I
t'rndnt
ltmt 'u
ftbagngit5t aGipnlngit
deur
<!Tar~l ~rftg~l ®h~r4nlzer
B.A (S.A.). M.A., M.Ed., D.Phil.• D.Ed.(Pret.}. Dr. E.duc.(S.A) Professor aan die Universiteit van Pretoria
Hierdie studie is voorberei onder die leiding van
Pro! Dr. 1 C Coetzee
van die P.U.K vir C.H.o. en via hierdie inrigting ingedien by die Universiteit van Suid-Afrika ter
verkryging van die graad van
~ndnr lE'butatinuis
op 16 Maart 1951.
VOORWQORD.
Hierd s ie moes jare lado reeds voltooi es het.
Verandering van werkkrinB en drukke beroe?spligte het telkens ander eise stel. Die opskr telling hi~rvan moes noodwen
dig onder druk geskied.
Wat die dit is die be
ske ie proQuk van j~.rG 18~1c:e be s oor o~)voedkuncl obleer.
kwessies in cl 1 van hulla filos iese onvermydol de.
Daeliks raak ek meer daarvan 0 dat ons intense behoefte het aan in uit sr:rokc prinsipiele oedkunde. Hi rmee gee ale geensins to dat 0~~iriese navorsing nie nodig nie.
Die uitg8voe 0 ondersook WBLraan b t6Gniese gebroke kleef, was mGer bedoel om. empiriese Devest to verkry vir wat ek altyd vermoed hot omtrcnt die goint'c; erdo opvoedcrs on op
vOGdsters van di j van ~y volk.
My die po er):cl1tc llkhc id moet ok t(; enoor die vo betuig:
Aan u, hoo~~ lG~rdG ~rof. Coetzae, hooG~e6srde on se
wD.'lrdcordo pror:1otor J ;'l:~ o:~'Y'(;:::·tc on v.'ft:lrdcring vir d vol
slae vryheid wat 1( ccla::-,t het d samcstelling van hier
die studie. scionr my lov;o s dit oon van d hoe ondcr
idinge bly dat ek ook onder u kon studeor on promovour.
Aan die P.U.K. vir C.B.O. waar k die vroe8 jaro van sy staan my c rst skoorvoe'tunde intrude vir die aanvano van m.y universitorc 10 a:~n kOD"',aak, my u dank vir wat brdiE.'
inrigting vir ffiy en r~ vrou bctcken on die invloed wat op my uitgeoefen is deur mannG soos wylo Dr. Ferdinand Postma en die professoro H.G. StokGr, J.C. van Rooy on ~y teenswoordige
omotor. Ma0 dio FotchvCstroo'lSo siteit vir Christolil:e
o~r Ondcrwys st~cds oci cn bloci, maar daarby kerngesond bly.
Ann my vriend en kolleGa dr. A.~.T. MGyor van d do 0
mont wysbGccortc [lo.n die Universi-ce van Pretoria, my dank on waarderin.'" vir BY warmc b,-~ l::m;!:stell in lilY filosofio s - ood
kundigc d~~nkc en's:;' c'i[(;na8:rde hulp d~LU Mercnsky-biblio
t ok.
Aan God-Almct·:.:t: ell die danl(,~wgg cn ccr. Naas Horn gaan my zrootste clank ,;11 wc,orauring ann 'brawe vrou on kind v hullc 2:cduri f'am'loc;d ing, '001 telling on Dl"'OOtso be
reidwilli~hbid or.; t offer un om dj.o grootsto deel to van elkc dug sander my ~o locf cn to work.
En lea bcs~ met dankbare hartsecr dink ok aan Boetle (16.1.29 - 3.1.43) die buste maat van my slag wat ek ooit gehad het en saker sal hS. Indion iots van hierdie gcskrif ooit die lig mng aion, s dit aan sy dagtonis opcodra word.
I NJLO U D S T A F E L.
HOOFSTUK I.
DlE PH OBLEEMSTELLING VIR DIE ONDERHAVVI GE STUDlE TEEN SY BESONDERE VJYSGERIGE I~GTERGROND.
1. Dio mons onder sy oio vro8gteken. 1
2. AnbiJoorde op die vrang nLl dio wose van die mens. 3
3.
Dio Archimcdos-punt vir hierdie studie.7
4. Dio r'.ons en sy vorbondenhede. 13
5.
Probleomkringo en die opvoedkunde.18
6. Dio dool van dio onderhawir,e studie nader omskrywe. 24 HOOFSTUK _11.
DIE ONDERWYSBEHOEP IN SY OPSET EN VEREISTES.
