Die Volksbeweging is 'n moderne wapen Duitsland het dit ge

Geregistreer aan ciie H.P.K. as 'n Nuusblad.

Die Pariypolitiek is 'n t·m·oudel·de v.:apen -

Frank~-yk

lwz

<lit

ge- bruih en is in die sreek

gelaat.

I I

I _ o _ _ _ !

Vie

Die V

olksben·e~ing

is 'n rnoden1e

^{<capen -}

fhdts!an d

lH'l

llit ge- bruih en is

uil

<Jie

!>lof

opgelwf.

T\VEEDE JAARGANG. WOENSDAG, 28 JULIE 1943. No . 36.

Onmffskenbare S enuweeagtiglheid in

0 Reg eringst'<:rffnge oor 0.!85.

Geweldige Omm eswaai na Volk sbeweging Ontlok Verb olgenheid

Dit begin by die dag duideliker te word dat die Osscwabrandwag in plaas van dcur die algemene verttiesing vernietig tg word-soos deur sowcl van Regerings- as Opposisie-kant gehoop is- aansienlik vcrsterlt uit die stryd gckom het. Die duidelike en bCginselvaste koers van die Ossewabrand- wag het geleentheid gchad om sterlt at te steek teen di·e donker agtersrond van partytwis. Afriltancrs In aile partye het gevolglik so sterk onder die nuwe gedagte wat die Ossewabrandwag vcrkondig, gekom, dat daar van Rege- ringsllant vir die eerste maal sedert dr. Mal;m se oorlogverl;laring aa.n die Volltsbeweging 'n onmiskenb:lre senuw-l!cagtigheid cot· die ltrag van die Osse- wabrandwag seopenbaar word.

Die Rcgering bet onmicldellik na. die ontsta:m van die Osscwabrandwng

groo~ besorgdheid oor die ontwikkoling

\·an hierclio bcweging gcopoubnar. So sterk het clio Ossowu.brandwng hom in vyancleliko kringc lant gold dat sy

l f --,.m

in die Angolsaksioso buitoland

~ ) allerhando gobeimsinnige mn.gte ' gciC'oppel is. So het 'n Enselse loods by voorbeeld vcrl\laar dat sy eet•ste ge- dagte was, toe hy in Suid·Afrilta voor die deur van 'n teater dour ',n man in uniform belet is om met sy ge!dourde metgesel na binne tc gaa,n, dat dit die geheimsinnige Osscwabrandwag was waarmee hy nou to doen het.

Die Ossewnbrandwag hot inderclaad die verbeelding van vriond on vyand gaandc gemaak. Dnar bestaan dan ook geen die minste twyfol nie dat dit hierclic ontsag vir die mag van die Volksbeweging wns wat totsovcr- en vera! by die begin van dio oorlog- n~rboed bot dat die Rcgering tot roo- kelose dado oorgegaan bet.. Dit was vera! die bereidwilligheid tot sclflose diens en offervaardighCid, gepaat·d met dissiplino, wat die ossewabrandwag •n ware nagmcrrie vir die Regcring en sy voJgelinge gemaak het.

Dit was dan oolc 'n tnsbarc verlig- tiJw vir dio Regering toe dr. l\la.lan in ":<\ugustus 19·11, too die Ossewa- brandwng sy hoogtonunt va.n mags- ontplooiing genader het- die oorlog ann hierdic magtige beweging nange-

so

h(;'t.

Seclc,·t dien was dit die Regeriug so bcleicl om dio strycl wnt op clio Osse-

o

^{andwng dour die} PnrL~·leiding af·

inp; was, t.ot verstorlong van sy cic posisie uit to buit. Waar by kon, het hy \'Crclcre twisnppcl~ ingewcrp, en met. groat bebae is in clio Regerings- ners aangekonclig hoo die Osscwa- brandwag dour sy cic ,beskermbcre"

\'ernietiO" is- 'n tnak wat clio Rege- ring ge;p:tar is.

WORD BANG"

Toe dit 'iater bep;in cluidelik wonl clat die Ossewabraodwag nio vornietig is nie. hot dio vreo!l in vyandigo kamp opnuut begin opf!ikker. So by voor-

beeld het •n verteenwoordigcr van een van die Engelse J(oerantc wat die epog·

ma!tende offisiersla2r in Bloemfontein

!tort na die skeuring bcspied het, so tliep onder dio indrult geltom van die magsvertoon en die gehaltc van di·O

lede van die ossewabra.ndwag, dat hy aan 'n vriend gese 11et: , Ek kan n;e help om to se dat ek bang begin word vir hierdi.e organisasie as el< so na sy verteenwoordigers llyk nie." Dieselfde joernalis llet oott ongevraagd die mo-

e

^~ uitgespreelt clat cllt die mees uit-

'l!.!lde .,kongres" is, vera! w<n dlc

tipe van afgevaardigde betref, wat hY nog ooit bygewoon het. ₁

,I_

Dio Rcgering se tnktit:.'k was nou

egter om sy \'olgelinge totaal in duis- tcr to bou omtrent die krag van die Osse"·abrandwag. Hoofartilcels in sy blaaie bet 'n buitensporige toon vau boogbartigbeid aaugeslnan mot, byten- de spot wanneer bulloi! dit oor die OllSC- wabranclwag gebad hot. Danr is go- spot met die range en bodrywigbedo van wat hulle genoem hot ,'n klompio belagl ike manna". In openbare toe·

sprake het IRcgerinssmanne Inti gcvolg

SEWENTIGJARIGES ST AP 18 IVIYL NA VERGA:OERING

Treffe.nde blykc van die gccs- drif blnne die ossewabrandwag Is weer geopcnbaar tydens die be- seek van genl. J. A. Smith aan Ohrigstad. Oom Potgieter en sy gade wat a! cor die sewcntig jaar is, het agttien myl tc voet afgelc na die vergadering. Vir die Brandwag is geen opoffering te groot nic i.n die vervulllng van sy pligte.

getroos met .die vcrselteri.ng dat die Ossewabrandwag klaar vernietig is deur sy eie vricnde, en dat daar gcen optrede teen hom noodsaaklik is nie.

Tot so •n mate net die Regcring sy taktielt van ,doodverklaring" deurgc- voer dat die .nasionale bevegters V<lll die Volhsbeweging dit op ec,n tydstip aangegryp het as . 'n bcwys dat die 0. B. met die Regering sf(akel I J n stilte bet die Regering nntuurlik die hoop gekoester dat dr. Malan sal vol·

tooi w~1t hyself nooit voor kans gesien hot nie.

DIE DOODSKLOK

Too die \·orl{iesing 'n paar bnannde geledc uitgeskryf is, is ''lllt al!e kanto be"·eer dat die doodsklok van clio Osst- wabrandwag gelui hot. Die Rcgeriogs- pers bet hom openlik oar die finnl\l ondorgang van sy gevrcesde vyand ver- lustig, ell van H.N.P.-kant is daar v::tn monel tot oor t·ortel dnt clio Ossowa- brandwag hi01·clio verkiesing nio gaan oorleef nie. Dr. Malan het dan oolt ten VOlfe gebruik gemaak van die ge- leentheid om die seweging sy finale uit!dophou toe te dien. Toe hy die Ossewabrandwag se aanbod van die ha.nd gewys en. van sy ka.ndidate ver- eis het dat hule 'n verl\laring mocs ondcrtcken waarin hullc die o. B. ver- werp, het hy d~e grootste vertroue gc- 11ad dat sy metode sou slaag. Dit was 'n uitgemaakte snak by aile politici claL die Ossewnbrandwag so eindo aange- breek hoi,. Ongetwyfelcl is 'n groot dee) van bulle onbewus mislei tot bier- die gecl<tgie jnis as gc,·olg van clio be-

( \T ervolg op bls. 2, kol. 2)

O.!B . Politieke Mag van die T~'Jekoms

Geslaagde Reus varu A.C<.G.

Gc-ul. J. . \. Smith,

Acljunk-K~:~..~o:m:-:1-;;:;;~==============

n;;lllllani-generaal. bet so pas 'n uitge- hr<'ide t.oet· in :\loord-'l'ransvaal vol- iooi. wat duidelik geopenbaar het dat die Ossewabrandwttg om·ernietigbaar

\ oortmar1-j<'er nn sy bestemming. :Met

uit~onc!ering nm Pietersburg, waar 'n male \':ltl \·erwarring as gc\·o)g van aic

\·erkiesing ont!.laan hot, het dit geblyk dnt. di(' afgelopc \·erkiesingsveldtog uic die minsto uib\'C;rking op die Volks- b<'''·eging gebad hot nie, behalwe dnt clnar 'n duidelik waarneembare

M room t·an aile par Lye na die Ossewa- hnlndwag loop. 'n Opmet·klike feit is dat daar oak 'n aansienlike ma,ie van belnngst.olling in Sap-geledere ontr.

~tnnn. Ornl begin vroeero ondersteu- ner:> vau clio Suid-Afrikaause Party se

<•O nou oop to gaan vir die betekenis

van die Ossewabr::tndwag as saambin- clondo .:n skeppcnde organisasie wat allo p:trcyskappe gaan vernictig, en lntllo sluit a:tn. Dit wil voorl10111 of die partypoliti-tllt sy rol uitgespeel hOt en d~t die Volttsbeweging voortaan die middelpunt van politie~te ba!angstel- ling gaan wees.

