The Role of Mysticism in the Poetic of the Image in Yadollah Royaee's Poetry
Adel Sawaedi
Mohamadreza Salehi Mazandarani
Maryam Rafi
Abstract
Spacement poetry is a manifest-based movement in the history of contemporary poetry in Iran that follows specific patterns and structures. By reading Yadollah Royaee's ideas, the readers of spacement poetry become aware of its different philosophical, linguistic, and aesthetic capacities. Accordingly, the poetic of the image in Royaee's poetry is a complex of different capacities and aspects which takes its patterns and structures from spacement poetry. The aspects include lingual, phenomenological, aesthetic, and mystic, but achieving them is a problem that takes place through the manifest of spacement poetry and the historical development of Yadollah Royaee's opinions. Mysticism and its role in Royaee's poetry are also possible through these subjects as well as through concentration on the second manifest of spacement and the margins of this type of poetry. For this reason, the present study has achieved different levels of mysticism in ethics and mystical concepts by concentrating on the role of mysticism in this area. In other words, mysticism has found its roots in educating the spacement mind, reading, and writing with a mutual action in ethical aspects and then reached the structure of presence of the other, and objected the effects of mystical concepts through poems with emotional impulses, mystical language, and the context and the structure of 'Shathiyat'. In this regard, the authors focused on "Labrikhteha" and "Haftad Sange Ghabr", which are elaborated on in the study.
1. Introduction
Poetic of the image in Yadollah Royaee's poetry is a mixture of various functions which have found their structure in stylistic patterns and features of this poet and also in mind education of spacement. This education is an abstract of patterns, spacement poetry manifests, and Royaee's ideas and have objected to different lingual, aesthetic, phenomenological, and mystical capacities through the effect of poetic of the image in Royaee's poem. Mysticism and its role in Royaee's poetry, as the pioneer of spacement poetry, have been achieved by concentrating on the poet’s ideas and going through the first manifest of spacement and focusing on the second one, which was a completion of different aspects of that manifest.
Therefore, by focusing on the role of mysticism, the current research has studied its action in two aspects of ethics in mental education of spacement and of the mystic in patterns and stylistic features of Royaee's poem. In other words, this mystical role has a mutual action affected by Husserl's phenomenology from the ethical aspect and by the texture, atmosphere, and structure of the mystics Shathiyat. It is worth mentioning that the writers focused on
"Labrikhteha" and "Haftad Sange Ghabr".
2. Review of the Literature
Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran (Corresponding Author Email: [email protected])
Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
MA Graduate in Persian Language and Literature, Department of Persian Language and Literature, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
In studying the role of mysticism in the poetics of the image in Yadollah Royaee's poem, the reader of spacement poetry faces a kind of philosophy-mysticism and finds its most important aspects in the effect of theory subjects of spacement poetry from Husserl's phenomenology, the language of Shathiyat, and the deep concepts of mysticism.
Here, the subject of Husserl's phenomenology connects with the ethical dimension. The feature of conscious experiences of humans finds its roots through Berentano in the Middle Ages back to Aristotle. In fact, by discussing ethics in his discussions, Husserl followed some subjects that reach the age of intellectualism of Europe through Kant and Heum and was accompanied by Plato and Aristotle (Smith, 2015). Yadollah Royaee has also mentioned this subject (ethics) in the second manifest of spacement and explained a mysticism rooted in ethics, then he reached Husserl's phenomenology. Ethics, passing ethics, clearance, and avoidance are repeatedly mentioned in the second manifest. Ethics is mixed with mental education of spacement. Moreover, "education of reading" is an important issue in which Royaee mentions the transference of the face and presents such an equation: "reading- transference of the face- studying" (Royaee, 2018, p. 180). It can be stated that spacement poets somehow practice spacement ethics that take them to avoidance, which means
"clearness and avoidance" that itself reaches the structure of "the presence of the other" in Husserl's ideas. In fact, my connection with the world in Husserl's phenomenology represents in the spacement poetry stream via concepts like outside-being of me, outside-being of the world, transference of the face, spacement ethics, clearance, and avoidance. The laic mysticism issue which is also mentioned in the manifest somehow finds its roots in the philosophical effects of Husserl's phenomenology. Accordingly, concepts like doubt, rejection, and other are mentioned in the manifest, which all are rooted in the philosophical thinking of spacement poetry.
The effect of mystic concepts of the form and the structure of Shathiyat on the development of ideas in spacement poetry has been discussed and is clearly presented in
"Labrikhteha" and somehow in "Haftad Sange Ghabr". That is why the poems of
"Labrikhteha" are outstanding for their aesthetic form, mystical content, and the usage of mystic symbols, like the circle, spinning, other and so on, which are completely related to philosophical and aesthetic structure and the content of Shathiyat.
For example, in the following piece of the poem, the concepts of I and other are clearly outstanding:
1. Whenever I am, comes from you when all of me comes from all of you I go away from what is me
and then it is something runs to me.
(Royaee, 2008, p. 461)
Or in the following piece of the poem, the sudden emotional strike or impulse has shortly happened, which clearly shows the effect of the structure of Shathiyat:
59. A tree with crazy branches and the echo leaves
on the body of the mountain
The article of the protection of flowers in the garden (Royaee, 2008, p. 520).
3. Methodology
The current study is based on a library study in which the authors refer to philosophical and literary books and take notes from them and analyze the information.
4. Results
The current study studied the role of mysticism in the poetics of the image in Yadollah Royaee. It is concluded that mysticism had a mutual action in that poetry: one refers to the ethical dimension in mental education of spacement, reading, and writing and finds its roots in the effect from Husserl's phenomenology and the structure of the presence of the other. It should be noticed that this dimension of the role of mysticism cannot be achieved unless by passing through the first manifest of spacement poetry, the historical ideas of Yadollah Royaee, and the concentration on the second manifest of spacement poetry and its margins.
The other action in texture and structure and the language of poem pieces finds its roots in the effect of mystical Shathiyat and objects the creation of some places with emotional impulses and a language affected by Shathiyat. Also, for the mystical and ethical capacities of
"Labrikhteha" and "Hafted Sange Ghabr", the author has concentrated on these two poetic collections.
Keywords: Yadollah Royaee, Poetic of Image, Mysticism, Mysticism Language, Shathiyat, Husserl's Phenomenology
للهادی رعش ریوصت یاقیطوب رد نافرع شقن ر
ؤ ییای
؛یدعاوس لداع یناردنزام یحلاص اضردمحم
؛ عیفر میرم
کچ ی هد :هلئسم نایب رج
ی نا رعش ی مجح رد رات ی خ رعش رصاعم رج ی نا ی ب ی نا ی ه روحم هدوب و زا اهوگلا و راتخاس اه ی و ی هژ ا ی پ ی ور ی هدرک
تسا . ناگدنناوخ رعش
مجح ن ی ز رد لوط اب نامز شناوخ رظن ی تا ی للهاد ر یؤ ا یی زا فرظ ی ت اه ی فسلف توافتم ی
، نابز ی ز و ی اب یی ناسانش ۀ
هدش هاگآ نآ دنا
؛ شهوژپ نیا رد شقن هب
طوب رد نافرع ی
اق ی وصت ی ر رعش ی للهاد هتخادرپ ییایؤر یم
.دوش
:شور پ شهوژ رضاح اب روحم
ّی ت شخب ی ند هب شقن نافرع رد طوب ی اق ی وصت ی ر رعش ر یؤ ا یی
، هب حوطس توافتم ی زا نیا
یراذگریثأت رد
ُب دع قلاخا ی و هافم ی م نافرع ی تسد ی هتفا تسا . رد ا ی ن هب ،اتسار لد ی ل فرظ ی ت اه ربلی ی هتخ اه داتفه و گنس ربق ، لحت ی ل
سررب و ی عومجم ۀ ا ی ن و ی گژ ی اه ا رب ی ن رعش رتفد ود ی
یم ماجنا دوش .
