• Tidak ada hasil yang ditemukan

Identisa Naskah (Lontar)

Dalam dokumen SURAT PENCATATAN CIPTAAN (Halaman 64-83)

Judul : Tutur Tungked Langit

Jenis :Tutur

Nomor keropak : No. 185 Rt 415 Panjang lontar : 50 cm

Lebar Lontar : 3,5 cm Jumlah halaman : 22 lembar Kalimat awal :

"Om Awignamastu Namasidham,

Iti Dasa aksara, nga, iki maka panelasan ning utama, mak panelasaning idep, utama dahat, apania pawetuning wisesa ika, pinaka bapa ibu ning aksara kabeh, nga, pingita kna iki aja wera, larangan palania..."

Kalimat akhir

"...kasama kna, ri sang ṣudhya mawos, wirupaning akṡarā kurang lwihnia, kadi tampaking rěkatha, malaywā ring hning, anti anta muda, angdaning kadirghya yuṡā, Sang anurat apuṡpatha, Ida Bagus Made Aji, awes maring Sudakarya"

59 1.a Om Awignamastu Namasidham,

Iti Dasa aksara, nga, iki maka panelasan ning utama, mak panelasaning idep, utama dahat, apania pawetuning wisesa ika, pinaka bapa ibu ning aksara kabeh, nga, pingita kna iki aja wera, larangan palania, gring manglayag dalania sue, ketemah dening Sang Hyang Aji, ya, lania, yan sira angrangsuka aji utama apa sasira, sara ika, muang ungi, tan aturu tan kasirep, tan panginang kewala weahoro kowenang panganta, usira mabraha ngaturang ta prascita sari adulang, ring kamulan, benia : siap putih mulus, pinanggang mabatutu, sasambahe nglabur brata, usan katuring dewa, raris cataba kna, raris masahagan, yan uwus mangkana, wenang angrangsukang aksarane utama, dening uspur kna jro wetengnia, yen mangkana wenang simpenang, kadia ngapa luirnia, kadi panunggalaning Dasa aksara, ika uru a kna den citepet away salahinge, mapan makweh pangraksania jugla,

2.a Wong laksa ro laksa tan wrune, yan arepa wruhe kna kadi iki, rarasania jukba, sana, wayanya, kaima, tasi, luirnia, sa, anunggal a kna lawan, na dadi, Mang, ba tinunggal a kna lawan, ma, dadi, Ong, a, tinunggal a kna lawan, wa, dadi, Ung, i, tinunggal a kna lawan, ya, dadi, Yang, ika, nga, Pancaksara, ika maka ngrating bayu, sabda idep, kadi iki aksarania, luirnia, mang ang ung yang ang, yan paros wong dasa aksarane, pamucune dadi Sang Hyang Panca Brahma, pamenenge dadi Sang Hyang Maha Bhuta, yan karegepang Sang Hyang Panca Maha Bhuta, dalania kasewakan dening sasruma wisesa. Sang Hyang Panca Brahma karegepang, kapagehan dening bayu sabda idep, dalania, kadi iki rupania, luirnia, nang mang sang wang yang, nga, Panca Brahma iki, Sang Hyang Panca Maha Bhuta iki, luirnia, sang bang tang ang ing, dadi Sang Hyang Tri Aksara,

2.b Ang ung mang, iki Sang Hyang Catur Dasa Aksara, luirnia mang ang ong ung, iki, nga, Panca Brahma, muah Panca Maha Butha, muah Catur dasa aksara, mkuta, iti panunggalan nira Sang Hyang Tri Aksara, dadi rwa bhineda, luirnia, ulu candra mulih ring, ang, ung mulih ring, mang, dadi ya, ah, kadi iki rupania

60 Sang Hyang Bhineda, ang, ah, buana agung muah buana alit pinaka bapa ibu ning sastra sami, mraga ya lanang wadon, kawah muang suargan pati urip, surya candra, I meme mraga pratiwi, I bapa mraga akasa, yan matuhang I meme I bapa, ring cantikining kakulungan mawak tunggal, dadi windu tunggal, kadi iki , mapan panelasaning rasa utama dahat iki, mapan iki maka siwaning aksara, sastra sami, maka jiwaning sarwa mawisesa kabeh, telas pupuhing utama iki. Malih pangeka nira Sang Hyang Dasa Aksara dadi Sang Hyang Ongkara angadu muka, ngamimitin dadi ngadeg kadi iki,

