ 20 ﺪﺻرد 3
8/
4
رﻮﺼﻗ 30 هﺪﻧوﺮﭘ رد جرد و ﺦﯿﺑﻮﺗ ،ﺪﺻرد 1
6/
1
رﻮﺼﻗ 30 ﺪﺻرد 3
8/
4
رﻮﺼﻗ 40 هﺪﻧوﺮﭘ رد جرد و ﺪﺻرد 1
6/
1
رﻮﺼﻗ 40 ﺪﺻرد 1
6/
1
رﻮﺼﻗ 50 ﺪﺻرد 2
2/
3
رﻮﺼﻗ 100 ﺪﺻرد 8
7/
12
ﺖﯿﺣﻼﺻ مﺪﻋ 10
9/
15
عﻮﻤﺠﻣ 63
100
ﯽﺑ رﻮـﺼﻗ عﻮـﻧ ﯽﻧاواﺮﻓ ﻊﯾزﻮﺗ رد ﺎـﺑ ﯽﺗﻻﺎـﺒﻣ
% 32 ) 16
مﺪـﻋ و تﺎـﻣﺎﻈﻧ تﺎـﯾﺎﻋر مﺪـﻋ و رﻮﺼﻗ عﻮﻧ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ (درﻮﻣ ﺎــﺑ ﺮــﺤﺒﺗ 2
% ) 1 ﻗ عﻮــﻧ ﻦﯾﺮــﺘﻤﮐ (درﻮــﻣ دﻮــﺧ ﻪــﺑ ار رﻮــﺼ
لوﺪﺟ) ﺪﻧدﻮﺑ هداد صﺎﺼﺘﺧا 2
(
لوﺪﺟ 2.
نﺎﻣزﺎﺳ رد هﺪﺷ ﺖﺒﺛ يﺎﻫرﻮﺼﻗ عﻮﻧ ﺪﺻرد و ﯽﻧاواﺮﻓ ﻊﯾزﻮﺗ يﺎﻫ لﺎﺳ رد دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ 95
- 1391
رﻮﺼﻗ عﻮﻧ ﯽﻧاواﺮﻓ
رد ﺻ ﺪ
رﻮﺼﻗ مﺪﻋ 11
22
ﯽﺑ ﯽﺗﻻﺎﺒﻣ 16
32
ﺮﺤﺒﺗ مﺪﻋ 8
16 ﯽﺑ
مﺪﻋ و ﯽﺗﻻﺎﺒﻣ ﺮﺤﺒﺗ
2 4
ﺎﻋر مﺪﻋ تﺎﻣﺎﻈﻧ ﺖﯾ 12
24
ﺮﺤﺒﺗ مﺪﻋ و تﺎﻣﺎﻈﻧ ﺖﯾﺎﻋر مﺪﻋ 1
2
عﻮﻤﺠﻣ 50
100
،نﺎﻣرد ﻪﻄﯿﺣ رد 8/
33 ﺖﯾﺎﮑﺷ زا ﺪﺻرد ﻪـﺑ ﯽﺣاﺮﺟ ﺎﻫ
،ﯽﯾﺎﻬﻨﺗ 3/
32 ،ﯽﯾﺎﻬﻨﺗ ﻪﺑ ﺲﮑﯿﺘﻧدوﺪﻧا ﺪﺻرد 8/
10 ﺪـﺻرد
ﻪﻄﯿﺣ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﺖﯾﺎﮑﺷ ﮏﯾ و ﯽﯾﺎﻬﻨﺗ ﻪﺑ ﺰﺗوﺮﭘ ﺰﺗوﺮﭘ يﺎﻫ
-
ﺲﮑﯿﺘﻧدوﺪﻧا -
ﻧ) ﺪﺷ ﺖﻓﺎﯾ (ﯽﺒﯿﮐﺮﺗ نﺎﻣرد) ﻢﯿﻣﺮﺗ رادﻮﻤ
2 (
رادﻮﻤﻧ 2.