هتفای :جیاتن و اه طوب
ی اق ی وصت ی ر رد رعش ی للهاد ر یؤ ا یی هعومجم ا ی زا فرظ ی ت اه و هوجو توافتم اهراتخاس و اهوگلا هک تسا ی
ب زا ار دوخ ی
نا ی ه اه ی رظن و مجح رعش ی
تا ی للهاد ییایؤر م ی گ ی
؛در هوجو توافتم ی دننام نابز هوجو دپ ،هناسانش
ی
،هناسانشراد
ز ی اب یی هناسانش هنافراع و . تسد ی با ی هب هدشدای فلتخم هوجو سم
ئ هل ا ی هک تسا رد ب زا راذگ ی نا ۀی س و مجح رعش ی
ر رات ی خ ی رظن ی تا
ی للهاد ییایؤر هب عوقو م ی پی ددنو . یسررب نافرع و شقن نآ ن ی ز طوب رد ی اق ی وصت ی ر رعش ر یؤ ا یی رد راذگ زا ا ی ن ثحابم و زکرمت رب
بی نا ۀی مود مجح ارگ یی و شاوح ی رعش مجح ناکما ذپ ی ر هدوب تسا . شنک اب نافرع ی
وسود ی ه قلاخا دعُب رد ی
، ر ی هش اه ی برت ی ت نهذ ی
ون و شناوخ ،مجح ی
شس ثأت رد ار ی ذپر ی ر ی دپ زا ی سانشراد ی لرسوه ی ی هتفا هب اجنآ زا و غ روضح نامتخاس
ی ر د و ی رگ ی سر ی هد و رد
ثأت ی ر هافم ی م نافرع ی
، هب هدورس اه یی اب هناکت اه ی فطاع ی
، نابز هنافراع ی ا اب تفاب و راتخاس حطش ی تا ع ین
ّی ت شخب ی هد .تسا
هژاو اه ی لک ی د ی
للهادی ییایؤر ؛ ریوصت یاقیطوب ؛
نافرع ؛ نافرع نابز ؛
تایحطش ؛ لرسوه یسانشرادیدپ ی
،یسراف تایبدا و نابز رایداتسا
ناد ،یسراف تایبدا و نابز هورگ ناریا ،زاوها نارمچ دیهش هاگشناد ،تایبدا ۀدکش
،)لوئسم ۀدنسیون(
a
،یسراف تایبدا و نابز رایشناد
ناریا ،زاوها نارمچ دیهش هاگشناد ،تایبدا ۀدکشناد ،یسراف تایبدا و نابز هورگ [email protected] ،
شناد
تایبدا و نابز دشرا یسانشراک ۀتخومآ ناریا ،زاوها نارمچ دیهش هاگشناد ،تایبدا ۀدکشناد ،یسراف
:لوصو خیرات 10
/ 10 / 0010 :شریذپ خیرات
02 / 10 / 0010
© The author(s)
شهوژپ ینافرع بدا یاه
لاس مهدزناش ةرامش ، لوا یپایپ ، 02 ، ناتسبات و راهب 0010
ص ، -011 000
Doi: 10.22108/jpll.2022.133375.1698
1 ـ همدقم
طوب ی اق ی وصت ی ر رد رعش ی للهاد ییایؤر
، مآ ی هز ا ی زا اهدرکراک ی
توافتم و فلتخم ی تسا هک راتخاس دوخ ار رد اهوگلا و
و ی گژ ی اه ی کبس ی رعش ا ی ن رعاش و برت ی ت نهذ ی مجح ی هتفا تسا . ای ن برت ی ت نهذ ی کچ ی هد ا ی زا نامه
،اهوگلا ب ی نا ی ه اه ی
رعش مجح و رظن ی تا ی للهاد ؤر یا یی تسا هک رب طوب ی اق ی وصت ی ر رد رعش ییایؤر و هتشاذگ ریثأت هب
دوجو فرظ ی ت اه ی
توافتم ی
،
ِدننام اهدرکراک ی
نابز ی
، ز ی اب یی سانش ی
، دپ ی سانشراد ی و نافرع ع ین
ّی ت شخب ی هد تسا
؛ اما هوجو توافتم ی هک رد
رعش مجح دوجو
،دراد زج اب راذگ زا ب ی نا ۀی رعش مجح و س ی ر رات ی خ ی رظن ی تا ی للهاد ییایؤر هب تسد من ی آ ی د . نافرع و
شقن نآ ن ی ز رد طوب ی اق ی وصت ی ر رعش ی للهاد ییایؤر
، نب ی نا گ ذ را و رهچ ۀ صخاش ا ی ن رج ی نا
، سم ئ هل ا ی تسا هک اب زکرمت و
هجوت رب رظن ی تا رعاش و راذگ زا ب ی نا ۀی لوا مجح ارگ یی و زکرمت رب ب ی نا ۀی مود و نانخس لماک دننک ۀ داعبا فلتخم نآ ب ی نا ی ه
هدمآ تسد هب تسا
. روطنامه هک
رعاش ن ی ز هتفگ تسا
« : فرح اه ی نام ار هک ور ی مه راذگب ی
،م نام ی تسف مود فرح اه یی
ار م ی دنز هک لوا ی ار لماک م ی دنک و باطخ ی دراد ( » ییایؤر
، 8938 : 893 ) ،نیاربانب ؛ شهوژپ
رضاح
، اب روحم
ّی ت شخب ی ند
هب شقن
،نافرع شنک دنم ی نآ ار رد ود ُب دع قلاخا ی رد برت ی ت نهذ ی مجح و هافم ی م نافرع ی رد اهوگلا و و ی گژ ی اه ی
کبس ی رعش ی للهاد ییایؤر
،هدهاشم لحت
ی ل و سررب ی هدرک تسا . هب ترابع ی
، ا ی ن شقن نافرع ی شنک ی وسود ی ه دراد هک رد
ُب دع قلاخا ی زا دپ ی سانشراد ی لرسوه ی ثأت ی ر یم دریذپ و رد ُب دع هافم ی م نافرع ی
، هب هدورس اه یی اب هناکت اه ی فطاع ی
، نابز
هنافراع ی ا اب تفاب و راتخاس حطش ی تا ع ین
ّی ت یم دشخب . ناگدنناوخ رعش
،مجح رد س ی ر رات ی خ ی ا ی ن رج ی نا رعش ی و
رظن ی تا ی للهاد ییایؤر
، زا رتسگ ۀ ثأت ی راذگر ی دپ ی سانشراد ی لرسوه ی رب نآ هاگآ ی ی هتفا دنا . ناگدنراگن رد
ا ی ن شهوژپ
، اب
پی ش ضرف ندادرارق ا
ی ن گتسناد ی هدیشوک دنا اب زکرمت رب ب ی نا ۀی مود مجح ارگ یی هب هوجو د ی رگ ی زا ا ی ن ثأت ی ر راذگ ی
دنزادرپب . نچمه ی ن ره ود ُب دع قلاخا ی و ثأت ی ر هافم ی م نافرع ی و حطش ی تا رد
،نابز تفاب و راتخاس واصت ی ر رعش ی ییایؤر
سم ئ هل ا ی تسا هک رد رتفد یاه رعش بلی ر ی هتخ اه و هب عون داتفهی گنس ربق گتسجرب ی و مها ی ت و ی ژ ۀ دوخ ار پ ی اد هدرک دنا ؛
اربانب ی
،ن ناگدنراگن زکرمت
دوخ ار رب ا ی ن ود رتفد رعش ی رارق هداد و ن ی ز اب لحت ی ل و سررب ی تاعطق ی زا ا ی ن ود
،هعومجم
هوجو توافتم ثأت ی ذپر ی ر ی ا ی ن داعبا ار ناشن هداد دنا .
1 ـ 1 پ ی ش ی هن مها و ی ت عوضوم
شقن نافرع و هافم ی م نافرع ی رد س ی ر رات ی خ ی رعش مجح و رظن ی تا ی للهاد ییایؤر هب عون ی زا ثحابم سپ ین ی تسا ؛ رد عقاو
سم ئ هل ا ی ا تس هک ثأت ی ذپر ی ر ی شا هینایب نیا ۀیشاح رد ،مجح رعش ۀینایب راشتنا زا دعب ار مجح مود ۀینایب و
ییارگ ،
هدورس هتخیربلیاه
اه و دودحات داتفهی
گنس بق ر راکشآ م ی دنک . نینچمه و رعاش دوخ ناگدنهوژپ
رعش مجح ن ی ز هب ثأت ی ر
هافم ی م نافرع ی رب رعش مجح ی ا تفاب و راتخاس حطش ی تا ربلرد ی هتخ اه هراشا هدرک دنا هک رد همادا هب فرعم ی اهنآ هتخادرپ
دهاوخ دش ؛ اما شلات ناگدنراگن رد
شهوژپ رضاح ا ی ن هدوب تسا ات اب لحت ی ل و سررب ی شقن نافرع رد طوب ی اق ی وصت ی ر
رعش ی للهاد ییایؤر
، هب فرظ ی ت اه ی توافتم ی ع ین
ّی ت شخب ن د هک رعش ا ی ن رعاش اب ثأت ی ذپر ی ر ی زا نافرع و هافم ی م نافرع ی ا ی داج
م ی دنک
؛ فرظ ی ت اه یی هک رد ُب دع قلاخا ی
، اب ثأت ی ذپر ی ر ی زا دپ ی سانشراد ی لرسوه ی
، درکراک دوخ ار رد رد برت ی ت نهذ ی
،مجح شناوخ و ون ی شس و هب روط لک ی هاگآ ی
، وقت ی م انعم و روضح غ ی ر و د ی رگ ی م ی دناسر و رد ُب دع ی د ی
،رگ ب ی هکنآ
هب فوص ی مس و فوص ی ارگ یی هتشغآ وش د
، اب ثأت ی ذپر ی ر ی زا صخش ی ت اه ی گرزب ی دننام درورهس ی
، سمش ی ا جلاح هب پ ی دنو
هفسلف ــ نافرع م ی ارگ ی د .
