THEOLOGIAE DOCTOR

(1)

DIE GRONDBEGINSELS Vl!.N DIE PilliGBITBRI1:i.I:E KERKRE

GEHINGSTELS~±!.

deur

G.P.L. V.D. LINDE. BA. Th.M.

Proefskrif aangebied OD aan die vereistes vir die graad

THEOLOGIAE DOCTOR

in die Fakulteit Teologie ann die P0t~hefstroo~se

Universiteit vir Christelike

noer

Onderwys te voldoen.

PHO¥10TOR

PHOF. DR. J.P. JoosrrE.

DESEl'1BER 1962.

(2)

• • • • • • • • • •

• • • • • • • • • •

• • • • • • •

I N H 0 U D SOP G AWE .

.^"'..._ - - - 

• • • • • 0

v^(J^(Jr'-VITo d •.•••••••••• ⁰ . . . e o . " ~ ^{" •} iv

• ..

HOOFSTUK I: gripsbepaling •• ⁰ ~ . . .

---~-

(i) iding 1

(2) ^{• • G} • • • • • • • • • • • • • • • • • • " • • •

(3 ) • • • "' • • • • • • • • • • • • • • • • • • 0 • • 18 (4) g ~ ••• ,. •••••• ⁰ 36

HOOF)TUK II: Die Plok van Anpsgedagte in

~resbiteriale kerkregering

st 1381 . . . .,,, . . . ^0:

( 1 ) 11.^{IIp •}⁰ ^• ^• ^• ^• ^• ^" ^• ^• ^• ⁰ ^• ^• ^I> ^• ⁰ ^• ^• ^" ^• ^ft ^• ^• ^• ^•

45

(2) Dio anpsbegrip nader ont1tllikkt;1 in e van diG Apostoli0se

C1Dp • • f< . . . O • • •

53

(3 ) D inst 11ing van die gewone 8.Llp 0 & · • • • • • • • f \ 0 • • 0 • • 0 • • • • • • • •

( D Ouder linganp. n . . . . " " 0

.

⁸²

(b) _D Predikantsanp •••..••• 92

( c) Die Di akenaup •• " • ⁰ 97

HOOFbTUK III: Die ger van die kerk volgens e presbitorinle

stelsel ^• ^0: • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • 101

1. J) Koning van die Kerk

.0 ....

101 2. DiG Verwerkliking van die

Koningskap van Christus in di8

KOI·lc ..•• ^{o • •}O • • • • • • • O <J... 103

i i i .. ⁰ ^..

(3)

• •

-ii

(a) SOhT.l en Von Ca.::J.pC n ... 103 (b) Die 110 al ¹⁰ ^{o .}⁰ ⁰ ^e ⁰ ⁹ ⁰ ^{• • 0} ^• 10 (c) DiG IndepGn(~entisDe of Kon-

gr2gasionalis-_.~e Q . . . 0 . . . . e .. Q • • " . . 107

(d) Die LuthcrsG of Territoriale

StelS G 1 ..••.•. " •. ^D• • • • • • • • • • • " 109

(8) D t ¹¹⁰

(f) Die Epis-kopaalSG stclscl •. ⁰ ^• ^{" .} 110 (g) DiG Pr0sbit ri stelsel.o .... 112

(i) DiG plaaslike kerk uitgangs

punt in die vorwerkliking van die KoninGskap van Christus 113 (ii) D tdak van die aGpsdraers

in diG verwerkliking van die Koningskap van Christus8 .••• 114 (iii) D handhawing van die reg 119 (iv) D in die Kerk" ⁰ . . . 121

(v) Die Kerkra..ad . . . 134 (vi) Die plek van die diakens in

die Kerkraad ... o e c • • • • o . . . . 140 (vii) San8vattende Konklus

155

HOOFST1lli; IV: Die Plek van die Kerkverband in d

Presbiteriale Kerkregeringsto el ^{161 _} C ) "

1. D Kerk net 'n estelike Gunheid

2. Die eenhoid oak sigbaar institutOr 164

3.

K0rkverband weI nodig kragtens die

Gstelike eenheid. 177

(a) Die independentistiose be

skouing ... " " ⁰ . . . Q . . . . ., • • 177 (b) Die bcskouing van Jacobs en

Greydanus... 178 l i i / •. ⁿ

(4)

• •

217 - i i i

(c) Die plek van Kcrkvcrb"nd

s n lig van

KoninGskap van Christu6 .. o o o . ' f 0 . 189

.e.o ..•...•.•...••..•.... · ••

209

50

Dio gcsag van Deerdere vergaderings

HOGF::;TUK V: Die Verhcuding tussen Kerk en

o

id ilot bctr8kking tot die Eerk

rc vo1gens di,,; prcsbi teriale

st 1801 ^{• • 0} • • • • • • • • • • • • • • 0 • • • • • • • • • • • 236

1~ Hi ori0se oorsig botrelcking tot

art. 36 N. G • B.. • ⁰ . . . 0 • • • • • .. • • • • • • • 236 2. Konklusio •.••.•• o . . . _~.. 258

HOOFciTU~.VI: SaD8vatting .•..•.••••.••• ⁰ 268 - 2/

G.ER1..ADPL:8:~GDE BRCNNE ... " . . . . 278 -- ^{L · '}

(5)

- - - - -

VOO.a\AjOOItD .