3.a Tuah pangeka nira Sang Hyang Tri Purusa, muah duwe pasa, I meme lawan I bapa, dadi Sang Hyang Ongkara sumungsang, ada sapalih suang- suang, kadi iki, dadi wikdhuning ring sunia, mraga mreta, ingaran I bapa I meme ring sor kadi iki, luirnia, sa ba ta a I, swalita dadi wong arane ring luur, modre dadi I bapa, nga, nama siwa ya, ika pangrua, saminia, tinmusa uripta, tkaning tinta papatin munia, yan ayu duking urip, papariwasan, ring patinia, pangawrua, a kna pangatatas, yan kari sawer aywa ngrangsukan pasukwatu, apania mraga dewa ika sami, iki palinggihania, aksara ne utama ring sarirania, nga. Pasuk wetu ning dasa aksara, luirnia, sang bang sang ang ngang nang mang sang wang yang, luirnia, sang, ring papusuh, bang, ring ati, tang, ring babuan, ang, ring nyali, ing, ring wraday, nang, magenang ring paparu, mang, ring usus, sang, ring limpa, wang, rng ineban, yang, ring patumpukaning wredaya, pada amurti sakti, ang, ukadig nijula, kaidepania,

3.b Yan karegepang. Telas.

Iki panyimpenan Sang Hyang Panca Aksara. Nga, luirnia, ang ong ung mang yang, mang ring netra tengen, ang ring netra kiwa, ong, ring cangkem, ung ring karna, yang, ring un- unan, mraga ya Dewa, ika, ah, o, dalania urung ikang papanta. Malih panyimpenania Sang Hyang Panca Brahma, luirnia, nang mang sang wang yang, nang ring bahu tengen, mang ring bahu kiwa, sang ring tangan tengen, wang ring tangan kiwa, yang ring ngapadang, dalania ngeb sarwa

61 mawisesa. Malih panyimpenan nira, Sang Hyang Panca Maha Bhuta, luirnia Sang ngang tang ang ing, sang ring dada, bang ring gigir, tang ring karna, ang rakari, ing ring tangge rira, dalania, kasewakania de sarwa mawisesa, ka sor punah denia, ika..

Malih panyimpenania Sang Hyang Catur Dasa Aksara, luirnia, man gang, ong, ung mang ring sabda, sang ring idep, ung ring bayu, ong ring ajiwa, nge, samangkana unggwama, pada sakti ngempu sariranta, dalania luputang upaya satru. Malih,

4.a Panyimpenan Tri aksara, luirnia, an gung mang, ang ring jajangku, metu api sagunung angseng sarwa roganta, gseng, o, ong ring nyali, metu yeh ageng, anganyudang ikang wisia, benca tka lebur, o, mang ring awak, metu bayu bajra, anyundara kna sakwehing satru, tkapiak, o. utama dahat iki. Eligang kna bratania, kadi arep, yan Tania samangkana, aja sira angrangsukang kadi iki, tulah kita dening Sang Hyang Aji, poma, o, telas,

Iti pamencahan aksara, samut sadulur, aksara marupa/ murapa metu ning modre, pametu ning panca kna, pametu ning swalita, padatin mupada ngeka cita, danguma utama, tuania tatatwa.

4.b Kiri

4.b Kanan

U

Catur Muki Atma Jaga Dadi Stana Ang Kara

Mantra Kanta Jaga Brahma Kadi Kaparnia Antara Atma Catur Buja Wisnu Supni Raksa Jaga Kresna Kara Wreta Mantra

62 5.a Kiri O ma 5.a Kanan O 5.b Kiri

Sunianta Parama Kewalia Angkara Budwa

Nadhu nama Iswara Manah

Nirbana Murdi Stana Bama Brahma

Daksina Mayaia

Para Atma Sapta

Jagatnata

Kanta Sweta

Iswara Nara Atma

Jagadita Sapta Duara Uryana Dewa Sitawa na Kara Mantra Andiatama Surya Brumadia Warna Ayunta Rudra Ardha Candra Nisata Panidesa Windhu Nirmala Sada Siwa Kewalia