يﺎﻫ لﺎﺳ رد دﺎﺑآ مﺮﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﺎﻈﻧ نﺎﻣزﺎﺳ رد ﻪﮐ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻪﻄﯿﺣ ﺐﺴﺣﺮﺑ تﺎﯾﺎﮑﺷ ﯽﻧاوﺮﻓ ﻊﯾزﻮﺗ 95
- 1391
ﺪﻧا هﺪﺷ ﺖﺒﺛ
يﺮﯿﮔ ﻪﺠﯿﺘﻧ و ﺚﺤﺑ
نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد فﺪﻫ ﯽﻧﺎﻣرد تﺎﻣﺪﺧ ﺮﮕﯾد ﺪﻨﻧﺎﻣ
ﻪﺋارا ـﯾ ﮏ
ﮔﺪﻧز ﯽ ﻢﻟﺎﺳ ﺮﺗ نارﺎﻤﯿﺑ ياﺮﺑ ﺖﺳا
. ﻠﻋ ﯿ ﻢﻏﺮ
،ﺎـﻫ شﻼـﺗ ﻪـﻤﻫ
ﯽﻣ ﺶﯿﭘ ﯽﺑﻮﻠﻄﻣﺎﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺎﻫﺎﮔ ﺖـﺳا ﻦـﮑﻤﻣ نآ ﺖـﻠﻋ ﻪﮐ ﺪﯾآ
.ﺪﺷﺎﺑ ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺖﻤﺳ زا رﻮﺼﻗ ﺎﯾ بﺎﻨﺘﺟا ﻞﺑﺎﻗﺮﯿﻏ يدراﻮﻣ . ﻨﭼ رد ﯿ ﻦ دراﻮـﻣ ي نﺎﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﻦـﮑﻤﻣ
ﺎـﺑ ﺖـﺳا ﭘ ﯿ دﺮـﮕ
ﻧﻮﻧﺎﻗ ﯽ ﻪﺟاﻮﻣ .ﺪﻧﻮﺷ رد ناﺮﯾا يﺎﻫﺎﻄﺧ ﯽﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺮﺘـﺸﯿﺑ
ﺖﺤﺗ ناﻮﻨﻋ ﻮﺼﻗ حﺮﻄﻣ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ر هﺪـﺷ
ﺪـﻧا رﻮـﻈﻨﻣ. زا
ﯽﯾﺎﻫﺎﻄﺧ رﻮﺼﻗ ﺖﺳا
يﺪﻤﻋﺮﯿﻏ ﻪﮐ
ندزﺮـﺳ ﺎـﻬﻧآ زا فﺮـﻃ ﺐﺒﺳ ﮏﺷﺰﭘ
ﺐﯿﺳآ و ﯽﺗرﺎـﺴﺧ ﻪـﺑ
رﺎـﻤﯿﺑ دﻮـﺷ ﻪـﮐ ﻞـﺑﺎﻗ
بﺎﻨﺘﺟا هدﻮﺑ ﻦﯾا .ﺖﺳا ﺎﻫﺎﻄﺧ
ﺚﻋﺎﺑ رﺪـﻫ ﻦﺘـﻓر ﻊﺑﺎـﻨﻣ رد
مﺎﻈﻧ يﺎﻫ ﯽﻣ ﺖﻣﻼﺳ ﺪﻧﻮﺷ
و ﻪﺑ صﻮﺼﺧ زا ﻦﯾا ﺖﻬﺟ ياﺮﺑ
ﺖﺳﺎﯿﺳ ناراﺰﮔ ﺖﻣﻼﺳ ﺖـﯿﻤﻫا ﺰﺋﺎـﺣ ﺪﻨﺘـﺴﻫ
) 10 ( رﻮـﺼﻗ.
ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽ
ﺴﺑ ﯿ رﺎ ﺒﺷ ﯿﻪ ﮑـﺷﺰﭘ رﻮﺼﻗ ﻪﺑ ﯽ
نآ رد ﻪـﮐ ﺖـﺳا
ﯾ ﮏ ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺺﺼﺨﺘﻣ ﯽ
ﺎﻫدراﺪﻧﺎﺘـﺳا ي
اﺮـﺑ مزﻻ ي مﺎـﺠﻧا
ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽ
ﺎﻋر ار ﯾ ﺖ ﻤﻧ ﯽ ﺘﻧ رد و ﺪﻨﮐ ﯿ
ﻪﺠ ﺑ ﻪﺑ ﯿ رﺎـﻤ ـﺳآ ﯿ ﺐ
ﻣ ﯽ ﺪﻧﺎﺳر ) 11 ( . رد ﺎـﻣ ﻪﺑ تﺎﯾﺎﮑﺷ ﻦﯾا ﯽﻧاواﺮﻓ و ﻞﻠﻋ ﯽﺳرﺮﺑ
ﻦﯿـﻟوا ياﺮﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا .دﺮﮐ ﺪﻫاﻮﺧ ﮏﻤﮐ ﺮﺘﻬﺑ تﺎﻣﺪﺧ ﻪﺋارا
هﺪﮑــﺸﻧاد ﺲﯿــﺳﺎﺗ ﻪــﺑ ﺮــﻈﻧ دﺎــﺑآ مﺮــﺧ نﺎﺘــﺳﺮﻬﺷ رد رﺎــﺑ لﺎﺳ رد ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد 1391
نﺎﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد راﺮﻘﺘﺳا و رﻮﻀﺣ و
ﺨﺘﻣ هزﺎــﺑ رد ،ﺦﯾرﺎــﺗ ﻦــﯾا زا ﺪــﻌﺑ هزﻮــﺣ ﻦــﯾا رد ﺺــﺼ ي
ﯽﻧﺎﻣز 1391 - 95 ﮔ مﺎﺠﻧا ﻦـﯾا تﻼﮑـﺸﻣ زا ﯽـﮑﯾ .ﺖـﺳا ﻪﺘﻓﺮ
رد دﻮـﺟﻮﻣ ﺺﯾﺎـﻘﻧ و ﺎـﻫ هﺪـﻧوﺮﭘ ﻪﺑ ﯽﺳﺮﺘﺳد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺖـﺒﺛ
.دﻮﺑ ﺎﻬﻧآ ﯽﻧﺎﮕﯾﺎﺑ و تﺎﻋﻼﻃا ﺎـﺗ ﺪـﺷ ﺚـﻋﺎﺑ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا مﺎﺠﻧا
ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦـﯾا فﺪـﻫ ﺰـﮐاﺮﻣرد تﺎـﻋﻼﻃا ﯽﻧﺎﮕﯾﺎﺑ و ﺖﺒﺛ هﻮﺤﻧ .ﺪﻧﺮﯿﮔ راﺮﻗ ﯽﻨﯿﺑزﺎﺑ درﻮﻣ هﺪﻧوﺮﭘ ﯽﺳرﺮﺑ زا ﻞﺻﺎﺣ ﺞﯾﺎﺘﻧ داد نﺎﺸﻧ ﺎﻫ
دوﺪﺣ 60
%
ﺷ نﺎﯿﮐﺎ ﺚﻧﻮﻣ و ﯽﻧﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺮﺜﮐا ﻪﮐ
زا ﺎﻬﻧآ ﺖﯾﺎﮑﺷ هﺪﺷ
)دﻮﺑ 86 (%
، ﺮﮐﺬﻣ رد يﺪـﺟ ﯽـﺳرﺮﺑ موﺰـﻟ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻦﯾا .ﺪﻧدﻮﺑ