Die plekke wat deur die A.K.G. bc-

~oek is, is Nylstroom, Potgieio!'~rust,

Pioforsburg, Louis Tricbarclt, Obri;!;- stacl, ~elspruit en Graskop. Hy was veri!;CSel vnu Gebiedsgcncraal H. )f.

\·an der Wostbuizen, ds. S. J. Stander en genl. H. L. Keethling.

Op Ohrigstad bet negcntig ledf) van dio Doerejeug 'n ere wag gevorm en na.

:tfloop ,·a.n dio vorgadering is die A.K.G. sanrn met bulle in gelid na die monument vir dio Voortrekkers wat aan die koors gesterwe bet, en die ou lacr wnarvan die bouvalle nog staan waar 'n krans gelc is.

116 'l'nkke 4.4,000

Lecle

n-toofkantoor:

R~serwe­

foncla

£113,000

St. Johnstraat 65, BLOEI\~IFONTIEIN

sografnisso, &{iste, &{ranse, Grafsteno

'N

STEWIGE SAAGBANK VIR

O .B.-FONDS

In Yerh:w<l met die saagba.nk wat deur boofkomdt. J. D. Gclden- huys van Parow vir dio Ossewa.- branclwagfonds ven·aardig is en nan clio porsoon wa.t mondeling of skriftelik clio hoogste aanbod maak, verkoop sal won!, ka.n ons nou meld clat ons verdero bcson- clerhecle omtrent die worktuig ontvnng hot, wa.t aan aile persona gestuur snl word wnt daa.rom vra..

Uit hiorclie besondcrhcdo blyk dat dit 'u baie deeglil{o stuk werk is wnt dour 'n erva.re ingenieur met groot liefde en toewyding gemank is. Dit bevnt, o.a. ook 'n n~rstel·

ba.re gioLystorplaat wat meL 'n skroef werk mot die oog op ver- stelling vit· vorskillende h<>utdik- tes. Die s!tonlccr oudomeem om teen die okst,ra bcta!ing van £5 'n gcsweisto stnal en ystervoetstuk in pluas t·an 'rlio verswrkto hout- voetstuk to versknf.

Nan;te on aanbiedingo kan go- rig word (voor 8 Augustus) aan die O.B.-kantoor, Groote Kerk- gebou 603; Kaapstad.

REISPLAN VAN A.K.G.

Genl. J. A. Smith, Adjunk-I<.G., o,nderneem 'n reis dcur die Oos- Kaaplandse sebied van 2 tot 10 Augustus. Vergaderings wont deur hOm op die volgende plekke gehou:

CRADOCK . . .. PEARSTON SOMERSET-OOS TARKASTAD QUEENSTOWN ELLIOT . . . . BARKLY-OOS ..

GRAAFF-REINET ABERDEEN rrl EIOELBERG

2 Aug.

3 Aug.

4 Aug.

5 Aug.

5 Aug. (aand) 6 Aug.

6 Aug. (aand) 9 Aug.

9 Aug. (aand) 10 Au~ (~nd)

CG IE rL IE 1E N 1f IHl E IT IOJ

IN DIE VOLLE SIN VAN DIE WOORD

Beleggings moet veilig en winsgewend wees, bele daarom u geld in 'n bewese ' winsgewende besighcid met ses groot takwinkels en twee fabrieke wat almal 'n vaste en groot omset hct. Excelsior Meubels het reeds in sy eerste jaar 8% dividend op beleggings betaal, dit verskaf werk aan 80 blankes wat jaarliks £25,000 verdien terwyl die jaarlikse gesamentlike omset

van die takke en fabrieke reeds £200,000 beloop.

U gaan ook deelneem in die opbou van hierdie gro'otste Afri- kaanse saak I 'n Prag-brosjure word tot u beskikking gestel

wat bewyse !ewer van die sukses van

Die Scl<retarts ^{Posbus 0670.}

EXCBLSIOR MEUBELS BEPERK. JOHANNESBURG.

Stuur u ))ra&·brosJure asscbllct nan

M , . , , ...... , .. " .................. " ... • ... ..

TWEE

Voeg

D][E DAA:O

by

'

DIE 'WOO R D

S«:ht~em&IDleH o Drarmk: .. .

VIR KWA!..IYEIT EN YEVIRIEOIEM·

NEID DIE GOEDKOOPSTIE

Wl'::'I'E: Fonlcclwyn Lowenawyn Vcrmoutll H.'Lnekro.at-Cockto.tt Llltcurwyn Ou Port J ortpl~;o Roo!

Jcrtptgo Wit Soct Mmk.o.<IN Port

Worecotcr Hoek Pontak Spe:otalo BJerrto SJerrte

niU .. NDE\V1.'l'>"E:

Schoemo.ncllo E!Clltra Bpeato.al Braodcwyo, F.C.

LlKEOJtS: Kcralo-Brandowyn AJ,)'fi ... Bro.odcwyo Gcmmcr-Brandewyn Lemoon-Brandowyn Pepcrmcnt-Ltkcur Von dor Hum

J}~Nl>Vtm Lrr"\.EUllS:

5/- 3/6 2/6 3/6 21-21- 1/3 1/3 1/2 1/2 1/l 1/1 1/-

l ld. 7/6 71- G/G 6/6 GIG 6/6 G/6 6/6 6/6

5/- 3/G 2/6 3/- 1/8 1/8

·1/2 1/2 l /1 1/1 1/- 1/- l ld.

10d.

6/6 6/3 6/- 0/6 r>/6 5/6 li/G 5/G 5/6 Lemocn-Jenevcr 7/6 6/6 Suur!cmocn-Jcnovcr 7/6 6/6

8/6 8/0 61- 61- 6/0 ll/G 0/-

6/- 4/0 4/3 3&/- 34/- 33/- 31/- 31/- 31/- 31/- 31/- 81/-

Voet: by ll/· Tir k:lsslo en bottcls, en 12/0 vtr w~tJtc wnt \'Crt:oed &:il word by t8nlsr·

&eoc!lnt;. Oo.s Jewe.r dro.n.k i."l onR tnhouers

&OIAnk ons \"Oormdo van lnhoueru bet, en a!JecnlUc op \"OOrwnnrdo <!At dlo tnb.oucrs lllnno scotlg dno ann ons tcrug besorg word. \Veens bottel nkanrsto knn ons aUeenllli In ons etc

bOitcls, lll~slcs drnnl' verpnk, wnnr nnll<e dznnk 'n m!nlmum prys van fl·S·O beloop (ll/·

vtr lnllOitCrR lnr:cslult). lndlen gocdkoper lrlc-

•lcs verh•.n:: word moot u u elc lnhoucra nan ons &tour.

Word verltoop In ll-bottel-klall!e& of G·r:ci- Un:;vantjlce ot grotcr. U k:lssiCB van 12 bot- leis knn Wyn, J.lrandewyn, Jenever, IJI<enr, Vermouth en Unocltrnnl be•<l>t. Terme: - K.M.n. plus he!n11:eld na syl,yne, K.n.A. plus trelnkommlJiste. V.O.S. OODTSllOORN.

Beste! van

JURGENS SCHOEIV IAN,

POSBUS 142, OUDTSHOORN,

M aah }!( ennis m.ei die

r ~\Ul~JVe

Volksp e~e

Opgestel denr H ester Morri son

(MEv. W. ^VAN HUYSSTEEN) Met 1\!usiek eo L1edjies

(grondgedigta) deul'

M. L . de V i lliers

Kompoois van .,Dio Stem van Suid-Afrika."

Hierdi6 Nuwc Volkspele u mtt grool aukus uitqeVOBI'" by goleurthoid van di4

oulangu Volkspelekursus to Stelle~tbosch sn die Oo1-Kau.plar•dse kurau3 tc .A liwal

Noord.

IPryo 4!./3 PODVVY

~eotol by dica ultgcwers, IJ>RO ECCLESIA-DRUKKIZRY

l?onbuo 28. Stellenbosch ot by u Boct<:handela::.r.

ONDERSTEVN ONS -BLAD

DIE O.B., WO ENSDAG , 28 J ULIE 1943.

~ ONMIS~ENBARE SENUWEE·

AGTIGHEID

(Yervolg ,·an bls. 1)

St a11in

loicl wat daar in sowel clio Rogorings- ns clio Opposisiepers gevolg is om die Ossewnbrnndwag te ignorccr. Geen melding is meer van sy bctll-ywighede in die pers gemaak nie. Dio gewono lese•" moes ougetwyfeld ~ot clio govolg- trokking kom dat daar nog mua1· net 'n pa<tr bittereiodcr;; oorgebly het.

