• Tidak ada hasil yang ditemukan

TAP CHI SINH HQC, 2013. 35(1): 153-162

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Membagikan "TAP CHI SINH HQC, 2013. 35(1): 153-162"

Copied!
10
0
0

Teks penuh

(1)

TAP CHI SINH HQC, 2013. 35(1): 153-162

DA DANG THANH PHAN LOAI CA LUXJ Vy'C SONG BOI 0 V I £ T NAM Ngo Thj M a i HiroTig'*, Nguyen H u u Dyc^

T m o n g Cao diing Thuy san, B5c Ninh, *[email protected],vn

^Tmimg D?i hpc su phgm Ha Npi

TOM TAT: Dieu tra va thu mlu c i d i dupc tien hinh tir nam 2011 Ain nam 2012 t^i luu vvc song Bdi.

Trong long so 113 loai d3 biet, cd 30 loai khdng g$p l^i d khu v\rc dupc nghien cuu. T^i luu v\rc sdng Boi g|p 83 loai ca thupc 77 giong, 30 hp va 10 bp, trong so dd Pereiformes chiem im the ve so hp (30% ldng sd hp bat gap). So giong ciia bp ci chep (Cypnniformes) la 39, chiem ty I5 50,6% ciia tdng so giong va la bp cd so loai nhieu nhat vdi 66 loai, chiem ty 1? 58,4%. Trong lim vyc sdng Bdi ed 4 loai dupe li^t kc trong Sach Dd Vi?t Nam, nSni 2007, trong so dd cd 2 loin cap EN: Clupanodon ihnssa (Linnaeus, 1758) va Ckanna maculata (Lacepede, 1802); 2 loai cap VU: Konosirus punclatus (Sehlegel, 1846) va Bangana lemassom (Pellegnn & Chevey. 1936). Cd 75 loai dupe liet ke trong Danh lyc Dd lUCN, 2012 bao gdm:

Pseudohemiculter dispa (Peters, 1880). Cirrhinus cirrhosus (Bloch, 1795). Cyprinus carpio Linnaeus, 1758, Cranoglanis sinensis Peters 1881 xep muc dg VU, miiedpNTcd Cinhina molilorella (Cuv. & Vai, 1844) va Hypophthalmichlhys molilrix (Cuv. & Vai., 1844), 45 loai muc dd LC va 24 loai thupc v^

cap DD.

ru-WidaCa, Danh lyc Dd lUCN, Sach Dd Vi?t Nam. thanh phan loiii, sdng Bdi.

MO DAU

Song Boi CO chieu dai long cpng 125 km bat ngudn til viing nui Hang, huyen Kim Boi, tinh Hoa Binh a dp cao 300 m. Ha luu song a Ninh Binh cd ten gpi la song Hoang Long bat dau til suoi nuoc khoang Kenh Ga xa Gia Thinh, huyen Gia Vien, song Hoan^ Long hpp nhat vdi song D a y lai cau Gian Khau [ I ] . Mac dii la con song nho nhung no co y nghia xa hpi va kinh le quan trpng doi vdi ngucri dan cac huyen Kim Boi, Lac Thiiy va Gia Vien ciia 2 tinh Hoa Binh va Ninh Binh Moi truong song tren sdng Boi dang bi tac dpng manh me theo chieu hudng b3t lgi cho cac sinh vat thiiy sinh dd la muc nudc ciia song giam, cac phuang tien danh bat hiiy diet. Nguoi dan sdng trong luu vuc song B61 da khai thac nguon lai ca bang tat ca phuong tien de tan thu, vi vay, nguon Ipi ca ciia luu virc sdng Boi dang diing trudc nguy c a can kiet, dieu nay anh hucmg den nguon Ipi ca tren lu^ v y c song nay [15]. Ca 6 lim v\rc sdng Boi rSt il duoc nghien cuu, den nay mdi chi co nghien cuu cua Dao Van Tien va Mai Dinh Yen (1960) [11] Trong cdng trinh nay, cac tac gia da cong bd danh sach 44 loai ca thupc 14 hp, 8 bp. Ngoai ra n§m trong luu vuc cua song Day va song Boi cd khu bao ton thien nhien dat ngap nudc Van Long (KBTTNDNN) duoc hinh

thanh vao dau nhiJng nam 1960. Nghien cdu dieu tra ve ca tai Van Long cua Nguyen Xuan Huin (2004) [8] da cong bd danh sach ca ciia KBTTN nay gdm 54 loai thuoc 42 giong, 17 hp, 9 bp, Gan day trong cdng bd dieu tra khao sat cua Nguyen HiJu Due (2011) [3] da cdng bo danh sach cac loai ca cua KBTTN DNN Van Long gdm 43 loai, thupc 39 gidng, 16 hp, 5 bp.