ﺺﺨﺸﻣ ار دﺮﻣ نﺎﮑﺷﺰﭘ ناﺪﻧد و نﺎﯾﻮﺠﺸﻧاد شزﻮﻣآ ﻪﻨﯿﻣز و ﻒﻟﺎﺨﻣ ﺲﻨﺟ ﻦﯿﺑ رد ﺮﺘﺸﯿﺑ ضرﺎﻌﺗ دﻮﺟو هﺪﯾا .دزﺎﺳ ﯽﻣ ﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا تﺎﻈﺣﻼﻣ ﺮـﺑ ﯽـﻠﯿﻟد نا
ﻦﯾا ددﺮﮔ حﺮﻄﻣ ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎـﯾ ﺖـﯿﻨﯿﻋ رد ﯽﻔﻠﺘﺨﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎﻣا ،
ناﺮﯾا ﻒﻠﺘﺨﻣ ﯽﺣاﻮﻧ رد ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻦﯾا ﺎﺑ دﺎﻀﺗ ﯽﻣ هﺪﯾد نﺎﻬﺟ و
لﺎﺜﻣ ياﺮﺑ .دﻮﺷ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رد
نارﺎـﮑﻤﻫ و يراﻮﺴﻫﺎﺷ )
12 ( ،
نارﺎــﮑﻤﻫ و لاﺪــﻧرﻮﯿﺑ )
13 ( ﺮــﺜﮐا و نز نﺎﯿﮐﺎــﺷ ﺮﺘــﺸﯿﺑ
نارﺎﮑﻤﻫ و ﯽﻘﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد .ﺪﻧدﻮﺑ دﺮﻣ نﺎﯿﮐﺎﺸﺘﻣ )
14 ( ﺰﯿﻧ
ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺪﻧدﻮﺑ نز نﺎﯿﮐﺎﺸﺘﻣ و نﺎﯿﮐﺎﺷ و ﯽﻧﺎـﯿﮐ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ رد .
نارﺎﮑﻤﻫ ) 15 ( نﺎﯿﮐﺎـﺷ ﺖﯿﻌﻤﺟ ﺮﺜﮐا ود ﺮـﻫ نﺎﯿﮐﺎـﺸﺘﻣ و
ﻪـﺑ نادﺮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ نﺎﻧز ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﯽﻓﺮﻃ زا .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺮﮐﺬﻣ ﺸﯿﺑ ﺰﯿﻧ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽﮑﺴﭙﯿﻟ يروﺮﻣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻖﺒﻃ ؛ﺖﺳا ﺮﺘ
،نارﺎﮑﻤﻫ و ﺮـﺗ ﺖـﺒﺜﻣ شﺮـﮕﻧ نﺎـﻧز
ي و ﻪـﺑ ﺖﺒـﺴﻧ ﯾﺰ
ـﯾ ﺖ
ﮑــﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽ
، ﺑ ناﺪــﻧد و نﺎــﻫد ﺖﻣﻼــﺳ داﻮــﺳ ﯿ
ﺮﺘــﺸ و
ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي ـﻣ نﺎﺸﻧ نادﺮﻣ زا ﺮﺘﻬﺑ ناﺪﻧد و نﺎﻫد ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﯽ
ﺪﻨﻫد ﻪـﺑ ﺎﻫﺮﮐﺬـﻣ ﻪـﺑ ﺖﺒـﺴﻧ يﺮﺘـﺸﯿﺑ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﺎﻫ ﺚﻧﻮﻣ و
ﺪﻧراد ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد )
16 ( ﻦﮑﻤﻣ ﻪﺠﯿﺘﻧ ﻦﯾا ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ . ﺖـﺳا
ﻪﺑ ﻞﯿﻟد ﻪﺟﻮﺗ ﺮﺘﺸﯿﺑ و ﺖﯿﺳﺎﺴﺣ ﺮﺘﺸﯿﺑ
نﺎﻧز ﻪﺑ ﺖﻣﻼـﺳ و
ﯽﯾﺎﺒﯾز يﺮﻫﺎﻇ ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ نادﺮﻣ ﺪـﺷﺎﺑ ) 17 ( داﺪـﻋا رد ﻪـﮐ
يﺎـﻫ ﻪـﺴﯾﺎﻘﻣ ﻖـﺒﻃ .دﻮـﺑ ﺪـﻫاﻮﺨﻧ ﺮﯿﺛﺎـﺗ ﯽﺑ هﺪﺷ شراﺰﮔ ﻪﮐ ﺖﺳا دﺮﻣ نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد زا تﺎﯾﺎﮑﺷ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﺘﻓﺮﮔ ترﻮﺻ نارﺎﮑﻤﻫ و كرﺎﻤﺴﯿﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎﺑ
) 18 ( نارﺎـﮑﻤﻫ و سﺎﻣﻮﺗ و
) 19 ( ﺮﮐﺬـﻣ نﺎﮑﺷﺰﭘ ﺮﺘﺸﯿﺑ رﻮﻀﺣ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .دراد ﺖﻘﺑﺎﻄﻣ دﻮـﺸﯿﻣ هﺪـﯾد ﻢـﻫ نﺎﮑـﺷﺰﭘ زا تﺎﯾﺎﮑﺷ رد ﺚﻧﻮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ
) 20،21 ( ﻞـﻣاﻮﻋ ﻦﯾا ﯽﻣﺎﻤﺗ ﯽﺳرﺮﺑ عﻮﻤﺠﻣ رد ﺪـﻧاﻮﺗ ﯽـﻣ
ﺪﻨﮐ ﻦﺷور ار تﺎﯾﺎﮑﺷ يزﺎﺳ ﻪﻨﯿﻣز رد ﻞﯿﺧد ﻞﻠﻋ .