Hulle was onbe;;ms van dio feit dat hierdle lllompie ,baJ:~glH\e manne"

binne die IJcsto!: van vee1·tian maande

D emokrasie as Die n aar van K om m unis me -- Die Spaanse Vo orbeeld

In t~ierdie reeks art!ke!s word 'n besllryv1ing negee van Stann se were!dpc!itiel\ ~oos meeg'.ldeel deur die r.ocf van d!e Russiese spinenasied!cns

~:1 wes-Euro!)a, VI. G. Krivitsf{y, wat later vJeggcbreel{ het van Stalin as

<;<:lvo!g van 1aasge:1oemde se i:mrbaars:J despotisme.

in stiite n~ mincter as £32,300 uit cie ::\a dio geweldd:ulige pogings ,-an die sail ingesamei hOt irl uitvoering va.r~ Kommunistie5e Internasiouale wat in hul vo:kseed {ll":J me!,aal· nooit in die ,·erskeie Jande 'n hopelo~e mislukkiug

stee~ to l::at nie. Onbewus was die was, hot l\l.oskou sy beleid ,·erander Ieser'S van ~:::~eranto ook vall tiie feit tot 'n moer subLiole vorm van imporia- dat hicrdie doodverklaarde beweging lisme. a,n v·ers!tele Iande is toe die so·

birme die tyobestcl{ van enkt:lle weke genaamde VOHlsfro.nt gcstig wat nie .£14,MO uit <!lie salt Lngesamel het vir juis bestaan uit I<Ommunistiese groepe sy strydfonds cp '11 oomblik toe van sy nie, maar uit anti·fascistiese organisa- teonstar.ders met beimlp van die sterk- sies Anti-fascisme en anti·H itler was sto propagandamiddels vir •n dergoiike toe dl.e slagllreet waarmee Mosltou sy stry.dfonds oit nie hocr as £4,000 kOn vyfde-kolonne opgebou het, en so ge-

br!ng nie. slaagd was hiordic sliokse propaganda

'

Maar nadat die verkicsingsvl'ldt.og dat die skrywcr met ,·crwysing na

1 'van stape! gestuur is. hot knndidnto Amcrikn as volg vorklaar: ,In die )

wnt sonder gewentensbeswaar en ewe

I

^{Vcrenigdc State hot} die Kommunistie- lughartiglik vorklariug,; vt\ll isolaslo se Party as sodanig nooit enige rol

· ondert.eken hot, plot.seling bcsef dan van belang gespcol nie . . . Met die (

hierdie ,kopbeon" vnn hul vet·bcelding duisendc rckrutc, cgtcr, wat onder clio 'n gcdugt.e mag is wat in plans van{ banier van dcmor.trasie aangesluit het, vernietig to word, in stu:\t is om t.o. het die lcommunistiese Ogpoe-spioena- 1vorniotig. &Candidate het wyd 4ln syd sic--ring baio groter goworcl en het dit

noodkrete opgestuur en tientalie hot I sel:>!ede binnegedri.ng wat voorheen on·

opcnlik en onomwondo hulself ontuocn betrede was. D·eur hul identiteit van die ondernemingc wat hulle aan ^e sorgvuidig weg te stcek, het kommu- die Partyleiding afgcle hOt .deur oor- niste opgegaan in honderde sleutel·

eenltomste met die ossewabrandwas posisies. Dit het vir Mo:;kou moont·

aan te gaan- regstreeks ~n stryd met IHt gewcrd om die optrede van amptc- die skriftelil\e eisc wat deur diG Par!y· onare to bcinvload wat wetend geen Ieiding aan hulle gestcl is. Niemaml Komintern-of Ogpos-agent met 'n tie••

mindcr nie as die voormalige redaktcur voet lanse stok sou aanraa:\ nie. Meer van Die oosterlig- •n blad wat uit· uitdagond as hicrdie was mis!den die gcblink het in sy vyandskap teen die , !':lislae. in verb~nd, met ~ie indringln;:, , 0.8. -h9t as kandidaat in die open- m arbe•dsorganJSll!ltes, wtgcwersom!er-

~baar boly dat die Party dio Ossewa·/ ,n-:Jmings en ko_er~nte-'n man~uvJ~r

·'bra.r~dwag nodig liet en onderneem om , ;Jat ~e~erltst~lllg IS deur eenvoud1~ diC Jhom vir die staking van die stryd teen

t

^{•<omuhcn1·et1ket}

a~ t~ pl~l\

^{en. d1t to}

dkl Volksbeweging to bcywe1••

I

vervang deur ,ant•·Hitlensme". Die skt-yl\"er vcrklaar dun dat Stalin

m

DUIE lnooit vool ugting vir die Komintem gchnd hot nio, man!' hy het dit gebmik as 'n hanuige middel in ,·crband met sr buitclandso bcleid, ·Cn hoewel hy die Kom!nter.n 'n dodelille hou toegedien het, sal hy in (lie demokratiese Iande nog steeds kommunisHese partye hand·

haaf as Slteppinge van sy totaliterc despotisme.

Die front wat met gro:>t mooite voor- bot-ei is teen die Ossowabrandlvag, het nog in die stadium van got·ecdstelling jammerlik in duie gcston. Die volk hot nie net tot die besof gokom dat die na.ntygings teen dio Ossowabrand·

wag van alle grond onLbloot was nie, maar ook dat die osscwabrandwag nou na die dcerlike mislultking van die partypolitiek die enigstc organisasie is wat nos redding kan bring.

Die teleurstclling was vcrnl groot in die Empire-kamp wuar die vynnd hom bv voorbaat al vcrlustig hot in die vcr- nietiging van 'n teenstandor wat hy self nic kans gesicn het om nan te pnk nie. Dit was veral die geval toe die soldate op onmiskenbare wyse te kenne gcgee het dat daar in hul geledere •n geweldige ommeswaai t-en gunste van die Ossewabrandwag gellOill het. Die Rcgoring kon nio moor sy vroes vcr··

borg uie. Onderwyl danr nog gespoku- leer is oor die verkiosing~yfC'rS hot 'n Kaapstadse Regeringsblnd na dio ,,nnnmatigondo houding" van die Osse- wabt-andag vcrwys en op 'n wysc wat innigc vcrbolgenheid geo'penbnar hct, verklaar dat dit hoog tyd is do.t hicr- dio :Bcwcging op dio neus geslann word soos 'n mens 'n snoep knlf hokslnnn, 1\Ions hot jouself afgenn: vanwaar die skielikc dreigement aan •n bewe- ging wie se ,saliger nagedagtanis"

ocur dieselfde blad tweo jaar lanlt a! honond verkondig is'? Die volk vir wie hierdie koerant die bnsuin blnas, het t.og irnmers self 'n sprcokwoord wut lui dat 'n dooie perd nio goslaan word nio?

ST-ROO?l[ NA O.B.

IN Sl'ANJE

Met dio uitbrcok van die Spaanse Burgoroorlog hot Stalin 'n laaste po·

ging aangewend om op gewelddadige wyso 'n vat op dio buitcland te kry.

By was cgter bang om openlik deel te neem in die stryd soos Hitlel' en Mus- solini gcdoon bet.

In die openbnar hot hy 'n verbod uitge\·aardig op die vorskaffing \'an krygstuig ann Spanje, maar in die ge- heiru hct hy mot bchulp van 'n not- work ondergrondso agente wapens na Spanjo vorskeop. Dio skrywcr heb 'n bes-onder bclangriko naudcel nan hier- die vorskaffinp: van krygstuig gehad en• was vcrskoio · kcre porsoonlik in Spanjo. Maar Stalin het in die lerre-

(Yen·olg vun \"OOrgannde kolom) Een van hicrdie koeranto bet skielik ontdek dnt die Ossowabrandwag op 8 Augustus gaun ,hcrleef". Omdat hy 'n ja~r golcdo so min van hierdio ,dooie" liggnam kennis gcneom het, h.et hy heeltemal in uio duister verkeer omtrent dio foit dnt 8 Augustus tot 'n jaarlikso installing vir dio Ossewa- brandwag goproklumcor is. Nou skie- lik kan hy nie bcsof wat die Deweging op 'n .,Sondag" wil nanvang nie, en hy raai oor kerkparades en wat no".

In dil' gees van dio hangman by die 1 kerkh~f t:oos hy homself met die hn~:

Vir· elkeen wat oii hot om to sicn. I op hethaltng =. ,In elk ge,·al word ~It is dit duidelik· dat dt"o ,01¹ 1. I ^betw~·fcl of dto Ossowabrandwag ⁰⁰¹ge

. ' ·< ua < •e

i ' .

"t ' l t "

Ossowabrnndwag tern"sLroom on wa t, '⁰⁰¹ ut g,tng ~\·eor sn . oon.

moor is dat tnlle ot7dersLOtt~IOr, van l\faar. as dlt so bctwyfel word, van- die Rcg~ring en duisendo Roldat~ d;ti- waar di,O ongcv_rnaf:!icle b.ola~gstellin~?

dcliko tokens van simpntio met die U•t. dlt al_les IS ~It duu:lehk dat die Volksbeweging begin t.<>ou Eu nog ~egermgsJ.mnge illte net 'n vrees vir voordat die uitslag van die. vorkicsing ~~ees·~rsse:/abrandwag ~s. _magsfa~tor bekond gewonl hot, hot. Regering:;- ' nle, dmaar \~an Oplge pogmgs

k . . nou aanwen om diC stt·oom uit die

_oenmto mt hul p:1rl gcP"n~\n om by Rogeringskam self na die osscwa-

wvse van dubbcl-kolom-arttltels nan- p . . .

\"nile op die Ossewabrnndwng to 1• brand wag_ te bclet _ nadat. d1·e beletd van maa '· doodswygmg •n nusluk!ung bly!{ te go·

(Vervolg op voet ,.oJgendo kolorn) wees het.

ring van wapeos op skurkauti<>"e wvso pro beer om twee vliee met ;en"' hou" te slaan. in Spa!ijc sc s!,atkis hat goud ter waal"de van

£14o,co o,oco

gc!o, en dit v1ou hy he. Dadelik het St-alin aau Jal?od_n, hoof van clio gcheimo polis10, opt! rag gcgce da.t clnar 'n tak ''au die Ogpoo in Spanje gestig moot

Q.]

onder regstrockse beheer van l\1o . (Vyf dao later is Jagoda dour S a in van sy pos verwyder en kor(. da~\l"ll!L

h_et ~iordio . skrikaanjagende porsoon- hkhCJd sy cmde voor con vau sy eie n1urpelotons gevind.)