De gop phan xac dinh day dii thanh phan loai, hien trang khai thac ca, chiing toi tien hanh dieu tra nghien ciiu ve khu he ca luu vuc song Boi.

VAT LIEU VA PHU^ONG PHAP NGHIEN CUU Dja d i l m

Dja diem dupc lira chpn khao sat trai dai dpc theo chifiu dai luu virc sdng tir thupng ngudn dfin ha luu. Dia diem thu mau tap trung sdng chi'nh, cac sudi, ao, d i m , rupng. Da lifin hanh di£u tra thu m l u tai 13 diem: (1) thj tran Bo ( 2 0 ' ' 4 0 ' N , 1 0 5 ' ' 3 3 ' E ) , (2) Sao Bay ( 2 0 " 3 9 ' N , 1 0 5 ' ' 5 6 ' E ) , (3) Ml Hoa ( 2 0 ' ' 3 9 ' N , 1 0 5 " 3 8 ' E ) (huyen Kim Boi), (4) Yen Bdng ( 2 0 " 3 3 ' N , 1 0 5 ' ' 4 4 ' E ) , (5) Thi trin Chi N e (20"29N, 1 0 5 " 4 7 ' E ) , (6) Tan Thanh (20''3rN, 1 0 5 " 4 6 ' E ) , (7) Hung Thi ( 2 0 ' ' 3 r N , 1 0 5 " 4 0 ' E ) (huyen Lac Thiiy), (H) Van Long ( 2 0 ' ' 2 0 ' 5 5 " - 2 0 ' ' 2 5 ' 4 5 " N ; tii 1 0 5 ° 4 8 ' 2 0 " - 1 0 5 ' ' 5 4 ' 3 0 " ' E ) , (9) Gia Tran

(2)

Ngo Thi Mai Huong. Nguyen Huu Due

( 2 0 ' ' 2 r N , 1 0 5 ' ' 5 4 ' E ) , (10) Thj tran M e ( 2 0 " 2 1 N , 105''5rE, (11) Gia Minh ( 2 0 " I 8 * 2 6 ' N , 1 0 5 ' ' 4 8 ' 5 1 " E ) , (12) Gia Tien ( 2 0 " I 8 ' N , 105''54'E), (13) cau Gidn KhSu ( 2 0 ' ' 2 0 ' N , 1 0 5 "

5 6 ' E (huypn Gia Vien).

T h d i gian t h u m a u

Trong hai nam 2011-2012 vdi 6 dpt thu mau tiarc tiep tong so 30 ngay vao miia khong ho^c ft mua va bo sung vao miia cd mua. GiOa cac dpt thu mau tr\rc tiep, chung toi d^t binh d\nig mau cd pha sEn formalin nhd ngu dan thu hp P h u o n g p h a p

Mau viit dupc thu bang tat ca cac phuong li^n s5n cd ciia ngu dan, thu tat ca cac mau bat gap, thue ngu dan danh bat, di ciing ngu dan;

thu mua ca lai cac chp va ben ca ven sdng. So lupng mau vat thu dupc la 497. Mau thu d u p c dinh hinh trong dung djch formalin 10% va dupc bao quan trong dung dich formalin 5 % . Cac mau vat dupc phan tich, lim giu tai phong thi nghiem va bao tang thiiy smh vat, truang Cao dang Thiiy san Bac Ninh.

Phan tich so lieu hinh thai theo Pravdin (1971) [10]. Cac tai lieu dinh loai chinh theo Mai Dinh Yen (1978) [12], Nguyen Van Hao (2001, 2005a, 2005b) [5, 6, 7 ] , Kottelat (2001) [9], Yiyu (1998) [13], Xinluo (1999) [14] He thong phan loai va ten khoa hoc cua loai theo Froese& Pauly (2012) [4].