63 5.b Kanan

Parama Siwa ai Dasa Atma

Dadan Cawa

Dasa Sira Siwa kmrapa Nira ya atma Unarana Buana

Paksukpa lwa Nawa Atma

Samana Apana

Maheswara kasa Krata Siwa Pramatma Prana

6.a Kiri

Swanania Ong nang mang sang wang yang gneya Bapa Stanania mang ang wang yang nang neriti Swadania Kara ang wang yang nang mang bayabia Mastanania da wang yang nang mang yang dursania

Yang nang sang yang wang madia

6.a Kanan

Mesora Jagatra niskala

Ludra Siwiti Ah Parama Siwa Sangkara Umadata Sada Siwa

Sambu Sri Dewi A Saraswati Sinta Widia Wisnu Nitra Siwa

6.b

Bayu, sabda, idhep panah windhu sunia, mreta, tirta, manusa, Ong. Kambala, tumpuking rudra, Iswara, Wisnua, Sadha Siwa. Prama ningbana, payawa lara, Ung, Ong, Ong, Ong, akasama ž . Akasa sarwa dwa, ah, Ong pranaya, tikta Kresna, PramaSiwa, RamaSiwa ta tit ka, Dasa Siwa, makalasuk, sasana, Angkara rudra ž

64 7.a

Pada Siwa. Padama smut sadulur iki, pasuk wetu nitri nadi. Angkara smut sadulur.

7.b Kiri

Ya ong a a kasa sarwa dwa parama kewala Wa ong ka thang ji nepaken sunia maaja sarira La ong sa a nung pratiwi Jagrapada Ra ong ma na bi nabi stana Siwa 7.b Kanan

Niskala Pranawa Ong mang ang

Sani Jana wa

Wiakti Ong Niratma umah

Prayoga

8a.

Iswara atma Brahma atma wisnu anawara atma lingikang rwa bhineddha kēsawa

wawakdra sa ya la ngan wradaya

granta, nga, nabi.

Ah Ong Ang

65 Parama siwa Isana

Om yada siwa purusa

Sada ludra sa gora prada dawra daya

Puru ya, tāpa wiyakti ning prana wasatia, nga,

Akasa iswara A nani brahma na da ya Om ta ma ra 8b.

Iki sanghyang windhu déwa, nga,

sanaga niskala

santi sinā

widia sila kanta

prahasta pani pada

niwadi pada dana

satia kta sanghyang wongkara ring rahul om niskala na sakamastaka kanta sarira ba

66 I o windhu Om ya o bayu ta ma wū ghni sa ta prinala 9a. om...ma...na....sa...I Ang...Mang...ka...bra mésita Om swaha wima Ah Om O Om A

Iki dasa bayu, nga, Iki wnang maka mayonen, Om Akasa mara lawaya Om, Ung hawa hangleng tngen kasa hlar kiwa, mara, suku, lawa, bulu, ya layah, Om Ung cucuk, tlas pangi dhepania,-

9b.

Iti pangulihan sanghyang dasa aksara ring sarirania, Idep batara Iswara, malih ring papusuhan, bhatara Brahma mulih ring atthi, batara Mahadéwa mulih ring ungsilan, batara Wisnu mulih ring ampru, bhatara Mahésorā mulih ring paparu, bhatara Sambu mulih ring ineban, bhatara siwa mulih ring pagantunganing atthi, dasa Siwa mulih ring arandhah, prama siwa mulih ring urdah Ang Ung Mang, Ang siwa Ung dasa siwa, Mang prama siwā, tlas.

67 Iki dasa aksara ring sarira, kawruh akna panyingset nia, Ang ring nabi gnah nia, Ah ring siwa duara gnah nia, malih pakisid nia, A, ring ati genah nia, Ung ring ampru ika gnah nia, Mang ring papusuhan genah nia, Om ring tungtunging dati gnah nia, windhu nira hring aju ring ampru, nada nia ring tungtunging datthi, tlas.

Iti kanda kahuripan mangdhéh- 10a.