Daar is_ ~k besluit dat. die werwing van vrywllhgers onder beheer ,·no die Russieso Ogpoe moot ,.c-skied-nntuur- lik aUcs in die geheim:" In die hoofbe·

stv.ur ·van elke kommunistlese party In

di~ wcrcld is daar •n lid wat dhl go·

hClmo verteenwoor.diger van dio Ogpoc is _en <lit sou deur middel van hom gc·

sk!ed. In bnie lande het vrywilligors nn Spanjo gcstroom om die , dcmolna- sio" to gaau t'Cd! Die rcgering in Spanjc hot cgtor, volgens Volksfront·

idee, uiL vcrskillcndo groepo bcstaan wat nic alma! kommunistico gesind wa.s uic, en dit was Stalin sc dool om die rcgering vir die kommunist.o a.lleeu te bcmagtig. ,Dit moes daarom voorkom word dat hierdic idea!istiese vrywilli·

gers dle nie·>wmmunistiese gelederc in die Spaanse regering sou versue l\!osl<ou hot dadelik vir dio rok rmgskuntoro gesorg. Sodra io ~

hom nanmcld, het die Ogpoe sy poli- ticke vorledo ondcrsock nadaL hy 'u vorm ingo,-ul het. Is hullo teHede, word b~· teruggoroep en na. Spnnje ·•er- s~eep. Indi~n bulle nie met sy poli- ttcke hoodamghedo akkoord gaan nio wore~ hy na die dokter gestuur o~

rned•es ondersoek tc word. Die dok- ter is ook 'n kommuois, en hy keur die vry\\"illiger dan af ,weens liggaamlike ongesldkthcicl". Sodra die vrywilligers in Spanje aanllOm, word hul paspoorte van hulle afgenecm en na Moskou gc- stuur waar dit vervals wor.d met die cog op kommunistiese spioenasie. Bl!ic seldc het 'n man sy paspoort wcet· te- rugge!<ry. G,ewoonli!< is aan hom gc·

sc dat dit verlore geraak het. Uit Amerika aileen is op hie;die manicr meer as 2,000 paspoorte bcmagtig aa.n·

gesien Amcrikaanse paspoorte veral hoos waardeer word deur die Ogpoe in Moskou. Hul eie agente word dan daarmee toegerus. Talle van hierdie buitelandse vrywilligers hct nooit weer hul vaderland' gesien nie, omdat hulle eenvoudig deur die Ogpoe doodgcs!tiet of na Rusla.nd ontvoer is.

SKRIKBEWIND

Dio Ogpoo het 'SY eie tronke ,(")1 en binnekort hct· bierdio Ru~., be~dc

S?

·~ skrikbewind in Republi- kcmse SpnnJC gevoer dat selfs die hoof van dio g~heime ~ooi Leer in Spanje, gonl. Borzm, terwtlle ,·an taktieso oor- wogings proles in l\Ioskou teon hul op- tn)do nangeteken het. Borzin met ^S:y gehoime mililcre staf hct die helo \·old- tog ~ndo~· sy boheer gehad, maar kot·t na clto cu~do van die oorlog is h:v t.e- regp:cstcl 1 n l\ioskou, as ook die hoof van clio Ogpoe in Spanje!

_Die Russiese 1?-l!:~nte het spoedig dent·

m_tddel va_n gcwilhge handlangers binne dte regenng. aile beheer ook oor dio land so goldelike sake gehad, l"tl ver:u deur bemicldeling van dr, Negrin, is die Rp_.1an~e goud na Moskou gestuur in rml v1r wapcns. Een ,·nn die ample- narc wat daurmee helas was, hct. nan die :skrywcr later meegedeel dat Stalin s~vcel goud ingesmokkel het. dat diL d1e helc Rooi Plein in Moskou va11 kant t.ot kant sou dok! Di·e vre1•

Spaa.nse bankbeamptes wat saam met die geld na Rusland gekom het

o

drie maande lank daaraan getel. ' hl..!l!e wou terugk•eer na hul land het die Russiese beamptes .die grootste' vcr·

(\'cn·olg op bls. 3. kol. 3)

DI E O.B., \VOENSD AG, 28 JULIE 1943.

Dienslaers sal Arbeid Levver Opvoeding die D~el

D.L. 8/4· 3.

T u clic I'Origc vier di-.,uslacrbespre- king;. h.:t om; kortliks n:tgeg:1an wat dio m:wc scsindheid is wat clio Osso- wabl"il d11ag ns \'olksbewegiug ten op- :sigtc• ,-:m die arbcid t-o die arbciclsvcr- rigter in ,,ns ,·olkslewE' \l'il tot <~tam.!

bring.

:\bar <lit is nio voldoendo as die ,-olksl:t! ll!lt. idt-ologics genirm word om die> juistc bet.<:kc·nis van sy :uboicl as dt·c·l l':lll die volk:H1rbeid (,o bosci nie. D:c Vollo;bol\'el-(i!lg moot ook tlic nnw<' hegri]' van die- arbeid vir clke 'f~id pr::hics tuisbring. Deur die

~d en die daad moot. ons elkc dag -vau o:t:, 1-.,wo an ge\'Ol"tn en ngebrci, wo!·d d:lt ons iu- dio skeppendc en pli<.(>'J!N rt•IIO arbt>id tot t:N van God on' tol lwil van on,; 1·olk die hoogst.o mat!' 1·an ,oJI\·en,·t•st;nliking mo.ct ,·iml.

Dit. b om hicrdic doe! m1 te streef dat diC' Dienslaers binne die O.JJ. iu die !~'''''-' goroop is. Weens clio huidigo ,·en·oer- c·u andor mociiikhetlc soo~

noodnwulasie>s wat dio volle uit.lewing vnu di~ O.ll. as Volk~bewogiug in dio wielo ry kon t{Jt tht!>l·cr feitlik not, aand~g ¹aan dio idC'<:;logit'SC vormin.g denr dio , woord" gugco word en IS

die pr:t!:tio~o bolcwing d:<a':'·an de1~1·

die .,d:!ad'' ongelukk1g ('onlgsJDS op clio agle~;~:·cmd ~~kui1.

Oi;: bcsprekinss sal cgter voortaan

aangcv~;! wo1·d dellr tHe dienslaers so uit to ilO:J dat ook omvattcnd·a A R·

BEIOSDI EI\IS geiewer !tan word. So- dra cmstandighcdo daarvoor gunstiger

;: C \

Desondcro geleentheda hom daa:·

,...,.V.voordocn, sal wcrkprogramm!l v1r aruoi{lsctiens dcllr die k<~ntoor van die Organisasiclcicr aangckondig word.

1l'er ,·oorborcidin« hiorvan gaau ons nou kortliks in l~iordi<> bespreking clio doe! en die vorm 1·an arbeidsdioos na.

Arbeidsdiens is gcon vorm nm go- wone arbeids,·oorsiooing nio. Dit dicn t:ic as \H·rldooshcidbestrycling nic. Die hoofdoc·l vnn a1·bc,idsdicns is dat tlit 'n weg moe~ wees wnar!angs die vo_lk, en ,·cr:tl dio volksjong 'o noodsnakltkc dee!

,.,tu

hul opvoeding lmn en rnoett kry. .Die volgcnde word dan ook mot arboitlsdiens ungestreef:

Dcur sv loclo convoudi<>'e hando- arbcid in

~lio

nrhcidsdiens

t~

laat ,·or- rig vot'ti die Vo}k~bewegin~ clio ,·olk?- lid op om 'n JlliSto begnp van tho waarde ,·nn sy/ha:lr cio arboid to kry, om clio betckonis dMn·n.n vir clio ,-olks- lowe tc besef, eu om dit as 'n onmis- baro tlccl vnn tlie volksarbeid to be.

skou. Ons moot besef dao ons !ewe cou \·an dionR on tocwyding moet wot'~·

Ons tnoot !(M)r dat geen arboicl wnt m belaug van die v.olk . verrilf. '~ord t,o slog i~ om to doon me. \ 1r n solt- rcspclderende volk bestaan daar ceu- voudig nio so ict,: as ,.kaffcrwork"

~o·ons rnoot. ook leer om ons arbetcr s. tc tloen. 'n \'olk wat nic sy n1~

bcid self knu doon nio en dit nan ande•·

oor!aat. b.,., atHI uio-blankes, so ·n Yolk hct gocn heswnnsreg nio. Die dag wanneor ou11 as volk self oos :uboid verri!-(, sal baic van die huillrgu m:-tatskaplil:~· \'J"angstukke ,·:tuself op- gl'los wC'c·.~-

HA:\?IU!OH.IGHEID

Vordor 8!cl dio Arbcidsdions c1·.o VolksbewC'ginp: in !!Utat om die nasio- nolo sanmhori~heidtige,·oel by die. ,.?Jk tc- verslC'rk. D ic ltlasse-onders!tcldmg wat in d!o ~apitalistiese stelsel tusson die sog!lnaamcfo ,.arbeiders" en ,.i~1tel·

te!duelos" ontwil<kel hot, moet Ultgc- wis word dcur die gesamentlike ar·

bcidsdiens. Wanneor 'n ocnbeid lll'- beidsdien~ \'Crrig dan work die hole groc]l sn:tm afgosicn ,·an waL clkccn ~o bcroops:trboid is on dit. vcrsterlc dto snarnhot·ighcidsgovoel. D!C paclwerkor, prcdikant., boor, mynwerl<er, profe~sor

Q

^onccs!Htl&dicns en ^{lCI' verrig as} hulle word daardcur ^{volksledo saam} aa. ngel>ind. Hicrdio kamcraa?sknp word nog 1·erdor vorsterk deur d1o go-

.lullip-o un•·ljios wat. na die tlag so :t1·bcid om die kampvuur dourgcbring word met gcsamenUike ~ang e:n ander kulturcle bodrywighedc.