KET QUA VA THAO L U A N T h a n h p h a n loai

Qua phan tich 497 mau ca thu duoc, da xac dinh d u p c 85 Ioai. So vdi ket qua ciia Nguyen I-liJu D y e (2011) [3], N g u y i n Xuan Huan (2004) [8], D a o Van Tien va Mai Dinh Yen (1960) [11] CO 30 loai chiing toi chua thu lai d u p c . N h u vay tong sd loai ca 6 khu vuc nghien ciiu hien biet cho den nay la 113 loai thudc 77 giong, 30 hp, 10 bp (bang 1).

So vdi k^t qua cua D a o Van Tien va Mai Dinh Yen ( I 9 6 0 ) [11], trong nghien ciiu nay chiing tdl chua thu lai cac loai: ca Moi mdm Iron (Ncmatalosa nasus). ci Chay trang (Ochelobius elongatus), ca Thau dau {Hainania serrata), ca M a n g trucmg {Luciobrama macrocephalus), ca Bong (Spinibarbus denliculalus), ca Sinh {Onychostoma spp), ca Ram xanh [Bangana lemassoni). ca Nganh {Cranoglanis sinensis), ca N o c {Spheroides ocellatus) ca Ban (Cynoglossus trigrammus), ca Ngang {Equula blochit), ca M a m {Tachyturus virgaius), ca Vi rudi (Tephrinecles sinensis)...

Tuy nhien, da dieu tra d u p c nhung loai ca nhap ndi da tbich nghi va trd thanh loai ca phan bd pho bien ngoai tu nhien n h u ca Triim cd {Ctenopharyngodon ideUa), ca troi Rd hu (Labeo rohita), troi Mrigan [Cirrhinus cirrhosus), Me trang trung qudc [Hypophthalmichlhys molilrix). Ro phi [Oreochromis spp.)

Bang 1.

STT

1 2 3

4

Danh sach thanh phan loai ca luu vuc sdng Bdi

Ten khoa hpc I. Clupeiformes 1. Clupiedae Dorosomalinae

Clupanodon ihnssa (Linnaeus) Nemalalosa nasus Bloch * Konosirus punclatus (Sehlegel) 2. Engraulidae

Coiliinae

Coilia grayii Richardson

Ten Viet Nam Bp Ca Trich Ho ca Trich Hp phu ca Moi CaMoi cdhoa Ca Mdi mom tron Ca Moi cd cham Ho ca Trdng

sdng 1

Phan bo ca Lanh canh Ca Lanh canh trang |

2

X

x 3

X X X

X DAR 4 5

Gia tri bao tdn 6

EN

VU 7

LC

LC

(3)

TAP CHI SINH HQC, 2013. 35(1) 153-162

5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32

II. Cyprinifromes 3. Cyprinidae Danioninae

Opsanichthys bidens Gunther Rasbora sleineri (N. & P.)**

Squaliobarbinae

Ctenophaiyngodon idellus (Cuvier

& Valenciennes) Mylopharyngodon piceus (Richardson)

Ochelobius elongatus Kner • Squaliobarbus cvniculus (Richardson) Cultrinae

Megalobrama skolkovH Dybowsky M. tenninalis (Richardson) Hemiculier leucisculus (Basilewsky) H. songhongensis Nguyen V.H &

Nguyen H.N.

Cultrichlhys erythroplerus (Basilewsky)

Toxabramis houdemeri Pellegrin T. swinhonis Gunther Pseudohemiculter dispar (Peters) Hainania serrata Koller * Chanodichlhys erythroplerus (Basilewski)

Sinibrama macrops Gunther Culler recurvicep Richardson Albuminae

Metzia formosae Oshima M. lineatus (Pellegrin) M mesembnnum (Jordan & Ever) Xenocyprinae

Hypophthalmichlhys molilrix (C.& V.) H. nobilis (Richardson) Xenocypris macrolepis Bleeker*

Gobioninae Hemibarbus labeo Pallas Sarcocheilichthys nigripinnis (Gunther)

Sarcocheilichthys Idangsiensis Nichols Sarcocheilichthys hainanensis Nichols & Pope