Pañjang yusa nia, krama nia angéka cita sira, apang hning manah ta, apanga kadi langité ta tanpa jaladhi manah tā, ayua éling ring wiyasan tangunni, pagehang manah tā, Idhep akna sanghyang tri aksara, ring sarirañta pgeng bayuañta déna langgeng, uyu pang bayuñta sakéng cangkem, alangkahtot, Idhe pang sanghyang sangkara magnah ring nadhiñta mawaka gni jualā, Idhe pang bayuñta saking papusuhan angipinte niika, uyupang bayuñta saking cangkem, Idhe pang ngupining gni ika, Idhe pang murub ikang gni ring nabintā, angseng mala pawakantā kabéh, anadi awuh, iki Aksara, Ah, Idhe pang magnah ring siwa duara, mragnā mrettha, Idhe pang magnah ring ati putthih, yan mangkanā hning jati atintā, Idhe pang iddha bhatara siwa malinggih ring siwa duara idhe pang amiyo-

10b.

Sma murti sakti Idhe pang Idā tunasin mretta, anggén ngamretaning sarira kunta kabéh, tlas.

,ngamdhalang gni kadué ki Aksara nia,

Mang wang sang dang

Ang Ang bang

68 11a.

Iti tutur tungked gumi mwang langit, nga, kawruhannāné nira, ika ingaranan rapan manuut pance ring pratiwi, kta ring akasa, tananā kawah katmu, kandha pat luiring kawah kabéh, dadi trāka wondha laknā padang, ya lin nia tked ring Wisnu bhuwana, méru mas tumpang solas Irika, lungguh sanghyang atmā, luir nia Ikang dalan, dénta takna hayua cawuh dénira mayogsā, yan satkané kapralayā, marga nia sāng papusuhané matep ka tulang gihingé, yan suba tuut ngamanékang, yan suba ya tka ddhi duur, bnehan slagan daliné, haddha ditu uwut maca rénggah mah tlu, luir nia kama ta tengen akatih, kama ta kiwa akattih, katung tungiring akatih, wnang di tuma pilih jalan, ikā ngaran ndhalaha nuut-

11b.

Puryia, lawan candra, nga, yén nia tuut kapusuhing mata tngen, mulih ring suargān indhre buana, nga, méru mas tumpang sia gnah nia sanghyang atma, yé nia tuut kapusuhing mata kiwā, mulih ring suargañ, nga, méru matumpang pittu gnah nia sanghyang atma, sami pangrerenggané luih luih, yén ada lan ring gumi mati matimah matata ring tungked gumi, manuut pance ring akasa, mulih ring Wisnu bhawanā, ika ingaran marga tan pasing singan, nga, ika marga sang Brahma nang lewih, nga, muah margan ratu mkah, nga, muah, pāngerān arum, nga, sang wawu rauh, nga, karaning aparab luih, apangiuhing sisia atapakan sisia ulung tali satus, lebihnyané pitulikur, ajawérā wérā angā, sasia dé nia ramakara, ta nia kangkapa ri sisia apan lewih araning margā iki, tan hana malih, lewih ané tutur iki, apan pratiwiné pinaka daging---

12a.

pinaka gten, téja pinaka rupa warnā, bayu pinaka urip, akasā angen nangen, sanghyang indrā pinaka nétra nirā, wisesa, nga, tka ring patiné. wisesa amawak kawah, nga, sawargan, nga, awaké, tlasa, mangkanā. Iti tutur tegesing warah, nga, sanghyang rwa bhinéddhāné tanpa tastra ring raga sarirantā, Ikkā ttā apanga wruha kna ring sujati nia, apan ika mulaning ngapa nilawan urip, luir sia sujati nia, sané

69 magnah ring ati putih, ika pun tektingalé, nga, atti puttih, irika gnah ira sanghyang rwa binéddhané tanpa tastra, luir nia yā sarining gtihé sané hning, ya mawak sanghyang atma, ya atmané mawak i mémé, ya i mémé mawak sanghyang agni, yā sarining gni né mawakiah, yéhé mawak i bapā. Iku ya né malingga ring nétra kalih, ya malawat atma rupa kayā wong raré, ya maddhanhi raré cili, iku yaka sinenggah ya lawat,

12b.