AigC'sien van :,y \'OlksOlH'OCdtnde

•1·aardo moet die arbcidsdicns ook dien om die bestaansmoontlikl1cid vnn die

"olk te ,·erbetel". Arbcidsdions is wo- scnlik ,·olksdiens. Deur volkstlions to

l'(lrrig dm ous by tot dio grooi en ont- cvikkcling n~o die volksgemconslmp.

Hoc boer die cntwiltketinsspoil wat die volksrcwo bereil>, Me mccr is die gc·

l~ontheclc vir so!fvcrwesonliking wat aan etke voa:siid gebiccJ word. On.;

nrheid~dilHIS (1·olkstlieu~) is dus einLiik in belang 1·an die gL',;)agte wnt 11:\ ons lwm. Ons doen dit gercdc'lik, want vir ous in die O.B. be:.tann dio Afri- I;:HlC!JI'Oik P.ie :H!t uil diG gcsbf,!lo \\at was e-n is nie, maar ook en n·rul uit di6 w:tt nog kom.

Ook moct ous :>leeds in gctlagtc huH dat t!:o :nbeidsdicns gckoumcrk mocL wccs dcur arbcidsvrl.'ugdo. Die arbcid moot 'u Ius WI.'CI> en uio 'n las ni.,.

Jharom moet vera) sorf{ gcdra word dat die :nbeidskrag vnn die joug geon- Rins oorois word in tlic nrbeidsdiens uic. Om die :nheidsn>:ug to ,·ersoker moot l'l.'ral s::lkl.' work uitgosock word wa:ll'by di~: gesamenlliko en ~;.,Jykty­

dige kragsinspa:ming ,·an 'n grocp moontlik on noc.d~:!aklik is. 1\l sin- JI:C'lldc moot die grocp hut nrbeid kau Vl<l'rig. Die arb<:itl ::;nl dau ¹11 waro gL'IIOt. Wl.'('.iL

Dit, is ook ntn~elfsprekoud dii.L die organiHn;;io,·orm vnH die arboid~dieu~

op dio lt>ier~:kapbcgim;el iogorig lllOf't

wct>s. Alma! moot \'emnLwoon.lclik- hcitl tlra on ,·or:"l.ntwoordiog vorskuldig wec!l. Ook moot 'n CNII'Oudigo ,,ndor- ,·ordoling in g1·oter c·n kleinor grOCJ•O moontlik wces JHt gelaug \'On die tnni;.

wut ,·crrig moet word. Diu kommando- orgnnisnsie \'110 die

o.n.

teen hom rwtm1dik uitswkcntl hi<!rn,or.

\Vat,te1·

,.,; ,· m

llloc·t diu :1.rl.ociusdieus nannoem? By die bepaling . vnu tlit•

wurl{Jnoontlikhctlc moe(, ons in ag ncem tint nllocu daardio workprogram1ne wat in sv "'<:heel of grot<mdcols trour eeu- vouciig; haudo-arbeid uit.gc,·ocr knn wor·d, ,·ir nrboidsdiem> in aunmerking kom · dat dio urbeid vir die volksgc- moen'skap rcgstrookso en praktioso

I

waarde moot he; dnt die nrbeid~dicns nio clio werkmoontlikhedo ,·an d10 bo- roop~nrbcid iokort nie; Nl dat, dit buitengowono arbeid moet weco wanr-1 1 ann gewono arbcidokrngto nic besteo kan word nie.

DIE DODJi;!\1

Vir souns en mtws bcnuLwoord cllo arbcid ann die bodcm vnn ons vader- bud (bodcmdicns) die Ll'sto nan htcr- dio vcroistcs. Hicr is die workmoont- likhcdc groot, o.a. tlio hi'wcrking en vorbctcring 1·an die bod em. bcstrydmg l'::tn grondvcrspoeling. u!troeiing van onkruid, bobossing, aanlcg,~ing ,·an v:.-

kunsio-oordo en foestorroiuo, tlie maak 1·an panic, soisoonplaasarbc.>id, ens.

Do<Ytors en vrono lam hullc toelo 011 gesinsdicms, b.v. hulp mot. kint!er- vcr:;.orgiug en clio huishoudin~ in bu~s­

p.:osinne waar hulp dringond. norlig lS,

cns. Die besoodero omstanthghcdo wttr.

dour dio huidigc noodtocstnnd vir ons ,·olk meegcbring word, bied ook ~·ir d~c 1·rou 'n uitstekende geleonthe1d nr nrbeidsdiens. Vir die slagofforil van ons vryheidsLryd on hul nfhankliko:s ltnn vcrjanrdag- en Kcrsgeskcnkc go- maak word. Hoo gorin~ hierdio go- skcnlw ook a! mag woes, dan-rdio volks- gonote sal dan weet daL ons wnt hut strydgcnote is. hullc nio vcr~;cct ?n hullo ook nie in dio stook !ant 1110.

V erdcr lmn die vrouo on dor..:tors 1\l'ti- ltcls m1tak wnt ten behoewo vun die Noodhulpfonds verkoop lmn word.

Ons hot gesicn dat die :ubcidsdicns hoofsanldik bedool word as volksopvoo-

(Vcrvolg op vo<>t vo!ge-odo kolom)

XJ{V

~\)"\,\<\

~'\

KA..NDIDAAT KHY STEUN

Komdt. P. 1<'. Scholtz van Willow- mo•·e beri~ dat, duar hcclhanigc sawe- werking tus~en ll.N .P.- eu U.B.-letlc in daardie kiosafdoling g<:hcers het na- dat. dio 1-I.N.P.-k:tndithn~, mnr. G. P.

Steyn, op 'n opctdmro vorgadoring 1·an llraudwaglo eu l'ar~ylcdc verk!aar hot dat hy sy vricnd in tlic Ossewabrnnd- wag sicn on ondonH:em om sy invloed by die l'u.rt.yloidiug to gcb1·uik om die SLryd teen clio \' olksbowcging geswak ic kry. As go1·olg bicrn•n beers daa1·

'n brocde:-liko gcvoel tusseu die nasio- naalgcsindo Afriltauors in daardie kit·,;- afdoling t-!1 l't.>rwa~ word dan ook dat die st<:mbnsoorwiuning groot sal wces.

Veldt. K. Laas v:tu Knricg:~ het 'n runkl.>iO 1-ir die Noodbulpfonds gL;reijl en £10-4-0 ingt>kry. Op 7 Augus~ns gaan dio kommautlo op Hil'tbron fces-

\'ior.

~---

_ ____ - - -·---- _ _ ___ ...

STJ:\LIN SE W~RELDDESPO­

TISME ( \'l'I"\"Olg 1':1!1 bh.. :2)

wontieri10g uitgcs!)reck oor ::o •,n ,eien- a:u'dige voor::on:e"! Bulle het nie ce-

~ei dat tiio gchcim rmar:;1ce hullc be·

!~:s \'Jas, te groot wl!s om huiie weer

!Jt!itc ~!usland to vortrou nie. Huli.S

\'.I~S gev;wgenes van S tali.n.

Daui' ll':l~ 'u hl·langriko ~truikclblok in clio l;'t•g n'lu St.:tlin, 011 dit was die rt.:"t:'riiJU ^I'Hll Catalonia wa~ bnie stork :lr~i-SL;!in g<'~ind wa.\.. 1n hierdio

pr<.~\·iusi<: lw~ die Ogpoe ;;y ~krikaanja­

ging tot di<J !too;?;,lu sport:. J.ourgevocr.

0t!l:0rling.::: g;t<><'fll: is teen mokaar op-

gh\I"C<.'p, t'u t:it(:indclik hN dit op d:l' b;;q~et·oorlog iu BarC'don:-t uilgeloo;' op die oomblik tov g<'ul. .b'rauco in a~uto;;

\\"<18. Dio wcrold is wy~gemaak dut <lit 'u ;Hlargi~tic,..\l opstnnd was, maar daL Stalin daaragll-t' gcsiL on die Spa:m~e H.opublikoine ~ruwr-lik iu die steek g.,..

laat hoL, is nuoit. n·nnuld uie. Na dio mislukkillg van l:italin so poging ill Spanjc WC!\D8 diu oorwinning 1·au

Nnsion:dc Spanjo onder l<'ranco, hoL Stalin al sy getrouo nmptenare wat iu Spaojo opgotreo llct, !nat vnng en te- roggestel.

(Vorvolg van \'OO~gann.IL' koloru) ding vir die joug;, nl. om die jeug vir diu ,·oll:sgeweonsl.:tp to I"Mm deur by hn!le arbcidsanmht•id, tocwyding, 'u :<aamhorighcids~ovorl, gotrouheid, cer- biediging \'an g.·~a~-:, dissiplino, corgo- vocl, ens. t,o kw..,ck. :11:1.ar aangesion die volwassonc~ v~n l'nudag in die ou stelsel groot guword hoL, moot hullc ook tlcur die :Jt·bcidsdicns iu die nuwo gees opgovoecl wll~cl. Ond <>n jonk sal dus aan die a rheidsdil.'ns kan meedoen.