،ساسا نیا رب للهادی راثآ نایمزا
ییایؤر یم هب ناوت نیا باتک :درک هراشا اه کلاه
لقع هب تقو
دنا ی ش ی ند ( 8938 ) ترابع؛ زا چ ی تس
؟ ( 8939 ) رهچ؛ ۀ ناهنپ فرح ( 8931 ) ونف؛ ژولونم ی مجح ( 8931 ).
ی للهاد ییایؤر رد لوط نامز هدیشوک تسا
ات اب راثآ رظن ی دوخ مه اپ ی هعومجم اه ی رعش ی شا
، حوطس توافتم و
فلتخم رج ی نا رعش ی مجح ار نشور نک د هک ولج ۀ مات و مامت نآ رد راثآ دوخ وا لکش هتفرگ تسا . ای ن نشور زاس ی و
تخادرپ رظن
ی زا اجنآ تأشن م ی گ ی در هک رعش مجح ی ا مجح ارگ یی ی ک رج ی نا دنا ی ناگش ی تسا هک هدولاش اه ی ا
ز ی اهانبر ی هنلامأتم دراد و هب عون ی رعش ــ هفسلف اه یی تسا هک فرظ ی ت اه ی فلتخم ی ار لمح م ی دنک . ییایؤر رد کلاه
لقع هب تقو دنا ی ش ی ند ترابعو زا چ ی تس
، هوجو ی زا تلامأت رکف ی وخ د ار رد اتسار ی رعش مجح صخشم م ی دنک
؛ اما
رهچ رد ۀ ناهنپ فرح ژولونمونف و
ی مجح هب لکش قد ی ق رت و رتزکرمتم ی
رب اهانب ی فسلف ی و دپ ی
،هناسانشراد نابز
ی
،
ز ی اب یی هناسانش و نافرع ی م ی دزادرپ . وا تلامأت دوخ ار رد ا ی ن ود باتک هب لکش زگ ی ن وگ ی ه اه یی ب ی نا هدرک تسا و ب ی ش زا
د ی رگ راثآ
،دوخ بطاخم ار
هب ههجاوم ا ی قتسم ی م اب برت ی ت نهذ ی مجح ارف یم دناوخ . رد مه ی ن هراب
، ناگدنراگن شهوژپ
،رضاح رد هلاقم ا ی اب ناونع « لحت ی ل و اقم ی س ۀ درکراک دپ
ی سانشراد ی لرسوه ی رد رظن ی تا و طوب ی اق ی وصت ی ر رعش ی للهاد
ییایؤر
» ( دعاوس ی
، حلاص
ِی ناردنزام ی و فر ی
،ع 8808 ) هب هدولاش اه و اهانبم ی فسلف ی ا ی ن رج ی نا رعش ی اب کت ی ه رب رعش
ی للهاد ییایؤر هتخادرپ نا د هک ناگدنناوخ م
ی دنناوت ارب ی انشآ یی ب ی رتش اب هدولاش اه ی فسلف ی ا ی ن رج ی نا رعش ی
، هب نآ عوجر
دننک . زا م ی نا راثآ د ی رگ ناگدنهوژپ رج
ی نا رعش ی
،مجح م ی ناوت طوبهب ی اق ی رعش مجح ( 8939 ) رثا دمحا ب ی دنونار هراشا
درک . ون ی هدنس رد ا ی ن
،باتک ا ی هد اه و ثحابم حرطم هدش ار حرش و طسب هدادن
؛ اما یارب بت یی ن فرظ ی ت اه و نشور ندرک
هوجو توافتم رج ی نا رعش ی مجح سب ی را رثؤم لمع هدرک تسا . نچمه ی ن ب ی دنونار رد هلاقم ا ی اب ناونع « زرم نابز دقن و نابز
رعش
» هک رد اس ی ت صخش ی مناخ ل ی لا قداص ی نم شت ر هدش
،تسا هب سم ئل ۀ ماهبا گنوگ ی زرم نابز دقن و نابز رعش رد راثآ
ی للهاد ییایؤر هتخادرپ تسا نایب رما نیا . رگ
نآ تسا هک بطاخم ارب ی انشآ یی اب رعش مجح و ی للهاد ییایؤر
، رورض ی تسا
هولاع رب راثآ رعش ی و ی
، هب علاطم ۀ راثآ رظن ی وا رد س ی ر رات ی خ ی اهنآ تردابم دزرو . نچمه ی
،ن « ربل ی هتخ
،اه رعش ی د ی رترگ
»
( 8911 ) هلاقم ا ی زا اخ من امه س ی را تسا هک هب بت یی ن هفلؤم اه ی توافتم نابز ی
، ز ی اب یی هناسانش و ن ی ز نافرع ی اب کت ی ه رب
ربل ی هتخ اه م ی دزادرپ و نشور م ی دنک هک غدغد ۀ ییایؤر رد رعش ش
، زا هافم ی م ی دننام گدنز ی و گرم تأشن م ی گ ی در . وا
هب تسه ی و ن ی تس ی م ی دنا ی دش و ا ی ن مهم ار رد هعطق اهرعش ی دوخ ع ین
ّی ت م ی دشخب . رفظم ییایؤر ن ی ز رد لاقم ۀ « نابم ی رظن ی
رعش مجح و ربل ی هتخ اه ی ییایؤر
» ( 8911 )
، نمض نتخادرپ هب
س ی ر رات ی خ ی رعش مجح و نابم ی رظن ی
،نآ راتخاس رعش ی
ربل ی هتخ اه و هفلؤم اه ی نابز ی و دنا ی ناگش ی نآ ار لحت ی ل و سررب ی م ی دنک .
هب لد ی ل داعبا توافتم پ ی ش ین ۀ ا ی ن
،عوضوم یم
هب ناوت باتک اه و شهوژپ اه ی د ی رگ ی ن ی ز هک تشاد هراشا رد
لحت ی ل و
سررب ی ا ی ن عوضوم شقن رفآ ین ی هدرک دنا
؛ ای ن راثآ هب عون ی رد لحت ی ل و سررب ی هافم ی م نافرع ی
، راتخاس حطش ی تا و هوجو
دنا ی ناگش ی
،اهنآ وصت ی ر و هوجو غلاب ی نآ و پ ی دنو رعش مجح و هفسلف اشگهار هدوب دنا .
رد زوح ۀ وصت ی ر و پ ی دنو رعش مجح و هفلسف م ی ناوت تغلابزا وصت ی ر ( 8913 ) رثا دومحم حوتف ی هرازگ ، اه یی رد
بدا ی تا رصاعم ا ی نار ( رعش ) ( 8939 ) رثا لع ی لست ی م ی لرسوه ، ( 8938 ) رثا د ی و ی د فاردوو مسا
ی ت بدا و ی تا چ ی
؟تس
( 8931 ) رثا رتراس مان درب
؛ رد زوح ۀ هافم ی م نافرع ی
، راتخاس حطش ی تا و هوجو دنا ی ناگش ی اهنآ یم ناوت هب راثآ ز ی ر هراشا
درک : نابز رعش رد رثن فوص ی ه ( 8931 ) رثا اضردمحم فش
ی ع ی نکدک ی نافرع ، و هفسلف ( 8918 ) رثا تسا ی س و تلااقم
« اور ی ت سانش ی حرش حطش ی تا
» ( 8911 ) زا لعدمحم ی شتآ
،ادوس « حطش : ررس ی اهز ی حور رب نابز
» ( 8911 ) زا دمحم
وقت ی
، « لحت ی ل داقتنا ی راعت ی ف حطش
» ( 8931 ) زا م ی رقابر ی درف و رفعج ی
، « نابم ی رظن ی حطش ی تا نافرع ی زا هاگن انلاوم
»
( 8913 ) زا رئاح ی و حر ی م ی هنگنز و
« تراشا اه ی ناحبص ی
؛ سررب ی د ی هاگد اه ی حطش باب رد ضراعتم ( »
8911 ل زا ) ی لا
روپزورون .