Bp ca Chep Hp ca chep Phan hp ca Long ton Ca Chao thudfng Ca M91 spc Phan hp ca Chay Ca Tram cd Ca Tr3m den Ca Chay trang Chay m3t dd Phan hp ca Muong CaVen Ca Ven dai Ca Muong xanh Ca Mucmg Nau Ca Thifiu Ca Dau hd cao Ca dau hd bing Ca Dau sdng mdng Ca Thau dau Ca Thieu Ca Nhac Ca Thieu Phan ho ca mai Ca Mai Bac Ca Mai Bau Ca Tep dau Phan ho ca Nhang Ca Me trang Ca Me hoa Ca Man gia Phan hp ca Dpc Ca Dye ngp Ca Nhp chao vay den Ca Nhp chao Ca Nhp chao

X

X

X

X X

X

X

X

X

X

X

X X

X X X

X

X

X X X X

X

X X

X X

X

X X X

X

X

X

X X

X

X X

X X X

X

X

X X X X

X

X X

X X

X

X X

X

X

X

X

X X X

X

X

X X X

X

X X

X X

X

X X

X

X

X

X X

LC LC

DD DD

LC DD LC LC VU DD LC LC

LC LC

NT

DD

LC

(4)

Ngo Thi Mai Huong, Nguyen Huu Due

33 34 35 36 37

38 39 40 41 42 43 44 45

46 47 48 49 50 51 52

53 54 55 56 57

58 59 60

61 62 63 64 65

Squalidus alromaculalus (Nichols

& Pope)

S. chankaensis Dybowsky S. argenlalus (Sauvage& Dabry) Saurogobio immaculalus Koller S. dabryi bleeker

Acheilognalhinae

Acheilognalhus barbatulus Gun.

A. lonkinensis (Vaillant) A. macropterus (Bleeker) A. polyspinus (Holcik) ***

A. lamensis ( Nguyen T. T.) Rhodeus vielnamensis Mai Rhodeus ocellatus (Kner) Rhodeus spinalis Oshima Barbinae

Spinibarbus denliculalus Osh."

S holandi Oshima*

Punlius semifasciolalus (Giinth.) Puniius brevis (Bleeker) Onychostoma leplurum Boulenger*

Onychostoma elongata Pell. & Chev.*

Luciocyprinus macrocephalus (Lacepede)*

Labeoninae Labeo rohita (Hamilton) Cirrhinus cirrhosus (Bloch) C. molilorella (Cuv. & V a i ) Osleochilus salsburyi Nic. & Po Bangana lemasoni (Pel,& Che.)*

Cyprininae

Cyprinus carpio Linnaeus Cara.ssioides acuni'nalus (Richardson)

Carassius auraius (Linnaeus) 4 Cobuidac

Cobiiinac

Mi.sgiirnus anguillicaudalus Cantor M lonkinensis Rendahl Cohiiis miicocensis Nguyen & Vo Cohiiis sinensis Sauv. & Dab.

Cobilis taenia L i n n a e u s ' * 5. Baliloridac

Ca Dye trSng dai Ca Dye trSng day Ca Dye trSng mdng Ca Dye danh Ca Dye danh dom Phan hp ca The be Cd The be rau Ca The be thudng Ca The be vay dai Ca The be nhieu gai Ca The be song lam Ca B u d m gia Ca B u d m cham Ca Budm gai Phan hp ca Bong Ca Bong Ca Chay dat Ca Ddng dong Ca Dong cham Ca Sinh Ca Sinh Ca Mang gia Phan ho ca Troi Ca Rd hu Ca Mrigan Ca Troi ta Ca Dam dat Ca Ram xanh Phan hp ca Chep Ca Chep Ca N h u n g Ca Diec mat dd

Ho Ca Ch^ch Phan hp ca Chach Ca Chach biin Ca Chach biin mii Ca chach Cat niii coc Chach hoa trung qudc Ca Chach hoa

X

X X X X

X X X X X X X X

X X X

X X

X

X

X

X X

X

Hp ca Chach vay bang X

X

X X X X

X X X

X X X

X X

X

X X

x

X

X

X

X X

X

X X X X

X X X

X X X X

X

X X X X X

X

X

X

X

X

X X X X X

X X X

X X

X X

X X

X

X

X

X

X X X

X

X

X VU

LC

DD DD

LC DD DD DD

LC

LC DD LC LC DD DD DD

LC VU NT LC LC

VU LC

LC

DD

(5)

TAP CHl SINH HOC, 2013, 35(1): 153-162

66 67 68 69 70

71

72

73 74 75 76 77

78 79

80

81

82

83

84 85 86

87

Nemacheilinae

Schislurafasciolala (N & P.) *•*

Schistura callichromus (Zhu & Wang) S. chapaensis (Rendahl) S. caudofurca (Mai) **

Micronemacheilus puncher (Nichols & Pope) III. Characiformes 6. Characidae

Colossoma macropomum (Cuvier) 7. Prochilodontidae

Prochilodus lineatus (Valenciennes) rV. Siluriformes

8. Bagridae

Takysurusjulvidraco (Richardson) Takysurus virgaius Oshima Pelteobagrus lonkinensis Nguyen V . H .