D.RfE

NOODHULPFONDS

JJJ.o vo1~:tmdo verdere bydrac tot on~ runtis v'lr hula•vcrlcn.lni: l~lan ille afhanldl..kt•s van ~:c ..

tnt¢rnccrdC> .\ Crlkitncrs is ~tan Die 0.1;. bt·%,t:nd

g'CIUUUJ<:

JiAAl'LAND GEUIED .,A" TOT 21 /7/·13.

Rct.:d~ Cl'l<l!n . . . . . . . . . .

Wet·kr;eoelekap Slellenl>osch ..

orccrgcld Stcllcnbosch ~-- en V.-Kom.

Vrlcnd .E:pplnt:lulndorp .. Malmc•bury Vroue·Kom. . .

\"eltlokoenkrlng Oudtslloor:>

:.rev. Lubbo 'flcrvlei .. H~ldelber~; Manne-Koml!la:>do Mnr. Kuhn Rvnde!>o~ch . . . . H/Komdl. W. B. \',1l!l~ Robertson Pctrusvillc l{ol:!mando's SpeslaJe kolJ~lac I!obertson Vroue

\VytJbcrt: Vroue·Kum. . .

\V}•nb\H't; J\(:tniH:·Komrnando

\VItlcd.l·!(t ^Kommando

l""eokop :\f. \Vt·id~m~t1 Cratlock Vricn<lln D~llvill... . • • .

Chrt:nto.:l.n de \'-.'d VrOLh:.-i-\:.vru.

Oflcra;~ld P!\~rl V!"ou~-Kora . . . Ly3 258 Kcnhrl:dt . . . .

\"cltlkoractskap li<rm::<>t:s ..

Ccr~:; VroUC'·K!Jn'~1Htndo . . . . ,Otccrgchl J3C:icm1> .... ssirs Kaapstad ,.\rOdd~dh•uK'' Km\;lSt.ad . . . . l3caufort-Wes ,\!nllllc-l<om. . . Vcl!l~kocultr·lng Outlr.hoo)m

Vrouc·Komnlaudo Ca1·narvou ..

Hoot/ Komn~:lnd.nntsl<!'l.J,. n1cv. E. Hocher Ve!dclrtfl

Buq;~rtHlorp Mnnnc·l~ommundo ..

All,-.a·I-Noord, Vrylleldsda;; . . . . Kareedouw V. ·1\.c>m. \Vockcrgcld Tl.!Zlkamo. l\L· en V.-Kurn.

Crndock ~1.- en v.-Kom. . . . .

J..JUK!ronl Cnrnarvun ..

s. d.

8.0•18 l l 2 1 5 0 13 7 0

s 0 10 5 0 3 12 9 10 0 t l l l 3 10 G 2 10 0 20 18 ₆ 7 8 10

~ l\i ti 6 0 ^I) J 0 10 0 :1 :s ti J 5 0 11! 7 G 1 0 0

"' 'J 0

2 ~ 0

~ lU 0 lti u

10 tl u 0

13 0 0

;:. I 0

1 10 0

~ 11 :5 1tl ~ 10

0 .£S.22o 9 ll/<.H':!\1 .. J. SCU(J£)U ... "·li0.'W:-:

Kulllmllndo ·lA l (W!nbuq;) hel £9~ t"l t>l<·r- dle roads lJy~;~drn.

Ondersteun ons Blad d eur ons Adverteerders te steun.

V errig V olksdiens ! Lcni1Jgs

vil' gesalm·ice1·de

pe1·sonc vcrkrygbaar.

'l'enne uite1·s billik.

RAADPLEEG SASBA.1'1K

Latet· sal dit 1-glcr llbL vi1· clio jeug bo-

PAARL:-

doel woos. \\' anneor ons Volkstaat

Posbus 266.

gevcstig is, sal elko jong mnu en jong

WORCESTER: -

\TOu van stoalsweo tot 'n tydpcrk l"nn

nrbciclsdiens l'<'rplig word net natlaL

S D

lll!llo 'n opleidiugsinrigting vedaat hot

KAAP TA : -

Posbus

57.

Posbus 2387.

en net voonlat hullo hul berocpsa!·beid

======= ==========

aa111·a:.tr.- (Opg1'sLol dour die Voorlig- Advcrtoerders Handhaaf uselt dour Lingsclicns, l'o.;Jms 8262, Johannes- in Die O.B. te Advcrt,eer.

bnrg.) .

-= _ .

~·~~vnrn::r::r::..~"·rz=,-CJ'i~.r.tt~nme="' ... ~

30ERE N D E UO.EHE EN

SLurr ST.EDELHill NADER BY V ERllRUIKERS

stuur u produkto co n·c a:Jn u cic bcmarkia~""rgani­

:.:l>"ie. Oos !cw•;r r<:ctls waand•·lank uitsta:tnde tlicn:.te it: hic~dio nuwt: gees . .:.\s a O!"ls dicuste e<:!tUJ:ttll

gL'roots he~. tial ons u stcun blywcud verwcrf.

VOLKSKOPEH MA.BlK BPK.

Moremark

Foon 34-1442 JOHANNESGURG

Newtown Woll1uterst. 62

VI ER ~ " '\~ ... ~.'l\t! ~

'\

DIE O.B., WOENSDAG, 28 . JULIE 1943.

KOOP U EIE

0. B.·Silryrblok .. 0. B.·f',iusiekbundol K.G.·Portret i<.G.·Knopies Vicrkleur·VIaggies

'l/6 'l/3 "

1/• ¹¹ 1/• II

1/· "

KENNIS IS l\'IAG ! !

Lees:

(1) Die

o.n.

^{Vao1VAO.r en}

Waarhecn 1/· elk.

(2) Gesoude lluisgcsinne bou

'n Lewcnskrngtige Volk 9ll. elk. (3) Drio toesprnke vun die

K.G. oor

1\, Parlemontsvf'rki~~iug

b. Die So!datro c. Die Kommunisn10 Lewensbeskr) wiug <'ll

eerste drie tw·~pral<" ~all

9d. elk.

die K.G . . . .. .. .. .. Od. olk.

1.

2.

3.

OOt< DIE VOLGENDE BELANG·

RIKE BROSJURES:

Demokrm~ie of Volkstuat

(dell!' dr. P. ^{,J. :\1eyer) Gd. elk.} Arbl•idsordening binne die

'' olksbewogi ng en Volk- staat

. . . . . . .. . .

.

.

Otl.

Tockomstigo orduoiog VO.D

dio Volskboweging ·in S . .L\.. 9d.

4. Die Vooraand van ^OtUI

Vrywording

..

^9d. 11

Bly op hOogte met dio ooc1 en Strewe van die Ossewabrandwag.

Beste! dadelik u voorrnn,d by:-

Pulblidfre

H and~isreklamediel1ils

(Edms.)

H3pls.

Poshus 4892, JOH,\NNESHURG.

==:-::::=·· - :-.:::.==

O Jt .. ~JlUS I IEK BU NDEL.

'u Yolk :!onde~· 1111ng is 'n volk $1Jndur siel 1 Elke Jhanclwag bohoon clio O.B.-i\IU·

Sl EKUUNDEL to bosit, dio l·iodoro tc leer on to sing.

Die jongsto bevel van dio Grootraad is dat iedere lid die ,Ossowabranclwag- lied" 01oet l~or en sing by aile O.B.-

geloentbedoll

Hierdio Bnndel bevat 22 pragtigo kom- posisics met passendo woorde vir aile

b~·ccnkom~to. vrolik sowol ns plogtig. I

Prys 2 /6 Pos v;y.

:JiG inslu-itcnde 'n pragt.igo portrot vau o:1s Komrnnndnnt-G~nemal.

'l(·~!cl non by :-

P ubiidte

If-llaK ftdeisrreldamedneKlls

(IEdms.)

Bpls.

Poslms 4!·892, JOH.A.NNESBUHG.

'

,Roe dit sy. om dio nitslag \'an die pas afgclope Yerkiesing te gc- hruik as 'n bowys dat g<ml. ~muts in 1939 ook 'n meerderhcid sou hc- haal het, sal rnisleidPnd woes. 'foc- stande is vandag heeltemal antlers as drie-cn-half jaar gelcdc. Tien·

duiscnde Jtieser::: het op 7 Julie 1.1.

vii' die Regeri.ng gestem wat di t !:ecr•

seker dri.s jaar gelet!c nic sou gsdoen het nic. Hulle was in clio begin tf.'en ons declname aan die oorlog, tn:l:u: redcneer nou: ,Ons is nou cenmaal tlnarin, daarom moe~ ons nou enduit daarin bly.' Dan is dnar soveel dui- sendc ~no.~ tans ann die Regeri11g so

krip staan . . . "

So gaun Die Volksblacl vnn 12 Julie voort om te bew'l's dnt die meerderheid van clio volk ,almiskie" tog teen dio oorlog gekant was nadnt hierdie IJ!ad so Icier gcweier het om yan die huidige vcrkicsing 'n Yolksuitspraak tcon dio oorlog to mn:tk. Sy lei~r bet konso- kwent :~lie mwbiedingo van hulp en voorstelle> om 'n nnti-oorlogsfront te ,·orm, van dio hand gewys. Hy won in hicrdic kl·itieka tyd, wan:- selfs die tccnstanders hul ondcrlitlgc geskillo ops~·sit en saamwerk, 'n doodgewono

part~·stryd mnak van die g<"leentheid wat ons ,-olk aangebied is om op de- mokraticse wysc homself te laat geld.