ﯽﻧاواﺮﻓ تﺎﯾﺎﮑﺷ ﺑ ﯽﺳرﺮ زا هﺪﺷ ﺮـﻈﻧ تﻼﯿـﺼﺤﺗ ﻪـﺋارا
هﺪﻨﻫد تﺎﻣﺪـﺧ طﻮـﺑﺮﻣ نﺎـﻫد ﺖﻣﻼـﺳ
نﺎﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﻪـﺑ
،ﯽﻣﻮﻤﻋ ﺖﯾﺎﮑﺷ ﺮﺘﺸﯿﺑ نﺎﻣرد ﻪﻄﯿﺣ رد و ﻪـﺑ ﯽﺣاﺮﺟ رد ﺎﻫ
يار رد و ﯽﯾﺎﻬﻨﺗ و ﺪـﺷ هداد ﺺﯿﺨـﺸﺗ رﻮـﺼﻗ ،ﯽﯾﺎـﻬﻧ يﺎﻫ
ﺖﯾﺎﮑﺷ رد رﻮﺼﻗ عﻮﻧ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﺑ، ﺎﻫ
ﯽﺗﻻﺎﺒﻣ .دﻮﺑ
ﻪـﻄﺑار رد نارﺎـﻤﯿﺑ تﺎﯾﺎﮑﺷ ﯽﻧاواﺮﻓ ﻊﯾزﻮﺗ هزﻮﺣ ﺎـﺑ
يﺎـﻫ
ﯽـﺣاﺮﺟ ﺶـﺨﺑ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﯽﻧﺎﻣرد 8/
33
% رد هدر
ﺲﯿﮑﯿﺘﻧدوﺪﻧا ﺶﺨﺑ و لوا 8/
10 % ﺪﻨﺘـﺷاد راﺮﻗ مود هدر رد .
دﺪﻌﺘﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رد )
10
، 12
، 15
، 22 ( نﺎﻣرد ود ﻦﯾا ﺰﯿﻧ د
ر
راﺮﻗ تﺎﯾﺎﮑﺷ رﺪﺻ ﺎﺸﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﯽﻠﮐ رﻮﻃ ﻪﺑ ﺪﻧراد
ـﯿﻧ ﻪﺑ ﺰ
تﺎﯾﺎﮑﺷ ﺮﺜﮐا زا
شور و ﺎـﻫ نﺎـﻣرد ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد
ﯽﻧﺎﻣرد يﺎﻫ ﻪﮐ ﺖﺳا
هﺪﻨﻨﮐ ﺲﮑﻌﻨﻣ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ي
ﺖـﯿﻫﺎﻣ
ﺖـﺸﮔﺮﺑ ﻞـﺑﺎﻗﺮﯿﻏ ﺐﻠﻏا و ﺮﻄﺧﺮﭘ نﺎـﯿﻣ ﻦـﯾا زا ،ﺪـﺷﺎﺑ ﺎـﻬﻧآ
ﻪﺑ ناﻮﺘﯿﻣ ﺎـﻫ ﺖـﻨﻠﭙﻤﯾا ،نﺎـﻫد ﯽـﺣاﺮﺟ ﺪـﻨﻧﺎﻣ ﯽﯾﺎﻫ شور
،
ﯽﺴﻧدﻮﺗرا ...و
دﺮﮐ هرﺎﺷا )
20
، 21
، 23-25 ( ا ﯽـﻣ ﻪﻠﺌـﺴﻣ ﻦﯾ
و ﯽﺴﻧاژروا ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﻞﯿﻟﺪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ نﺎـﻣرد زا ﺲـﭘ ضراﻮﻋ ﺎﯾ
د ر
ﻪﺘﺷر ﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ـﮕﯾد يﻮـﺳ زا .ﺪﺷﺎﺑ ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد يﺎﻫ
ﺮ
ﺮﻄـﺿا يور زا ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﻪﮐ ﻪﺘﺷر ود ﻦﯾا ﻪﺑ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﺖﯿﻫﺎﻣ را
.ﺪﺳر ﯽﻤﻧ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﯽﺑ ﺰﯿﻧ ﺪﺷﺎﺑ درد و ﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﺎﮑﺷ ﺮﺜﮐا ﺮﺿ
ﯾ تﺎ ﺎﺗ ﻪـﺑ ﺮـﺠﻨﻣ ـﯿﯾ
ﺪ رﻮـﺼﻗ
ﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ن
)
%47 ( و ﯽـﻠﺧاد تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽﺧﺮﺑ هدوﺪﺤﻣ رد
ﯽﺟرﺎﺧ ) 13
، 26-28 ( هﺪـﺷ مﺎـﺠﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ زا ﺮﺗ ﻦﯿﯾﺎﭘ و
ﻪﯿﮐﺮﺗ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﺎﻫرﻮﺸﮐ ﯽﺧﺮﺑ رد )
29 ( ﺎﯿﻟﺎﺘﯾا و ) 30 ( ﻦﯾا .دﻮﺑ
توﺎـﻔﺗ هﺪﻨﻫد نﺎﺸﻧ ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﻪﮑﻨﯾا ﺮﺑ هوﻼﻋ رﺎﻣآ رد توﺎﻔﺗ هﺎﮕــﺸﻧاد رد نﺎﮑــﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﻪــﺑ شزﻮــﻣآ ﺖــﯿﻔﯿﮐ رد يﺎــﻫ
ﻔﯿﮐ ﺶﯾاﺰـﻓا ﺎـﯾ ﺶﻫﺎـﮐ ﻪـﺠﯿﺘﻧ رد و ﻒﻠﺘﺨﻣ تﺎﻣﺪـﺧ ﺖـﯿ
ﺪﻫد نﺎﺸﻧ ار ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد نﺎﺘـﺳا ﻦﯾا ﺖﯿﻣوﺮﺤﻣ ﯽﻓﺮﻃ زا ،