Calvyn

Ie

^nadruk^daaro~dat die ware

Loeder van gelowiges

is~)

Dit is egter ook 8

tenpel van God. Hyself is die Outeur daarvan en daarc' nvJi1 Hij erkend \:Jorden als zelf aanwezig in zijn instel ling. n2 ) En dit kan aIleen geskied as die kerk gebou word deur die prediking en as die orde daarin onde vJord udie deor God is voorgeschreven. n3)

DaarOD is die kerkregering geen onverskill saak nie. Wie die kerk as instelling van God erken, kan sy beskouinge oor die kerkregering nooit losnaak van sy belydenis nie. Die kerkregering noet die Woord van God as grondslag h~·. As Calvyn dan handel oar di wyse waarop die kerk gere~,eer noet word, gryp hy nie t rug na die historie, of die gewoonte of na wat menslik die voortreflikste nanier skyn te wees nie;

hy se eenvoudig:"Nu noeten wij sproken over de orde

der kerk, door welke Here wil, dat zijn kerk bestuurd wordt. ,,4)

Die rkregeringstelsel noet Skriftuurlik verantwoord wees en daaroD kan daar naar een stelsel wees waarvolgens die ware kerk geregeer word. Die

ondbeginsels vir so ~ stelsel is dsur Calvyn uit die Heilige Skrif ontwikkel - veral in sy Institusie, Boek IV - en :et die verloop van die tyd nader uitge

werk Gn toegepas e presbiteriale kerkregering

stolsel.

1). Vgl. Institusie IV. I. 1 en 6. p.p. 5/6. Vertal deur dr. A. Sizoo. Twoede druk. Delft. s.j.D00l I 2) • ibid. IV. I. p.ll.

3).

ibid. IV. I.

5.

p.13.

4). ib

.

^{IV. III.} ^1. p.54 •

v/.ooo ^c ^{. . .}

(6)

-v~-

Met hierdis prosf

aangewend Of,} grondbegins ls van die stelsel hul tuurlikc fundering - aan to dui en nador t

te lig. D resultaat van hi~rdie arb0id word hier:_,l;

aangebiod in die hoop dat e ~ positiowe bydrao op kerkregtelike gebied gelewer is.

*

************

Die aanbieding van die result van jare lange arbeid - dikwels onder no ilike oDstandighede bied ook diu entheid OD enkele sake, wat anders net

in die hart v0rskuil le, na yore te bringo

D die arbcid kon voltooi word vervul

not ~ onbeskryflike dankbaarheid toenoor die onS0 God.

Mot kindorlike gcne~nthcid bring ek ook hier ons, na die DeDS sproke, vrocg ontslapu ouers in hcr

innering. rs Det die vcrloop van jare dring dit deur wat deur die troue Verbondsgod aan ons as kinders g0 e was in ons oucrs.

Ook die herinnering aan wyle unr. Fiutcr

Toxopeus vervul Det erkontlikheid. Hy was 'n vriend van ons huis en ~ weldoener sander wie se stuun nie universitere oploiding sou kon geniet het nie.

Vir hulle aandeel aan ny vorDing word hiern8(;

waardering betuig aan die professore van die destydse P.U.K. vir C.R.O.

Onverge0tlik is ook die jare van studie ondGr le van wylc proff. C.J.R. de Wet en J.D. du TOit,

vii . . . .

(7)

-vi

aan di Teolo~ie e ol van Ger8fcr~e rdc K rk Suid-Afrika.

Aan u, prof. dr. So du Toit 'n woord van ,"-_, dank vir swat u bygedra het tot vorcing gedure~-

de 6selfde jare. U blywende belangstelling en aan

noediging t vandag toe word hoog waardeer&

Ditwas ook r:ly voorreg on gedurende e na

graadse leiding van prof. \,;. J. Snynan to ontvG..DS ..

Hartlike dank vir u langstelling en beDoedigingL

Ge e pronotor, prof. dro J.P. Jooste, t was 'n ac-,ngcnane voorreg on onder u iding ny studio te rand. belaai net arb0id het u-veral

jaar- tyd tyd Eoes Daak aD probleD8 Bet Dy to

bespreek~ U pl getrouhe on noukeurigheid t

diep beindruk. Die vri(~ndelikheid waarl~.~ee u en :..lcvrou Jooste Lly al tyd aan huis ontvang het, sal In naIle herinnering bly!

My vrou en ons scun goes veal verduur

afgelope jare. Gonder hulle steun en bCDoediging sou hierdie arbe nie vo ooi kon word nie. Bulle opof

ferinSG het nie onopgeilierk by verbygogaan nie!

Aan nnr. F. Steyn van "Die Volksbl " v i r die taalkundige versorging, en aan cev. A.J. Botha vir die tik VGn die proefskrif, hartlike dank.

Eindelik betuig ek nog aan die eerwaarde Kcrk

raad en aan die goueente van die Gorefornoerde Kerk dank vir hulle tegeooetkuuing gGdurende die afgolope jaar.

BLo~rmONTEIN: DeS8sber 1962.