Hemibagrus vielnamicus Mai Pseudobagrus kyphus (Mai) ***

9. Siluridae Silurus asotus Linnaeus Plerocryplis cochinchinensis (Valenciennes)**

10. Cranoglanididae Cranoglanis sinensis Peters * 11. Clariidae

Clarias fuscus (Lacepede) 12. Sisoridae

Glypioihorax hainanensis (Nichols

& Pope) 13. Loricariidae

Hyposiomus plecostomus (Linnaeus) V. Beloniformes

14. Hemiramphidae Rhynchorhamphus georgii (Valenciennes)

Hyporhamphus quoyi (Valenciennes) H. limbalus (Valenciennes)*

15. Adrianichthyidae Oryzias lalipes (Tem. & Sch.)***

VI Osmeriformcs 16. Saiangidae

Phan hp ca Ch^ch suoi Ca Ch^ch da Ca Ch^ch suoi can Ch^ch da sapa Chgch da dudi dd Ca Chgch c^t puncho B p c a Hong nhung Hp ca Hong nhung Ca Chim trang nudc ngot

X X X

X

Hp Prochilodontidae ca trdi Nam my.

Bp ca Nheo Hp ca Lang Ca Bo den Ca man Ca Bo vang Ca Hudt Ca Mit trdn

Ho ca Nheo Ca Nheo C a T h e o Hp ca Nganh Ca Nganh

Ho ca Tre Ca tre Den Ho ca Chien Ca Chien suoi Hai Nam

Ho ca Ti ba Ca Ti ba V. Bo ca Nhai Ho ca Kim Ca Kim mdi dai Ca Kim van den C a K i m

Hp ca Sdc C a S d c Bd ca Ot me

Hp ca Ngan X X

X

X

X

X

X X

X X

X

X

X

X

X

X

X X

X

X X

X

X

X

X

X

X

X

X X

X X

X

X

X

X

X

X

X

X X

X

X DD DD DD

LC

LC DD DD DD DD

LC LC

VU LC

LC

(6)

Ngo Thi Mai Huong, Nguyen Huu Due

88 89

90

91

92

93

94 95

96

97 98

99 100 101 102

103

104 105

106 107 108

Salanx chinensis (Osbeck)**

Neosalanx breviroslris (Pellegrin) VII. Synbranchiformes Synbranchoidei 17. Synbranchidae Monoplerus albtis (Zuiew) Mastacembeioidei 18. Maslacembelidae Maslacembelus amialus (Lacepede) VIII. Pereiformes

Percoidei 19. Percichthyidae

Coreoperca whileheadi Bouleng 20. Leiognathidae

Nuchequula blochii (Vai.)*

Labroidei 21.Cichlidae

Oreochromis nilolicus Linnaeus 0. aureus (Steindachner) Gobioidei

22. Odontobulidae Sineleotris chalmersi (N. &P.) * 23. Eleotridae

Eleolrisfiisca (Schneider & Forster) Eleolris oxycephala (Tem. & SchI )**

24. Gobiidae

Glossogobius olivaceus Temminck

& Sehlegel G giuns (Hamilton) Rhinogobius longipinnts Nguyen

& V o

R. giurinus (Rulter) Anabantoidei 25, Anabantidae Anabas lesiudmeus (Bloch) 26. Osphronemidae Trichogasler trichoplerus ( P a l ) Macropodus opercularis (Linnaeus) Channoidei

27. Channidae Channa asiatica (Linnaeus) C. maculata (Lacepede) C. orientalis Sechesdes***

Ca ngan Ca Ngan m6m ng3n Bp ca Mang lien Phan bp mang hen

Hp Luon Luan thudng X Phan bp ca Chach song Hp ca Chach song Ca ch^ch sdng Bp ca Vupc Phan bp ca Vupc Hp ca Ro mo Ca Ro md Hp ca Liet Ca Ngang