Dudu ya liwat iku, ika ingaran atma jati, yam raga sang hyang rwa bineddhané tanpa ṣastra, ya malingga ring nettra nétngen, ya mawak I bapā, ya mawak, yeh, né malinggih ring mata né iwā, ya mawak I mémé, I mémé mmawak sang hyang gni, ya mawak urip, ther sami mapinda kaya wong rare, ya I mémé I bapā, ana malih madan mrettha sanjiwani, né magnah ring tunjung putih asari mas, né magantung tanpa cantélan, né madhan tunjung putih asarihmas, ya tngahing untek kosa bataning poloné, ika ingaranan, tunjung putih asari hmas, ya mawak urip, makauripang déwata kābéh mwah resi kābéh. Muah déwata lawan sang pitara, muang kabéh muang manusa, ya sanghyang mrettha sanjiwani makakauripang sajagat kabéh, suang suang buaṇā, alit muang buanā agung, tlas mangkanā pawara iki, ayua wéra pingit aknā, mapan apandha ating utamma kanda-

13a.

Iki, kna hupadhrawasira muah ring kalaning wong aturu sumirep, kadia ngapaka kdania mapan, ruh né wakaraning taturusu mirep, ya sanghyang amrettha sajiwāning, ida nunggal, mragghā déwā, ndittha idā nunggal mragghā bhatarā tngah ing cara sunnia déwā, Irika ingaranan gumi paimah, yan idā suba marupa sanghyang tunggal, ngraris idha turun, kapukuhing jiwāntā, ndi ingaranan pukuh ing jiwāntā, ring bungkul lidhah déwā irika iddha manglanglang, manilikin sanghyang atma aturu, némadan I bapā, imémé, ring kala I bapā I mémé né aturu, matinggal atmané ri tlengang matané kalih. Ngararis ida masurupan matunggal, ring slaning lalathané jroné, ngrasisia, kapasia kani untek tā, ya nia suba diunteké-

70 13b.

Ngrarisia turun, kabolongan uwat jajah tulang giingé, ikang marggha gigi tok, nga, trus tekéng kalobang papusuhanné, iriki abathis kaya sanunggal, mahadia ida yumayā, irika ring pukuh ing atiné, sanghyang atma makulem adu mukkā, ring slaning alis pagna hanira, makā roro, windhunia sanghyang wongkara adhu mukka, ring alis pagna hanira, Idhep masuk sanghyang wongkara kalih matmu ring windhu kang ika, ma atma ania dadi mrettha Kaman dalun, kayeki rupa nia sanghyang wongkara adu mukkā, nga, -

yan amintar mrettha nia, sanghyang wongkara samungsang, kanda nia ring sor, ring papusuhan pagnah windhu nira, arddha candra nira ring attha, né ring luhur, naddha nira ring tungtungang liddhah, windhu nira ring sor ring liddhah, ardācandran nira ring sor kakulungané, kayéki ruwā nira sanghyang wongkara samungsang -

14a.

Iku pangastawa nia, sanghyang sadhwakranti ling nia, Ang nabi, Om Ang Brahma gni surya juali ya namah swaha Ah ring siwa dwarā, ma, Om Ah mretthā candra ya nama swahā, Iti panlasing dasaksara, nga, kawruha kna sira mangké. Iki panụnggalan sira, luir nia, sa, ba, ta, A, I, na, ma, si, wa, yā, Ika élinga pinunggalan nia, nawa ngat petwā, dénia aguncaran, ajā sira wérā, ring kalepasan ki, apan utamaning-

14b.

ma, dadi A, brahma déwata nia, Idhep akna ring abanging nétra, amurti jakti, angeseng sarwa roganta, ta ka gseng, g, ta, tinunggal akna lawan, si, dadi, Om, Yang Mahadéwa déwata nia, Idhep akna ring jna ring netra, amurti sakti, anglebhur sarwa wighnảnta, tka labor, 4, ya, tinunggal aknả lawan, I, dadi, yang , Ong, Siwa déwata nia, Idhep akna ring tone méluya ya mragả atma, raris iya sanghyang atmả glis mantuk ma ring luhur, malingga ya ring pasiakan tingalé karo, marupa yả i meme i bapả, kaya wong rare rupandhanénné maleh, i bapa mungguh ring tingalé tngen, ya

71 pảngawakang iddhep, wi sayan dhané aningalin rupả warsả, bci kawon, i meme mungguh ring tingalé kiwả, ya pangawakang bayu pasiweran dané ring karnả, wisayan dhanené, angawusané tanpa awak, pangawakang pangrengen, amireng,

15. a.