ﺮﯾﺎﺳ ﺖﺒﺴﻧ نﺎﻣرد تارﻮﺼﻗ ناﺰﯿﻣ ندﻮﺑ فرﺎﻌﺘﻣ ﺮﯿﻏ ﺚﻋﺎﺑ طﺎﻘﻧ ) 13
، 26-30 ( ﺲﯿـﺳﺎﺗ ﻪـﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﺘﺒﻟا .ﺖﺳا هﺪﺸﻧ
ﺰﭙﻧاﺪﻧد هﺪﮑــﺸﻧاد ﺮﺘــﺸﯿﺑ رﻮــﻀﺣ و نﺎﺘــﺳا ﺰــﮐﺮﻣ رد ﯽﮑــﺷ
ناﻮﺟ نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺖﯿﺑﺮﺗ و ﻦﯿﺼﺼﺨﺘﻣ ﻢﻈﻨـﻣ يراﺰﮔﺮﺑ و
يﺮـﮕﯾد ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ رد دﻮـﺷ ﯽﻣ دﺎﻬﻨﺸﯿﭘ ﯽﻤﻠﻋ يﺎﻫ هرود ﺮﺗ زا ﻞـﺒﻗ و هﺪﮑـﺸﻧاد يرادﺮـﺑ هﺮﻬﺑ ﻊﻄﻘﻣ ود زا ﻞﺻﺎﺣ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦـﯾا رد ﻦﯿـﻨﭽﻤﻫ .دﻮـﺷ ﻪﺘـﺷاﺬﮔ ﻪـﺴﯾﺎﻘﻣ ﻪﺑ نآ زا ﺶﯿﺑ ﻪﮐ ﺪﺷ ﺺﺨﺸﻣ 35
ﮑـﺷ زا ﺪـﺻرد ناﺪـﻧد زا تﺎﯾﺎ
رد ﻪﻠـﺻاو تﺎﯾﺎﮑـﺷ ﻦﯾﺮﺘـﺸﯿﺑ ﺎـﺑ ﺮﻇﺎﻨﺗ رد ﻪﮐ ﺖﺳا ﺎﻫزﺎﺳ مﺎـﺠﻧا زا ﯽﮐﺎـﺣ ﺪـﻧاﻮﺗ ﯽـﻣ ﺲﮑﯿﺘﻧدوﺪـﻧا و ﯽﺣاﺮﺟ ﺶﺨﺑ ور ﻦـﯾا زا .ﺪـﺷﺎﺑ ﺎﻫزﺎـﺴﻧاﺪﻧد ﻂـﺳﻮﺗ زﺎـﺠﻣ ﺮـﯿﻏ يﺎﻬﻧﺎﻣرد هﺎﮕـﺸﻧاد ترﺎـﻈﻧ ﺖﺤﺗ نﺎﻣرد ﺖﻧوﺎﻌﻣ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﭼﺮﻫ ترﺎﻈﻧ .ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺛﻮﻣ تﺎﯾﺎﮑﺷ ﺶﻫﺎﮐ رد ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ
ﺎﻔﺗ ﺰـﯿﻧ يﺮﻬﺷ و ﯽﯾﺎﺘﺳور ﺶﺨﺑ رد تﺎﯾﺎﮑﺷ ناﺰﯿﻣ تو
ارﺎـﻤﯿﺑ ﯽﻫﺎﮔآ ناﺰﯿﻣ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﻪﮐ دراد يدﺎﯾز فﻼﺘﺧا ن
.ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺴﺑاو نﺎﻣرد زا ﺎﻬﻧآ ﻊﻗﻮﺗ ﺢﻄﺳ ﺎﯾ ﮐﺎﺠﻧآ زا هزﺎﺑ رد تﺎﯾﺎﮑﺷ مﻮﺳود زا ﺶﯿﺑ ﻪ ﺮﺘﻤﮐ
ﺴﮑﯾ زا لﺎ
نﺎﻣرد حﺮﻃ هزﻮﺣ رد ﺪﺳر ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﺖﺳا هﺪﯿﺳر ﺖﺒﺛ ﻪﺑ ﺪﻧﺎﻣ و ﻖﯿﻗد مﺎﺠﻧا و و ﯽﺳرﺮﺑ ﻪﺑ زﺎﯿﻧ ﺎﻬﻧﺎﻣرد يرﺎﮔ
آ شزﻮﻣ
.دراد دﻮﺟو ﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﺗﻻﺎـﺒﻣ ﯽـﺑ هردﺎﺻ مﺎﮑﺣا ﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا رد 6/
24
ﺪﺻرد ﺮﺤﺒﺗ مﺪﻋ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ نآ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ و 3/
12 ﺪﺻرد هدﻮﺑ
ﺖـﺴﻧآ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا يﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﯾ رد ﺖﯿﻤﻫا ﺰﯾﺎﺣ ﻪﺘﮑﻧ .ﺖﺳا دوﺪﺣ رد ﻪﮐ 50
هﺪـﺷ هداد ﺺﯿﺨﺸﺗ رﻮﺼﻗ دراﻮﻣ زا ﺪﺻرد
ﻗ ﺮﺑ يار رﻮﺼ 30 دﻮـﺧ ﻪﮐ ﺖﺳا هﺪﺷ هداد ﺮﺘﺸﯿﺑﺎﯾ و ﺪﺻرد
ﺪﻧاﻮﺗ ﯽﻣ ﻞﯿﺧد ﯽﺷزﻮﻣآ ﺮﯿﻏ ﻞﻣاﻮﻋ ﯽﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ ﯽﻋﻮﺿﻮﻣ نارﺎﮑﻤﻫ و يﺮﻗﺎﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد .ﺪﺷﺎﺑ )
22 ( 2/
68 % مﺎـﮑﺣا زا
.ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺖﺋاﺮﺑ ادوﺪﺣ 54
% ﯽﻣﻮـﻤﻋ نﺎﮑـﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﻪـﺑ طﻮﺑﺮﻣ تﺎﯾﺎﮑﺷ
ﻦﯿــﺑ تﺎﯾﺎﮑــﺷ ناﺰــﯿﻣ رد ﺮــﯿﮔ ﻢــﺸﭼ توﺎــﻔﺗ ﻦــﯾا. دﻮــﺑ ﻣ ﺮﯾﺎﺳ رد ﯽﻣﻮﻤﻋ نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد و ﻦﯿﺼﺼﺨﺘﻣ ﺰـﯿﻧ تﺎـﻌﻟﺎﻄ