2 ـ طوب رد نافرع شقن ی
اق ی وصت ی ر رعش ی للهاد ییایؤر
،یهاگآ ،تفرعم هب تغل رد نافرع یناعم و نتخانش ،نتسناد
یم فیرعت لیبق نیا زا یا دوش
8؛ نچمه ی ن هب حلاطصا رد
« قح تفرعم و نتخانش لاعت
ی
» یا « ا لها شور و هار لله
ارب ی ئاسانش ی قح
1» بعت ی ر هدش تسا . رد ا ی ن
،اتسار هب رظن م ی دسر
مجح رعش ۀدنناوخ للهادی رعش ریوصت یاقیطوب رد نافرع شقن اب ههجاوم رد
ییایؤر یشنک اب وسود ی ه هبور تسور هک ی ک
ُب ار نآ دع
« قلاخا » برت رد ی ت نهذ ی
ُب و مجح د دع ی رگ نآ ار ثأت ی ر نافرع و هافم ی م نافرع ی رد اهوگلا و و ی گژ ی اه ی کبس ی
رعش ی للهاد ییایؤر م لکش ی دهد . هب ترابع ی
، م ی ناوت دنناوخ تفگ ۀ
رعش ی للهاد ییایؤر اب عون ی هفسلف ــ نافرع هبور تسور
و مهم رت ی ن هوجو نآ ار رادماو رد ی
رظن ثحابم ی
زا مجح رعش دپ
ی سانشراد ی لرسوه
9ی و ثأت ی ر نابز
، راتخاس حطش ی تا
هافم و ی م مع ی ق نافرع ی م ی ی دبا .
2 ـ 1 دپ ی سانشراد ی
لرسوه
پی ش لصا ثحب هب دورو زا ی
، اب هجوت هب مها ی ت ثأت ی راذگر ی دپ ی د سانشرا ی لرسوه ی رد شقن نافرع رد طوب ی اق ی وصت ی ر
رعش ی للهاد ییایؤر
، هب شخب ی زا رعت ی ف یاه مهم و مزلا دپ ی سانشراد ی لرسوه ی هتخادرپ دهاوخ دش نچمه(
ی ن کر .
دعاوس ی و د ی
،نارگ 8808 : -881 888 .)
یسانشرادیدپ یشناد
تسا هک نب ی نا راذگ نآ ار
،لرسوه ف ی فوسل کچ ــ رتا ی ش ی ــ ناملآ ی
، هتسناد دنا ( مسا ی
،ت 8938 :
11 ) هاگآ تاذ هب و ی
ـ لوا هکروطنآ م هبرجت صخش
ی نک د ـ م ی دزادرپ هاگآ .)نامه(
ی ن ی ز هبرجت نآ اه
ی ناهاگآ ۀ فلتخم ی
مآ هک تسا ی
هتخ گدنز اب ی رمزور ۀ د دننام ؛تسا ناسنا ی
،ند نش ی
،ند ساسحا ،ندرک می ل ،ندرکرکف ،ندرک سمل
،ندرک
داش ،مشخ ساسحا ی
ا هب خساپ رد لرسوه .)نامه( ...و ی
ن سم ئ هل صوصخ هچ هک ی
ت و ی هژ ا ی برجت ی تا هناهاگآ ار ام
م ی
،دنک ح موهفم زا ی
ث تافتلا ی intentionality ( /
ور ی گدنروآ ی ) یم نخس یروحم میهافم زا یتافتلا ثیح .دیوگ
تسا یلرسوه یسانشرادیدپ (
کر .
،تیمسا 8938
: -11 19
؛ ملاغ ی
، 8931 : 11 .) لرسوه ا ی ن موهفم ار ماو راد شداتسا
ستنارف تسوناتنرب .
هب رواب
،وناتنرب تافتلا ی ندوب و ی گژ ی دنا ی هش اه ی تسام و ره هبرجت ا ی رد رج ی نا رکفت ام هب شعوضوم
تللاد دراد ( کلم ی نا و فجن ی
، 8933 : 81 .) هب ترابع ی
، هب بعت ی ر
،لرسوه « هاگآ ی رقت(
ی
ًاب هراومه ) هاگآ ی زا چ ی ز ی تسا »
مسا(
ی
،ت 8938 : 19 .) هب ترابع ی
، ح ی ث تافتلا ی گرابرد ی ی ا فوطعم گدوب ی تسا ( ملاغ ی
، 8931 : 11 ) هک « هاگآ ی نادب
ش ی هو هب عاونا نوگانوگ شا
یا ی
"ناهج فوطعم
"
تسا ی ا اهنآ ار امنزاب یی م ی دنک ( » مسا ی
،ت 8938 : 90 ) و هچنآ عوضوم نآ
ار م ی
،دزاس شا یا ( دپ ی اهراد ) تسا
، هکروطنآ رد
هبرجت راکشآ م ی
،دنوش هن روطنآ هک رد ناهج جراخ دوجو دنراد (
،زتوش
8918 : 10 .)
زا د ی رگ هافم ی م ساسا ی دپ ی سانشراد ی لرسوه وحت ی ل دپ ی هناسانشراد تسا
. هب روط لک ی رد دپ ی سانشراد ی لرسوه ی
، هس
عون وحت ی ل اسانش یی یم دوش : وحت ی ل دپ ی هناسانشراد phenomenological epoche(
) یا هخوپا
؛ وحت ی ل آ ی تد ی ک
eidetic( )
؛ وحت ی ل نم لاعتسا یی کر(
. ملاغ ی
، 8931 : 11 ؛ ترامع ی
،مدقم 8931 : -811 811 .) رد
،هخوپا ضرف دوجو
ناهج ی نامز / ناکم ی ( زت ماع شرگن بط ی ع ی
8) جراخ زا هاگآ ی ام رد زتنارپ رارق م ی گ ی در ( فاردوو مسا
ی
،ت 8938 : 10 هک )
« هن کش
،تسا هن مزج تسا و هن من ی مناد
»
؛ هکلب دان ی هد هتفرگ م ی دوش و هچنآ مها ی ت دراد
، هاگآ ی اه ی نم تسا
( شر ی د ی
،نا 8911 : 99 لکش .) گ ی ر ی وحت ی ل آ ی تد ی ک ن ی ز ارب ی فده هک تسا نآ صوت
ی
ِف دپ ی
،هناسانشراد صوت
ی ف ی زا
برجت ی تا ئزج ی و روما کچوک ن ی
؛تس هکلب تسد ی با ی هب ناوق ی ن و اهراتخاس ی
هاگآ ی اراد ی مها ی ت تسا مسا(
ی
،ت
8938 : -988 981 ؛ ملاغ ی
، 8931 : 11 )
؛
،نینچمه د
ی هاگد لرسوه رابرد ۀ نم لاعتسا یی اب رد زتنارپ ندادرارق
ِنم تخانشناور ی
ققحت م ی ی دبا . ای ن
ِنم تخانشناور ی
اراد ی رات ی خ درف ی تسا و اب رد زتنارپ
،نتفرگرارق هب
« نم
» ی لاعتسا یی شخرچ م ی دنک
( کر . ملاغ ی
، 8931 : 11
؛ ترامع ی
،مدقم 8931 : -811 813 و ) رگنایب رد هک تسا نآ ی
ک رج ی نا هاگآ ی ضحم pure (
consciousness )
، نم ن ی ز اب ی د اراد ی هاگن ی ضحم دشاب ( شر ی د ی
،نا 8911 : 99 .)
2 ـ 2 قلاخا رد برت ی ت نهذ ی مجح
ه داعبا زا یکی ،دش هتفگ هک روطنام للهادی رعش ریوصت یاقیطوب رد نافرع شقن
ییایؤر
ُب ، مجح ینهذ تیبرت رد یقلاخا دع
ار نآ هاگتساخ هک تسا دیاب
رد بی نا ۀی مود مجح ارگ
8یی تسج وجو درک . سم ئل ۀ ُب دع قلاخا ی و ثأت ی ذپر ی ر ی نآ زا
دپ ی سانشراد ی لرسوه ی
، نایب رگ فرظ ی ت اه ی فسلف ی ا ی تسا هک شقن نافرع رد رعش مجح و طوب ی اق ی وصت ی ر رعش ی للهاد
ییایؤر ا ی اف م ی دنک . رد ادتبا
، ارب ی نشور ندشرت ثحابم ی هک رد للاخ ب ی نا ۀی مود مجح ارگ یی هدمآ
،تسا نتم نآ ع ی
ًان
هدروآ م ی دوش و سپس هب لحت ی ل و سررب ی اه ی دعب ی هتخادرپ دهاوخ دش :
ام رد مجح هب ز ی اب یی و زا ز ی اب یی هب قلاخا م ی سر ی م . اب هملک اه یی هک م ی آ ی دن و م ی
،دنور م ی آ یی م و م ی ور ی م
؛ و مجح
نامه چ ی ز ی تسا هک رب ا ی ن راتفر ربعم م ی دزاس و رب ا ی ن ربعم قلاخا روبع م ی
،دهد قلاخا ی د ی رگ رد ربعم ی د ی رگ ...