En die ge,·olge ,-an hierdio ,bcloid"

noop Die Volk$blad om nog ,.O.."lrdat.

die uitslag bekend was, to erkon dat ,dit vrywr·l met sekerheid aangencom kan word dat die Smut.sregering t.crug- gestunr sal w(}rd na clio kussings". Die l;ans om met dio slembus to bowys dat ons volk teen die oorlog geknnt is, is verspeel, nou moet clit maar wcor met woorde gecloon word -sons ons nl ,·ier jaar lank docn. r.1aar wie sal ons nou glo .na die hanle taal wat die stem·

bus spreek?

DRIE FEITE

Ons wil ons losers vra om die nan- haling hierbo goed t.a loes, wnnt daar- uit; spreck <hie feito Jowensgroot.. Dio cerste is die mislu!,{king van •n beleid wat tocgespits is op die booorloging van eendersdenkcnde groepa lPenoot·

die ,·an stnatsmanskap wat tocgcspils is op die ve~samoHng van andersden·

tter.ctes. Dat dio mecrderht>id \'an dio volk in 1939 teen dit> oorlog gcl<ant was, won! ongetwyfeld aangedui deur die wcicring indertyd ,·an dio Goewer- npur-gcneraal (op ad,·ies ,·an Smuts) om 'n verkiesing uit te skryf uudnt dio Eerste Minister, wyle genl. Hertzog, bedank en die staatshoof vcr.~oek het om die volk lc raadpleeg. Ondanks die feit dat 11y aanlia.n!t!ik in die mindcr·

11aid was, het gen!. Smuts s.y meerdcr·

heid v·erg1·oot deur soveel steun as moontiik aan te tre!t e.n niem<md wee ta stoot n!e. Hy het sol fs 'u ,·crkic- siugsoorcenkoms met Lwco klein party- Ljies aangegann nan wio by tesame ugt.·

iien setcls present gegco hot soudor om voora.f enige waarborg · vt~n lntllo to cis. !lie gcvolge van sy bllleid van sumewerking was dat lly sy minderhcid binnc vier jaar vergroot het tot 'n meerderlleid b":at so gedug is dat sy teenstanclers nog voor die uitslag be·

!1end is, openlik toegee dat hy ,tel'ug·

gestuur sal word na dis kussi11gs"!

M i n of Meer Belang rik

DNtit•u v:w die ,·yftien ma.nue wat

!l:ln dio ht'giu \':ln Junie uit die Johan- ncsburj!;se Fo•·t ontsnap het, ,is nog op ,·n·o ,·oct. Die J>olisie hat <>or clio t.:iwc<•k ,·an 1 Julie 'n uitgebroido

\':tnp:net :aan dio R:tnd gespan in 'n po~in~ mn di,• manne tc betrap. Aile molors is vooq:~t:kcor, maat· sonder wclslno. Op t wee motors w:tt nie die bonll om sLil te hou, gchoorsaam hot nio-, is danr goskiot.

:!i ~:

W ou. Fout nie E rlwn

Hoowol tulle H.N.P.-bndich>te korL ,·oor dio verkiesing gebreek het met c.lio vyaudige belcid van hul Ieier jeeos die Ossownbmndwag, blyk dit daL s(Jmmige dit nie wou docn nie. hocwel hullo d<"sondanks stork bP.roepe op O.B.·stc-un gcdoen hot. In l:'rieska.

hCit mnt·. C. H. Geldenhuys sover g~

1~nnn om genl. Burgor persoonlik t.e. ga:m sicn, m:4'\r in plaas ,·an _die

clwaaslH~id ,·an die strnl teen dio Volksbewegin!! le crken.· hGt hy dit.

prohc·or \'t•nl.cdig. Dio dug 'I'OOr die

\'t••·kic,iu~ het hy as volg ann genl.

Hurg<·r getel<.>grafeer: ,.Smuts hot hole Afrikancrclom uou nit.gedaag kragte to meet. Ycrtrou u sal S:lam met my nitclagiug a:ul\'aar dour tG st<"m.''

Genl. llurgcr het hierop geantwoord: .,'I'c• !nat. my ni~ud, na Smuts se uit,-

<l:tging is eenheidsannbod ,·an medc- nlpll blik0inc ,·enverp. Dour n·io? Mot•nie nou huil nie, vcg.''

drrinp:sg<>bnar van die uitgcdryfLlO groepe, en om sekor te maak dat hy nllccu 8tnun, mot•s sy k:mdidat.e ede- eu vcrldu.rin~s afle te clien effekte.

E.r1 die gevc!go van hierllio b-aleid was dat 'n anti·oorlogsmeerder!1oid so afgo·

tal;·9l is dat dio verl1iesing by voorbaat ns verrore aangetel<en wot·d.

l\lanr bat, ems uou tot die l11:ec:de foit kom. Volgcns die aanhaling uit Die Volksblad hot tieuduisendo burger.;;

w:1t :Jam·anldik i~en diG oorlog was, uon tot. so 'n mnto in die oorlog berus

<bt hullc vir die oorlog gaan stem hot;

Watter hoop het die pfeitbesorgers van die pat·typolitiek dan nos om ons land dour mid tiel van d!!l st<l~n:bus uit die • oorlcg te l;ry wa.!'lnecr t!r.mduisendes so na die teenstander omswaai dut nulle sv moerderne:d in die parlement van twaalf tot om en by die so ve1·groot'' on:Janks ar die propaganda en ten :;pyte van die sware ooriogslaste? Wat 'n crkenning van partypolltisk·a ban

l1rotskapl ...,/

'Veg o m ()()rlog t e Voorkom

Dio nuutsto ntgumont. vau llrii.;o kant ,·ir dio huidigo oorlog wo1·d ge- ,·ind in 'n hoofnrtikel ,.:HJ dio Cape 'rimes. Dit betoog dat. 'n Jlt-itse cor- winning uio Armageddon wai ^VI'OOel' of later t.ussen Japan ns heerser \'att

die Oosto en Dnitsland as bcerse-r ,·an dio Westo moes plaas\'iud, sal afwend.

Die ou beleid ''an oorlog

o m

oorlog to bccindig het blykuaar nou wrword tot ,om·log om o01·log to ,·oorkom".

Viering · van 8 Augustus op Geestclilw Wyse

\" olgens oprocpu in die nasionnlo pers gnan 8 Auguslns vnnjaar ook in wyer kringo herdonl< word, sooo ·· Ossowubmndwng dit Lowcns nou

\·ir twee i•lar ngteroonvolg<'nd clocn. Dio Os:<ewabrandwag, wat dio voorL- setting ,·nn die simbolieso Ossewa- trek is vn iu diG praktyk wil t.owccg·

bring wat die simboliesc Trek in rlie gees ,-nu ons ,·olk ::;cplanl het, vier sy herdeuking vau S Augw;tus dau ook op pr:tkticse wysc. Vir ons is dit. nie net 'n hcuglikc gcbeurt.enis wat ,hor-- dcnk" moet \\Oru nio, maar die begin van ous '·olk so boweging op die ,·r~-­

heidspad. oaarom gl!bruik clio esse·

wabrandwag hie~clio dag as 'tl jaar·

Hkse inste!ling wllarop 10ie net met woor'lie nie, m~nr boweal met inspan· nemlo daa<l!trag offers gebring moet word vir die vryhOitlstryd. Yir ons is dit 'n dag \'llll nkRit• en orfer. Aange- stc·ok donr die- n yheidsnwr \'flll JD:J , kyk ons \'Orcntoo na dio · bovryclings- ta:tk van ons volk on ons DOEN daar- die vryhoic.lsdaad non rceclH so goed soos ons kau.

Dit is clio bctokcnis van 8 AugusLus vir clio Ossownbrandwag, on wn~'Oi"

. ·

verblydend is dat, Afrik:lllt>t's in 1

orgnnisasies nou ook weer holang e..

gin stol in dam·dio cbg, wil ons die hoop uitspreek tint dit, geM inbreuk sal maak op die reelings ^\'Ull clit• Q~se­

wabrnudwag wat, reeds 'n jaat· geled<~

gctrcf is nio.

Dit, is daarom n'rblydend 01n te \'Or·

neem clnt op vcrskeie ple;kke Le&lnit is om, ton,·yl die dn~ op 'n , ondag ,·al, dienstc Le org:~nist•er wanr die bc- giusels wnt deur die Q::;sow:Hrck gedr·a is, opnuuL be-klemtoon kan word. Op hici"die wysc l«m OI'!S volh dan geestc·

Hk versterk word op 'n manicr wat hom pas, torwyl die daadwerk!ikc voo?tsc!ting 'van daardie Yrek op die vorigc clag rieur tlie Ossewabrandwag

w~a1·gcnecm word.