ﺖـﺳا هﺪـﺷ هﺪﯾد )
2،
15
، 19
، 28 ( ﺖـﻠﻌﺑ ﺪـﻧاﻮﺗ ﯽـﻣ ﻪـﮐ
ﻪـﺑ ﺎﻬﻧآ ﺮﺘﻤﮐ ﻦﯿﻌﺟاﺮﻣ ﺎﯾ ﯽﺼﺼﺨﺗ يﺎﻬﻧﺎﻣرد ﺮﺗﻻﺎﺑ ﺖﯿﻔﯿﮐ ﮔزﺎﺑ ﺎﺑ ﺮﮕﯾد فﺮﻃ زا .ﺪﺷﺎﺑ ﺮﺗﻻﺎﺑ ﻪﻨﯾﺰﻫ ﺖﻠﻋ
هﺪﮑﺸﻧاد ﯽﯾﺎﺸ
ﺮﻬﺷ رد ﯽﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد و ﺮﺘـﺸﯿﺑ ﻦﯿﺼﺼﺨﺘﻣ رﻮﻀﺣ دﺎﺑآ مﺮﺧ
ﻓا ﺮـﯿﺧا يﺎﻬﻟﺎـﺳ رد تﺎﻣﺪـﺧ ﻦﯾا ﻪﺑ ﯽﺳﺮﺘﺳد ﺢﻄﺳ ﺶﯾاﺰ
ـﺘﻧ ﺪـﻧاﻮﺗ ﯽـﻣ عﻮـﺿﻮﻣ ﻦـﯾا رد ﯽـﺗآ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ يدﺮﺑرﺎـﮐ ﺞﯾﺎ
ﺪﯾﺎﻤﻧ ﻞﺻﺎﺣار يﺮﺘﺸﯿﺑ .
ﻪﺘﻓﺎﯾ ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ سﺎﺳاﺮﺑ عﻮﻧ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ،ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا يﺎﻫ
رﻮﺼﻗ ﯽﺑ هﺪﺷ ﺖﯾﺎﮑﺷ ﺎﻬﻧآ زا ﻪﮐ ﯽﻧﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد هدﻮﺑ ﯽﺗﻻﺎﺒﻣ
ﻦﯿﻨﭼ ﻢﻫ .ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﯾ
ﺎﻫ ﺮﮕﻧﺎﯿﺑ نآ دﻮﺑ ﻪﮐ ﯿﺑ ﺮﺘﺸ نﺎﯿﮐﺎﺷ
ﺚﻧﻮﻣ و نﺎﯿﮐﺎﺸﺘﻣ ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺮﺘﺸﯿﺑ
و ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد
ﯽﻣﻮﻤﻋ هدﻮﺑ ﯽﻧﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد .ﺪﻧا ﻪﮐ
درﻮﻣ دﺮﮕﯿﭘ ﯽﯾﺎﻀﻗ راﺮﻗ
ﯽﻣ
،ﺪﻧﺮﯿﮔ ﻞﻤﺤﺘﻣ ﯽﺣور يﺎﻫرﺎﺸﻓ و
ﯽﻧاور ﯽﻧاواﺮﻓ ﯽﻣ
ﺪﻧﻮﺷ و سﺮﺗ زا دﺮﮕﯿﭘ ﯽﻧﻮﻧﺎﻗ ﺰﯿﻧ ﺮﺑ ﻪﺑ دﺎﻤﺘﻋا ﺲﻔﻧ
ﺎﻬﻧآ
ﺮﯿﺛﺎﺗ ﯽﻔﻨﻣ ﯽﻣ ﯽﺑ .دراﺬﮔ ﺪﯾدﺮﺗ
نﺎﯾز يﺎﻫ ﻞﺻﺎﺣ زا ﻦﯾا
،دراﻮﻣ ﺮﯿﮕﻨﻣاد ﻢﻫ
ﮏﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد و
ﻢﻫ رﺎﻤﯿﺑ ﯽﻣ
؛ددﺮﮔ
ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺖﺳا مزﻻ هار
ﯽﯾﺎﻫرﺎﮐ ذﺎﺨﺗا
ددﺮﮔ ﻪﮐ ﻦﻤﺿ
يﺎﻔﯿﺘﺳا قﻮﻘﺣ
،نارﺎﻤﯿﺑ ﺖﯿﻟﻮﺌﺴﻣ ﻪﻤﯿﺑ ﻪﻌﻣﺎﺟ
ﯽﮑﺷﺰﭘ ﺰﯿﻧ
ءﺎﻘﺗرا ﺪﺑﺎﯾ ﺮﺘﻬﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ . ﺖﺳا
نﺎﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﺎﺑ
ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ
ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ ﺶﯾﻮﺧ ﻪﺑ ﻒﯾﺎﻇو دﻮﺧ ﻞﻤﻋ و ﺪﻨﯾﺎﻤﻧ رﻮﺼﻗ لﺎﻤﺘﺣا
ر ﮕﺑ ﺮﻈﻧ رد ا ﯿ
ﺪﻧﺮ ﺼﺼﺨﺗ ﺶﻧاد و ﯽ
و ﺪﻨﻨﮐ زور ﻪﺑ ار دﻮﺧ
ﻗﻮﻘﺣ ﻞﺋﺎﺴﻣ درﻮﻣ رد ار دﻮﺧ تﺎﻋﻼﻃا ﯽ
ﺐﻄﻣ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ
اﺰﻓا دﻮﺧ ﯾ ﺶ ﻗﻮﻘﺣ ﻞﺋﺎﺴﻣ درﻮﻣ رد شزﻮﻣآ .ﺪﻨﻫد ﯽ
و
ﻗﻼﺧا ﯽ ﻧﯿ ﺰ ﺎﺑ ﯾﺪ ﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ رد ي
ﺳرد ﯽ ﮑﺷﺰﭙﻧاﺪﻧد ﯽ
.دﻮﺷ هﺪﻧﺎﺠﻨﮔ
و ﺮﮑﺸﺗ ﯽﻧادرﺪﻗ
تﺎﻤﺣز زا ﻪﻠﯿﺳﻮﻨﯾﺪﺑ يﺪﯿﺗﺎﺳا
مﺎﺠﻧا رد ﻪﮐ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا
ﻣ ﺎ
ددﺮﮕﯿﻣ يراﺰﮕﺳﺎﭙﺳ ﻪﻧﺎﻤﯿﻤﺻ ﺪﻧدﻮﻤﻧ يرﺎﯾ ار .
References
1. Jafari M, Arad H, Taghavi Z. Evaluation of number and etiologic causes of dental complaint in Tehran between 2001-2007.