؛
قلاخا ام فصن راک تسام
؛ سپ اب ی د راک درک . ام راک م ی نک ی م و ارب ی ام هچنآ م ی دنام ا ی ن تسا هک قلاخا ی هزات ار رمت ی ن
م ی نک ی م . رمت ی ن قلاخا و هن ئارا ۀ نآ . ام رد ا ی ن رمت ی ن هب دهز م ی سر ی م و نآ تقو ئارا ۀ نادهاز ۀ قلاخا مه دهز و مه
قلاخا ار دنچ ربارب م ی دنک ...
. دهز ار مه هب انعم ی کاپ ی و و هرپ ی شز گب ی ر ی د و هن رهاظت هب ا ی نام و نافرع اه ی رازاب ی .
نافرع مجح ی نافرع ئلا ی ک تسا . رد نافرع ئلا ی ک درت ی د تسه
؛ و درت ی د
ّدر ن ی تس . نافرع ام رد دوخ نتفرورف و
ندرکراک و
رد ردص نتسشن و بست ی ح و غورد و ورد ی ش ی ن ی تس . قلاخا مجح ی مه
ّدر غ ی ر ن ی تس
؛
ّدر ب ی نور ن ی تس . اب
د ی نارگ ندوب تسا هک م ی ناوت ی م د ی رگ شاب ی م . بی نور تسه هک نورد تسه . ام نامدوخ ار رد وتسپ من ی ناوت ی م فشک نک ی م .
« لرسوه هب ام ی دا م ی دهد هک همه چ ی ز ب ی نور
،تسا هن رد ب ی نور . مه ۀ چ ی اهز ناشدوخ ب ی نور دنا . تح ی ام نامدوخ ی ک رما
بی نور ی تسه ی
،م ند یا ی نع ی « رد ند یا
» . بی نور ی نع ی « رد ند یا
» . ام اب رانک شک ی ند نامدوخ من ی مهف ی م ک ی تسه ی
،م رد م ی نا عمج و
عمج ی ت تسا هک نامدوخ ار
م ی سانش ی
،م ور ی هداج اه رد
،رهش چ ی ز ی رد م ی نا چ ی
،اهز مدآ ی رد م ی نا مدآ اه . ام اب
هملک اه یی هک ارب ی رعش م ی تسرف ی م مامت دوخ ار م ی تسرف ی م و قلاخا ی ار م ی تسرف ی م هک ناگمه ی ن ی تس
؛ اما مه ۀ تسام . ای ن
راتفر رغ ی ب ناسنا ی تسام . ام و ح ی تا زات ۀ ون ی شس
؛ و از ی ش رعش ارب ی هملک تساه . زا « ز ی اب
» ات « قلاخا
» هب هار من ی سر ی
،م
هب هبعک ا ی زا قلاخا م ی سر ی م . عقاو ی ت ردام تقو ی هب نهذ ام م ی آ ی د رد تشگزاب هرابود
هب نآ روحم فرح و ی ا ی ک ی زا
اهروحم ی فرح م ی دوش هک د ی رگ ر ی هش رد قلاخا دراد و ی ا ای هکن موهفم « قلاخا رد مجح
» ر ی هش رد نآ دراد ...
. ای هکن ام
رد نام ی تسف مود مجح ارگ یی هب قلاخا سر ی هد ای م
، نعم ی شا ا ی ن ن ی تس هک هب دعت ی ل سر ی هد ای م و تسرد رد مه ی ن تساج
هک ام قلاخا هزات ا ی ار رمت ی ن م ی نک ی م
؛ هکارچ قلاخا رد پ ی ش ام شراک بصن زرم ن ی تس و ا ی
،ن رعت ی ف قلاخا ار لماک
م ی دنک و هب و ی هژ رد راک رعش و ون ی شس ...
. دح ام زواجت زا دح
،تسا رد رگ ی ز زا زرم و خرچ رد دوخ . خرچ ی ند ارب ی
رارف و دعب خرچ ی ند رد رارف .
ِتمس ز ی اب یی . رد « مجح ارگ یی لاتنامساپسا(
ی مس
») ، قلاخا مه لثم مرف چ ی ز ی ارب ی نتفگ
دراد . ون ی شس ار شناوخ م ی دنک . رعاش مجح هدنناوخ ا ی تسا هک مه هعطق ار م ی دناوخ و مه رود هعطق م ی ددرگ
؛
م ی دخرچ . ای ن برت ی ت ی نع ی لوبق « ی ک اج ی نابز و تکرح
» ...
هکارچ ام رد ب ی نا ۀی لوا « مجح ارگ یی
» بی رتش هب « ای تتس ی ک
» و
ز ی اب یی سانش ی رعش هتخادرپ دوب ی م و اج ی « تا ی ک
» Ethique ( لاخ نآ رد قلاخا و )
ی ب اجنآ .دوب ی
رتش ورملق زا ی و مرف
دربراک دوب هدز فرح نابز ی
م وصت و هراعتسا نامتخاس زا و ی
ر هب . لرسوه رکفترد هک صوصخ ی
مهس ی رعت زا ی ف تا ی ک ار
روضح
« غ ی ر
» و
« د ی رگ ی
» م ی دزاس من ام و . ی
تساوخ ی م ب رد هک ی شن مجح ارگ یی اج ی ا ی ن لاخ رکفت زرط ی
ب ...دنام .
مجح ارگ یی تا ی ک عازتنا تلاح رد ار قلاخا و ی
م هبرجت شدوخ ی
دنک ( ییایؤر
، 8931 : -911 911 .)
هخوپا هکروطنامه شیپ ندادرارق زتنارپ رد(
ضرف ا )اه یساسا میهافم ز فسلف
ۀ دپ ی سانشراد ی لرسوه ی تسا و رب ثحابم
رظن ی رعش مجح ثأت ی تار ازسب یی هتشاد تسا کر(
. دعاوس ی د و ی
،نارگ 8808 )
، رد ا ی ن ور ی درک ن ی ز رد سررب ی شقن
نافرع و ُب دع قلاخا ی
، ح ی ث تافتلا ی هک تسا مها
ی ت م ی ی دبا . هب تفگ ۀ مسا ی
،ت هچنآ زا ح ی ث تافتلا ی رد دپ ی سانشراد ی
لرسوه هتسناد م ی
،دوش ر ی هش اه یی تسا هک نب ی نا اه ی دوخ ار رطزا ی ق وناتنرب رد نورق طسو ی و بقع رت زا نآ رد وطسرا
م ی بی
؛دن هب نتخادرپ اب لرسوه عقاو هب
« قلاخا
» رد سرد اهراتفگ ی ش ثحابم ی پ ار ی تفرگ رطزا هک ی ق ه و تناک ی
مو نامز هب ۀ
رگنشور ی م اپورا ی سر ی د سپ اب و مز ین ۀ ( دوب هارمه وطسرا و نوطلافا مسا
ی
،ت 8938 : -11 13 ).
ی للهاد ییایؤر ب رد ی نا ۀی مود
مجح ارگ یی ا هب ی ن سم ئ هل هراشا م ی دنک و هب رشت ی ح نافرع ی م ی دزادرپ هک اپ ی ه اه ی ش م قلاخا رد ار ی
ی دبا هب نآ زا و
دپ ی سانشراد ی لرسوه ی م ی دسر . با ی د تفگ ییایؤر
، رکفتم زکرم ی رج ی نا رعش ی مجح هک تسا ا رد
ی اجن ن ی ز مهس دوخ ار
رد تشادرب اه ی صخش ی ا ی هئارا هدرک هک زا دپ ی سانشراد ی لرسوه ی هتشاد تسا . رد ب ی نا ی ه
، ا اب هدنناوخ ی
ن اهرطس هبور ور
م ی دوش :
« ام رد مجح هب ز ی اب یی و زا ز ی اب یی هب قلاخا م ی سر ی م . اب هملک اه یی هک م ی آ ی دن و م ی دنور . م ی آ یی م و م ی ور ی م و
مجح نامه چ ی ز ی تسا هک رب ا ی ن راتفر ربعم م ی دزاس و رب ا ی ن ربعم قلاخا روبع م ی
،دهد قلاخا ی د ی رگ رد ربعم ی
د ی رگ
»...