1. Empiriese toetsing en toorotiese konstruksie.
30
2. Dio verskillendo fasotto van die onderwysberoop:
(a) wysgerig •
34
(b) psigologies. 39
(c) sosiologies.
43
(d) kultureel-okonomies. 44
(0) stn8tkundig. 44
(f) prakties. 46
3. Bel' oop on pr ofe ssie
54
HOOFSTUK Ill.
DIE VVETENSKilP VtJ.N DIE TIPOLOGIE EN DIE MOONTLIKHEID Vl,N AnNVv'ENDING OP DIE GEBIED Vj~N DIE PERSONALE.
1. Die opl;;:orls V8n die tipologie ClS wetenskapsdissipline. 61 2. Onskr Y":! ing VEin die bGgrip tipe. 66
3.
Samevatting en nc:.dore prcsisering. 76liQOFSTUK IV • DIE PERSOONLIKHEID EN SY KERN.
1.
InloiCling en ori~nto.sie.82
2. Byc1racs uit dio \Jysbot~eorto.
85
3.
Bydrr'ccs uit die r eligie GO teolopie.89
4. Bydrnes uit dio psigologie.
91
5.
Bydro.es uit die psigopatologie en psigo-analise.97
6. Bydraes uit die biologie.
99
7.
Opsomming en omskrY"Ning.100
DlE RI GTINGGEWENDE TEND ENSE •
1. In1eiding en kritiek. 105
,
2. Die dinC1niese uit die perscwn1ikheid. 107
3.
Die norDctiewG uit die persoon1ikheid. 109 4. Boskouinge oor die dinamiase en normatiewe. 111 5. Die rig- en meetsnoere en die opvoedkunde. 116HOOFSTUK VI.
DIE 'VIILSHt..NDELING MET BESONDERE AANDf,G AiIN DIE TEMPERlillliNT •
1. In10 ing. 124
2. Die IJilshande1int; en wnt hiermee in verband 126
st['.~n.
3.
Die tenperanent meer in besonderhede. 1284. Ont1eding van die Di1shnndo1ing. 142
.tl00FSTUK VII.
TIPOLOGIEi!: Vil.N LEWENSOPViJ.TTING.
1. Dio tack vnn ~ tipo1ogie van 1ewensopvatting. 157 2. Dio tipo1ogie VQn w(jreldbes]{'ouinge van Di1they. 162
3.
Die geostostipos van Spranger. 1684. Soorto van ~rondhouding by Kohnstamm. 178 5. ~ Bio tipo1~~io v~n 1ewenso~vottinge. 18te
HOOFSTUK VIII.
h.PRIORIES-SPEKULLTIErJE BESKOUINGE OOR DIE OPVOEDERS
PERSOONLIKHEID.
1. Soorte V:1n godccno werk. 190
2. Beskouinbe oar die opvocder-onderwyser histories
toef~olig •
(n) onke10 vroe~re beskouinge 192
(b) solfstandigo studies oor die opvooders
porsoonlikhoi(l. 197
3. Enke le a 1 C e1"'lO no :;evolgtrokkingo. 215 Hoofstuk/
HOOFSTUIL..1.X.
DIE OPVOEDERSPERSOONLIKHEID IN DIE LIG Vl~N EMPI
RIESE TOETSING.
1. In1ciding en ori~ntas • 2. Bcvindinge op bnsis van 3. Bevindinge op basis van 4. Verdcrc navorsinge.
5.
Enke1e Ccvo1gtrckkinge.1eer1ing-cndervraginge.
1eerkrag-ondervraginge.
HOOFSTUK
2 ·
UITEENSETTING VfJ:J r N UITGEVOERDE ONDERSOEK.
1. In1eidcnde opmcrkinge.
2. Eise en bcvocgdhede by wetenskap1ike ondersoek.
3. Prosedure wet gevo1g is.
4. Saak1ike ont ding van die verski11ende vraebo~.
(a) hnn inspekteurs van onderwys.
(b) Ann onderwysers(esse).
(c) Ann student-onderwysers.
HOOFSTUK XI.
Mf~TERIjlALVERVJERKING EN BEVINDINGE.
1. Gcgc'wcns vnn inspektours van onderwys.
2. Gesmvens van ondcrvlysers en onderwyseresse.
3. Gc[;cwens v::m s tudcnt-onder,Nyser s.
SJJJfEVJ.TTING •
1. Opvoeder en tipo
2 • Pr om-VG van ondhoudinge en 1ewensopvatting.
By1aes.
BIBLIOGRf~IE ..
217 219 227 240 243
245 248 252
255 256 260
263 272 305
315 319
329