Res Dent Sci. 2008;5(3):13-20. (In Persian) 2. Movahhed T, Arab HR, Hashemi S,
Mohammadzadeh Z. Evaluation of Dental Complaints Received by the Mashhad Medical Council from 2001 to 2011. Iranian Journal of Forensic Medicine.
2016;22(1):31-7. (In Persian)
3. Brusoni M, Trinchero E, Marazzi L, Partenza I. Gestione, ritenzione e assicurazione del rischio: alla ricerca di una prospettiva integrata. 2012.
4. Jena AB, Seabury S, Lakdawalla D, Chandra A. Malpractice risk according to physician specialty. New England Journal of Medicine. 2011;365(7):629-36.
5. Rapp GC. Doctors, Duties, Death and Data:
A Critical Review of the Empirical Literature on Medical Malpractice and Tort Reform. N Ill UL Rev. 2005;26:439.
6. De Feijter JM, De Grave WS, Muijtjens AM, Scherpbier AJ, Koopmans RP. A comprehensive overview of medical error in hospitals using incident-reporting systems, patient complaints and chart review of inpatient deaths. PLoS One.
2012;7(2):e31125.
7. MS A, MJ Kharrazi F, SH R. Frequency of orthodontic malpractice cases and verdicts filed at the Iranian Medical Council during 1994-2004. 2008. (In Persian)
8. Sheikhazadi A, Ghadyani MH, Kiani M.
Review of inquest, sue and punishment of dentistry malpractice & errors in Iran.
Iranian Journal of Forensic Medicine.
2007;13(3):171-80.
9. Goudarzi F KM. Forensic Medicine for the students of law. 1st ed. Tehran2005. (In Persian)
10. Haghgoo R, Rasouli S. Evaluation of dental complaints in Tehran Medical Council between 2005-2012. Journal of Dental Medicine. 2016;29(2):144-50.
11. Manca R, Bruti V, Napoletano S, Marinelli E. A 15 years survey for dental malpractice claims in Rome, Italy. Journal of forensic and legal medicine. 2018;58:74-7.
12. Shahsavari F, Sadri D, Mohammadzadeh M, Sadighi A. Analyzing plenty of complaints against engaged dentist between 1380 and 1387 in Tehran. Medical Law Journal. 2010;4(13):121-32.
13. Bjørndal L, Reit C. Endodontic malpractice claims in Denmark 1995–2004.
International endodontic journal.
2008;41(12):1059-65.
14. Haghi SZA, Zare GA, Ataran H. Factors Determining Incrimination of Surgical Team in Malpractice Claims and quality of Judgements made By Mashhad medical council. Scientific journal of forensic medicine. 2005;11(3 (39)). (In Persian) 15. Kiani M, Sheikhazadi A. A five-year survey
for dental malpractice claims in Tehran, Iran. Journal of forensic and legal medicine.