X

X

Phan bp ca Hang Chai Hp ca Rd phi Ca Rd phi van Ro phi xanh Phan bp ca Bong

X

X

X

X

X

X

Hp ca Bdng den dng Iron Ca Bong mit

H p c a Bdng den Ca Bdng den toi Ca Bdng den nhd

Hp ca Bong Trang Ca Bdng cham gay Ca Bdng cat Ca Bdng vay dai Ca Bong da Phan bp ca Rd ddng Hp ca Ro ddng Ca Ro ddng Hp ca Tai tupng Ca Sac b u d m Ca DUOI cd thudng Phan bd ca Qua Hp ca Qua Ca Treo doi Ca chudi hoa Ca Chanh due

X

X

X

X

X X

X X

X

X X X

X X

X X

X

X

X

X

X X

X X

X X X X

X X

X X X

X

X

X

X

X X

X X

X

X

X X

X X X

X

X

X

X

X EN

DD

LC

LC

LC

LC

LC LC

LC LC DD LC

LC

LC LC

I C LC

(7)

TAPCHISINHHQC, 2013, 35(1) 153-162

109

110

111

112

113

C striata (Bloch) C. gachua (Hamilton) **

IX. Pleuronectiormes 28. Cynoglossidae

Cynoglossus Ingrammus Gunther*

29. Pleuronectidae Tephrinecles sinensis Lac. * X. Tetraodonti formes 30. Tetradonlidae Takifugu ocellatus (Linnaeus)*

C a X d p Ca chudisudi Bo ca Ban Hp ca Bon Cat C a B o n Hp ca Bon gia Ca Bon vi ruoi Bp c a N d c Ho ca Ndc C a N d c

X X X X

X

X

X X X

LC

LC

1. Thucmg luu; 2. Trung luu, 3. Ha luu; 4. Ao - Dam; 5. mong; 6. Sach Dd Viet Nam 2007; 7. Danh luc do lUCN; (*). Dieu tra ciia Mai Dinh Yen (I960); (**). Digu tra cua NguySn Xuan Huan (2004); (***). Dieu tra ciia Nguyen Huu Dye (2011); (*), (**) va (***). Mlu ciia cac nghien cuu trudc chua thu lai dupc trong nghien ciiu nay. EN. nguy cap; VU. se nguy cap; NT. sap bi de dpa;

LC. it lo ngai; DD. thieu dan lieu.

Cau true thanh phan loai

Ve bac hp (hinh 1): trong tdng so 30 hp, bp ca Vupc (Pereiformes) cd 9 hp, chiem 30%; bp ca Nheo (Siluriformes) cd 6 hp, chiem 20%; bp ca Chep (Cypriniformes) cd 3 hp, chiem 10%;

bp cd 2 hp gom: bd ca Trich (Clupeiformes), bd ca Hong nhung (Characiformes), bo ca Nhai (Beloniformes), bp Mang hen (Synbranchiformes) chiem 6, 67%; bp ca Ot me (Osmeriformcs) va bp ca Ndc (Tetraodontiformes) cd 1 hp chiem 3, 33%.

Hinh } . Phan bd cac hp theo bp d khu he ca song Bdi v l bac gidng trong tong sd 77 giong, bo

ca Chep (Cypriniformes) cd 39 gidng chiem 50,65%; hai bp cd 11 giong chiem 14,29%

gdm: bp ca Nheo (Siluriformes) va bd ca Vupc (Pereiformes); bp ca Trich (Clupeiformes) cd 4 gidng chiSm 5,19%, bp ca Nhai (Beloniformes) cd 3 gidng chifim 3,89%; bp

ca Ndc (Tetraodontiformes) cd mpt gidng

chiem 1,29%; cac bd cdn lai deu cd 2 giong

chiem 2,6%. Nhu vay ve ti le gidng thi bp ca

Chep la phong phii nhat, tiep den la bp ca Nheo,

bd ca Vupc, thSp nhit la bp ca Ndc, nhiing

loai thupc bp nay chi xuat hien theo miia va rat

hiem gap.