( ییایؤر
، 8931 : 911 ) و همادا رد م هراشا ی دوش هک مجح ارگ ی نا قلاخا ی هزات ار رمت ی ن م ی دننک و « رد ا ی ن رمت ی ن
هب دهز م ی دنسر و نآ تقو ئارا ۀ نادهاز ۀ قلاخا مه دهز و مه قلاخا ار دنچ ربارب م ی دنک
»...
)نامه(
. شناوخ ی ا رد هک ی ن
بی نا ی ه قلاخا زا تروص
م ی گ ی در
، هب جع روط یب ی اب برت ی ت شناوخ برت رد9
ی ت نهذ ی
8مجح تسا طبترم .
« برت ی ت شناوخ »
سم ئل ۀ مهااب یت ی هک تسا ی
للهاد ییایؤر هب
« لدابم ۀ هرهچ
» رد نآ هراشا م ی دنک و نچ ی ن هلداعم ا ی ار هئارا م ی دهد :
« شناوخ ـ
لدابم ۀ هرهچ ـ هعلاطم
» ( نامه : 810 ).
رد عقاو ا ی ن هرهچ اه لدابم ۀ رهچ ۀ هدنناوخ و ون ی هدنس تسا هک رد هعلاطم قافتا م ی
،دتفا
ی نع ی نشور گدش ی
،
،هلدابم هقناعم و فشاکم ۀ اهنآ :نامه(
818 ).
م ی ناوت ،تفگ نارعاش مجح هب ارگ عون ی « قلاخا مجح ی
»
رمت ار ی ن م ی دننک آ هک ن م دهز هب ار اه ی
دناسر دهز و ی تفگ هب هک ۀ
ب ی نا ی ه انعم رد ی « کاپ ی هرپ و ی شز
» ا و تسا ی ن کاپ ی و
هرپ ی شز تارپ رد ی ک اه ی لرسوه ی نامتخاس هب
« غ روضح ی ر د و ی رگ ی
» م ی دسر . ثحبم ح ی ث یتافتلا intentionality ( )
»
یانعم هب و تسا لرسوه ۀفسلف یروحم میهافم زا
« هاگآ ی ( رقت ی
ًاب هراومه ) هاگآ ی زا چ ی ز ی تسا » هدمآ تسا مسا(
ی
،ت
8938 : 81
؛ -11 19 .)
رد ح ی ث یمرد هدنناوخ ،دش هراشا هکروطنامه ،لرسوه یسانشرادیدپ یتافتلا یهاگآ ره ًابیرقت هک دبای
هراومه
فوطعم هب چ ی ز ی تسا ( مسا ی
،ت 8938 : 19 نچمه .) ی ن رد هبرجت تاقلعتم هخوپا
من شومارف ی
،دنوش کش اهنآ دوجو هب
من ی دوش ی ا ا هب ی هد اه وحت ی ل من ی ی دنبا طبار رد نم و ۀ
فوطعم گدوب ی قاب ناهج اب دوخ ی
م ی
؛دنام ش حلاصا مهم اما ی
و ۀ
رگن ی نتس ا هک تسا نم ی
ن راب گنوگچ هب تاقلعتم زا ار دوخ هجوت ی
برجت ۀ :نامه( تسا هدنادرگزاب اهنآ زا دوخ 181
رد .)
ای ن اب نانخس ی د طبار هب ۀ افتلا ت ی مه .تشاد هجوت ناهج اب نم ی
ن عوضوم رد ب ی نا ۀی ا مود ی هنوگن هدروآ هدش تسا
« : لرسوه
ام هب ی دا م ی دهد همه هک چ ی ز ب ی نور ب رد هن تسا ی
نور مه . ۀ چ ی اهز ب ناشدوخ ی
نور
،دنا تح ی نامدوخ ام ی
ک ب رما ی نور ی
تسه ی م ند . یا ی نع ی ند رد یا ب . ی نور ی نع ی ند رد یا »...
( ییایؤر
، 8931 : 911 ).
عقاورد ماگنه ی هک رد ب ی نا ی ه هراشا م ی دوش ام هک
دوخ ن ی ز ی ک رما ب ی نور ی ای م
، هب هجوت رطاخ ی
هک تسا ی
للهاد ییایؤر رظن رد ی شتا هب لاعتسا نم یی
فسلف رد ۀ لرسوه هتشاد
؛تسا اجنآ هک نم ن ی ز هب هژبا لّدبم م ی دوش و نم مه لعاف دپ مه و ی راد تسا وحت(
ی ل لاعتسا نم یی
) . نچمه ی ن هدهاشم
م ی دوش هک ا رد ی ن اهرطس هب روضح ناهج و د ی رگ ی هراشا هدش تسا و ا ی ن نایب رگ ثأت ی تار دپ ی سانشراد ی لرسوه ی رب رعش
و مجح دنا ی ش ۀ ی للهاد ییایؤر تسا . من ی ناوت ا ی ن ثأت ی تار ار زا انب ی فسلف ی اهنآ ادج تسناد . قلاخا ی هک ب رد ی نا ی ه نآ زا
و هدش هتفگ نخس ییایؤر
نآ زا هتشون تسا
، نب ی نا اه ی ش چ رد ار گنوگ ی ش ی و ۀ رگن ی نتس رعاش م ی ی
؛دبا عقاورد همه چ ی ز هب
طابترا هژوس اب ناهج مزاب ی ددرگ . قلاخا ی رعاش هک مجح
لابند ارگ م
ی نک
،د لاعت رد هن ی
م فوص ی هنا و هن رد دهز هنافراع
ی تفا م ی دوش . ای ن طابترا قلاخا اه
ی ش پ رد ار ی دنو چ اب ی تس ی گنوگچ و ی
تسه ی ن و ی تس ی م ی ی دبا کر(
. س ی
،را 8911 : 111 )
قتسم و ی
ًام گنوگچ هب ی
هاگآ ی وقت و ی م م هراشا انعم ی
دنک پرد و ی اهراتخاس اب نآ ی
نابز ی تسه و تاذ هب تشگزاب و ی
نابز
ا اب ی داج اهراتخاس یی
فراعتمان یا
اهرود ی نابز ی
، م ًامئاد بطاخ ژبا هب ار ۀ وخ مهف ی ش لدبم م ی نک د تفگ هب . ۀ س امه ی
،را
« ییایؤر م شدوخ هک روطنامه ی
وگ ی د
، تسج و تسا رعش سفن هب دهعتم وج
ی ملاک ی و ناکم و نامز عبات رعش هن و
عامتجا لئاسم ی
؛ تح ی مسج و هرمزور لئاسم ی
هاگ ی لوا هب و تسا دودحم ناششقن وا رعش رد ی
ن هناهب ،مدق ا
ی ارب تسا ی
وکت ی ن تقو و فرح ی
،دنتخاس ار رعش روظنم تاملک
"
"فرح م رس تشپ ار فرح ی
دراذگ » س(
ی
،را 8911 : 19 .)
رد ب ی نا ی ه زا « نافرع ئلا ی ک
» تبحص م ی دوش . هب ،ناگدنراگن رواب نافرع
ئلا ی ک ی هک رد ب ی نا ۀی مود مجح ارگ یی زا نآ
تبحص م ی دوش
، نب ی نا اه ی ش رد ار
« قلاخا مجح ی
» م ی ی دبا اب اجنآ زا و «
دپ ی سانشراد ی لرسوه ی
» طابترا م ی ی دبا . رد ب ی نا ی ه
،
« مجح نافرع ی
ئلا نافرع ی
ک ئلا نافرع رد .تسا ی
ک درت ی د درت و تسه ی
د ن ّدر ی تس و نتفرورف دوخ رد ام نافرع .
بست و نتسشن ردص رد و ندرکزک ی
ح ورد و غورد و ی
ش ی ن ی تس مجح قلاخا . ی
غ ّدر مه ی ر ن ی تس ب ّدر . ی نور ن ی تس اب .
د ی نارگ م هک تسا ندوب ی
ناوت ی م د ی رگ شاب ی م ب . ی نور من وتسپ رد ار نامدوخ ام .تسه نورد هک تسه ی
ناوت ی م نک فشک ی
م
»
( ییایؤر
، 8931 : 911 ).