2009;16(2):76-82.
16. Lipsky MS, Su S, Crespo CJ, Hung M. Men and Oral Health: A Review of Sex and Gender Differences. Am J Mens Health.
2021;15(3):15579883211016361.
17. Kiani M, Sheikhazadi A. A five-year survey for dental malpractice claims in Tehran, Iran. J Forensic Leg Med. 2009;16(2):76- 82.
18. Bismark MM, Fletcher M, Spittal MJ, Studdert DM. A step towards evidence- based regulation of health practitioners.
Australian Health Review. 2015;39(4):483- 5.
19. Thomas L, Tibble H, Too L, Hopcraft M, Bismark M. Complaints about dental practitioners: an analysis of 6 years of complaints about dentists, dental prosthetists, oral health therapists, dental therapists and dental hygienists in Australia.
Australian Dental Journal. 2018;63(3):285- 93.
20. Bismark MM, Spittal MJ, Gurrin LC, Ward M, Studdert DM. Identification of doctors at risk of recurrent complaints: a national study of healthcare complaints in Australia.
BMJ quality & safety. 2013;22(7):532-40.
21. Studdert DM, Bismark MM, Mello MM, Singh H, Spittal MJ. Prevalence and characteristics of physicians prone to malpractice claims. New England journal of medicine. 2016;374(4):354-62.
22. Bagheri A, Farzaneh E, Hedayatipour M. A Study of Frequency and Reasons of Patients Complaints against Dental Practitioners in Ardebil during 2001-2011. Iranian Journal of Forensic Medicine. 2015;20(4):179-86.
23. Spittal MJ, Studdert DM, Paterson R, Bismark MM. Outcomes of notifications to health practitioner boards: a retrospective cohort study. BMC medicine. 2016;14(1):1- 10.
24. Pinchi V, Pradella F, Gasparetto L, Norelli G-A. Trends in endodontic claims in Italy.
International dental journal. 2013;63(1):43- 8.
25. Thomas LA, Bismark MM. Vexatious, Misconceived and Avoidable Reports by Peers to Medical Regulators: A Qualitative Study of Health Practitioners in Australia.
Journal of law and Medicine.
2017;24(3):579-89.
26. Zanin AA, Herrera LM, Melani RF. Civil liability: characterization of the demand for lawsuits against dentists. Braz Oral Res.
2016;30(1).
27. de CASTRO ACC, Franco A, da Silva RF, Portilho CDM, de Oliveira HCM.
Prevalence and content of legal suits founded on dental malpractice in the courts of Midwest Brazil. Revista Brasileira de Odontologia Legal. 2015;2(1).
28. Zamanzadeh M, Rayani A, Moosazadeh M, Mazidi E. Frequency of Dental Complaints Filed in the Medical Council Organization of Three Selected Cities of Mazandaran Province. Journal of Research in Dental and Maxillofacial Sciences. 2022;7(2):87-91.
29. Jafari M, Arad H, Taghavi Z. A Survey On Prevalence And Causes Of Dental Litigations In Tehran Around The Years 2003-2006 Regarding General Dental Practitioner. Journal of research in dental scienes. 2008;5(3):-. (In Persian)
30. Manca R, Bruti V, Napoletano S, Marinelli E. A 15 years survey for dental malpractice claims in Rome, Italy. J Forensic Leg Med.
2018;58:74-7.
Prevalence and causes of dental malpractice in Khorramabad, Iran during 2012-2016
YusufvandZUP1*P, Hamzelouei Moghadam EP2
1.Post-Graduate Student, Department of Pediatrics, School of Dentistry, Qazvin University of medical scients, Qazvin, Iran, [email protected]
2.Assistant Professor, Department of Endodontics, School of Dentistry, KhorramAbad University of medical scients, Lorestan, Iran
Received: 2022/05/15 Accepted: 2022/09/11
Abstract
Background: Dental malpractice claims have increased in recent years. Investigating the reasons for dental malpractice can help dentists overcome this issue by providing high-quality service and promoting patient safety. This study aims to investigate the prevalence of malpractice in dentistry in Khorramabad, Iran and its possible reasons.
Materials and Methods: In this descriptive cross-sectional study, we examined all closed cases of dental malpractice registered by the forensic medicine organization and the medical system in Khorramabad, Iran during 2012-2016, and evaluated contributing factors including demographic factors and type of malpractice. Data analysis was performed in SPSS v.22 software.
Results: Out of 73 complaint cases, 65 were evaluated in this study. The mean age of patients was 33.49±10.65. Most of complainants were female (59.3%) aged 30-45 years (41.5%), with a university degree (26.2%), residing in urban areas (70.8%). The maximum interval between the time of treatment and the time of complaint registration was less than one year (72.1%). The majority of complaints were against male dentists (87.5%) with general dentistry education (54.7%). The most frequent final verdict was the malpractice of dentist (49.1%). The majority of malpractices were from negligence type (32%), and most of the complaints were related to performing surgery alone (33.8%).
Conclusion: Most of the dentists with malpractice in Khorramabad city are male general dentists, mostly in the field of surgery. Most of complainants are females. To reduce the incidence of dental malpractice and limit their consequences, it is necessary to develop control strategies and promote the education and training of dental practitioners.
Keywords: Failure, Insecurity, lack of skill, Conviction, Exonerate.
*Citation: Yusufvand Z, Hamzelouei Moghadam E. Prevalence and causes of dental malpractice in Khorramabad, Iran during 2012-2016. Yafte. 2022; 24(2):69-77.