Lakna lawan, ma, dadi, ang, Brahma dewatania, idhep akna ring aba nging netra, amurti sakti, angsěng sarwa roganta, tka gsěng, 9, ta, tinunggal akna lawan, si, dadi, Ong, Hyang Mahadewa dewatania, idhěp akna ring jna ring netra, amurti sakti, aŋlěbur sarwa wighnanta, tka lebur, 4, ya, tinuŋgal akna lawan, i, dadi yang, oº, Siwa dewatania, idhěp akna ring to ne maluya ya mraga atma, raris iya Sang Hyang Atma glis mantuk maring luhur, maliŋga ya ring pasiakan tingale karo, marupa ya i meme i bapa, kaya wong rare rupan danenne maleh, i bapa muŋgah ring tingale tngěn, ya pangawaking idhěp, wisayan dane aningalin rupa warkā, bcikawon, i meme munggah ring tingale kiwā, ya pangawaking bayu pasiweran dane ring karkna, wisayan danenne, angawa sane tanpa awak, pangawaking pangrakěn,

15. b.

amirěng, ngang swada ala ayu, mangkana dewa. Muah yan sira arep pabrěsih, to i meme i bapa brěsihin sai-sai, toyan ne magnah ring pasiakan mata de tngěn, padha i bapa, mrupa kaya wong rare, i meme tunggal rupa danenne kaya wong rare, malingga dane ring pasiakan mata ne kiwā, yenia kalā kala di ngabrěsih, patemuang matane kiwā lawane tngěn, ada di i meme i bapa, matmuka slaning lalata dening jro, irika i meme tunggalang ring i bapa, raris margiang i bapa kapasiakaning untěke, yan suba di untěkke, ngraris ia turun kabolong wat jajah tulang giinge, trusang i bapa kalobanging papusuhanne, yania suba i bapa ditu, raris ia tamaga mnek, amarga ring wating papusuhane, sane maha tepka tulang giinge, ne trus kabolong tungtung lidahe. 16. a.

Irika Sang Hyang Atma malih dadi dadua, irika dane blas, i bapa mrěsihin i meme, yania masisig, i meme magnah ya ring untu, maadannia Sang Rare Guna, i bapa

72 maharania sang reh siwā guna, munggah ya ring tlapakaning tangan, ya mraga yeh ya dane manyuginin, yania ndus, dane mraga yeh tur dane manirthanin, yania sampun matirtha di jaba, malih dane nunggal kadi nguni, mantuk amarga katungtung lidah dawa, trusan ia ring pukuhing papusuhane, yan sampun ia irika, mraga ya manusa sakti, mraga ya gnira asia irika pangawaking manusa sakti, malih mantuk manusa saktine, amarga. Kapagantunganing papusuhe, wwa re putihne matepka tulang giinge, ne trus kajajah tulang giinge, ne tgrus kauntěke, irika di untěke manunas tirtha canmana, ring Sang Hyang Amrěta sanjiwaning ida mraga Sang Hyang tunggal, ida mraga Brahmana hning, us manusa

16. b.

sakti ne kinen tirtha camanā, Sang Hyang Atma kaicen tirtha camanā, raris malih kawuduhang manusa sakti ne malingga kapasiakan matane kalih, i meme maunggahang ring netra kiwa, ya mawak bayu, bayune mawak api, i bapa ungguhang ring netra ne tngěn, ya mawak idhěp, idhěpe mawakieh, to ne malingga di matane kiwa, lawane tngěn, mapinda ya wong rare, katon saking jaba sinah, ya ingaranan atma jati, ya dadi manusa sakti, ya ne brěsihin sai-sai, saka ri Uripe, yania katmaan mati, tunggal akna i meme ring i bapa. Kadia bapa tingkape nunggalang, i meme nyusup ring i bapa ,,,,,,,,,,,,,,,,, panunggal aknania ring slaning lelata ring jro, yania suba nunggal irika, antukang Sang Hyang Atma maring tlenging untěke clepang Sang Hyang Atma ring ragan idane Sang Hyang tunggal, saking raga sariranne. Marga

Dalam dokumen SURAT PENCATATAN CIPTAAN (Halaman 64-83)

Dokumen terkait