(8)

Ngo Thi Mtii Huong, Nguyen Huu Due

Telraodontllomies Jf^^

Pleumnectlonnes m^'^

Percitomies ^ ^ ^ ^ ^ Synliranchilomies ^f'°

Osmerigomies 5 ^ ' ^ BBlorHomies Hj^'^

11111$%

oSd lirgng

Charac Homes ^ ^ ' ^ Cyprtnlfromes ^ ^ ^ W

aupeifomies ^ 5 ^ ' ^ ^

0 10 20 30 40 50 60

Hinh 2. Phan bo giong theo cac bp d khu hp ca song Boi Ve b|ic loai trong tdng so 113 loai, bp cd so

lupng loai phong phii nhat la bp ca Chep (Cypriniformes) cd 66 loai chiem 58,48 %; tiep den la bp ca Vupc (Pereiformes) cd 19 loai chiem 16,81%; bp ca Nheo (Siluriformesl co 11 loai chiem 9,73%, cd 2 bd cd ciing cd sd lupng il loai chiem 3,53% gdm bp ca Trich

(Clupeiformes), bp ca Nhai (Beloniformes); bp ca Ndc (Tetraodontiformes) chi co 1 Ioai chiem 0,88%; cac bp cd 2 loai chiem 1,76% gom 4 bp:

bd ca Hong nhung (Characiformes), bp Mang lien (Synbranchiformes); bp ca Ot me (Osmeriformes), bd ca Ban (Pleuronecti formes).

Tetraodonlifomies J Y ' ° ° Pleuronectiormes 5 i ' ' ^

Perciforrries | Synbranchiformes J ^'^^

OsmengomiBS f j V^^

Belonifomies ^ 5 ) ' ' Silurifomies ^^HH^^'^?

Characilomies ^ J ' ^ ^ Cypnnifromes P * * * * " * ^ ^ ^ ^ ™

• TTI^'K.

>OS6 JLT^ng

Ciupeilormes F_'~|i|

Hinh 3. Phan bo cac loai theo bp a khu he ca sdng Bdi Gia tr| bao ton

Trong 113 loai ca luu vuc sdng Boi chiing toi ghi nhan cd 77 loai cd gia tri bao ton d cac muc dd khac nhau (bang 1), trong dd cd 4 loai ghi trong Sach Do Viet Nam (2007), trong dd 2 loai bac EN la ca Mdi cd hoa (Clupanodon

ihrissa) va ca Chuoi [Channa maculata); 2 loai

bac VU la ca Moi co chain [Konosirus

punclatus) va ca Ram xanh [Bangana

lemassoni). Theo danh luc dd lUCN (2012) cd 4

loai bac VU gdm ca Nganh (Cranoglanis

sinensis), ca Chep [Cyprinus carpio), ca Mrigan

(9)

TAP CHl SINH HOC 2QI3, 35(2): 153-162 [Cirrhinus cirrhosus) va ca DSu sdng than

mdng [Pseudohemiculter dispar); cd 2 loai bac NT gom: ca Me U-Jng (Hypophthalmichlhys molilrix) va Ca Trdi ta (C. molilorella); co 45 loai d muc it lo ngai (LC); cdn l?i 24 Ioai d miic thieu dan lipu (DD).

KtT LUAN

Cho den nay long so loai ca cd a sdng Bdi da bi^l la 113 Ioai thupc 77 giong, 30 hp, 10 bp.

Trong dd bp ca Vupc (Pereiformes) chiem uu the ve b^c hp vdi 9 hp (30%), bp ca Chep (Cypriniformes) chiem uu the ca ve giong va so loai vdi 39 giong chiem 50,65%, 66 loai chiem 58,48 %. Trong 113 loai cd 4 loai ca cd trong Sach Dd Vipt Nam (2007). 2 loai miic EN (nguy cap) va muc 2 loai muc VU (se nguy cap); cd 4 loai ca b^ic VU, 2 loai miic NT trong danh lyc lUCN.

TAI Ll$U THAM KHAO

1. Nguyen Van Au, 1997. Sdng ngdi Viet Nam. Nxb. Dai hpc Quoc gia Ha Npi.

2. Bd Khoa hpc va Cdng ngh?, Vien Khoa hpc va Cdng nghe Viet Nam, 2007. Sach Dd Viet Nam (Phan I. Dong vat). Nxb. Khoa hpc Tu nhien va Cdng nghe, 516 tr.