نچمه ی ن هدهاشم م ی دوش هک سم ئل ۀ
ّدر و درت ی د ب ی نا تسا هدش
؛ انب ی مجح ارگ یی رب کش و درت ی د
تسا و ا ی ن ار رادماو دپ ی سانشراد ی لرسوه ی تراکد کش و ی
تسا
؛ ن همادا رد ی
ز اب هدنناوخ
« نتفرورف دوخ رد ام نافرع
...و » م هجاوم ی دوش ا رد هک ی اجن هب مه بوخ ی ادج هب یی هراشا امش نافرع زا ام نافرع هدرک
هب و عون ی ا رکذتم ی ن تسا هتکن
ا هک ی ن نافرع اب نافرع مآ
ی هتخ فوص ثحابم اب ی
مس ی دوشن هابتشا
؛ نی ز ا ی ن رطس ب رد هک ی نا ی ه هب
«ب ی نور تسه نورد هک تسه »
م هراشا ی
،دنک دپ ثحب رد ی
سانشراد ی لرسوه ی
، مآ رد ی گتخ ی ح ی ث تافتلا ی ش و ی و ۀ نتشاذگ زتنارپ رد )هخوپا(
هدید
م ی دوش سپ عقاورد . ش زا
ی و ۀ ارب نم ،نتشاذگ زتنارپ رد ی
دهاشم ۀ من فوطعم شدوخ هب شنهذ نورد دادخر ی
دوش و
هاگآ ی ا ش هب ار هاگآ تروص ی
ا ی راج ی م هبرجت دوخ هب هبرجت تاقلعتم تمسزا ی
دنک مسا(
ی
،ت 8938 )
؛ هب ا ی ن ترت ی ب
،
روضح ثحب
« غ ی ر د و ی رگ ی
» و
« ناهج » روطنامه دپ رد هک
ی سانشراد ی م حرطم لرسوه ی
دوش
، برت رد ی ت نهذ ی مجح مه
ا مه ی ت ازسب یی
؛دراد اب اما ی د انب هک تشاد هجوت تلامج هب
ی ب زا هک ی نا ۀی ،دش هدناوخ مود دومن
ا ی ن طابترا رد قلاخا اب
نابز
و هک تسا تاملک ع
ین
ّی ت م ی ی دبا و ا ی ن تاملک ک تساهنآ اب رعاش طابترا و ه
ا ی ن فلسف ۀ رعش ی ار لکش م ی هد د . هب عقاو
ماگنه ی هک برت رد ی ت نهذ ی ،مجح
« فرح موس علض »
یا هب ترابع ی م راکشآ نخس قمع ی
،دوش م ی ناوت رادماو هملک تفگ
طبار ۀ ناهج اب رعاش م
ی دوش . هب رواب شروخ ی د ی
، دافتسا ۀ رعاش زا تاناکما درتسگ
ۀ نابز
، سر هار ی ند اغ هب ی ت فشک و
رتراومه ار موس علض م
ی نک د شروخ(
ی د ی
، 8931 : 81 ).
ۀتفگ هب ییایؤر ،
« نارعاش ام نابز رد
، یاهزیچ نیب .تسا زیچ هملک
هقلاع نابز یاهزیچ و جراخ یایند هراشا و شورس ،تسه یا
هراشا و یا ییاه
( » ییایؤر
، 8931 : 83 )
؛ هراشا هک یماگنه زین
یم هب دنک
« لایخ یم هدید و دید زا هک ییاه یم نهذ هب هملک زا یروبع اب و دنیآ
لایخ و دننیشن یم تیؤر زا هک ییاه
دنیآ
هب مه اهنآ هک دنرادن یطبر هدید و دید اب و دنتسین یمسج ًاموزل هک یم رظن
اج یارب هک دسر شوخ
یفقوت نهذ رد ندرک
هملک رد یم
نک دن
» طابترا نیا ، نشور ار ینوریب و ینورد یاه
رت یم نک د :نامه(
10 ) ؛ یتح رد اهدنب ی د ی رگ ب ی نا ی ه ن ی ز مهس
قلاخا رد طابترا اب عقاو ی ت ردام و وکس ی باترپ هافم(1
ی م لصا ی واصت ی ر مجح ی ) ب ی نا م ی دوش . هچنآ زا ا ی ن تاعوضوم
هدیمهف م ی دوش
، ولوا هب زونه
ّیب ت ش ی و ۀ رگن ی نتس هژوس یمزاب تکراشم هب و شناوخ و شسیون رما رد هک یقلاخا .ددرگ
یم تیارس زین هدنناوخ لاعف دنک
. ه روطنام هک رد ب ی نا ی ه هراشا هدش :تسا هدمآ و
« رگ رد تسا دح زا زواجت ام دح ی
ز زرم زا
رد خرچ و خرچ .دوخ
ی ند ارب ی خرچ دعب و رارف ی
ند ز تمس .رارف رد ی
اب یی مجح رد . ارگ
یی
، چ مرف لثم مه قلاخا ی
ز ی
ارب ی ون .دراد نتفگ ی
شس م شناوخ ار ی
دنک هدنناوخ مجح رعاش . ا
ی م ار هعطق مه هک تسا ی
دناوخ هعطق رود مه و
م ی ددرگ
؛ م ی دخرچ ا . ی ن برت ی ت ی نع ی لوبق ی ک اج ی لرسوه رکفت رد ...و تکرح و نابز ی
مهس ی رعت زا ی ف تِا ی ک ار
غ روضح ی
ر د و ی رگ ی م ی دزاس من ام و ی تساوخ ی م ب رد هک ی شن مجح ارگ یی اج ی ا ی ن لاخ رکفت زرط ی
دنامب » ( ییایؤر
،
8931 : 911 ) . رد هعطق ا ی ربلزا ی هتخ اه :تسا هدمآ
11 :) اج ی نونج ناهج تساجک / رد داب هک هار ار / آ یی هن هدرک دوب و / هارمگ ی دنلب بآ ی ار / اب دوخ فعاضم م ی درک /
رد هراپ گنس اه هک ناکت م ی دندروخ / ره راب وا هب ناکت م ی داتفا / و هراپ گنس ناکت م ی دروخ / ات رد رانک لقع وت رد داب
م ی منام / اج ی نونج ناهج ار م ی مناد ( ییایؤر
، 8911 : 181 ).
امه س ی را م ی ون ی دس :
« ربل ی هتخ اه ششوک ی دنتسه ارب ی رتارف نتفر زا دوخ و ندربارف
،ملاک ب ی نا جوا اب جوا تاملک و
ای زاج ی رد اهن ی
ِت زرو ی گد ی و داتسا ی . ای ن اهرعش ناکم ی ک ی و لاخ ی ی ا طقف زاب ی نکت ی ک ی اب هژاو اه ن ی دنتس
؛ هکلب فرح ی دنا
صا ی ل رد بلاق رعش ی لوحتم و شوه ی را اب ب ی نا ی دامن ی ن . هام
ّی ت نآ لبق ا ز ره چ ی ز
، عون ی نورد بی ن ی هنافراع تسا رد روبع
ا ز مسج ــ نافرع مسج ــ رد نتم بط ی تع ردام و مآ ی هتخ ندش اب رصانع نآ . تسج و وج ی دوخ زا للاخ ره چ ی ز و ره چ ی ز زا
للاخ رصانع بط ی تع و بط ی تع ناسنا » س(
ی
،را 8911 : 113 .)