VER.IAARDAGl(ET'll NG

VE!1NIETIGEND

F.n ons del'llo punt: As dit waM is 29 Julie: Gideon lo Roux (Stelle.n- daL t icuduiscnclo ann die oorlog ge- bosch), llnrend van ITuyssLoeu (Bed·

woon gor!\ak hot en daarom teen uit- ford), i\Tagda lllif~naut (Agt,(lr-Paarl), tn:de uit die oorlog gestom het, is dit Gerda Blignaut. (Agter-Panl'l), Adria- nic not so waar nie dat daar tiendui· llil. Schocman (6udLshoom), W. J. de senlle lliesers is wut al gewcon geraalt Lange (Somers().t-Oos), Frnncin;1 Haas- hot aan die Britse Empire en dat hull·il broel' (Vryburg).

daarom nooit vir uittl'cde uit dio Britse 30 Julie: Johanna Vomooi.

Ry!t S?.l stem nio? 31 Julio: Hcrmicn Deup(lt'S (Parow),

~

^{r Wat •n. vernietigcnde} uitspraa!< Met

j '

^{Liontt Kreyns (Vreuchock), ElmaQo--..,_}

icrdie \I.SrtciP.J:in"' nic ge!ewer oo1· dis 'clom (Duiwokop-Laudgood), Ste s tembus as wapeJ; om ons volk uit die' ?'~'esse!~. (Kirkwood), l\fanrit7. Pro o- orlog en llit die Empire te k:·y nie! J ~rJuS (I'-trlnvood). .

l\og v<.>rnictigc.nder is Die Volksblad 1 Au~ustus: . Wtllem Sc-.hrcudor

~() vl'roordeling yan die domokraticso (Aughrnhtes), 1Jartn. Pnce (Ceorgo). SOEK VERSKJLtE \ motode waar hy sa: ,:\let die uits1ag 'l Aug.: Jan SwanC'!?oel (lle:•uforL-

Hied.(·enoor stann di~ bclcid van dr. vnn hicrdio \'l'rkiesing wil by (Smuts) Wcs), Lukas ).faus (Upmgto_n), Jaoolot\

).Jalan wat aan,·anklik 'n mecrdcrheid 1 dan S\' O~EMOKRATIESE daad \'an, :\fool01an (Carnan·on).

ngh•r hom gch:ld het. Met 'n vor· 4 Set)tombcr 1939 uitwis.'' 3 Aug.: Anna Oli,·ier (Lnmbrechts- grootgias het h!crdie Ieier die vcrsltille· ) F.n hoe bet. genl. Smuts nie geslaag

1 drifl). Johannes ~eswr (1\!nlmcsbury).

tjies !Jii111C sy s·e!edt'?'C opgespcor. Eors nio! Su1UtS hct die bewys golewer dat ll Au~.: I_lendrtk ITop~lllS (~lellon- is 'u doe! van &y ,·olgt>lingo uit.gc1·ook

f

^{'n minder!leid op ON D EM}OK RA Tl E~E bosch), Wtllem . llopkms (St.cllen- omd:!t ln:lle die Engf'lse so reg to won w~rsa nic •~et a an bewind kan I< om n!e, bosch), An.n.em:~n~ Barnard .<SLellen- waaruorg- diesel fda regte W:!.t dr.

rmaar

^sy pc.sisie der mate yers.terk dat bosch). Phthp. Stnl~. (Port Elt?.abct.h)' )ialan Lnlcns dio vcrldcsing nie not 1 hy sy mind~rheill b~nne vter 1aar om· Jan 1\I. du T01t, (htrkwood).

''ou w:•::;·borg nie, maar wou 11beskcrm . s!1Cp hct in 'n twcedordo·moerderheid!

sees ons cie". Da:nu:t hot hy oodop;

i

Want nadat hy die ONDEMOKR~-

VAN KRAG TOT KRAG

vorkbar nan die grootste <>n mees anti- T! ESE daad gcdoen hct -wat l~y noo1t · · oot·logge!:inde org:tnis:lsiE< dio O.>sewlv-

j '

^{SOli 1'tlggcl1ry net met} demokratiese ge·; - - - -

hnmdwag, <'n wel omdat' biot·dio orga- tn!Jo nie.- hot 11 tienduisenda kiesers", Le~io 1-i:.oulor vau Oupo~, P.K: Bli~- nis:lsic so det·n·e oopgcst:1an hot vir daar so gewoon aan geword d~t h.ulle<~ fonte111, ~et. onl~ngs, soos ook 10 Dto aile goeio republikeino- ook nnsionaal-~ sy ondomollratiese daad na vtcr Jaa:t•lt ~.n. ber1g

!s,

<!to l~ecln1g ,-an £1-18-0 menso laat afskilfor wie se beginseh: Daarom

sc

die Ossewabranctwag .dalj 1'\ou hot hno.r Ounn, Do ll~er vo..n f - in sy eic woonle- vir .SO of 85 die wcg na vryheid onie fangs die demo· Kollnerstro.at 1.'3, llloemfonLem, v1r

so1lialiste. D:unna hot hy dnnnlio ~goedgckeut• hllt!

!I

^{m.gesamel vtr} du~ 1\oodhulpfonds.

pot·scnL vervat is in die' Part.yprO·· kraticso stembus gaan ni:. _Die ge·" ~ ha:w 'n tonee~tii<; J:;~sln-ywo wat so u 'gram". Da:nn:l hot hy die verkicsing 'st<icd·llnis van die afgeiope vter }aar het

r i

h11;:ll' t.wce nl!l:giCt)IC:S opge~·?er . Adverteel'ders Hanc.lhaaf Use!f llour ,, tcgemocL gegaan ,op eiu pote" moL \ hicrdic wnarheid in glooiende letters··

pw

^{bed rag_ va~1 £4 •~ op dte m ,.. r}

in Die

o.B .

to Advert·Oar. blindl'lin:;::sc afwysing 1':\n onige toena- j ondorstrocp. . mgesamel VII' dlt1> ):!oodhulpfonds.

DIE O.B., WOENSDAG, 28 JULIE 1943.

"Gevoelige IH/ou" toe te Dien

Regter se Bevinding oor Redakte ur van H.N.P.-Biad se Opt rede

Oat Die Tr:ln$valcr, H.N.P.-orsaan in Transvaal, nuus vervals het in sy str.ytl teen die Ossewabrandwag, wlls tlie bovinding van die HooggeregsiJof in 'n onlangse saak waa;·ill .dr. H. F. Verwoerd, redakteur van ger.osmde .blat!, eise lian altesame £15,000 teen die uitgcwcrs, redahteur en verprei·

ders van The Star ingestcl net na aanJeiding van laasgenoemde se bosh~lidi­

ging dat Dla Yi'ansvalcr nuus van die dag vervals, en dat hy Nazi-pt'Opa- ganda Mvorder, Die bcvinding van die Rester ^{was dat} Die Transvalcr wei

nUllS vervals -on dat hy sy blad ,rtie werktuig van die Nazi's in Suid·

d

^fl'iV.a" gemaak het.

in <.lie loop van sy uitspmak hot clie dat sy !Party op die betrol1ke gelecnt-

~rtcr ,-crwys no. 'n stuk wat deur heid nie die kans sou gekry hct om die die InJigtingsburo uitgercik is wat 'n posisie van die Ossewabrandwag aan verkl:lring van Zeesen ten opsigto van te val nie d<:)ur publikasie van die uit·

f:-iuid-Afrika so onnfho.nklikheid bevat. sending waarin die Duitsers ontken ttet 'n Sekere sin daarin is dour dr. ver- dat hulle van plan sou wecs om .die woerci dCL!rgehaal en in sy getuicnis Nasionaal·sosialisme op Suid·Afrilla af hat hy betoog dat hy dit gcdoen het ts dwing . . . 'n Paar dae later hct omdat hy die bepaaldc sin bCSilOU het die Buro se verklaring gekom . . . Die as ~1; dia voordeel van die Ossewabrand- eiser vcrklaar dat toe hy die kommcn-

wag. taar ,'n verklaring wat geloem;traf

word dour wat in Europa gebeur hct' toegevoeg gesien het tot die sin ,hul!o het verklaar dat bulle nie ,-an plan is om hul staatstclsel op nuder lando ar to dwing nie', wat in die Duro so in·

Ieiding tot die Zeesen-uitsending vcr- skyn hot, h~· dit afgek~ur hot omdat by dit beskou het as 'n poging om die Vcrenigde Party-propaganda teen die llerenigde NasionaJe Party te beror- dct·, aangesien dit in ^{bolang van die} Vercnigde Party was, soos ck hom bo-

~ryp het, om nie toe tc laaL dat die H.N.P. die beste daai·van o.fkom in sy. strytl teen die Oss!'lwabraoclwng nio.

Die korumentaar van clio Rcgt~r in hie~-dic verband lui o.a. as volg: , .Die feit is daL die eiser (dr. Vorwocrd) volgen'l sy oie erkcnning 'n motief ge-- had het hien·oor. Dit vlooi uit, die vcrduidCo'liking vau die gr.ond waarop, na hy u:mspraak muak, hy geregtig was om die kommcntao.r wcg to laaL H v ;oerklaa r dat daar in hierdio tyd- pe"rk 'n skerp vcrskil bcstnau hot tus- sen di~ Ilcrcnigde Nasionalo Party, wie so belcid in Dio 'l'ransvalcr gcpro- pageer word, en dio organisnsic wat

Q

^{;.cn~ stattn as d.ie} Oss~wn?r:~udwa;;;

, l cho vraag of dwgono m Smd-Afn- ,a, wat gckant is tccu die dc-clname uan die oorlog en wat dio vorbreking ,-an allc bantle met Groot.-Dri