3. Nguyen Hiiu Due, 2011. Khu he ca, trong Da dang sinh hpc dat ngap nudc - Khu bao ton thien nhien dat ngap nudc Van Long.

Nguyen Lan Hiing Son (chii bien). Nxb. Dai hpc Su Pham, Tr. 111-119.

4 Froese R., Pauly D. (Eds), 2012. Fishbase.

World Wide Web Electronic Publication.

http://www.fishbase.org. Version (10/2012),

5. Nguyen Van Hao, Ngd Si Van, 2001. Ca nudc ngpt Vipt Nam, t^p 1. Nxb. Nong nghipp, 622 trang.

6. Nguyen Van Hao, 2005. Ca nudc ngpt Viet Nam, t^p 2. Nxb. Ndng nghipp, 760 tr.

7. Nguyen Van Hao, 2005. Ca nudc ngpt Vipt Nam, t§p 3. Nxb. Nong nghipp, 759 tr.

8. Nguyen Xuan Huan, 2004. Dat ngap nudc Van Long: Da d^ng sinh hpc, van de khai thac va quan li cho phat trien ben vung. Vii Trung Tang (chu bien), Nxb Ndng nghipp.

Ha Npi, tr 221-223.

9. Kottelat M., 2001. Freshwater fisher of northern Vietnam. The World Bank, 123 tr, 10. Pravdin I. F., 1961. Hudng dan nghien ciiu

ca (Pham Thi Minh Giang dich, 1973). Nxb.

Khoa hoc va KJ thuat, Ha Npi.

11. Dao Van Tien, Mai Dinh Yen, 1960. Dan lieu so bd ve ngu gidi d sdng Boi tinh Hoa Binh. Uy ban Khoa hpc Nha nudc - Ban sinh vat dja hpc. Ha Npi

12. Mai Dinh Yen, 1978. Dinh loai ca nudc ngpt mien Bac Viet Nam Nxb. Khoa hpc va Ky thuat, Ha Ndi, 339 tr.

13. Yiyu C, Baoshan Z., Dingyuan D. et al., 1998. Fauna sinica-Osteichthyes, Cypriniformes II. Science Press, Beijing, China, 531 p.

14. Xinluo C. et al., 1999. Fauna Sinica Osteichthyes Siluriformes, Science press Beijing China, China, 588 p.

15. Htpp//wwwbaohoabinh.com.vn tra ciru

8/10/2012.

(10)

Ngo Thi Mai Huong, Nguyen Huu Due

DIVERSITY OF FISH SPECIES IN BOI RIVER BASIN, VIETNAM Ngo Thi Mai Huong', Nguyen Huu Due*

'Fisheries colleges, Bac Ninh

^Hanoi National University of Education

SUMMARY

Tlic survey on fishes in Boi river basin was conducted from 2011 to 2012. There were 83 fish species indcntificd, there were 30 spceies unrceorded from 113 fish species reported by the previous authors. The tulal number of fish species revealed in the Boi basin river belongs to 77 genera, 30 families and 10 orders. Of the total families, ihc Pereiformes is the most abundant one with 30%. The Cypriniformes comprises 39 genera. Ihat takes 50.6% of the total of genera recorded, and 66 species, that takes 58.4% of the total species recureded. Ofthe total fish species recoreded in the Boi basin nver, there are 4 species listed in the Vietnam Red Data Book, 2007 with EN level, such as Clupanodon ihrissa (Linnaeus, 1758) and Channa maculata (Lacepede, 1802); wilh VU level as Konosirus punclatus (Sehlegel, 1846) and Bangana lemassoni (Pellegrin

& Chcscy, 1936). There arc 75 species are listed in the lUCN Red List. 2012. Of those 4 species of VU level arc Pseudohemiculter dispar (Peters, 1880), Cirrhinus cirrhosus (Bloch, 1795), Cyprinus carpio Linnaeus, 1758 and Cranoglanis sinensis Peters 1881; two species of NT level arc Cnrhina molilorella (Cuv & Vai, 1844) and Hypophthalmichlhys molilrix (C. & V., 1844); level LC were 45 species and 24 species belong to the level DD.

Keywords: Fish diversity, lUCN Red List, Vietnam Red Data Book, Boi river

Ngdy nhdn bdi: 15-5-2012

Referensi

Dokumen terkait