اما بطاخم رد عطق ۀ لااب اهدامن هچ اب یی
هجاوم دوش
؟ ،هار ،داب ،نونج ،ناکم دعب آ
یی
،هن هارمگ دنلب بآ ی ب(
ی نا ی راعتسا ی
زا نامسآ ،) هراپ گنس
،اه لقع د( وت ی رگ ی )
، .نونج رعش اب ی ک شسرپ عورش م ی
؟دوش شسرپ ی هک اهنرد ی ت اب
شخبروضح ی
ند هب د ی رگ ی خساپ هداد م ی دوش . رد اهرطس ی م ی نا ی رعش ن ی ز رعاش زا للاخ مز ی ن و نامسآ و داب و هار رصانع(
بط ی تع ) روبع م ی دنک . رعاش زا مسج بط ی تع روبع م ی دنک و ماجنارس اب ندنام رد رانک لقع وت رد داب هب اج ی نونج ناهج
تسد م ی ی دبا . لقع و
،نونج ود دامن
،داضتم ،داب رد ی نع ی اپان رصنع ی
راد قلعم و
،هدننک هتفرگ رارق مه رانک .دنا
رعاش زا
بط ی تع نامسج ی اهنرد و تسا هدرک روبع ی
ت ارب هچنآ ی شخبانعم ثعاب وا ی
د لقع ،تسا ی
رگ ی تسا ؛ د لقع ی رگ ی تسا
هراپ ناکت .تسا هداد انعم نونج هب داب رانک رد هک گنس
بآ دنلب هارمگ و اه ی
شخب انعم ار هار و ی
هد ا .تسا ی ن قلاخا ی تسا
هک ییایؤر م تبحص نآ زا ی
دنک
؛ ثأت ی ر ی برت رد هک ی
ت ون و شناوخ ی
شس ارس هدنناوخ هب و دراد ی
ت م ی دنک ش . ی و ۀ
رگن ی نتس تا و تسا هژوس ی
ک لرسوه ی س هک تسا مه
ی غ روضح زا ی
ر د و ی رگ ی نچمه .دراد هارمه هب ار ی
،ن رد اهرطس یی
زا ب ی نا ی ه هک رد لااب هدروآ هدش
، هب خرچ ی ند و هب ترابع ی لک ی رت
، اد ی هر تسا هدش هراشا هک
هافم ی م ی نافرع ی دنراد . تفگ هب ۀ
لع ی لست ی م ی
، زا ثحب رد ثأت
ی ذپر ی ر ی رعش مجح زا دپ ی سانشراد ی لرسوه
، ای هدنناوخ یم هدنسیون
تبسن دناوت یضعب هب
میهافم
، هشیدنا هباشم و کرتشم یاه هتشاد
دشاب یم سایق روضح کیزیفاتم اب ار نآ هک دنک
؛ یم اهنآ ًلاثم دنناوت
تبسن هب
هافم ی م اد ی
،هر گدنز ی و درگ ی ند اراد ی تارثأت کرتشم ی
؛دنشاب هب عقاو « زا دپ ی اهراد ی هباشم و دزن ی ک هب فاتم ی ز ی ک روضح
رد گدنز ی مدآ ی اد ی هر ا ی تسا هک وا رد لوح نآ م ی ددرگ و زا حم ی ط نآ من ی دناوت جراخ دوشب »...
لست(
ی م ی
، 8939 :
818 ).
وا رد همادا اب ی روآدا ی ا ی ن رما رد رعش ییایؤر م ی ون ی دس :
« دپ ی سانشراد ی هب هنوگ ا ی هناشن سانش ی انبمرب ی حرط قباس
نهذ ی
،تسا هناشن اه ی گدنز ی شخرچ ی
، رارکت ی و قانخ روآ رد راعشا ییایؤر د ی هد م ی دوش » :نامه(
811 )
؛ ارب ی ،لاثم
م ی ناوت عطق هب ۀ ز ی ر ن ی ز ربلزا ی هتخ اه :درک هراشا
8 ) یم وت زا آ دیآ ن منم هک هچ
تقو ی هک مامت نم م ی آ ی د زا هچنآ مامت تسوت
نم م ی مور زا نآ هچ منم
و نآ چ هاگ ی ز ی تسا
هب نم ناود ناود م ی آ ی د ( ییایؤر
، 8911 : 818 ).
رد ا ی ن رصانع هچ ،هعطق ی
د ی هد م ی
؟دوش اهنرد و وت ،نم ،نم ،وت ی
ت پ و رارکت ،شخرچ ی
گتسو ی ا ی مادم هک رد لک ی ت
راتخاس دوخ اد ی هر راو م ی دوش و زا ره رطس هک هب نآ عوجر م ی
،دوش م ی ناوت نآ ار زا رس تفرگ . هولاع ا رب ی
،ن مه زاب
مجح قلاخا ی
م هدهاشم ی
دوش غ روضح . ی
ر د و ی رگ ی
، ی نع ی شخب انعم رعاش نم هب ،وت ی
هد .تسا
« نم م ی مور منم هچنآ زا »
رد راتخاس ا ی ن هعطق هب هنوگ ا ی تسا هک ی روآدا ا ی ن اهرطس ی ب ی نا ی ه تسا :
« ارب ی ام هچنآ م ی دنام ا ی ن تسا هک قلاخا ی هزات
ار رمت ی ن م ی نک ی م . رمت ی ن قلاخا و هن ئارا ۀ نآ . ام رد ا ی ن رمت ی ن هب دهز م ی سر ی م و نآ تقو ئارا ۀ نادهاز ۀ قلاخا مه دهز و
مه قلاخا ار دنچ ربارب م ی دنک ...
دهز ار مه هب انعم ی کاپ ی و و هرپ ی شز گب ی ر ی د و هن رهاظت هب ا ی نام و نافرع اه ی رازاب ی ».
و ی ا
« مجح ارگ یی تا ی ک و قلاخا ار رد تلاح عازتنا ی شدوخ هبرجت م ی دنک
» ؛ نچمه ی ن م ی ناوت تفگ روضح نم رد ربارب
هاگآ ،وت ی ا ی م طسب هژبا هب هژوس تمسزا هک تسا ی
ی دبا ؛ لدابم ۀ م هرهچ ی
؛دنک لو ی پ نانچنآ ی هتسو م ی وش د هب ًامئاد هک
مزاب شدوخ نورد ی
ددرگ و مع ی ق م ی دوش .
یم نیاربانب رعش رد تفگ ناوت
ییایؤر نشور نونکا و همدقم ره زا رت
یا
، ات هچ یلرسوه یسانشرادیدپ هزادنا تفاب رد
یرعش ریواصت ثأت
ی ر هافم روضح .تسا هتشاد ی
م اد ی هر درگ و شخرچ و ی
ند ب رد ی نا ی ه هب عون ی امن هب ار نافرع ــ هفسلف ی
ش
م ی دنراذگ . نچمه ی ن مادا رد ۀ ا ی ن ن ثحب ی ز م ی ناوت لامتحا مجح هک داد ارگ
یی هبنج هب اه ی ی زا زگا ی سناتس ی لا ی مس ناشن هجوت
هب .تسا هداد ره
لاح هچنآ زا لرسوه هتفرگارف م ی دوش
، فسلف رد ۀ اه و رتراس ی
رگد م طسب ی ی دبا نچمه . ی ن م هراشا ی دوش
ول هک ی سان سرد رد روضح اب اهراتفگ
ی دپ ی سانشراد ی دپ لرسوه ی
سانشراد ی انبمرب ار قلاخا ی
رهچ ۀ د ی رگ ی داد طسب ه
تسا مسا(
ی
،ت 8938 ).
ا ی ن رادماو
ِی غ روضح ی
ر د و ی رگ ی م ی دناوت هجوت زا ناشن ییایؤر
ا هب ی ن دشاب هتشاد لئاسم
؛ اما
سم ئل لمأت ۀ زیگنارب ای ن تسا هک غ روضح ی
ر د و ی رگ ی رد دولاش ۀ رج ی نا رعش ی نابز و نهذ رد و مجح ییایؤر
دح رد
ح نامه ی ث تافتلا ی قاب ی هدنام تسا . هب ا ی ن انعم هک روضح غ ی ر و د ی رگ ی
، روطنامه هک
رد ب ی نا ی ه هدمآ تسا اب رد ی تفا ی
عازتنا ی زا تا ی ک ی ا قلاخا رد پ ی دنو اب فاتم ی ز ی ک روضح و رتسب ی عازتنا ی رد وقت ی م اهانعم ششقن ار ا ی اف م ی دنک . اش ی د هب
مه ی ن لد ی ل اهرود و شخرچ اب هک تسا ی
نابز ی مورف دوخ رد اهرعش ــ هعطق ی
دنور م و ی دنهاوخ مع هک ی ق و دندرگ
سم ئ هل سم ناش ئل ۀ تاملک تروص ره رد .تسا تکرح و روبع م
ی دنهاوخ تسد اروام هب و دننک روبع فرح زا ی
دنبا نم و
م ی دهاوخ هافم و دنک هبرجت ار لاعتسا ی
م م ی دنهاوخ گب رارق زتنارپ نورد ی
دنر . هب عقاو ماگنه ی هک ب رد ی نا ی ه هراشا م ی دوش :
« مجح ارگ یی تا ی ک عازتنا تلاح رد ار قلاخا و ی
م هبرجت شدوخ ی
دنک
» ا ، ی ن چ ی ز ی زج تشگزاب هب
دوخ راتخاس هاگآ ی
نی تس ؛ ارب ی
،لاثم هب ا ی ن زا هعطق ربل ی هتخ اه دیرگنب :
- 88 :) ءلاما تقو
لامج هژاو ار دبا ی درک
شوماخ زا س ؤ ملا لکش تغل زارد
لکش اضف
خبت ی ر خساپ زا کاخ
شوغآ م ی اشگ ی م و تعسو ب ی نور م ی آ ی د ( ییایؤر
، 8911 : 181 ).
رد ا ی ن هب اهرطس بوخ
